Works Volume 4

CAP. XIV.

§. 1. POst 〈 in non-Latin alphabet 〉 addendi 〈 in non-Latin alphabet 〉 , quibus Presbyteros suos notari D. Blondellus voluit, sed sine omni itidem probatione. Vox ista à Gregibus ovium ad Homines traducta, Regem, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , apud Homerum, & Mat. 2.6. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & Apoc. 12.5. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ídque 〈 in non-Latin alphabet 〉 , i. e. Ducem aut Regem denotat.

§. 2. In Novo Testamento vox haec primo de Christo, Mat. 26.31. Joh. 10.11, 14. Heb. 13 20. 1 Pet. 5.4. & (semel cum 〈 in non-Latin alphabet 〉 conjuncta) 1 Pet. 2.25. usurpatur. Dein Apostolo Petro accommodatur, Jo. 21.16. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , pasce (aut guberna) oves meas, dein Episcopit Asiaticis, Act. 20.28. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. attendite gregi universo, super quem Spiritus sanctus Episcopos vos constituit, ut pascatis, (aut gubernetis) Ecclesiam Dei. Ut & fidelium Judaeorum ubicunque dispersorum in Ponti, Galatiae, &c. Civitatibus, Praefectis, totidem singularibus Episcopis, 1 Pet. 5.1. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. Seniores qui inter vos sunt, ego pariter Senior adhortor, pascite (aut gubernate) gregem qui est inter vos, Episcopos agents, &c. Nihil hîc à voice [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] metuendum, cùm eâ 〈 in non-Latin alphabet 〉 hoc saeculo, (ut mox loco suo dicetur) Episcopy singularum urbium, quales hîc per Pontum, Galatiam, Cappadociam, Asiam, Bythiniam, plures fuisse constat, singulares designentur.

§. 3. At prae omnibus notabilis ista, Eph. 4.11. inter distinctos eorum, quos Christus Ecclesiae indulsit, gradus, 〈 in non-Latin alphabet 〉 mentio. Ad coelum, inquit, ascendens Christus, hominibus dona dedit, v. 8. Quae vero sunt illa? 〈 in non-Latin alphabet 〉 , (de tribus istis abunde dictum est) 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. Ipse dedit Apostolos, Prophetas, Evangelistas, & hos tandem, de quibus jam loquimur, Pastores.

§. 4. De his Chrysostomus, & Scholiastae. 〈 in non-Latin alphabet 〉 . De iis loquitur, quibus Ecclesiae commissae sunt, diserte de Episcopis, qualis erat Timothy, Titus, & alii hujusmodi. Nec immerito igitur apud Ignatium, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & in antiqua Ecclesia Pastoris nomen ad Episcopos 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & nunquam non pertinuisse videmus, quod pluribus monstrari posset, si jam illis vacaret.

CAP. XV.

§. 1. HIc cùm Pastoribus adjungantur 〈 in non-Latin alphabet 〉 , nec ab iis (ut ab Apostolis Prophetae, & à Prophetis 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. per 〈 in non-Latin alphabet 〉 & 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) distinguantur, sed per [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] tantùm 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aut conjunctivum copulati, in idem plane coalescant, patebit itidem, quid per 〈 in non-Latin alphabet 〉 significetur, quoties iis peculiare in Ecclesiis munus denotatur, 1 Cor. 12.28. & Eph. 4.11. In qualibet certe Ecclesiâ singulares Praefecti, aut Episcopy. Sic apud Bedam Eccle. Hist. l. 11. c. 2. Episcopos sive Doctors convocasse ad colloquium Augustinus dicitur, i. e. sine dubio, sub duplici nomine solos Episcopos.

§. 2. Quomodo à 〈 in non-Latin alphabet 〉 & 〈 in non-Latin alphabet 〉 distinguatur 〈 in non-Latin alphabet 〉 , priùs, cùm aliud ageretur, dictum est, Eo plane modo, quo à 〈 in non-Latin alphabet 〉 distinguitur, 1 Tim. 5.17. priori ad fidei primam plantationem, secundâ ad 〈 in non-Latin alphabet 〉 , irrigationem, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , instructionem, exhortationem, & demum 〈 in non-Latin alphabet 〉 confirmationem in fide, pertinente.

§. 3. Haec in unaquâque Ecclesiâ primario ad Episcopum, aut Praefectum spectabat, nec alteri cuivis, nisi cui ab Episcopo illud mandatum, competebat. Exinde enim omnium sectarum, & haereseωn semina, quoties in Ecclesiâ, ubi fides una plantata, variae insuper 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 superseminarentur. Ideóque ut unitatis cura, sic & 〈 in non-Latin alphabet 〉 (ut & baptizatorum confirmationis) Episcopis ubique concredita est. Sic apud Justinum, Apol. 11. Cùm Anagnostes portionem Scripturae, seu ex Apostolis, seu ex Prophetis legisset, illo quiescente, 〈 in non-Latin alphabet 〉 (quem Episcopum fuisse mox dicemus) 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , quo modo Act. 13. à Paulo factum legimus, Ubi, ut videtur, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , statim, suo quasi loco, succedit 〈 in non-Latin alphabet 〉 , verbum adhortationis ad populum, at id non Lectoris sed Doctoris munus.

