Works Volume 4

SECT. I.

J Ohannes Dallaeus, vir Doctissimus, in Disputationis, quam de duobus ex unctione Latinorum Sacramentis nuper edidit, parte primâ, de Confirmatione L. 2. Cap. 18. Cum Graecorum Chrismationem à Latinorum Confirmatione solicit distinguendam curasset, eo fretus argumento, quod haec unctio apud Graecos à Presbytero & nunc ministratur, & semper olim ministrata sit, Cum Latinorum Chrismationem non ab alio, quam ab Episcopo conferri fas sit, Missis tribus primis Christianorum soeculis, ex quibus ostendisse se putat, hasce Officii sacerdotalis partes nusquam ita dispertitas, ut Presbytero cum Baptizare licuerit, consignare non liceret, ac ne vestigium quidem hujusmodi discriminis apud ullam Ecclesiae partem posse deprehendi ; Missis itidem Firmiliani supra ab ipso descriptis verbis, quibus eum in genere affirmantem suggerit, Majores natu (id est, ait ill, Presbyteros) nullo habito Episcopum inter & Presbyterum discrimine, Baptizandi, & manum imponendi possidere potestatem ; Misso etiam Eliberitanae Synodi Canone, ex quo se supra demonstrasse Commemorat, Latinos ipsos Presbyteros manum imposuisse Baptizatis, nedum ut eos Chrismare non potuisse putemus: Missis denique (id est) leviter tactis) Graecis, quos etiam post Sylvestri tempora (id est, post an. D. 335.) Eundem usum constanter tenuisse, clarum esse pronunciat: Tandem se, post tot velitationes, ad praelium accingit, ad disertum eâ de re hominis Latini, & quidem vetustissimi, testimonium provocans, Scriptoris scilicet Commentariorum in Paulum, qui Ambrosii quidem nomine circumfertur, verisimilius tamen Hilarius Ecclesiae Romanae Diaconus esse putatur. Hic enim cum ab an. Dom. 354. Florere caeperit, facile potuit ad Damasi, sub quo ipse se testator scribere, aetatem pervenire. De Ecclesiâ certe Alexandrinâ, Nobilissimo illo Graecanicae membro, haec habet Author ill, quisquis tandem sit, Denique apud Aegyptum Presbyteri consignant, ubi praesens non sit Episcopus. Idem quoque (inquit Dallaeus) testator Scriptor ill Quest. in vet. & Nov. Test. sive is sit supra nominatus in Paulum Commentator (quod placet Aurelio) sive alius, In Alexandriâ (inquit) & per totam Aegyptum, si desit Episcopus, consecrate Presbyter. ]

§. 2. In istis dum versatur Dallaeus, commemorare voluit, quod nuper attentaverit Vir Doctus ex Angliâ Hen. Hammond de jure Episcopat. Diss. 3. Ubi duobus viris summis Salmasio & Blondello 〈 in non-Latin alphabet 〉 exprobravit, ipse fidenter asseverans Consignationis (apud Ambrosiastrum) vocabulo solam Eucharistiae Consecrationem significari, idque ex alterius de Questionibus Scriptoris loco satis constare dictitans. ]

§. 3. Sic quidem Dallaeus. Ego, licet Curis istis sane diu sepositis; nullum, post lustrum alterum, à Blondelli aut Salmasii manibus, placide quiescentibus, aut periculum metuens, aut inimicitias expectans, ad aliam palaestram me, nec invitum, trahi passus fuerim, in quà fortunae Reformatae Angliae magis magisque indies videbantur positae, quam primùm tamen, me, sic inopinato, at articulate, à viro Doctissimo in arenam evocatum animadverterem, nolui quidem aut detrectare pugnam, aut ad eam tardus accedere videri, sed quicquid esset, seu mihi, seu Dallaeo veritas faveret, dum ill Consecrationis vocem ad Consignationem, Ego e contra consignationis potius ad consecrationem trahendam contenderem (uterque pro indubitato supponens, Hilarium hunc geminis locis unum idemque affirmasse) candide & breviter experiri, paucissimis interim rem omnem ab initio resumendam & exordiendam existimans, quo faciliori compendio interveniat aequus Lector, deque hâc Causa sententiam ferat.

§. 4. Ante annos octo mihi cum Doctissimo D. Blondello, & Salmasio, de Episcopatûs juribus, res fuit. Inter alia vero, Duo erant quae D. Blondellus, in suâ, pro sententiâ Hieronymi, de Episcopis & Presbyteris, Apologiâ, Causae suae imprimis favere censuit, ex viri non ita Magni Nominis, Hilarii (ut putat) Sardi, hujus, de quo nunc lis est, Scriptis, sub Ambrosii & Chrysostomi Larvâ fallentibus, desumpta. Hic certe, si Hilarius sit (nec enim de Umbrae nomine cuiquam litem movebo) in Commentario in Epistolas Paulinas, & ad Eph. 4. Post alia mu • ta, Centunculi in modum, consarcinata, conclusit, verbis à Dallaeo alla • s [ Denique apud Aegyptum Presbyteri consignant, si presens non sit Episcopus ] ut & in alio opere, Questionum scilicet in vetus & novum Testamentum, Quest. 101. cum in iisdem esset, hanc antedictorum rationem subjungit [ Nam in Alexandriâ & per totam Aegyptum, si desit Episcopus, Consecrat Presbyter. ] His geminis locis ad partes suas vocatis, ex priori sic infert Blondellus, Ergo eadem (naturâ suâ) utrorumque [Episcoporum scilicet & Presbyterorum] potestas est, sive enim Confignationis nomine Baptizatorum Confirmationem, sive Poenitentium (impositione manuum signatam) benedictionem, sive ordinandorum consecrationem deuota • i velis, eodem res recidit: Ad totum scil. Presbyterium (qualiscunque illa sit) jure Divino pertinet. Ex posteriori autem sic, Samaritanos Petrus & Johannes (si Hilarii Nostri ductam sequamur) quia Sacerdotes & quà Sacerdotes Confirmarunt, passimque per Aegyptum absentibus Episcopis Presbyteri consecraverunt, Quod sive de Eucharistiae confectione, sive de Chrismatione de ordinationibus sacris, interpretari placet, perinde est. ]

§. 5. Ego cum adversus eum & Alios, Episcoporum jura vindicanda susciperem, non nisi ad Scripturas, & Primaevam Antiquitatem, de quibus praecipue cum adversariis lis erat, provocandum duxi, nec certe, aut ad Ambrosium, aut Chrysostomum, multo minus ad Sardum, nullius in Ecclesiâ Dei, aut nominis aut aestimationis homuncionem, Diaconum quippe Larvatum, Disputationis filum deducendum putavi. Interim 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & aliud plane agens, cum de Eucharistiâ, Tertulliani aevo, non nisi de Praesidentium, id est, Episcoporum manu sumendâ sermo incidisset, ut & de danci Baptismum jure, quod habuit summus sacerdos, dein Presbyteri & Diaconi, non tamen sine Episcopy Authoritate, posteriorem Pseudambrosii locum (non quod post tot, & tanta Apostolicorum Canonum, Ignatii, Justini, Concilii Laodiceni, Tertulliano 〈 in non-Latin alphabet 〉 , nomina, istis suppetiis opus esset, sed tantum ut cumulum augerem) Coronidis loco adjeci, ex eo concludi ratus, per omnia Primaevae Antiquitatis Saecula Eucharistiae Consecrandae authoritatem nemini, praeterquam Episcopo, Canonice competiisse, dein vero Presbyteris, quibus Episcopus eam largitus sit. At & istis (ne quid diffitear) minus contentus, ex hoc insuper Testimonio Blondelli & Salmasii 〈 in non-Latin alphabet 〉 obiter perstringendam duxi, quod in altero hujus Authoris loco, ab utroque laudato, de Presbyteris apud Aegyptum, si praesens non sit Episcopus, Consignantibus, aut Confirmationem Baptisatorum, aut Poenitentium benedictionem, aut ordinandorum Consecrationem hac Obsignandi voice denotari affirmarent, quam ex antedicto loco ad solam Eucharistiae Consecrationem pertinere arbitrabar, adjiciens [ illud satis constare. ]

§. 6. Quid in hoc Commate minus ad rei 〈 in non-Latin alphabet 〉 limatum sit, quantum, aut potius quantillum 〈 in non-Latin alphabet 〉 recudendum monuerint, & quam plane nihil ex eo aut Blondelli de Ordinatione, aut Dallaei de Confirmatione hypothesi accrescat, mox fusius monstraturus sum: sufficiat interim, ut ab his Carceribus ordiatur concertatio nostra, seu potius Defensio mea, quam viro Doctissimo & Contribulis sui existimationis Studiosissimo, & de me, si cum altero illo Presbyteranae causae assertore conferatur, optime merito, debere me sentio.

SECT. II.

§. 1. ALter is est Samuel Maresius, Professor Groningensis, nemini, credo, inauditus, qui Dallaeum ipsum, libro integro, satis acriter invasit, nec umbris parcendum ratus, 〈 in non-Latin alphabet 〉 Blondello inter alia nonnulla, etiam de desertâ contra D. Hammondum suâ ipsius causâ pro sententiá Hieronymi de Presbyteris diem dixit.

§. 2. Hic ergo Magnus, post denatum Blondellum, Presbyterianorum Athleta, seu 〈 in non-Latin alphabet 〉 ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 vertunt LXXII, 〈 in non-Latin alphabet 〉 Chaldaeus) cum nuper ex fervore magni animi, Hierarchiam nostram, totam (si novo Aruspici, sic ex extis hariolanti, credimus) labascentem pro virili prosternere, ipsosque Reverendi Praesulis Wigorniensis, Doctoris Prydeaux, cineres debellare statueret, nihil antiquius habuit, quam ut Hammondum una in Triumphi & Praedae partem duceret.

§. 3. Hunc in Disputationis suae limine, pro tribunali sistendum curat, & dicto citius, furiosum pronunciat, ligat, flagrisque, ut bonum Presbyterum decuit, proscindit [ Eo, inquit, furoris Hic Hammond processit, ut causam Papae ex professo propugnet, eumque neget esse Anti-Christum, aut illi convenire vaticinium Pauli quod extat, 2 Thess. 2.

§. 4. Huic certe tam dirae sententiae nihil erat (coactus, sed & lubens fateor) quod ego miser opponerem, nihil quod Lictori meo contra-mutirem aut hiscerem, nihil quod (non tam pugili, sed Triumphatori) regerendum putarem, praeter illud Pythagorae, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , geminos quippe furores nullatenus esse committendos. Suadente itidem 〈 in non-Latin alphabet 〉 Martyr, Ignatio, Hierarchicorum Patrono, 〈 in non-Latin alphabet 〉 .

§. 5. Huic ergo tam consulto & tempestivo Monitori obsecundandum decrevi, ac quoniam, quae sint illa molliora tempora fandi, si quando Maresio accidunt, plane ignoravi, visum est mihi, mollissimo ei silentio litare, & prae omnibus ambitiosorum fascinis, Novatorum lenociniis, Apostolicum illud imprimis meditari, & intimo pectore haurire, & fovere, 〈 in non-Latin alphabet 〉 .

§. 6. Fieri tamen potest (spero certe) ut tandem post biennii integri moram Professoris bilis paulum deferbuerit. Quâ in re, si falsus non sum, non diffido me illi paucis persuasurum, qui Papam nunquam nominaverit, illum nondum causam ejus ex professo propugnasse, nec certe omnes, qui Papicolas argumentis, malunt, quam convitiis, superare, statim ad Anticyras relegandos, aut helleboro proluendos esse.