§. 4 〈 in non-Latin alphabet 〉 autem, 1 Cor. 12. sic à Prophetâ distinguunt Graeci Patres, ut hic 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ill vero 〈 in non-Latin alphabet 〉 , à seipso etiam locutus sit. Quod in illud ipsum recurrit, quod modo de Prophetis & Episcopis, seu 〈 in non-Latin alphabet 〉 dictum est. Nec mirum igitur, aut ab usu nominis (cùm Christus ubique 〈 in non-Latin alphabet 〉 vocetur, aut cùm 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ut & Cathedra, 〈 in non-Latin alphabet 〉 competant) alienum suturum est, ut Episcopy in singulis Ecclesiis (non, ut D. Blondello placet, Presbyteri compares ) 〈 in non-Latin alphabet 〉 vocentur, ab unâ officii parte sic dicti, ut ab aliâ parte 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 .

§. 5. Quod enim ad Doctorum aut Professorum in Scholis gradus attinet, ii longe recentiores sunt, quàm ut in Pauli scriptis locum habere possint.

§. 6. Si vero 〈 in non-Latin alphabet 〉 , docere populum, & ex Scriptures instruere, Presbyteri hodie secundarii non permittantur tantùm, sed & pro officio teneantur, illud quidem exinde natum apparet, quod Episcopy in ordinandis Presbyteris, eam illis potestatem largiantur, nec tamen 〈 in non-Latin alphabet 〉 , sed postquam literis, aut mandato Episcopy 〈 in non-Latin alphabet 〉 licentiati fuerint, exercendam, juxta Canonis Ancyrani & Laodiceni de Presbyteris decretum, ab Ignatio, & primis temporibus in Ecclesiâ observatum, 〈 in non-Latin alphabet 〉 . De quo alibi fusiùs.

CAP. XVI.

§. 1. ALia quaedam sunt, quae, ut 〈 in non-Latin alphabet 〉 memorat D. Blond. ita singula, non aliâ quàm suâ Authoritate fretus, Collegis Presbyteris accommodat.

§. 2. Sic 1. ait, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Luc. 1.2. At quid illis, aut cum Episcopis nostris, aut cum Presbyteris Blondellianis, commune fuit? Apostoli certe qui Historiae, aut rerum narrandarum (eae 〈 in non-Latin alphabet 〉 hîc sunt, & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , c. 2.15.) non solùm 〈 in non-Latin alphabet 〉 , sed & 〈 in non-Latin alphabet 〉 fuerunt, pars quidem ipsarum non exigua (cùm multa ab ipsis gesta sint, daemones ejecti, &c.) ideo sine dubio 〈 in non-Latin alphabet 〉 dicuntur.

§. 3. Mirror igitur quid D. Blondello in mentem venerit, ut 〈 in non-Latin alphabet 〉 (per Apostolos & eorum 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Ecclesiae 〈 in non-Latin alphabet 〉 & 〈 in non-Latin alphabet 〉 tributos) à Lucâ sic appellatos censeret. Foeliciùs certe quod 〈 in non-Latin alphabet 〉 in hâc classe reponat, Talis enim diserte Episcopus dicitur, Tit. 1.7. cui totius familiae administratio à Deo tribuitur, eodem plane sensu, quo Claves, insignia 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aut Patris domus, Is. 22.20, 21. Petro dabantur. At nec Collegis, nec comparibus commode aptari potest 〈 in non-Latin alphabet 〉 ista. Ecquis enim ejusdem familiae plures unquam Oeconomos, unius Clavis plures gerulos audivit? Videatur Lu. 16.1. ubi in Divitis familiâ unus 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ut & in civitate unus, Ro: 16.23. Et si Apostoli 〈 in non-Latin alphabet 〉 dicantur, in plurali 1 Cor. 4.1. Illud etiam ad plures familias divisas, plures scilicet particulares Ecclesias, distinctos ejusdem universae Ecclesiae 〈 in non-Latin alphabet 〉 , quas inter se Apostoli dispertiebant, pertinuisse censendum est.

CAP. XVII.

§. 1. SUperest unus 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 titulus, ill quidem neutiquam in Scriptu • is sacris, seu Episcopis, seu Presbyteris accommodatus. At istis affinis est 〈 in non-Latin alphabet 〉 Praesidens, Antistes, Praepositus, cujus apud Justinum Martyrem satis crebra mentio est, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit ill, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Apol. 2. Offertur Antistiti panis & poculum fratrum.