§. 7. At summum esse hoc piaculum clamitat Maraesius, ei tamen, ut & universo Hierarchicorum veneno paratum antidotum, divino plane consilio; E contrario enim Du. Prideauxium ex professo disputare, praeter Papam, ante ultimum Christi adventum non esse expectandum alium Antichristum, idque non sine justo Dei Judicio evenisse, ut scil. duo Hierarchicae Turris vindices inter se committerentur.

§. 8. Verùm dic sodes, Mi Maresi, quis eam oculis tuis obduxit nebulam, ut qui de Pauli synchronis, Pauli ••• ba intelligenda putavit, is de Ultimi adhuc futuri ejus Adventus prodromis ea intellexisse tibi videretur? Certe si, cum 〈 in non-Latin alphabet 〉 , sub Apostoli aevo, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ut & Antichristi definitionem, quod sit 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & alia multa 〈 in non-Latin alphabet 〉 indicia seu 〈 in non-Latin alphabet 〉 , imprimis vero illud, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , de Simone (si ipsi credamus) summo Deo (si Patribus) Satanae primogenito, de spurcissimis ejus Asseclis 〈 in non-Latin alphabet 〉 Gnosticis interpretanda duxerim; si, inquam, haec omnia eo modo prius interpretatus, post mutato quasi consilio, meique plane dissimilis, ac 〈 in non-Latin alphabet 〉 , eadem ante ultimum & adhuc futurum Christi adventum expectanda docerem, si Judaeos de Eliâ suo somniantes Evigilare juberem, & pro Eliâ Simonem praestolari, Esset, cur Ira Professoris etiam vehementiùs in me insurgeret, esset cur me in amentiam & insaniam usque prolapsum clamaret, esset denique cur me cum Reverendo Praesule Committi, idque (quia Hierophantae nostro sic placuit) ex justo Dei judicio contigisse agnoscerem.

§. 9. Verùm non sunt haec mea, sed Maresii visa, qui error non dissimili, affixum ad nomen Papae Acrostichum. [Pastorum Ambitio Peperit Antichristum ] ex praeliminari Reverendi Praesulis Epistola allatum, in totius causae ejus praejudicium trahendum putavit, satis quidem, 〈 in non-Latin alphabet 〉 . Siquidem, tametsi Acrostichon hoc vel de caelo lapsum daremus, atque ob id summam ei fidem deberi, nulla tamen cogit necessitas, ut quod Author ejus de Pastoribus prophetavit, de Praesulibus intelligatur: Praesertim cum quod in depictâ tabulâ se puerum vidisse narrat Praesul, ipse jam senex, & ad Tribunal Christi statim sistendus, non de aliis, quam Maresianis Pastoribus (Presbyteri ni fallor, sunt hi) interpretandum duxisset. De illis nempe, ante omnes mortals, verbis immediate subjectis (si ea vidisset, aut nos videre voluisset Maresius ) pronunciavit 〈 in non-Latin alphabet 〉 Dominari volunt, nemo ut oportet obtemperare; sic ut tandem fiat, hoc non gladio Oris, sed Ore Gladii decidendum Problema, An suprematus Papalis habeatur potius Antichristianus, quàm Presbyterialis & enthusiasticus. ]

§. 10. Meminerit, obsecro, Problema illud Hammondi non esse, qui ut nullos in Pauli Epistolis Presbyteros secundarios invenisse se profitetur, sic in hodierno ipsorum consistorio Antichristum Paulo 〈 in non-Latin alphabet 〉 non potuit quaesivisse. Sed accidere illud viris doctis & bonis, ut quos vehementius aversantur, iis pessima quaeque ominentur. Quod superest, valeat bonus Professor, & ab homine furioso sibi mentem bonam, & optima quaeque voveri patiatur, nec aliud fervidioribus monitis suis responsum expectet.

SECT. III.

§. 1. VErùm Dalleo, venerando seni, alia victima, nec ea plane 〈 in non-Latin alphabet 〉 , paranda est: Nec certe aut Blondello, aut Salmasio, aut cuivis mortalium tantillam injuriam fecisse me patior, paratus, si quid errasse me comperio, veniam deprecari, eamque in gratiam, commation integrum, cum viro optimo (breviter, si id fieri posset) ad in cudem revocare.

§. 2. Et certe cum omnia pensiculatius libraverim, me vix, aut ne vix quidem, à lapsu aliquo liberandum deprehendi, nisi idem, qui me lapsum monuit, Dallaeus sublevasset. De consecratione non est quod quicquam immutem, aut recudam, de Consignatione certe aliter me sentire faterer, nisi Dallaeus, cui id maxim interest, lubenter concederet, id sane verum esse (si illi credimus) quod à me ponebatur, eandem esse utriusque loci rationem, nam & rem, & verborum germanitatem id satis docere, & eundem esse utriusque loci scriptorem, multa suadere.

Quod cum nec postulanti mihi Doctissimus Monitor Meus, tam pronus largiatur, non diffido me ipsi persuasurum, & ex ipsâ Blondelli sententiâ, & suâ, recte & irrefragabiliter procedere, quicquid isto Dissertationum Commate contra Blondellum, proposui: Si enim quod de Presbytero Consecrante dixit Sardus, revera de Eucharistiae confectione intelligendum sit, nihilque, ipsis fatentibus, per Consignationem Sardus voluerit, quod non idem vocabulo consecrandi intellexerat, non aliis causa mea suppetiis indigebit, quam quas ipsi mihi Adversarii opportune, & liberaliter largiti sunt.

§. 3. Haec statim fusius monstraturus sum, singula interim, quo ill proposuit ordine, distinctiùs prosecuturus.

§. 4. Et primo hoc sibi mirabile videri affirmat, quod rem, quae, si isti Theologo crediturus sit, satis constat, constare tamen non viderint, non modo Salmasius & Blondellus, Nostrorum Eruditissimi, sed etiam Sirmondus & P. Aurelius, Adversariorum fere Corypbaei.

§. 5. At respondeo, Primo, (omissis Sirmondo & Aurelio, quibuscum nullum mihi negotium erat, & Oratione ad Blondellum, & Salmasium, quibuscum universa Res mea agebatur, conversa) illud equidem nimis • onstare, non omnia seu vidisse, seu agnovisse viros illos, licet vere perspicassimos. Multa quippe eos sedulo conquisivisse, & coacervasse, quae 〈 in non-Latin alphabet 〉 suae quovis modo prodesse, infinita celasse, vel omisisse, quae officere videbantur. Horum non exiguos manipulos, sed messem integram Dissertationes istae de Episcopatus Juribus, contra eorum sententiam lucubratae lectoribus aequis proposuerunt, nec est quod hic spicae sublegantur.

§. 6. Imo nec Dallaeus ipse, licet oculatissimus, in iis quae alibi Blondello addidit, & in hoc ipso capite nobis recudit, id quod cuivis attento facile constaret, perspexisse videtur. Cum enim Firmiliani locum de Haereticis baptizantibus (ut dictum est) proponant, praesidere in Ecclesiâ Majores Natu affirmantis, qui & baptizandi & manum imponendi & ordinandi possident potestatem, & per Majores Natu, non solos Episcopos, sed unâ cum iis Presbyteros proprie sic dictos intelligi jubeat, palam est de Episcopis 〈 in non-Latin alphabet 〉 locutum esse Firmilianum. Sic enim post paucula sequitur in ea ipsa epistola, nisi si his Episcopis, de quibus nunc, minor fuit Paulus (vides Episcopos diserte nunc dici, quos modo majores natu nuncupaverat) ut hi quidem possint per solam manus impositionem venientibus haereticis dare Spiritum Sanctum. ] Et iterum, Nos etiam illos, quos hi, qui prius in Ecclesiâ Catholica Episcopy fuerunt, & postmodum sibi potestatem Clericae Ordinationis assumentes baptizaverant, pro non baptizatis habendos judicavimus. ] Id fusiùs monstrari posset, nisi res ipsa, & universa Epistolae series loqueretur.

§. 7. Secundo etiam respondeo, nedum illud prodigii esse, si, qui ad illa singula, quarum auxilio interpretationem nostram concinnavimus, animum non adverterint, illi ea omnia non perspexerint, quae aliis quibusque, perspicillis istis uti dignantibus redduntur perspectissima. Nos certe locum istum de Presbytero confignante ambiguum & obscurum, ex alio ejusdem Authoris luculento, & (si Dallaeo ipsi credamus) plane cognato, ubi diserte consecratio reposita est, explicandum censuimus; simulque praxim antiquam Alexandrinam aut Aegyptiacam, de Presbyteris, non nisi cum deesset Episcopus, Eucharistiam consecrantibus, Ambrosiastro nostro memoratam, & sive ex Canone vetusto, seu tantum ex more istius Ecclesiae obtinentem, Ex Canonibus totius Ecclesiae antiquissimis, primorumque Patrum dictis huc pertinentibus, imo ex synchronis, & aetatem Authoris hujus (quisquis ill fuit, sen Hilarius Diàconus, seu quis alius, circa medium saeculi quarti; paulo ante Damasi Episcopatum) proxime attingentibus, dilucidare conati sumus.

§. 8. Nempe ex Canone imprimis Apostolicorum 40, omnia Episcopis concredente, sic ut nihil omnino 〈 in non-Latin alphabet 〉 sine Episcopy sententiâ facere Presbyteris liceat. Concinente plane Ignatio, Ep. ad Smyrnenses. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Nemo sine Episcopo quicquam eorum, quae ad Ecclesiam pertinent, faciat. Ut & Laodiceno Canone 56. An. Chr. 364. tribus tantum ante Damasi Papatum annis, cui Ambrosiastrum Nostrum 〈 in non-Latin alphabet 〉 recte statuit Blondellus) 〈 in non-Latin alphabet 〉 Presbyteri nihil agant sine sententiâ Episcopy. Dein ex eodem Ignatio de Eucharistiâ diserte decernente, ad eosdem Smyrnenses, 〈 in non-Latin alphabet 〉 . Illa firma Eucharistia existimetur, quae vel ab Episcopo sit, vel ab eo cui ab Episcopo commissa est. Et, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. Non licet sine Episcopo offerre, sed cum illi videatur, ut tuta & firma sit, &c. Justino itidem Martyr, sub finem saeculi secundi, & Tertulliano, sub initium Tertii, idem affirmantibus, Non de aliorum (ait hic de Cor. Mil.) quam de praesidentium manu ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ait ill, Apol. 2.) Eucharistiam sumimus (quos alibi summos sacerdotes, & Episcopos dici, satis certum est.) Quibus illud Firmiliani modo prolatum, satis concinit, in Ecclesiâ praesidere Majores Natu (hoc est, ut ostendimus, Episcopos) & baptizandi, & manum imponendi & Ordinandi potestatem possidere. Cui & par illud Paciani est, Ser. de Bapt. Lavacro peccata purgantur, Chrismate Spiritus superfunditur, utraque vero ista manu & ore Antistitis inpetramus. Quibus & illud Hieronymi addi potest, qui licet eminentem & exortem Episcopy potestatem non Christo sed hominibus imputet, eam tamen ita Episcopis dari affirmat (adversus Lucifer.) ut sine Chrismate & Episcopy jussione, neque Presbyter, neque Diaconus jus habeat baptizandi.