§. 2. Ubi primo sciendum est, Justinum hunc, post illud tempus, quo discrimen inter Episcopum & Presbyterum inductum esse Walo, & D. Blondellus ex Hieronymo agnoscunt, hanc Apologiam suam scripsisse. Videatur D. Blon. Apol. p. 3. Meminerit, inquit, veri studiosus lector, Hieronymum nequaquam scripsisse, simulac Corinthi dictum fuit, Ego sum Pauli, &c. toto orbe decretum, ut unus de Presbyteris electus superponeretur caeteris, sed postquam id dictum in populis, i. e. postquam alii passim Corinthiorum more in partes discerpti sunt, quod ante annum 140. evenisse, idonee vix quisquam probaverit. Videatur praef. p. 7. ubi praecedentem Ecclesiarum (quem dicere amat) morem, orbe toto ad An. Ch. circiter 136. mansisse affirmat, sic tamen ut probationes, quas sibi fingit, ultra annum 104. aut 108. non produxerit. Et ne quempiam h • c in re incertum relinquamus, videatur Praef. p. 11. Nullum, inquit, momentum illustrius occurrit in quod insignis illa mutatio commode conferri posse videatur, quàm An. Ch. 135. Videatur itidem Walo, cujus haec verba sunt, p. 7. Trapezitici, inquit, Foenoris scriptor, &c. nusquam negarunt antiqua etiam tempora discrimen illud inter Episcopos & Presbyteros agnovisse, qui sciunt rem esse antiquissimam, ut duo hi ordines in Ecclesia fuerint distincti, si excipiantur Apostolica tempora, quorum aevo nullum constat eorum ordinum fuisse discrimen. Certe si ad Johannes exitum Apostolorum aevum protelandum putemus, ultra Centesimum Christi annum durasse non putabitur, post quem hoc inter Episcopos & Presbyteros discrimen in Ecclesiam statim invectum esse Walonis verba evincunt.

§. 3. Justinum interea Martyrem non ante An. 150. Apologiam suam, in quâ ista 〈 in non-Latin alphabet 〉 mentio facta est, scripsse, & Ecclesiarum sui temporis statum graphice descripsisse, fatetur D. Blondellus, Apol. p. 21.

§. 4. Nec igitur cuivis aequum videbitur, ut contra Hieronymum, contra Walonem, contra ipsum D. Blondellum ter in eadem fere verba consulto, & de industriâ testimonium ferentem, singulari (ne quid gravius dicam) D. Blondelli testimonio in causâ suâ credatur, istum Ecclesiarum ordinem (quo Episcopis Presbyteri adaequabantur) ad Justini tempora inviolatum permansisse.

§. 5. Secundo igitur notandum est (quod Epiphanius nos docuit) hoc ipso Justini aevo ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 jam tunc 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Fideque per Orbem Romanum non ita •• u Gentibus annuntiatâ, &, ubi annuntiaretur, persecutionibus omnimodis exceptâ) nondum Presbyteros in Ecclesiis ubique constitutos esse, sed civitates non paucas Episcopo & Diaconis, duobus istis Christiani Cleri gradibus, cùm Presbyteri idonei non reperirentur, aliquandiu contentas fuisse.

§. 6. Tertio, ut ad ipsa Justini verba accedamus, notari debet vocem 〈 in non-Latin alphabet 〉 cum pane & poculo copulandum esse (sic ut omnium fidelium, i. e. Fratrum 〈 in non-Latin alphabet 〉 adductam aut oblatam denotet) non cum 〈 in non-Latin alphabet 〉 (ut cum Lango, D. Blondellus legi voluit, Praeposito fratrum, aut, Ei qui fratribus praeest, ) alibi enim ubique apud Justinum non 〈 in non-Latin alphabet 〉 , sed simpliciter 〈 in non-Latin alphabet 〉 dicitur.

§. 7. Quarto, 〈 in non-Latin alphabet 〉 apud Justinum 〈 in non-Latin alphabet 〉 adjungi, sic ut ad 〈 in non-Latin alphabet 〉 pertineat 〈 in non-Latin alphabet 〉 , panem & poculum consecrare, Diaconis ad distributionem benedicti panis & poculi paratis; 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. Cum Praepositus gratias egerit, Diaconi qui apud nos vocantur, dant unicuique.