§. 9. Placet hîc ipsum de Temporibus, ex quibus praelatus Presbyteris Episcopus, fatentem audire: Obtinuit, inquit, ut non Chrismare, non baptizare, non poenitentiam reconciliare, ne usitatissima quidem & insima ordinis sui Ministeria, si adesset Episcopus, invadere vel attingere, nisi eo imperante, annuente, auderent Presbyteri. ] Rectissime quidem, modo advertisset ab Apostolicorum Canone, ab ipsius Ignatii aevo, hoc argumentum simulque 〈 in non-Latin alphabet 〉 non inane aut fallax, quod Episcoporum praerogativam stabiliat, eosque Presbyteris quibuscunque longo intervallo antecessisse testetur, nobis descendisse.

§. 10. Haec cum ita se habeant, simulque omnibus in Confesso sit, Consecrandi vocem de Eucharistiae confectione solenniter omni aevo Usurpatam esse; quis quaesumus dubitandi locus superest, quin haec Ambrosiastri sententia, quae consecrationem diserte nominat, de Eucharistiâ intelligi posset, quam nondum in Aegypto, si huic Authori credamus, conficiebat Presbyter, nisi aut abfuerit aut defuerit Episcopus.

§. 11. Blondellum hic ipsum audiamus, Cujus haec verba sunt. Passim per Aegyptum absentibus Episcopis Presbyteri consecravere, quod sive de Eucharistiae Confectione, sive de Chrismatione, sive de Ordinationibus sacris interpretari placeat, perinde est. ]

§. 12. Nos igitur, ne longi simus, de tribus unum eligimus, & quandoquidem ipse affirmaverit, quodcunque horum placuerit, perinde esse, bonâ cum veniâ Doctissimi viri, quia maxim placuit, Consecrationem ibi loci de Confectione Eucharistiae Exponendam esse diximus. Quod si nobis poscentibus (si non nostri, saltem Blondelli Clientis sui gratiâ) largiturus sit Dallaeus, necesse erit in eandem nobiscum sententiam festinet, de altero Ambrosiastri hujus loco, [ Apud Aegyptum Presbyteri consignant, si praesens non sit Episcopus ] eumque de Confectione Eucharistiae interpretandum statuat. Illud quippe Vir Doctissimus, ut praemonui, libenter agnoscit, Eandem utriusque loci rationem esse, & consecrationem unius, alterius consignationem esse. ] Nullum sane hic (si quid video) effugium patet, nisi illud quod candide, & liberaliter, sed ut causae suae prodesset, largitus est Blondellus [Consecrationem scil. pro Eucharistiae Confectione accipi posse ] ex ejusdem denuo Causae necessitatibus retractetur, & plane negetur. Quod si fiat, agnoscet aequus Arbiter, hoc esse, si quid aliud, 〈 in non-Latin alphabet 〉 .

§. 13. Illud interim, Tertio, observatu non indignum accidit, in quam inextricabilem Salmasius & Blondellus, suarum partium studio, Labyrinthum inciderint; incerti plane, & addubitantes, an de Confirmatione baptizatorum, an de Poenitentium benedictione, an de Ordinandorum consecratione, Consignatio Sardi intelligenda sit; Illud quippe pronum esse, ut qui à vero aberraverint, in varias semitas & sententias dissecentur. Quibus & illud adjiciendum est, ex sententiâ Dallaei, inter Baptismi ritus Consignationem ponendam esse. Quâ in re si Calculum recte posuerit, sequetur etiam ex mente ejus, Consecrationem Baptismi ritum esse, quo quidem posito, quis quaesumus eam Presbytero abjudicaturus est?

§. 14. Mihi interim nihil promptius visum est, quam vel vocem satis ambiguam (ipsis fatentibus, qui, tribus propositis sententiis, quae demum praeferenda est, non statuerunt) à notiori, & magis vulgari [ Consecrationis ] (idque ex ipsorum suffragio) explicandam esse, vel levi demum Librariorum mendâ (quales huic Commentario non infrequentes subesse Aurelius notavit, nec refragatur Doctissimus Dallaeus) consignant ] hoc in loco, pro [ Consecrant ] in illo repositam esse.

SECT. IV.

§. 1. AT inquit Vir Doctissimus, Consecrandi vocem generalem esse & maximi ambitus, tam de personis, quam de rebus dictam (Hammondo, ut putat, non negante) consignare angustius esse, nec, quod meminerit, de Eucharistiae Confectione, simpliciter ut hoc loco, usurpatam.

§. 2. At respondeo, 1. Nec Consecrandi vocem ita generalem esse, nec Consignandi Augustam, ut quicquam exinde Blondello & Salmasio, Clientibus ipsius, lucrari possit Dallaeus. Nec enim consecrationem apud idoneos Authores pro Confirmatione aut poenitentium Benedictione Usurpatam inveniri, nec Consignationem de Ordinationibus, de quibus Hammondo cum Blondello praecipualis erat, dici constat: ut interim de poenitentium Benedictione nihil dicamus, quibus nec Consecratio, nec Consignatio competit.

§. 3. Et certe si Hammondus Novus Interpres audiat, qui, cum mendam subesse credat, ideoque Exemplo non indigeat, Exemplum Nullum attulit in quo consignare diceretur Episcopus, dum Eucharistiam celebraret ; Cur non aeque, imo magis Novus Dallaeus, qui Exemplum cum opus esset aeque non adduxit, in quo consecrare simpliciter dicatur, vel qui baptizatos confirmat, vel qui poenitentibus manuum impositione benedicit?

§. 4. At & eadem haec recoquit, & fidentius prosequitur Vir Doctissimus, & cum sit eadem utriusque loci ratio, & unius Consecratio, alterius sit consignatio, omnino potius & verius videri statuit, ut id quod generalius est, ex eo interpretemur quod est specialius & magis proprium, quam contra, & consecrare de obsignatione intelligamus, quam obsignationem de Eucharistiae confectione, cum Consignationem quidem Consecrationem & esse & dici omnes confiteantur, Eucharistiae Confectionem dici simpliciter Consignationem, nemo (ut opinatur) audiverit.

§. 5. At itidem respondeo, 1. Consignandi vocem non esse specialiorem aut magis propriam, quam sit Consecrationis: Nec vero hîc Argumentis opus esse, ipsis quippe Blondello & Salmasio lubenter fatentibus, qui Consignationem & Confirmationi, & Poenitentium benedictioni, & Ordinaudorum Consecrationi Communem (hoc non est, propriam ) posuerunt, Cum tamen Consecratio (de Confectione Eucharistiae & Ordinatione frequenter usurpata) non ita late pateat, nec dum enim (ut dictum est,) exemplum attulit Vir Doctissimus, in quo de Confirmatione, aut poenitentium benedictione usurpetur.

§. 6. At 2. Si Consecrari Neophyti dici possent, cum vel Chrismate vel impositione manuum perficiebantur, (quod Causae suae prodesse credit Dallaeus) quid quaesumus prohibit, quo minus, qui pani in Eucharistiâ signum Crucis, aeque ac Catechumenorum fronti in baptismo impresserint, aeque itidem, & pari vocis proprietate, Consignare dicantur? At Nos (ut dictum est, & mox etiam fusius demonstrabitur) istis auxiliis non indigemus.

§. 7. Obiter hic notari potest, pro Consignatione, quae procliviori Mondâ à Consecratione degenerare potuit, & frequenter, (ut Dallaeo placet,) de Baptismi Caeremoniâ usurpatur, Obsignationem à viro Doctissimo substitui, (quae de 〈 in non-Latin alphabet 〉 in Confirmatione ubique usurpatur) quo jure ipse viderit, nec tamen quicquam ei exinde lucri accrevit, nihilo enim probabilius redditur Consecrationem simpliciter usurpatam, de Obsignatione aut Confirmatione intelligendam esse.

SECT. V.

§. 1. SUperest ut altari tandem rationi, ex rebus, inquit, ipsis, scil. Ex eo quod Aegypto peculiaris sit mos ill, petitae respondeamus: sic enim Dallaeus [ejus Author non modo concedit, sed ipse diserte ponit Presbyteralem Consignandi, absent Episcopo, libertatem hic ut rem Commemorari Aegypto peculiarem. At (inquit) potest • as Eucharistiam, absent Episcopo, consecrandi Presbyterorum in quibusvis Orbis Christiani Provinciis, etiam Romae & in toto Occidente Communis; Neque (inquit) puto ullum Christianismi vel Tempus, vel Clima monstrari posse, quo Presbytero non licuerit, extra Episcopy praesentiam, Eucharistiam recte conficere. ]

§. 2. At ex antedictis constat, Canone praesertim Laodiceno, Ambrosiastro recentiore, & Damaso plane 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Universam Ecclesiae Administrationem adhuc penes Episcopos mansisse, nec quicquam fecisse Presbyteros 〈 in non-Latin alphabet 〉 , sine eorum jussu & mandato, nec dum enim Morem illum Justini, & Tertulliani aevo celebrem, exolevisse, aut de aliorum Eucharistiam, quam de Praesidentis, aut Episcopy manu, aut ex jussu ejus, rite, i. e. Canonice & ordinario sumi consuevisse; Universae rogo Ecclesiae Codicis Canones Vir Doctissimus consulat, & percurrat, nec quicquam inveniet, quod opponat. Si igitur aut ex Canone aliquo Alexandrino, aut ex more saltem per Aegyptum universam obtinente, vel defuncto, vel absent Episcopo, sine ullâ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ejus signification, Eucharistiam Presbyteri, ex authoritate ordini Presbyterali adjunctâ, libere consecrabant, nil obstat, quin hujus libertatis, ut Aegypto peculiaris, nec tamen, nisi cùm deesset Episcopus, ad Presbyteros Canonice pertinentis, Ambrosiaster Noster opportune mentionem faceret.

§. 3. Videt Jam Doctissimus Dallaeus, quibus argumentis stabiliri sententiam suam sentiat Hammondus, nec adhuc desperet tritissimam voculae satis notae expositionem, Consecrationis scil. per Eucharistiae Confectionem explicatae, non ita novam & inauditam aequis arbitris censeri posse: simulque ex eâ, si non meo, saltem ipsius Dallaei calculo, Consignationis Vocem metiendam esse; ni forte proclivi, & facili librariorum error, haec pro illâ substituatur, & utrobique [ Consecrat & Consecrant ] non [ Consignant ] reponenda sit.

SECT. 1.

§. 1. DE Commate integro, prout in Dissertationibus propositum est, haec paucula dicta sunto. Caeterùm quia hac in re 〈 in non-Latin alphabet 〉 duobus viris summis Blondello, & Salmasio exprobrari (si notasse tantum, idque leniter, sit exprobrasse) adeo mirandum optimo Dallaeo videtur, simulque ex his Ambrosiastri verbis ab ipso novum petitur argumentum, quo sub Consignationis titulo Confirmationem (ut & Ordinationem Blondellus & Salmasius) Presbyteris, non Episcopis solis competere, lectoribus persuadeat; Duo haec in gratiam Eruditissimi Viri, ex abundanti adjicere haud gravabor, alterum quod Blondellum & Salmasium Clientes, alterum quod ipsum tam nobilis paris Advocatum 〈 in non-Latin alphabet 〉 respiciat.

§. 2. Et primo, cum Blondellus & Salmasius, qui ut Episcoporum 〈 in non-Latin alphabet 〉 labefactarent, ex hoc Ambrosiastri loco causae suae suffulciendae tibicinem aptarunt, in hoc plane consenserint, eodem rem recidere, sive Consignatione baptizatorum Confirmationem, sive poenitentium benedictionem, sive Ordinandorum Consecrationem denotari velis, eam tamen, qualiscunque sit, seu Ordinatio, seu Confirmatio, seu benedictio, ad Presbyteros jure divino pertinere: Annon eo ipso satis testantur se Notissimae illius, apud Athanasium aliosque, Coluthi & Ischyrae Historiae, quam uterque satis clare vidit, Blondellus alibi satis late descripsit, eâque Patrum saltem Canoni derogatum esse agnoscit, aut parum memores, aut de illa nequaquam sollicitos fuisse: Cum in hac ipsa Aegypti primaria metropoli Alexandriâ, Coluthus (non ut in altero Athanasii loco Parisiensis editio bis, & Latinus Interpres P. Nannius semel legit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 Catholicus quidam) Presbyter Presbyteros ordinans, & sic (si Blondello credamus) consignans, graves quidem, at non immeritas temeritatis hujus paenas dederit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Omnis ejus actus rescissus est, omnes ab eo ordinati in schismate, ad Laicorum Classem redacti, & ut Laici ad synaxim admissi? Quâ in re non fidentius Hammondus ipse pronuntiasset, eam satis constare ] 〈 in non-Latin alphabet 〉 enim inquit Athanasius, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Manifestum, & nemo de eâ re dubitandum putavit.

§. 3. Sic & de Ischyrâ alibi, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , se Presbyterum jactat, cùm Presbyter non sit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 (faede iterum ut dixi, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Parisiensis Editio legit) 〈 in non-Latin alphabet 〉 ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 iterum) 〈 in non-Latin alphabet 〉 . A Celutho enim Presbytero ordinatus est se Episcoprum fiugente, & post in communi Synodo Hosii & Episcoporum cum eo, ad Presbyteratum redire jusso, & ex consequenti omnes à Colutho ordinati ad locum, in quo prius fuerant recurrebant, & ita Ischyras Laicit annumerabatur.

§. 4. Quid clarius? In hac ipsa Alexandrina Synodo (quam 〈 in non-Latin alphabet 〉 , non generalem ut Nannius reddidit, sed totius Aegypti communem, dixit Athanasius) An. Ch. 319. paucis (triginta circiter) ante Hilarium Sardum Ambrosiastrum nostrum annis celebrata, solenniter statutum est, Presbytero Presbyterum, Colutho Ischyram ordinare non licere, (adeoq́ue non consignare, sumptâ consignandi voice, eo quo vult Blondellus significatu) ipso etiam Colutho, ob hoc ipsum, quod sibi jus istud assumserit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , imaginarium, non verum Episcopatum assumsisse pronuntiato. Adeo solicit Aegyptiorum, de quibus Sardus loquitur, Ecclesia Episcoporum 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & exortem dignitatem saeculo isto tutabatur; incredibilem plane & plus quàm mythicam 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 passa, si nullo lethaeo aut venenato poculo absorpto, intra XXX annorum spotium sic universam immutatam credamus, ut id jam impune (si non cum mercede) sub Sardo liceat, quod sic 〈 in non-Latin alphabet 〉 sub Hosio mulctabatur. Vidit haec, inquam, & ad commoda sua quàm potuit suaviter inflectenda alibi curavit Blondellus, facto Coluthi Patrum Canones violatos lubenter agnoscens, at nullo poenitentiae aculeo, aut stimulo tangitur, quod hanc per Universam Aegyptum Presbyteris omnibus licentiam ipse indulserit, cujus à Colutho, & Ischyrâ paenas satis inclementes exigi non gravatur. Haec si aut non perspexit, aut inter se, ration tempoporum & locorum habitâ, componere, & conciliare nescivit Blondellus, quomodo 〈 in non-Latin alphabet 〉 vitabit? Si quod ipse probe noverat, maluerit nos non videre, malo patrocinio causa non bona pejor fiet.

§. 5. Quicquid contrà afferatur, palam est Blondellianum Ambrofi • stri interpretamentum Alexandrinae (add etiam Universalis Ecclesia) praxi, & decretis adversari, ideoque melius Hilario huic consuluisse Hammondum, qui si forte minus commode, nec plane ex mente ipsius, voculam [ Consignant ] interpretatus est; id certe curavit, ut qui eâ usus est, cum Universâ Christi Ecclesiâ sensisse putaretur. Nec enim opus fuit, ut qui Pelagianae haereseos ab Aurelio, Luciferiani schismatis etiam ab ipso Blondello, Dallao, adque adeo ab omnibus insimulatur, idem Aeriani quoque dogmatis reus, i. e. Presbyterianae 〈 in non-Latin alphabet 〉 assertor putaretur, presertim cùm eodem loci, Episcopum Sacerdotum Principem, & Apostolos Episcopos esse nobis satis liberaliter largitus sit. Et si quaedam nec nobis nec reformatis Gallis grata futura miscuerit, scil. in populo inter initia (nascente Ecclesiâ) omnibus concessum esse, & Evangelizare & Baptizare, & Scripturas in Ecclesiâ explanare, nunc (ipsius aevo) neque Diaconos Praedicare, &c. Aequum tamen erit, & Charitati optimae quaeque speranti congruum, ut nec de malis pejora, nec de pejoribus pessima quaeque suspicemur.

§. 6. Relegat interim Vir Doctissimus (si non nimis displiceat) quae per sesqui-alteram paginam ex hoc Ambrosiastro laudavit & descripsit (simulque prolixo ornavit Commentario) Blondellus, & ex animo respondeat, an hic demum Hilarius Sardus, Ecclesiae Romanae Diaconus, Orbis Deucaleon (nasute & Ironice) ab Hieronymo nuncupatus, Luciferiani Schismatis strenuus advocatus, qui Graecorum (ut videtur) rituum aeque ac linguae ignarus, de Alexandrina Ecclesiae praxi pronuntiavit, qui Centones & Stromata, sic sibi, sic aliis omnibus difformia, nullis antiquorum aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 testimoniis fretus, undique conquisierit, statuminandae Universae Politiae Ecclesiasticae satis idoneum firmamentum censeri debeat, ad cujus ideam, Normamque ipsi Alexandrinae Ecclesiae, de quâ pronuntiat, Canones (ex quibus ipsis Presbyteralem Ordinationem 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & plane nullam, omnesque qui sic ordinati, ad Laicorum Communionem denuo redactos, supra docuimus) reformandi sunt.

§. 7. De Blondello hactenus, cujus causae interfuit, ut Consignatio Ordinandorum Consecrationem significaret, eaque ex hujus tam antiqui, sub medium quarti saeculi scriptoris Authoritate, Presbyteris competeret.

SECT. II.

§. 1. AD Dallaeum quod attinet, Ille quidem his paucis lineolis rem suam omnem conclusisse, & ex voto confecisse sibi videtur, 1. Consecrandi vocem generalem, & maximi ambitus esse statuit, quae tam de personis, quàm de rebus dicitur; quo posito, deinde assumit Consecrari satis idonee dici posse Neophytos, cùm vel Chrismate vel manuum impositione perficiebantur. 2. Cùm eadem sit utriusque Sardiani loci ratio, & unius consecratio alterius sit consignatio, consignationem etiam de eâdem Chrismatione intelligendam esse, adeoque Chrismationis, & Manuum impositionis potestatem, ex suffragio Sardi, & aliorum Complurium, paenes Presbyteros fuisse autumat. 3. Chrismationem hanc, & manuum impositionem meram baptismatis Caeremoniam semper habitam fuisse docet, & proinde sequi, Confirmationis, quem dicimus, ritum, licet hodiernae ecclesiae notissimum, prioribus tamen & purioribus saeculis plane inauditum, sequiorum Latinorum figmentum esse, qui Sacramentorum numero à binario ad septenatium aucto, non-nisi somnia pro Sacramentis nobis venditarunt.

§. 2. De hac universâ Doctissimi viri sententiâ, praecipue quidem contra Bellarminum, & Aurelium, caeterosque Papalis Hierarchiae propugnatores institutâ, in multis tamen Praelaticae seu Episcopalis dignitatis assertores ex aequo premente, adeoque contra Reformatam (necdum deformatam) Angliam nostram, reliquosque Primaevae Antiquitatis, & puritatis, & simplicitatis indefessos asseclas, aut vindices, qui Episcopalem 〈 in non-Latin alphabet 〉 , contra Presbyteranam 〈 in non-Latin alphabet 〉 , tutandam duximus, & inter ritus Apostolicos, aut Ecclesiasticos, licet non inter Sacramenta à Christo instituta, Confirmationem Episcopalem numerare consuevimus, militante, quid nobis visum sit, paucis docebimus. Id autem rectius facturi videmur, si omissis iis, quae modo attigimus, de Sardo, de Consecrandi, & Consignandi vocibus, &c.) rem ipsam aggrediamur, & in limine nonnulla distinguamus ambigua, alia explicemus obscura, ita enim fiet, ut res omnis verborum involucris dolisque, quibus imponi incautis solet nudata; clariùs tum conspiciatur, tum dijudicetur.

§. 3. Et primo, quod ad vocem Sacramenti attinet, eam aliquando Late, aliquando strict apud Latinos usurpari notum est; Latiori significatu, quilibet sacer, praesertim Symbolicus Ritus. Sacramentum non incommode dici potest. Sic Cypriano dicuntur utroque Sacramento nasci, qui praeter manus impositionem ad accipiendum Spiritum, Ecclesiae etiam Baptismum acceperunt. Sic in Synodo Carthaginensi, neque Spiritus sine Aqua operari potest, neque aqua sine Spiritu, (ait Nemesianus à Threbunis Episcopus) Male ergo, inquit, sibi quidam interpretantur, aut dicant quod per manus impositionem Spiritum sanctum accipiant, & sic recipiantur; Cum manifestum sit utroque Sacramento debere eos renasci in Ecclesiâ Catholicâ. Utrobique palam est Sacramenti vocem late sumptam, aeque manus impositioni, ac Baptismo accommodari. Nec desunt ejusdem Locutionis Exempla apud antiquos.

§. 4. Nos vero qui Sacramenti voice strict sumptâ, non quoslibet Novi foederis ritus, sed paucos & primarios, eosque à Christo ipso exerte institutos, & omnibus universim ad salutem, ex necessitate praecepti, si non & medii, propositos, intelligi volumus, nullam hic cum Dall •• litem nectimus, sed binario Sacramentorum numero contenti, septenarium aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 jubemus; aut Ecclesia Romanae, Novorum ut dogmatum, ita Sacramentorum feracissimae matri lubentes relinquimus: Sit modo in Ecclesiae albo censuque, & Apostolorum seu praecepto, seu saltem praxi Originem suam imputet Confirmatio ; de aliis molesti, aut solliciti non erimus.

§. 5. Libet hic commemorare quae in Ecclesiâ nostrâ sub Henrico 8. ante factam doctrinarum, quàm dicimus, reformationem, in libro. An. Chri. 1543. Ex jussu Regiae Majestatis edito, cujus titulus est Necessaria Doctrina & Eruditio, &c. Hâc in re definita sunt. A Scriptures ordiuntur, ubi Apostoli, nascente

§. 6. Ab his initiis Confirmationis Ritus ad

§. 7. Nec igitur Sacramentum hoc Confirmationis (nomine, ut diximus, late accepto) à

§. 8. Haec certe sic à majoribus nostris accepta, & ab Henrico VIII. adversus Lutherum defensa, & vindicata, Reformatio nostra (solâ Sacramenti voice omissâ, quam nos strictiori acceptione, ad ea sola quae à Christo, ut omnibus necessaria instituta sunt, accommodandam censuimus; & Chrismatis Usu, inter Caeremonias libere inductas, libere itidem omittendas, habito) integra, & nullâ ex parte mutilata, ad nos deduxit; nec quicquam aut de Origin, aut fundamento, illâ Ecclesiasticâ, hoc Apostolico, nedum de usu, & beneficiis hujus Ritus immutandum existimavimus.