§. 8. Hîc recte quidem D. Blondellus conclusit, Binos tantùm Christiani Cleri gradus, Praepositorum & Diaconorum agnosci. Imo & Ecclesiis, quae ab unico Praeposito regerentur, nihil ad integritatem deesse creditum esse ; At cùm ad identitatem aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 Episcopy, & Presbyteri adserendam, Cùm ad Ecclesiarum per plures simul Praepositos gubernationem confirmandam, haec ex Justino testimonia ab eodem proferantur, nec aliud illi ad hoc cuivis persuadendum argumentum suppetat, praeter hanc unicam 〈 in non-Latin alphabet 〉 cum solis Diaconis conjunctam mentionem; sufficiet, uti spero, paucis monuisse, Primo, Nihil frequentius esse inter hos primorum temporum Scriptores, quàm ut Episcopy singulares, Diaconis suis accincti (ubi Presbyteri nondum constituti sunt ) omnia Ecclesiastica munera obirent: Secundo, hoc 〈 in non-Latin alphabet 〉 titulo, sub istis primis temporibus, Singularem Episcopum (non compares Presbyteros ) insignitum esse.

§. 9. Illud, prae aliis, tria Antiquae Ecclesiae illustria testimonia confirmata sunt.

§. 10. 1. Dionysius Corinthiorum Episcopus, Justino post 40. annos succedens, in Epistola ad Athenienses apud Eusebium, qui 〈 in non-Latin alphabet 〉 mentione priùs factâ, statim 〈 in non-Latin alphabet 〉 , post Martyrium Publii, Quadrati Episcopy eorum creati meminit. Nec illud quidem ex eo, quod priùs 〈 in non-Latin alphabet 〉 tantùm, postea, aucto fastu, & mutato nomine, 〈 in non-Latin alphabet 〉 constituerentur, nam in verbis immediate sequentibus, Dionysii Areopagitae meminit, ab ipso Paulo ad fidem conversi, qui 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , primus Atheniensium Dioeceseos Episcopatum suscepit.

§. 11. 2 ^do . Marcellus Ancyranus Episcopus, in Ep. ad Julium Romae Episcopum, ubi de seipso, aliísque Ecclesiarum Episcopis ab Haereticorum audaciâ infestatis locutus, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Pessima quaeque contra Ecclesiam Dei, & nos earum Praefectos aut Antistites ausi sunt.

§. 12. 3 ^tio . Concilium Ephesinum, Act. 8. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Ab omni violentiâ & injuria immunitatem habebunt Antistites Ecclesiarum quae in Cypro sunt, iidem sine dubio qui in priori Canonis parte 〈 in non-Latin alphabet 〉 appellantur.

§. 13. His singulis in locis, ut 〈 in non-Latin alphabet 〉 idem sunt, sic in singularibus Ecclesiis singulares 〈 in non-Latin alphabet 〉 reponi palam est, nunquam compares, aut Collegas. Nec quicquam igitur D. Blondellum adjutura, quae ex Justino Antiquissimo Martyr hausit, testimonia, Quae, singularis ubique 〈 in non-Latin alphabet 〉 , cui plures 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ministrarent, factâ mentione, singularem nobis Episcopum in unaquâque Ecclesiâ nobis proponunt, de Presbyteris comparibus syllabam unam non adjiciunt.

§. 14. Illud itidem à Tertulliano eodem fere modo de Praesidentibus enuntiatur, de Cor. mil. Cui tamen Episcopos singulares incognitos fuisse, quis nobis persuasurus est?

CAP. XVIII.

§. 1. HIS addi potest 〈 in non-Latin alphabet 〉 & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , at praecipue apud Latinos, Sacerdotum appellatio, Episcopis non semel peculiaris. Sic Tertull. de Baptism. Summus sacerdos qui est Episcopus, Dehinc Presbyteri & Diaconi, &c. Sic Cyprianus Rogatiano Episcopo, Ep. 65. Si ultrà Te — provocaverit Diaconus, eum vel deponas, vel abstineas, & siqui alii tales extiterint, & contra Sacerdotem Dei fecerint, vel coercere poteris, vel abstinere. Idem plane Episcopus, & Sacerdos dei, cui coercendi Diaconos jus competebat.

§. 2. Sic cum Ambrosius de se, Episcopo Mediolanensi, & de aliis sui similibus pronuntiet, Claves illas regni coelorum in beato Petro Apostolo cuncti suscepimus sacerdotes ; cúmque de Dignitate Sac. c. 2. ex scriptures ostendat, Oves Sacerdotibus concreditas esse, iísque ut Gubernatoribus suis subjiciendas esse, Patet utrinque Sacerdotes Episcopos esse.

§. 3. Sic & Chrysostomo 〈 in non-Latin alphabet 〉 & 〈 in non-Latin alphabet 〉 idem sonant, & non semel Episcopos significant. Sic iterum cùm apud Cyprianum Ep. l. 11. de lapsis sermo sit, quos, inquit, absolvere Presbyteri prasumebant, eos Episcopo honorem sacordotii sui & Cathedrae non reservare concludit. Ubi Potestas Claviunt, Sacerdoti, i. e. Episcopo propria, Presbyteris non competebat. Quod prius Ep. 10. distinctiùs affirmaverat, • os quippe Presbyteros, qui sic lapsos absolverent, praepositum sibi Episcopum non cogitasse, quod nunquam, inquit, omnino sub Antecessoribus factum est.