§. 9. Secundo & illud praemonendum est, nexum inter Chrismationem, & Confirmationem (fuerit licet inter ease alicubi nonnullus) non ita tamen perpetuum, & indissolubilem fuisse, ut recte aut Confirmari dicendi sint, quicunque liniuntur; aut liniri, quicunque Confirmantur. Fuit certe suus in Baptismo (ut & in aliis nonnullis Ecclesiae ritibus) Unguenti, & Chrismatis Usus, fuit & sine Chrismate Confirmatio, solâ manus impositione peracta.

§. 10. De Priori loquatur, inter Graecos, praecipue Ecclesiasticae Hierarchiae Author, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. Post trinam Catechumen Professionem fidei factam, antequam ad aquam ducutur, vestibus, inquit, eum spoliant ministri, Sacerdotes dein Unctionis oleum Sanctum afferunt, Episcopus vero, aut Hierarcha, cui Baptizandi officium incumbit, incipit eum inungere, ter eum signans signo crucis & tunc eum Sacerdotibus toto corpore inungendum tradit. Postea ad 〈 in non-Latin alphabet 〉 , matrem adoptionis, i. e. fontem pergunt. Sic & Damascenus, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Unguentum in Baptismate accipitur ; ut & Oecumenius, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Sacrum Chrisma per Baptismum accepistis. Et Simeon Thessalonicensis inter recentiores, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Unguento liniri debent in Baptismo; sed nemo clarius, inquit, Dallaeus, quà Harmenopulus, apud quem legitur de Chrismate, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , quamvis Baptismi pars esse videntur. Nec recusarim certe Basilii locum, licet minus dilucidum, huc trahi posse, cùm inter 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & traditions, simul enumeret benedictionem aquae Baptismatis, & 〈 in non-Latin alphabet 〉 olei Unctionis, & etiam ipsius Baptizati, ut & (statim) 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ipsam olei Unctionem, trinam immersionem, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & reliqua quae fiunt in Baptismo. Quibus equidem satis probable fit, Unctionem, de quâ ill eo loco agit, eam esse quae in Baptismate adhibetur.

§. 11. Apud Latinos audiatur, (noc enim recufamus) foeculi istius testis, Hieronymus in Dialogo inter Orthodoxum & Luciferianum, Cap. 4. Inde, (inquit) venit, ut sine Chrismate & Episcopy jussione nec Presbyter, nec Diaconus jus habeant Baptizandi. ] Ad haec verba Marianus Victorius sine morâ pronuutiat, Vetustissimam esse consuetudinem, ut in Baptismo Chrisma etiam addatur: Idem confirmante Dallaeo ex alio ejusdem Patris genuino opere, Cap. 3. in Habakkuk, ubi Baptismi Chrisma diserte legitur. Sed & huc referendum judico, quod in Dialogo praedicto, Baptisma sacerdotium Laici nuncupari videmus, Scriptum est (inquit) Regas quippe vos & Sacerdotes, &c. Sacerdotes nempe & Reges oleo solenniter inungi, Mosaici moris erat; nec mirum igitur, si qui à Christo Rege & Pontifice nostro per Baptismum in splendidissimae sortis haereditatem assumi dicuntur ( fecit, inquit, nos Reges & Sacerdotes Deo, &c.) hâc Unctionis Caeremoniâ inaugurandi censerentur. Sic & Gregorius: Presbyteri, inquit, Baptizatos ungant in pectore, ut Episcopy postmodùm ungere debeant in front. Binae (palam est,) Unctiones, prior Presbyterorum in Baptismo, ut & posterior Episcoporum in Confirmatione.

§. 12. Imo sub Tertulliani aevo idem fuadent, quae lib. de Baptismo, Cap. 7. legimus, ubi benedictae Unctionis, quâ Egressi de lavacro perunguntur, mentio est. Ut & l. de resurr. Car. Cap. 8. Ubi ut in Baptismo ablui Caro, ita & uugi & signari dicitur. Certe fi Honorio Augustodunensi credamus, Apostolis ipsis imputandus est hic ritus. Sciendum, inquit, est, quod Apostoli & eorum Discipuli in fluviis vel in stagnis, vel in fontibus Baptizabant. Sed Clemens, docente Petro, Chrisma vel oleum addebat. At quo minus ei credamus, aut ab Apostolis morem hunc, seu scripto, seu sine scripto traditum fuisse putemus, sicut quam multa alia intercedunt, ita ejusdem potissimum Tertulliani locus obstare videtur, de Coron. Mil. Cap. 3. Ubi de Traditionibus loquens, iis praesertim quae Baptismum diserte attingebant, & abrenuntiationem trinam, mergitationem, l • ctis & mellis praegustationem, à lavacro quetidiano per totam insequentem hebdomadam abstinentiam, inter Traditiones 〈 in non-Latin alphabet 〉 recensens, de Unction aut Chrismatione profundum silet. Verùm illud pronum & praeceps in Ecclesiâ semper fuit, Caeremoniarum Numerum, pro locorum & temporum ration mutabilem, & inconstantem, nunc augeri magnificentiùs, nunc prudentiùs minui, nec igitur quicquam prohibere, quo minus Apostolorum aevo incognitum Baptismi Chrisma, sub Tertulliani & Hieronymi soeculo, in quibusdam Ecclesiis obtinuerit, in aliis itidem, aut neutiquam invalescente more, aut in desuetudinem paulatim abeunde.

§. 13. Nec igitur in hoc fortunae Anglorum, aut quaestionis Nostrae fundus positus est, fitne idem Alipta qui Baptista ; nec unquam ad Lavacrum sine myrothecio descendendum sit, necne; Baptismum Aquae Legislatori nostro acceptum ferimus, ideoque infantes singulos solenniter inundamus, tingentes saltem quos non judicamus mergitandos; de Oleo quidem aut unguento parum solliciti, nec enim minus perfect Baptizatos censemus, qui Lavacro Chrisma non adjecerint, nec Superstitionis aut piacularis 〈 in non-Latin alphabet 〉 veneni, aut noxae incusamus, qui quos lavant, simul etiam liniunt. Hos & alios innumeros ritus inter adiaphora numeramus, quae ut laudabiliter adhiberi, ita & libere omitti posse nulli dubitamus.

§. 14. Illud interim Clarissimum est, ab hoc Chrismatis in Baptismate usu nullam Argumenti speciem trahi posse, quo aut Confirmationi Chrisma abjudicetur, aut inter Caeremonias Baptismatis Confirmatorium Chrisma reponendum credatur; Quid vetat eodem olei aut Unguenti Symbolo plures Ecclesiasticos ritus celebrari? Id certe nobis satis libere largitur Spalatensis, Dallejanae sententiae antesignanus; Chrismate, inquit, Baptizamus, Chrismate Confirmamus, imo Chrismate Presbyterum, Chrismate Episcopum ordinamus. Quod & de signo Crucis observavit Ibid. vir doctissimus, plura quidem eo consecrari, Ecclesias, Altaria, Calices, aeque ac homines. Quod & de impositione Manus manifestum est.

§. 15. Certe ex Leonis Epistolâ 88. Ubi de Chorepiscopis sermo est, diserte distingui videas impositionem manuum, quâ fidelibus Baptizatis, vel conversis haereticis, Paracletus Spiritus Sanctus traditur, (quam ad Confirmationem pertinere nullus dubitabit) & Chrisma, quo Baptizatorum frontos signantur ; vel si, ut Blondellus & Dallaeus statuunt, ea Leonis non sit Epistola, idem plane Arausicanus Canon, Leoni genuino 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Confirmabit, qui de eo qui in Baptismate Chrismatus non fuerit, Sacerdotem in Confirmatione commoneri jubet, ut mox fullus declarabimus.

§. 16. De priori parte hactenùs. Ad posteriorem jam progrediatur Oratio, Nullum scilicet dubitandi locum esse, quin nuda & solitaria 〈 in non-Latin alphabet 〉 ad Confirmationis ritum peragendum abunde sufficiat, illud quippe ab Apostolurum praxi (ea praecipue quae Act. 8. traditur) originem suam traxisse, adeoque impositione manus Apostolica (aut quod in idem recidit, Episcopalis) cujus v. 17. exerta mentio occurrit, Universum compleri; & unguento aut Chrismate, cujus nulla ibi aut alibi in sacro codice, aut vola aut vestigium extat, neutiquam indigere.

§. 17. Nec tamen quod necessarium non est, statim inter Sacrilegia numeramus, nec ab omnis supervacaneae Caeremoniae sarcina sic horremus, ut aut in front, aut in vertice inungi contumeliae loco ducamus; Consignent libere, per nos licet, Latini Graecique, inungant liniantque, quibus id moris est, nihil certe culpamus, qui interim antiquae simplicitati, & salubrium Caeremoniarum paucitati inhaerentes, solâ manus Episcopalis impositione, & benedictione Neophytos nostros stabilimus. Nobis ad graviora Certamina ab Agonotheta, & brabeutâ nostro vocatis, non vacat, non licet, aut de Umbra, aut de Cortice, de Caeremonia, vel de vocula, cuivis Mortalium, nedum Christianorum caetui litem intendere; ad pacem suaviter, & efficaciter, amicissime, & fortissime compellante nos Deo, solamque 〈 in non-Latin alphabet 〉 ingenerante: dum clientes suos Princeps hujus soeculi ad aeterna dissidia, trucesque & nunquam finiendas Tragaedias, tanquam ad Metalla damnandos curaverit.

SECT. III.

§. 1. TErtio, ut à thesi ad hypothesim tandem descendamus, simulque litem omnem, seu de Chrismate, seu de Chrismatis Ministro, Dallaeo praeripiamus, distinguenda sunt in Chrismate Confectio, & Confecti usus, illa 〈 in non-Latin alphabet 〉 , hic 〈 in non-Latin alphabet 〉 dicatur; Prior quidem, (quemadmodum Sardo placet,) Consecratio 〈 in non-Latin alphabet 〉 nuncupari potest, sed quae ad res tantum, neutiquam (quod Dallaeo visum est) ad personas pertingat. Nec enim personas consecrate, qui unguento, quo personae demum imbuendae sunt, solenniter & pro officio benedicit, ut nec qui pani 〈 in non-Latin alphabet 〉 populum consecrare dicendus est. Alia quippe est benedictio, & Consecratio seu Confectio Elementorum, quâ ad sacros usus invocato spiritu sancto, destinantur; alia est Confectorum distributio; prior inter sacerdotalia opera & peculia semper numerata, posterior Diaconis cum sacerdote communis habita est; Nec mi • um igitur, si Confectione Chrismatis inter 〈 in non-Latin alphabet 〉 Episcopis reservata, Confecti usus aut ministratio, ubi Episcopus presertim non fuerit, sacerdoti, aut etiam Diacono indultus aliquando fuerit.

§. 2. Ad Chrisma quod attinet nihil certe nobis officiet, si hac in re omnia plane ita, ut contendit Dallaeus, factitata credantur. Neque enim hypothesi nostrae quicquam decedet, si quod de Aegypto edixisse Hilarius putatur, etiam de totâ Graeciâ, & universo demum Oriente pronunciatum agnoscatur, ad Presbyteros scil. pertinuisse & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 (ungere & signare) Et ita demum (si ant Sardo, aut Dallaeo placeat) cum presens non fuerit Episcopus, consignare.