§. 4. Sic l. 1. Ep. 3. De Episcopali authoritate Deo immediate imputandâ, Sacerdotalis, inquit, Authoritas, & Potestas, Diviná dignatione firmatu • ; Quibus statim adjicit, Omnium schismatum fontem esse, quod Sacerdoti Dei non obtemperatur, nec unus in Ecclesiâ ad tempus Sacerdos & ad tempus Judex, vice Christo cogitatur. Sic c • m illi Sacerdotum collegium, & Coepiscoporum consensus idem sonent, statímque addatur, Quicunque se supra Sacerdotem unum efferat, se non Episcopy, sed Dei Judicem facere.

§. 5. Sic cùm Pontius Diaconus de Cypriano affirmet, ad officium Sacerdotii, & Episcopatus gradum, novellum electum esse, ex antecedentibus patet, Sacerdotem aeque ac Episcopum Presbytero opponi. Sic enim ill in laudem tanti viri, Multa sunt, quae jam Presbyter fecit, Ad probationem bonorum operum (eorum scilicet, quae Presbyter fecit) satis est, quod ad officium Sacerdotii, & Episcopatus gradum adhuc novellus electus sit. Adeo sine omni ration, ex his ipsis Pontii verbis, concludendum putavit D. Blondellus, Episcopum scriptorii illi, eundem qui Presbyter, fuisse, nihílque ex Hieronymi sententiâ (in quâ sic ill triumphat) dici magis potuisse.

§. 6. At clarissim • Pontius contrarium dixit, Presbyterium quidem, & Sacerdotium accepisse, nullâ m • râ, nullâ dilatione, statim quippe post acceptum Presbyterii gradum (ita tamen ut multa jam Presbyter fecerit) Sacerdotali, aut, quod idem est, Episcopali donatum esse, Quis enim (inquit ill stylo panegyrico) non omnes honorum gradus crederet tali mente credenti? ubi Presbyteratus, & sacerdotium, Diaconatui superadditi) omnes honorum gradus sunt, non ideo ejusdem honoris 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aut gradus.

§. 7. Fefellit sine dubio D. Blondellum Sacerdotii mentio, quod ill de Presbyteratu dictum putavit, cùm clarissime ad Episcopatum pertinuerit.

§. 8. Eundem plane errorem erravit, aut nos errare voluit D. Blondellus, cùm ex Hilario Pictaviensi verbis his prolatis [ In Aaron sacerdotes significari non dubium est, in Levi autem ministros ostendi absolutum est. ] Sic statim concludit, Non ignorabat Pia anima, usu longo confirmatam Episcoporum super Presbyteros 〈 in non-Latin alphabet 〉 , sed (intento in Primitivam sacri Regiminis su • Apostolis, Apostolicísque viris formam, oculo) consuetum Ecclesiarum morem praetervectus, duo tantum in Clero capitum genera recensuit, sacerdotum nimirum, seu Praepositorum, ac seniorum quorumcunque in Aarone praefiguratorum, & ministrorum in Leviticâ tribu.

§. 9. Verùm sciat D. Blondellus per sacerdotem hîc Hilario, ut modo Cypriano, & Pontio, & Ambrosio, &c. Episcopum significari, non Presbyterum: Ideóque hanc ab Hilario dicti sui rationem reddi, Sacerdos enim in lege primus fuit Aaron, & exinde in succession ejus Sacerdotum honor mansit. Piget istis immorari, ad quae tamen ubique aut festinatio, aut partium studium doctissimum virum prodidit.

§. 10. De voice [ Sacerdos ] pro Episcopo usurpatâ, unicum addo ex Concilio Taurino de Palladio, A Triferio Sacerdote fuerat mulctatus. Ubi Triferium Episcopum fuisse, si cui dubium subesse posset, monstrabit Canon 4. qui ab eo Exuperantium Presbyterum excommunicatum affirmat. Et de 〈 in non-Latin alphabet 〉 nomine, aliísque ejusdem monetae, vel apud sacros, vel Ecclesiasticos Scriptores, hactenus dictum esto.

CAP. XIX.

§. 1. AD 〈 in non-Latin alphabet 〉 jam accedamus. De quibus illud praemitti oportet, quid Graecis, quídve Hebraeis voice illá potissimum denotetur. Apud Graecos, notissimum illud Dionysii Halicarnassensis, l. 2. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Seniores & pro Optimatibus & pro Grandaevis dicere solebant Antiqui, quod & hodie apud plurimas gentes, Italos, Gallos, Hispanos, Anglos, solenniter invaluit, ut non 〈 in non-Latin alphabet 〉 tantum, sed praecipue 〈 in non-Latin alphabet 〉 , dignitas, authoritas, praefectura, eâ voice 〈 in non-Latin alphabet 〉 significetur. Sic Aethelstanus dux Orientalium Anglorum, qui Half-King, i. e. Semi-rex vocatus est, Aldermannus, i. e. 〈 in non-Latin alphabet 〉 totius Angliae salutatus est, vid. Auth. lib. Rames. §. 4. & 33. & illustrissimum Dominum Hen. Spelmannum Glossar. p. 28, 29. Idem de Aethelwoldo & Aelwino testantem. Sic Regis Aldermanni, & Presbyteri Regis mentio est in Alvredi Legibus, cap. 34. Unde & illud notandum, Mat. 20.25. verba illa 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Principes Gentium dominantur illis ] à Saxonibus verti ealdormen wealdad hyra theoda Seniores dominantur gentibus suis. Et Luc. 11.22. Seniores & Principes sacerdotum, ealdrum & ealdormannum vocari.

§. 2. Apud Hebraeos idem plane constat, apud quos 〈 in non-Latin alphabet 〉 Senes, aut, quod idem est, Seniores, (Hebraeis enim comparationum gradus deesse omnes nôrunt) 〈 in non-Latin alphabet 〉 disert • respo • dent, quibus dignitatem, & praefecturam ubique in veteri Testamento notari omnes agnoscunt. Omissâ igitur latiori istâ aetatis notatione, (quá vel antiquos, seu majores, quos dicimus, Abelem nempe & reliquos 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Heb. 11.2. vel grandaevos, seu 〈 in non-Latin alphabet 〉 significat) illud utique affirmandum est 〈 in non-Latin alphabet 〉 appellationem apud Hebraeos ad 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , qui aliis quovismodo praeficiebantur, 〈 in non-Latin alphabet 〉 & 〈 in non-Latin alphabet 〉 pertinere. Sic oeconomus Abrahami Eleaeser, qui praeerat omnibus & servis & facultatibus ejus, Gen. 24.2. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Senior domus ejus, & simpliciter 〈 in non-Latin alphabet 〉 nuncupatur. Nec enim 〈 in non-Latin alphabet 〉 cum 〈 in non-Latin alphabet 〉 conjungendus est, sic ut Senior servus dicatur, sed cum diastole, servus ill, qui domus ipsius Senior, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit Targum Hierosolymitanum, praepositus, rector, administrator, vel oeconomus fuit & ita disertis verbis appellatur, Gen. 15.2. Sic sine dubio, domus Pharaonis, totiúsque Aegypti 〈 in non-Latin alphabet 〉 aut Seniores, Gen. 50.7. sunt regiae domus, totiúsque Aegypti praefecti & administratores. Sic 〈 in non-Latin alphabet 〉 Moabitarum, Num. 22.7. sunt 〈 in non-Latin alphabet 〉 Principes Moab, v. 8. Sic c • m in filiorum Primogenitorum privilegiis dominium omne fundaretur, Gen. 4.7. & Gen. 49.3. Familiarum aut cognationum, aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 principes Patriarchy pariter, & 〈 in non-Latin alphabet 〉 dicebantur. Tales sine dubio Seniores Israëlis, Exod. 3.16, 18. & 4.29. primariarum familiarum, aut Gentium Praefecti, aut capita c. 6.14. congregationis praepositi, aut rectores c. 16.22. qui denuo Seniores Israelis vocantur, c. 17.5, 6. & 18.12. (& Seniores tribuum, Deut. 31.28.) Tandemque, cùm à Socero admonitus Moses, Judi • es ubique constitueret, Exod. 18.22. qui in levioribus causis populo jus redderent, & super mille, super centum, super quinquaginta, & decem familias potestatem haberent (quibus majorum, & minorum civitatum, & oppidorum praefecti, & consistoriorum, seu synagogarum principes succedebant) Chiliade civitatem notante aut certam aliquam in tribubus divisionem, Jud. 6.15. Mic. 5.2. cujus praefectus 〈 in non-Latin alphabet 〉 dicitur, Mat. 2.6. (quo nomine Episcopos Christianorum insigniri à Judaeis vidimus) hos itidem 〈 in non-Latin alphabet 〉 & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & Judices, & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 vocabant, ideóque quos Lex secunda Cod. Theod. de Judaeis Presbyteros vertit, Altera lex Synagogarum Patres recte nuncupat. Denique cum Septuaginta Seniores Mosi sufficerentur, Num. 11.16. (quibus itidem Magnum Hierosolymitanum Synedrium successiss • constat) palam est, hos ideo Seniores dictos esse, quod populi, aut Israëlis praefecti, aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 fuerint, priusquàm à Mose in Synedrium admitterentur. Illud ex contextu patet. Convoca, inquit Dominus, Septuaginta viros, Seniores Israëlis, quos nosti Seniores populi esse, & illorum praefectos, & ad tabernaculum congregationis adducito, ut illic tibi adstent, & veniam ego, & accipiam de spiritu, qui est super te, &c. Palam est 〈 in non-Latin alphabet 〉 [aut Seniores Israëlis] dignitatis & Principatus nomen esse, nec eo quidem collegas, aut Compares, aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 , quâ tales, notari (imo nec omnes 〈 in non-Latin alphabet 〉 nuncupatos esse, qui in Synedrio Hierosolymitano consistebant, sed 〈 in non-Latin alphabet 〉 etiam, & 〈 in non-Latin alphabet 〉 simul cum 〈 in non-Latin alphabet 〉 sedisse, Novi Testam. Scriptores ubique testantur) sed 〈 in non-Latin alphabet 〉 primario & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , populi Judaici rectores, aut praepositos, & dein secundario 〈 in non-Latin alphabet 〉 , quod qui Principes populi fuerunt, etiam in Synedrium admitterentur.