§. 3. Imo ne nimis parcus videar, qui Orientem dixi, de Occidente itidem, ejus saltem particulis, nec paucis, nec contemnendis, eadem dici non gravabor; Interim quid antiqui canones hâc in re testentur, operae precium sit vidisse; Et primo quia Dallaeo volupe est, Concilii Arausicani Canon Primus (sub Leone, non multo post Damasum, Sardo 〈 in non-Latin alphabet 〉 , constitutus) de Galliâ loquens libere audiatur: Nullus, inquit, ministrorum qui baptizandi recepit officium, sine Chrismate unquam debet progredi, quia inter nos placuit semel (Sirmondino Codici addit Binianus, in baptismate) chrismari. De eo autem qui in baptismate quacun{que} necessitate faciente, non chrismatus fuerit, in confirmatione sacerdos commonebitur. ] Istis quidem finiri canonem, eaque quae sequuntur, (& Sirmondum, Aureliumque inter, tam prolixum contentionis funem nectunt) recentioris manus assumenta esse, & mera utique ludibria Dallaeo libenter concedimus; Et ex iis quae nulli suspicioni obnoxia sunt, palam conclusum putamus, 1. (quod ex Tertulliano, Hieronymo, & aliis supra attulimus) Chrismate Gallos, quos baptizabant, eosdemque & baptismatis & Chrismatis Ministros fuisse, quicunque demum illi fuerant, qui ab Episcopo Confectum Chrisma, cum baptizandi officio receperant. 2. Conficiendi Chrismatis ut dignitatem, sic Curam ad Episcopos peculiariter pertinuisse, ejusque confecti copiam Baptistis singulis (seu sint illi Presbyteri, seu Diaconi) ab Episcopis solenniter suppeditatam fuisse ut ad baptismales semper usus ad Manum & praesto esset ; cui cum satis provisum sit, nullam dein 3. Necessitatem esse, ut qui in baptismate semel unctus fuerit, in confirmatione rechrismetur, satis enim esse, si quilibet semel inungatur, in baptismo, si fieri commode posset; sin minus, in confirmatione. Nec enim 4. (quod itidem prius diximus) sic confirmationi necessario adjectam Chrismationem, ut qui in baptismo semel unctus sit, in confirmatione denuo inungendus esset, tunc enim sola benedictione, & Episcopalis manus impositione, auctiorem spiritus sancti irrigationem in Confirmatione obtinuisse, qui loti simul ac Chrismati fuerant. Quibus utrobique libenter concessis, id demum 5. ex vi Canonis hujus, & Arausicanorum Patrum celeberrimo suffragio fixum ratumque superest, à baptismate confirmationem procul disjungi: illud à ministro seu forte Diacono, qui baptizandi recepit officium; hanc ab Episcopo, qui Sacerdos frequenter dicitur, celebratam; quaeque in baptismate, faciente quacunque necessitate, omissa sunt, ea in Confirmatione supplenda & reparanda esse.

§. 4. Haec omnia, celeberrima Innocentii Decretalis (à Dallaeo non semel laudata, triginta circiter annis Arausicano Canone antiquior,) extra dubium posuit; sic enim ill Decentio, de nonnullis Ecclesiasticis ritibus consulenti respondit: De consignandis infantibus manifestum est, non ab alio, quam ab Episcopo fieri licere. Nam Presbyteri licet sint sacerdotes, Pontificatus tamen apicem non habent: Haec autem Pontificibus solis deberi ut vel consignent, vel Paracletum spiritum tradant non solum Consuetudo Ecclesiastica demonstrate, verum & illa Lectio Actuum Apostolorum, quae asserit Petrum & Johannem esse directos, qui jam baptizatis traderent Spiritum sanctum; Nam Presbyteris, seu extra Episcopum, seu praesente Episcopo baptizant, Chrismate baptizatos ungere licet; sed quod ab Episcopo fuerit Consecratum, non tamen frontem ex eodem oleo signare, quod solis debetur Episcopis cum tradunt Spiritum Paracletum. ] Ecce Consignationem, qua Spiritus Paracletus traditur, à baptismo procul disjunctam, illam, quâ frontes oleo Consecrato inunctiae signantur, hunc, quo ex lavacro Crismantur, Illam ex vi Consuetudinis Ecclesiasticae, & Lectionis Apostolicae, nec Sacerdotum cuivis gregario, sed Pontifici reservatam, hanc quidem, quatenus eâ Baptizatorum Unctio intelligitur, Presbyteris libere permissam; Confectionem vero, seu Consecrationem Chrismatis soli Episcopo peculiarem: Clarissima omnia, nec de faeculi hujus sententiâ dubitandi ansa superest, Innocentio Arausicanis Patribus facem adeo lucidam praeferente, illis Innocentio lampadem vicissim referentibus.

§. 5. Verùm si haec ita sint, plane de Hierarchicis actum esse acclamat Blondellus, quis enim adeo Supinos Patres nostros (Gallos Arausicanos) fuisse credat, ut quod spiritui sancto, summo Divini Juris conditori, à Presbyteris fieri non placuit, ab iisdem exerceri placere sibi decernerent, quodque Episcoporum singular 〈 in non-Latin alphabet 〉 fuisse putatur, ab Episcopis collate caelitùs 〈 in non-Latin alphabet 〉 prodigis, subditis tantae Gratiae imparibus ullo casu communicandum videretur? Haec & alia ex hoc primo Arausicano Canone, contra Hierarchicorum jactantiam & fastum, Non minori aut jactantia aut supercilio effudit vir magnus, cum ex hoc de Confirmatione per manus impositionem fonte argumentum pro sententiâ suâ Hieronymianâ procuderet.

§. 6. Nec isthoc Contentus, dogma illud ex Epaunensis Synodi A. D. 517. Canone, desperatis & decumbentibus haereticis (si conversionem subitam petant) Presbyteris subvenire chrismate permittente, firmius stabilivit, tandemque universam Praelaticorum Machinam, uno venerabilis Bedae, sed eo truci, flatu concussit, & solo aequavit: Ne-quis, inquit, ulteriùs scrupulus haereat, reclamante hactenus nullo, aperto ore, post An. 700. profitetur Beda, unctionem illam quae per manuum impositionem ab Episcopis quasi alia à duabus praedictis, & vulgo confirmatio dicitur, eandem cum secunda esse, (Chrismate scil. post Baptismum) propter arrogantiam tamen non concessam esse singulis Sacerdotibus, sicut & multa alia.

§. 7. Haec certe Beda (exceptis quae parenthesi inclusit) & his tanquam totius Latii spoliis, & exuviis, supra modum locupletatus Blondellus, gratulari Hieronymo suo permittendus est, qui tam irrefragabilis Doctoris clypeo armatus supra omnem Hierarchici Livoris ictum securus triumphaverit: si enim, inquit eadem revera est cum Presbyterali Episcopalis Consignatio, si tantundem Neophytis Presbyter Ungens, ac Episcopus manus imponens praestat, si par in se utriusque potestas, in speciem tantùm dispar, propter arrogantiam effecta est; si arrogantiam Divino Juri, charitatisque nunquam tumentis, sua nunquam quaerentis, sed ubique ac semper beneficae legibus inimicam nemo nesciat, tunc certe desperata, & Conclamata & in omne aevum triumphata Episcoporum causâ vacuâ lusurus in Aulâ est Presbyter, nec est quod quisquam ogganniat, & obmurmuret.

§. 8. At quid si ad calculos tandem nostros (licet 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) hoc totum viri magni ratiocinium revocetur? Certe eâdem operâ Dallaeo, qui iisdem fulcris utitur, & prae aliis potissimum confidit, simul ac Blondello, vicem rependemus. Nec multis indigebimus, statim experturi, quam nihil plane sit, quod in hac universa fabricâ (ipsis ex animo succedente, & ad votum ferruminata) Presbyteranae 〈 in non-Latin alphabet 〉 advocati lucraturi sunt.

§. 9. Et primo, quid si libere concedamus, Episcopos Apostolorum successores, potestatisque omnis ordinariae quam ipsi à Christo, Christus à Patre, acceperant, ex asse haeredes factos, hanc aliis sicut ipsis visum fuit vel in integrum, vel ex parte communicasse, adeoque augescente, & in infinitum fere crescente fidelium numero, multa tandem Presbyteris secundariis aut partiariis ab Episcopo ubique concredita esse, ad quae ipsi in personis suis non suffecerant, paucis tantum sibi ipsis 〈 in non-Latin alphabet 〉 reservatis, quibus originalis 〈 in non-Latin alphabet 〉 dignitas, & exortis potestatis Apex incolumis, & integer conservaretur?

§. 10. Sic certe rem vere, & non per somnum gestam, esse, 〈 in non-Latin alphabet 〉 nos ce • tos faciunt omnem quippe sub 〈 in non-Latin alphabet 〉 , fideique in Cunis vagientis infantia, & baptizandi, & conficiendi coenam, & sponsalia celebrandi, & Eleemosynas recipiendi, dispensandique, & quidlibet demum Ecclesiasticum procurandi potestatem penes Episcopos fuisse affirmant, quae postmodum suis modulis finibusque Presbyteris, imo Diaconis & Subdiaconis concredita sunt; nec enim unquam à spiritu sancto, Summo Divini juris Conditore, hujuscemodi latam legem, aut tale quicquam Hierarchicis nostris per somnia visum fuisse, quâ Presbyteris ex sententia Episcopy ea facere non liceret, quae consulto decreverant Episcopy Presbyteris committenda esse.

§. 11. Multa certe sunt, quae Episcopy communi per totum orbem consensu Presbyteris relinquenda, paucula quae sibi reservanda decreverant. Fruantur igitur libere istis quae concessa sunt, modo quae non concessa non attingant Presbyteri; Chrisment in baptismo, imminente praesertim mortis periculo, quandoquidem Chrismate ab Episcopo confecto ad baptismales usus instructis ex eorundem Episcoporum sententiâ hoc jus Presbyteris permissum est. A Confirmatione vero, manus impositioni, & benedictioni Episcopali, ex consensu Universae Ecclesiae, reservatâ, prudenter sibi abstinendum censeant, nec assumant sacrilege, quod ipsis nullatenus indultum est.

§. 12. Nec quicquam igitur superest, quod in Arausicanis aut Epaunensibus, Blondelli, aut Dallaei Patribus, aut proavis, culpari posse somniemus Hierarchici, Omnia rite, & ordinate, & ex mente Spiritus decreta agnoscentes; nihil quod divino, aut Ecclesiastico Juri quovis modo deroget, si Presbyteri desperatis & decumbentibus, hoc Confecti ab Episcopis chrismatis subsidio, idque ex Episcoporum, ipsiusque concilii sententiâ, subveniant.

§. 13. Ad Bedam quod attinet, quamvis vere 〈 in non-Latin alphabet 〉 crudum, & singular recentis Doctoris, aliud plane agentis, ex octavo saeculo petitum Testimonium, nihil grande, aut praeter Nominis 〈 in non-Latin alphabet 〉 venerabile sonet, aut quod universae puriorum saeculorum Ecclesiae legem figat, aut de nativis Episcoporum 〈 in non-Latin alphabet 〉 pronunciet; Nulla tamen aut Novitatis aut prodigii species huic ejus qualicunque effato inest, à quâ adeo horreamus Praelatici.

§. 14. Esto, eadem sit Unctio ea quae fit per manuum impositionem ab Episcopis, & Confirmatio dicitur cum secundâ unctione Chrismatis dicta in qua, ut ibidem ait Beda, magis firmamur, quia & nomen Christi in eâ profitemur, & ab eo nomen accipimus, scilicet ut Christiani dicamur, Quid ex hinc contra Hierarchicorum placita concludere potuit? Quibus demum malleis extundere Chrismationem, aut Confirmationem (quam Blondellus ipse post Baptismum fuisse asserit) Baptismi ex sententia Bedae, partem esse? Quibus denique fidiculis extorquere, sacrum Chrisma à Presbyteris administratum, aut (quod adhuc majus) confectum esse? Nunc (inquit Beda) in Sacramento olei & Chrismatis ungimur, per quod sacramentum quiddam mirum & ineffabile, quod in fine futuri sumus, significatur. ] An de mero baptismo haec Beda philosophatus est, & cum Beda eadem pronutiaturus erat Blondellus?