§. 3. Hinc statim constat, quid de vocabulo isto [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] Christianâ jam civitate apud Novi Instrumenti scriptores donato, pronuntiandum sit, Eo quidem non incommode Christianae Ecclesiae praefectos, aut Pastores, singulares, ut diximus, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , i. e. civitatum 〈 in non-Latin alphabet 〉 , seu Patriarchas, seu Episcopos significare posse, (quos ideo Alvredi Leges promiscue Episcopos & Aldermannos appellant) quod & singulis hujus Codicis locis factum esse statim patebit.

§. 4. Illud interim Epiphanii denuo praemittendum est, ex historiis, quas ill 〈 in non-Latin alphabet 〉 , profundissimas, & antiquissimas vocat, petitum. Initio praedicatae per orbem fidei, cum multitudo fidelium nondum esset, nec digni presbyteratu (secundario) reperirentur, Ecclesias quasque, & civitates, Episcopis singulis, iísque adjunctis Diaconis contentas fuisse. Nam, inquit ill, 〈 in non-Latin alphabet 〉 — Nihil ab initio completum, sed procedente tempore omnia ad perfectionem necessaria subministrata sunt. Sic, inquit, Moses ad Aegyptum mittitur 〈 in non-Latin alphabet 〉 solâ virgâ munitus, tandem ei Aaron sufficitur, dein Principes populi, tandemque Septuaginta Seniorum Synedrium.

§. 5. Pulcherrima certe totiùs rei 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Primo Mosem (ut duodecim Phylarchas taceam, quibus totidem Christi Apostoli 〈 in non-Latin alphabet 〉 respondent) singulares tantùm Rectores, aut Principes (additis tantùm, ut fas erat, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , lictoribus, aut ministris ) populo per familias, aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 gentesque diviso, ubique praefecisse, & ita per singulares praefectos omnia aliquandiu administrata esse. Sic & Apostolos, seu Commissarios Christi, huic Dei populo, Mosis instar, (quem à Domino missum scimus, Exod. 3.10.) praefectos, primitias praedicationis suae, tanquam primogenitos populi vere Israëlitici in 〈 in non-Latin alphabet 〉 , i. e. Praefectos, vel Episcopos constituisse, iisque Diaconos tantùm adjunxisse. Tandem vero, crescente, & foeliciter aucto populi numero, ipsi Mosi Septuaginta collegarum Synedrium, ut & Principibus singulis viginti trium conventum, aut Consistorium suffectum esse, ne soli tanto oneri, aut invidiae non sufficerent; Et eodem plane modo Episcopis singulis plures tandem, quos hodie Presbyteros dicimus, in partem officii onerísque assumptos, & suffectos esse. Illos quidem Synedrii, & Consistorii Collegas, & Compares, sub Capite, aut Principe suo congregatos (qui ipsis manus imponebat, & cui ipsi nullatenus exaequabantur) eandem tamen 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Mat. 9.18, 23. Lu. 18.18. & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Act. 13.15. Mar. 5.22. appellationem nactos esse, Sic & hos Ecclesiae 〈 in non-Latin alphabet 〉 ad opem Episcopo ferendam allectos, 〈 in non-Latin alphabet 〉 etiam dictos esse, quamprimùm tales in Ecclesiâ constituerentur; Id vero Apostolorum tempore (si unicus excipiatur Johannes, qui ad Trajani imperium vixit, & 〈 in non-Latin alphabet 〉 fertur) factum esse, nullis quidem indiciis, aut vestigiis nobis comparuit.

§. 6. Nec igitur mirandum erit, si scribentibus Apostolis rara, aut potiùs nulla Presbyterorum, quatenus ii Episcopo in secundis erant, mentio occurrat.

§. 7. In re quidem non adeo magnâ, & in quâ fortunae nostrae neutiquam positae sunt, non ingratum, uti spero, facturus sum, si quid hîc aliis visum sit, pauculis perstringam.