§. 15. Audiatur, si placet idem Beda, lib. 6. in Lucam, nec minus uti spero, venerabilis, cum in Evangelium quam cum in Psalmos commentarios scriberet. In montem, inquit, Olivarum discipulos educit, ut omnes in morte sua baptizatos altissimo sancti spiritus Chrismate Confirmandos esse designet, Baptismus (videtis) in morte Christi, Chrisma ad impetrandum spiritum S. Praecedit Baptismus, chrisma sequitur, qui jam jam baptizati sunt, dein Chrismate altissimo donandi, & sic demum confirmandi. Alius itaque à baptismo confirmatorii chrismatis Ritus.

§. 16. Verùm & si illud omittatur, nihil tamen adhuc pronuntiavit Beda de Chrismate à Presbytero adhibito, nedum confecto. Relegat Dallaeus integrum Bedae Commentarium in Psalmi Epigraphen, & verba ea [ ante quam liniretur ] ut & in illa [ Dominus illuminatio mea ] nihil inveniet, quod Chrismationem Presbyteris adjudicet. Hoc tantum dixit, unctionem illam, quae per manuum impositionem ab Episcopis facta vulgo confirmatio dicitur, eandem esse cum Unction chrismatis in qua magis firmamur &c. (nec quisquam certe negaverit) dein eam singulis sacerdotibus concessam non esse. Quod vero exerte additur, propter arrogantiam esse, quod singulis sacerdotibus concessa non sit, Id plane contra Bedae sensum, ad suum detorsit Blondellus ; nec enim Episcopali arrogantiae foetum hunc adjudicavit Beda, sed adversus arrogantiae Presbyteralis periculum, ex paritate, & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , nisi quaedam Episcopis 〈 in non-Latin alphabet 〉 nisi singularis aliqua & exors dignitas reservaretur, oriturum, hoc prudenter paratum antidotum pronunciavit, (videatur Toletanae Synodi Canon 20. mox producendus.) Nec hoc tantum, sed & multa alia Aërianae aequalitati consultissime opposuit Ecclesia, quae si quis Praelatorum fastui imputanda suggesserit, nae ill in venena Panacaeam, & in morbos remedia transmutaturus est, & ex ferro, galeae aut loricae (salutaribus istis armis) destinato, infensissima tela contra Politiam Ecclesiasticam fabricaturus. Quod an inter perspicacitatis nimiae indicia reponendum sit, penes Lectorem arbitrium esto.

§. 17. Valeant tandem, & per me licet, placide recumbant Blondelli manes, ad tales congressus non temere dehinc, nisi Dallaeus evocaverit, sollicitandi.

SECT. IV.

§. 1. SEd & alius ejudem Arausicani Concilii Canon hic apponendus est, Haereticos, inquiunt, in mortis discrimine positos, si Catholici esse desiderent, si desit Episcopus, a Presbyt. cum Chrismate & bonedictione consignari placet. ] Hic certe Canon, post alia nonnulla, mihi omnino persuasit, praedictum Sardi, locum (si tandem detur mendâ vacare) plane de Chrismate intelligi debere, Et ita nobis non abnuentibus imo (ut ex praedictis patet) suffragantibus libere concludatur, Chrismatis, cujus conficiendi jus soli Episcopo, ex Sacerdotalis Apicis praerogativa, competit, Confecti usum, & potestatem penes Presbyteros fuisse, ubi Episcopus deesset, praesertim si illud ambientibus, periculum Mortis immineret.

§. 2. Et quod de Galliâ Patres hi, idem etiam de Româ testetur (me neutiquam renitente) quod ex Pontificali adduxit Dallaeus (licet ex concilio sub Silvestro, aut Epilogo, cujus verba ill ut gemina adjecit, nihil tale adstrui aut stabiliri possit) Hic (de Silvestro refert Pontificale) & hoc constituit, ut liniat Presbyter Chrismate levatum de Aquâ propter occasionem transitus mortis. ] 1. Esto, Unusquisque fidelis, in Christi familiam, aut Cognationem admissus, Materiali Chrismate ad Spiritualem uncti Domini 〈 in non-Latin alphabet 〉 , solenniter instauretur, idque vel in Baptismo, vel in Confirmatione, si periculum maturari jubeat, si occasio transitus mortis postulet, provide & pattern Silvester monet, ut e Lavacro Levatus sine morâ ungatur, Presbyteris ad id Chrismatis ab Episcopo confecti copia, simul ac inungendi Baptizatos potestate instructis: Si vero nulla necessitas festinandum suadeat, ad Confirmationem opportunius differatur, & à Praesule ipso; in Sacerdotii apice locato, cum solenni manus impositione, & benedictione, visible Chrisma Invisibilis Gratiae Symbolum adhibeatur, & sic demum in Athletam ungatur, & ad 〈 in non-Latin alphabet 〉 perfect Christiani (i. e. Spiritu Christi inuncti) firmam, & plane pancraticam instituatur. Quid clarius? à Lavacro exerte distinguitur Confirmatio, Ungit in lavacro Presbyter, sed ex sententia Episcopy, & Chrismate ad id ab Episcopo confecto, seu consecrato, idque non alias, quam propter occasionem transitus mortis, quo periculo non suadente, ad Episcopum solum in Confirmatione Universa Chrismatis Caeremonia reservatur.

§. 3. His concinunt Toletani Patres, An. Dom. 400. Statutum est, inquiunt, Diaconum non Chrismare, sed Presbyterum, absent Episcopo; praesente vero, si ab ipso fuerit praeceptum. ] In eundem plane sensum, nobis non renitentibus, ut scil. Presbyteris, non Diaconis, cum Baptismi potestate, Chrismandi etiam jus competat, quotiescunque Sacramentum urgente ex causa accelerandum sit, nec Chrismatio ad Confirmationem differenda.

§. 4. Ad Graecos quod attinet, illud ante omnia, Epistola Photii, apud nos nuper edita, & à Doctissimo Dallaeo ad partes ipsius vocata, extra dubium posuit; aeque enim Presbyterum ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 Sacerdotem dictum) 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Unguento fignare, sanctificare, ungere consummatos, expiatorium donum Baptizato Consummare, (quae omnia ad Chrismationem pertinent) ac 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Baptizare omnino aut sacrificare. Illud igitur Dallaeo lubenter concedimus, (nec litem quovis modo intentamus) non solum Baptizasse Presbyterum, sed & hoc sensu Chrismasse, & consignasse.

§. 5. Hoc interim inter antiquos, saltem inter Damasi 〈 in non-Latin alphabet 〉 , non ignotum est, Consecrandi Chrismatis facultatem Episcopo propriam fuisse; etiam iis temporibus cùm administrandi, post consecrationem, potestas Presbyteris commissa fuit; Id de Sylvestro Romae sedente An. Ch. 314. Et in Concilio decernente, An. 325. Fatetur Dallaeus, adductis & ex Pontificali, & ex Epilogo Concilii verbis, Constituit, inquit, & Chrisma ab Episcopo confici, & Constituit etiam voice clara Sylvester Episcopus Urbis Romae, ut nemo Presbyter Chrisma conficeret. Decreta autem haec, si reverâ sic se habuerint; (ea autem sic se habuisse Dallaeus contendit) 62. annis ante Damasi Papatum, 30. ad minimum ante Sardi Commentarios facta sunt.

§. 6. Quod vero concludi exinde vult Dallaeus, hanc Conficiendi Chrismatis potestatem, peculiariter hic ad Episcopos restrictam, Presbyteris quoque cum iisdem hactenus fuisse Communem, id nemini persuasurus est, cum (ut alia omittam) ipso fatente, aeque concludi possit ipsius Chrismatis Usum in Ecclesiâ Romanâ antea incognitum, in hoc Sylvestri Concilio primo institutum fuisse, & quidem ita ut ejus Conficiendi penes Episcopum jus futurum esset. Quod si in Gratiam Doctissimi Disputatoris concedatur, videat necesse est, quam sit prorsus impossible, ut quod Romae nondum caeptum supponebatur, id hactenus Presbyteris pariter ac Episcopis commune statuatur.

§. 7. At omisso Sylvestro (nec enim aut Pontificali aut Epilogo multum confidimus) Consulatur prae caeteris Africani Codicis Canon Sextus, cujus titulus est, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Chrisma à Presbyteris ne conficitor. Prodiit hic Canon, si Dallaeo credimus, An. Ch. 390. Nec proinde aut Damaso, aut Sardo, aut Ambrosiastro nostro multo recentior. Verùm & eandem porro sententiam à prioribus Conciliis repetit: Conciliis dico, multitudinis numero, non enim à solo illo Carthaginense hoc proxime praecedenti (ut ex Latino Exemplari colligit Dallaeus, minus quidem recte, cum nulla ibi hujus rei extet mentio) Fortunatus (inquit) Episcopus dixit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. 〈 in non-Latin alphabet 〉 . In praecedentibus Synodis definita meminimus, Chrisma à Presbyteris conficiendum non esse. Et sic ex omnium suffragio 〈 in non-Latin alphabet 〉 — Confectio Chrismatis à Presbyteris ne fiat, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , hoc omnibus placet — videmus Chrismatis voice 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Confectionem Chrismatis, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit Balsamon, Consecrationem sacri Unguenti notari, eamque Presbyteris, qui tamen confecto 〈 in non-Latin alphabet 〉 ungebant Baptizatos, abjudicatam, & aeque ac 〈 in non-Latin alphabet 〉 Poenitentium reconciliationem, & 〈 in non-Latin alphabet 〉 (scil. 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) 〈 in non-Latin alphabet 〉 , puellarum virginitatem profitentium, interdictam, ac proinde nec consecrationem Hilarianam, si ea consecrationi Chrismatis aequi polleat, Presbyteris competiisse.

§. 8. Sic & praedicta Toletana Synodus, Quamvis poene ubique custodiatur, ut absque Episcopo Chrisma nemo conficiat, tamen quia in aliquibus locis vel provinciis Presbyteri dicuntur Chrisma conficere, placuit ex hoc die nullum alium nisi Episcopum Chrisma facere —Et mox, Episcopo sane certum est omni tempore licere Chrisma conficere, sine conscientiâ autem Episcopy nihil penitus, faciendum. Statutum vero est, Diaconum non Chrismare, sed Presbyterum absent Episcopo; praesente vero, si ab ipso fuerit praeceptum. ] Hic si absit Episcopus, permittitur quidem Presbyteris Chrismatis Usus, non autem ex qualibet demum 〈 in non-Latin alphabet 〉 ipsa Chrismatis confectio. Si praesens sit, hoc ab Episcopo ipsis praecipitur, non ipsi ex suo jure assumunt; aut aliis praecipiunt. Altera potestas Presbyteris ab Episcopo conceditur, Diacono interim interdicta, altera Presbyteris interdicitur, Episcopo soli reservata.

§. 9. Quomodo autem ex hoc Canone Certissimum, ut statim pollicetur Dallaeus, argumentum necti possit, quo probetur Chrismatis etiam conficiendi jus Presbyteris ab antiquo fuisse, alii penitius perscrutentur, mihi certe caligant oculi, nec quicquam tale perspiciunt. Nec enim adeo certum apud omnes, & indubitatum est, ipsum Chrismatis Usum Hispanis ab antiquo cognitum fuisse, nec si fuerit, à Presbyteris illud ab antiquo confectum esse; Leges quippe & Canones haud raro moribus novis & malis corrigendis, aeque ac immutandis antiquis & bonis fuisse comparatos nemo nescit.

§. 10. Nec certe contemnendus est Ecclesiasticae Hierarchiae Author, ex aliorum Doctorum sententiâ, (licet Dallaeo ea non placeat) Damaso saltem suppar, qui Chrismatis Consecrationem adeo diligenter (dabit veniam, spero, Dallaeus, si stylo usus sit plus aequo turgescente) soli Episcopo vindicandam curavit. 〈 in non-Latin alphabet 〉 (inquit) 〈 in non-Latin alphabet 〉 . Ecclesiastici (quos de more divinos appellate) Canones Hierarchicorum ordinum sanctificationem, & sacrum Altaris Consummationem in potestate Episcoporum peculiariter esse statuerunt. Ad quae verba Paraphrastes Pachymeres 〈 in non-Latin alphabet 〉 ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. Unguenti, &c. Consecratio peculiariter Episcopo tribuitur, ut ipsius manibus, non ex aliorum ministerio fuit. Et iterum, 〈 in non-Latin alphabet 〉 . Episcopo opus est, ad baptizatum unguento liniendum, ea enim antiqua Consuetudo fuit; recte igitur diximus, Mysteria haec tria Consummativas potentias esse, & quodammodo peculiariter ad Episcopum pertinere, i. e. unice & in universum, non secundum quid & partialiter.

§. 11. Quare ex his omnibus & singulis sive postulatis, sive concessis, nihil-dum Dallaei causae accessit roboris, frustra enim pertendit memoratam apud Sardum Chrismationem ad Presbyteros pertinuisse, nisi illam etiam probaverit Chrismatis Confectionem, quae & sola est, & dici debet Consecratio, ex Coaevorum Calculo, ad Presbyteros unà cum Episcopis pertinuisse.

SECT. VI.

§. 1. PRaemissâ igitur hâc duplici Eliberitanorum Canonum benedictione, ante, & post baptismum, illâ sine dubio à Presbytero, ad praeparandum, hàc seu ab Episcopo, seu à Presbytero ad perficiendum baptismum comparatâ, (quarum neutra Confirmatio est) sequatur 3. Impositio manuum, quâ Catechumenus, à Laico, in periculo Mortis, baptizatus, donari, si supervixerit, jubetur, in alio ejusdem Concilii Canone.

§. 2. Ea certe ab Episcopo peti diserte praecipitur. Peregre, inquiunt, Navigantes, aut si Ecclesia in proximo non fuerit, posse fidelem, qui lavacrum suum integrum habet, nec sit bigamus, baptizare in infirmitate positum Catechumenum, ita ut si super vixerit, ad Episcopum eum perducat, ut per manus impositionem proficere (ut Garciae editio nova legit, perfici, ut prior) possit.

§. 3. Si Proficere ] legatur, ad Confirmationem sine dubio attinere Canon censebitur, quae Neophytis ad majorem in fide profectum aspirantibus destinata est. Et tunc in propatulo ratio est, cur ad Episcopum, is qui hâc manuum impositione imbuendus est, adduci jubeatur.

§. 4. Sin perfici ] legatur, non repugnarim ex Canone 77, ubi [ per benedictionem perficere ] modo legimus, interpretandum esse, & de perfection baptismi intelligendum, quam à Presbytero (licet ejus Canon non meminerit) cui integrum baptizandi jus & licentia ab Episcopo commissa sunt, recte postulari & administrari posse non abnuimus.

§. 5. Quare Causae suae non male consuluit vir Eruditissimus Dallaeus, qui (hoc ipso Capite, quo de Hammondo queritur) Eliberitanae Synodi Canonem nominans, statim mittendum duxit, ex quo tamen se demonstrasse pronuntiat, Latinos ipsos Presbyteros manum imposuisse baptizatis, nedum ut eos chrismare non potuisse putetur. ] Quae quidem si de baptismali chrismate intelligantur, ut Dallaeus vult, nec quisquam negaverit, qui Hieronymi, & Tertulliani verbis modo adductis attenderit,) aut si de baptismi, vel à Laico vel à Diacono plebem regente sine Episcopo vel Presbytero (adeoque 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) non ita legitime administrati perfection (ad quam si [ perfici ] non [ proficere ] legatur, Eliberitanus Canon respexit) nihil hic novum, aut quod ad Latinorum confirmationem pertineat, aut Episcoporum 〈 in non-Latin alphabet 〉 quovis modo minuat, licet hoc ad Presbyterum pertinere largiamur, cùm sic baptizatos, & Presbyteralium manuum impositione perfectos, i. e. in Ecclesiae gremium complete per baptismum semel receptos, ad Confirmationem, & Episcopalium manuum impositionem, non statim, sed post lustra aliquot, promoveri, tam notum sit, quàm quod notissimum.

§. 6. Nos certe sub incolumi in Angliâ Episcoporum regimine, licet nec oleo in baptismo, nec unguento in Confirmatione (quorum nulla in scriptures, aut primaevâ antiquitate mentio) utamur, nec Confirmationem, ut prius dixi, inter Sacramenta à Christo instituta, & ad omnium salutem necessaria numeremus, & in baptismo, cujus facultas Presbytero, imo Diacono conceditur, frontes infantium, in militiae Christianae symbolum, signemus, Omnes tamen privatim baptizatos, ad Presbyterum in Ecclesiâ adducendos monemus, ut si quid legitimae Sacramenti administrationi deesse intellexerit, ipse adjiciat, nec adhuc ad Episcopum perducimus, donec adulti, & in fide Christianâ satis instructi, uberioris spiritus Gratiae candidati fiant, factâque exomologesi, fideque, quam Christo pepigerant, obstricta, & baptismali voto, quod per sponsores iniverant in se solenniter, recepto, benedictionem Episcopy, per manuum impositionem impetrent. Ut in Rubrica, & Officio Nostro Confirmationis Liturgico baptismati subnexo, videre est. In quo nihil, spero, Doctissimus Dallaeus, ut ut Latinorum Chrismationi infensus, reperiet, quod aut Sacrae Scripturae adversum, aut ab antiquae & Catholicae Ecclesiae praxi alienum culpetur.

§. 7. Huic sane spei meae non parum favent, quae in Disputationis Limine de Matthaei Galeni Confirmationis Definitione [ quod sit Sacramentum, quo, ad Episcopalem manuum impositionem, benedictionemque, cuique pro suâ capacitate infundatur Spiritus Sanctus ] Vir Doctissimus monuit, Galenum scil. hominem callidum, & in Scriptures Manuum impositionem inveniri, Unctionem nusquam occurrere scientem, sic sibi mature consulendum putasse, ritumque hunc, non qualis ex publico Ecclesiae Romanae Usu, Librisque ritualibus peragitur, definiisse, sed qualem ipse ad Disputationis suae compendium esse optaret, descripsisse ] Nos certe Reformatae, nec dum deformatae Ecclesiae Anglicanae filii hoc Compendium (si placet, certe non fraudem recentiorum, sed) consultissimam veritatis, & antiquae simplicitatis tutandae & retinendae artem, à matre Nostra sic à teneris, ut ajunt, Unguiculis edocti sumus, ut ipso Gallaeno callidiores merito audiamus, qui nondum (quod ab illo factum est) in Sacramentorum Classem evecta Confirmatione, Unction insuper omissa, ad unicam Episcopalium manuum impositionem, & benedictionem (praeeunte tamen solenniter Catechesi, & infantium institution, in fide, votique baptismalis obligatione, ut & profession publice recitata, cum paterna Episcopy exhortatione ad constantiam, & ardenti divini spiritus invocation) ritum integrum reduximus, simulque pristinae integritati & vigori restituimus, A quibus si nil aliud, saltem Promissa Christi sub novo Foedere fidei, & obedientiae, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , passim facta, ut & illa tollentibus alacriter benignum & gratum ipsius jugum, confitentibus ipsum coram hominibus, & petentibus quaevis ipsius nomine, non uno in loco cauta, & tantum non mancipata, spem certe satis amplam faciunt, uberrimos fructus ex hoc ritu subinde redituros, si non peccata & negligentiae Nostrae (quod heu nimis frequenter & importune experimur) obicem injecerint 〈 in non-Latin alphabet 〉 ( ut Zonarae verbis utar) 〈 in non-Latin alphabet 〉 , si non operum nostrorum improbitate aditum propriae felicitati hac ex parte praecluscrimus.

§. 8. Hoc quippe solenni ritu, hâc nec nimiâ nec inani Caeremoniarum pompa, divinae gratiae Candidatus monetur, ut Evangelii 〈 in non-Latin alphabet 〉 ab alienis (nimirum sponsorum) manibus in proprios humeros susceptum, leniter, & suaviter, & constanter ferat, simulque solenni exomologesi fidem suam in frequenti Caetu, testantibus Deo, Angels, & nominibus, ore profitetur, ardentissimarum insuper Antistitis, Presbyterorum, totiusque Ecclesiae precum particeps redditur; Quae omnia vana, & supervacua futura quisquis sibi aut aliis persuaserit, eadem ill opera Christianae Religions Sacratissima mysteria ceu nugas, & figmenta, atque inutilem pompam ludibrio habiturus est.

§. 9. Porro quod in his omnibus, ab Ecclesia nostra inter Politiae suae leges fideliter retentis, utinam & in Praxi non minus diligenter custoditis, nihil sit quod cordatis quarumlibet partium viris displiceat, facile ex Cassandro, Erasmo, Lutheranis ex Chemnitio praecipue comparebit. Is inquit Bellarminus, accuratissime omnium describit ordinem Lutheranae Confirmationis, quem ut ritum veteris Ecclesiae utiliter introductum, non ut Sacramentum à Christo institutum, ad sex puncta, seu gradus revocat, 1. ut parvuli in infantiâ baptizati, cùm perveniunt ad annos discretionis, instituantur in Doctrinâ Catechismi, & ubi saltem principia didicerint, offerantur Episcopo, qui coram Ecclesiâ admoneant puerum de suo baptismo, quid acceperit, quid promiserit &c. 2. Ut ipsi parvuli confessionem fidei & doctrinae quam didicerunt publice recitent. 3. Ut de praecipuis doctrinae Christianae capitibus interrogentur, atque ad ea respondeant. 4. Ut moneantur ut hac profession fidei ostendant se dissentire ab omnibus ethnicis, haereticis, fanaticis, & profanis opinionibus. 5. Ut gravi exhortatione admoneantur ut in pacto baptismi & fidei profession perseverent, & proficiendo confirmentur. 6. Ut fiat publica precatio pro illis pueris ut Deus Spiritu suo Sancto illos gubernare & confirmare dignetur in hac fidei profession, additâ simul manus impositione.

§. 10. Cassander quidem Sacramenti voice utitur, sed non eo sensu, quo à nobis rejicitur, nec enim aut Christo Authori imputat, aut omnibus ad salutem necessariam statuit: Religiosissime autem semper in Ecclesia observatam, & per solos Episcopos administrari consuetam, quemadmodum in Apostolica Ecclesia soli Apostoli, in quorum vices Episcopy successerunt, baptizatis manum imponebant, ut ad eorum preces Spiritum Sanctum in donis visibilibus acciperent. De quo quidem dissidium nullum futurum sperare se profitetur vir optimus, si ab Episcopis eâ quâ decet gravitate administraretur, (in ea vero opportunum Reformationi locum esse quis negaverit?) nec enim in conventu Ratisbonensi de eo controversum fuisse.