§. 8. Geminam certe Presbyterorum secundariorum mentionem ab Apostolo factam esse, Epiphanius, ni fallor, pronunciavit, & ex eâ Aërianam 〈 in non-Latin alphabet 〉 oppugnandam esse contendit. Primam 1 Tim. 5.1. cum Timotheo 〈 in non-Latin alphabet 〉 edixerit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] Quid vero, inquit ill, hoc sit, si non Episcopus 〈 in non-Latin alphabet 〉 , super Presbyterum potestatem babeat ; Secundam v. 19. 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] contra Presbyterum accusationem non admittas. Non inquit, cuivis Presbyterorum praecepit, ne contra Episcopum accusationem admitteret, non cuivis, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , sed Episcopo Timotheo, ne Presbyterum, &c.

§. 9. His certe in locis potestatem Timotheo in 〈 in non-Latin alphabet 〉 competere, at nullatenus 〈 in non-Latin alphabet 〉 in Timotheum, ex ipsis Apostoli, & Epiphanii verbis satis constat. Cùm vero ad Timotheum, non Episcopum tantùm, sed & Asiae totius Metropolitanum sermo fiat, non satis convenit inter Doctos, an ad unius tantùm civitatis, vel Ecclesiae secundarios Presbyteros, Apostoli primùm, dein Epiphanii verba limitanda sint, an ad omnes Asiae Episcopos latiùs extendenda. Ego certe, quicquid de Epiphanio dicendum sit, Apostolum non ambigo de Episcopis plane locutum esse, quos Diaconis solis accinctos (nullâ intermedii Presbyterorum Ordinis factâ mentione) per omnem ubique Asiam ordinandos praeceperat c. 3. (quos & ad Titum c. 1.5, 7 tam sub 〈 in non-Latin alphabet 〉 , quàm 〈 in non-Latin alphabet 〉 nomino indigitaverat) eosdemque jam sine dubio Timotheo, Ephesino Primat • subjiciendos, & ab eo, si necessitas postulet, in judicium vocandos pronuntiat, Eodem plan • modo, quo Tito tot Episcoporum non 〈 in non-Latin alphabet 〉 tantummodo, sed & 〈 in non-Latin alphabet 〉 commissam esse, post alios Theophylactus affirmat.

§. 10. Chrysostomus cer • e, aliíque (ad caput 5.) utrumque locum 〈 in non-Latin alphabet 〉 , de seen ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 , de omni seen ) intelligendum affirmant, nec ad 〈 in non-Latin alphabet 〉 , sed 〈 in non-Latin alphabet 〉 referendum.

§. 11. Ubi tamen illud notari poterit, hos ipsos, qui 〈 in non-Latin alphabet 〉 , de omni seen, Apostolum hîc explicandum censuerant, nullatenus tamen seniores Ecclesiae exclusisse (cùm ratio dicti Apostolici ab illis reddita [ quia nimirum propter aetatem senes Juvenibus minus peccant ] ad omnes senes ▪ at praecipue ad Ecclesiasticos pertinere putanda sit) statim enim, Quaestione proposita [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ; Quid si peccata in confesso sint, testes vero non habeant, sed pravam suspicionem? ] Respondent omnes, iisdem verbis, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Suprà, inquit, dixi, Oportet vero eum ab iis qui extrà sunt, bonum testimonium habere, ubi ad Apostoli de Episcoporum qualificationibus dictum, 1 Tim. 3.7. Lectorem rejici clarum est, adeóque versum istum de Ecclesiae item 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ipsis plane, si Chrysostomo credendum, Episcopis intelligendum esse.

§. 12. Quo & illud clariùs spectat, quod post pauca adjiciendum curavit Chrysostomus, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Manifestum est Ecclesiam ei concreditam esse, imo integram Nationem Asiae (istius Proconsularis) id • óque ad eum de Senioribus, i. e. Episcopis plane Asiaticis verba fieri, cùm 〈 in non-Latin alphabet 〉 , integrae Timotheo Metropolitano concreditae Gentis, mentio facta sit.

§. 13. Huic geminae 〈 in non-Latin alphabet 〉 acceptioni, tertiam ejusdem vocis, quae in hoc capite reperitur, mentionem accommodandam esse non dubito, 1 Tim. 5.17. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Seniores qui been praesederint, vel praeclare officio suo defuncti fuerint, duplici honor digni existimentur.

§. 14. Ubi illud primo des • iendum est, quid per 〈 in non-Latin alphabet 〉 significari voluerit Apostolus. Potest 〈 in non-Latin alphabet 〉 ista ad Haebraeorum 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aut duplicem portionem illic respicere, eá enim 〈 in non-Latin alphabet 〉 notabantur, i. e. Primogenitorum portio, & privilegia (sic appellata Deut. 21. v. 7.) inter quae Praefectura super totâ samiliâ, & tam in fratres minores, quàm in servos dominium numeratur, Gen. 4.17. Sic cùm Paulus & Barnabas ad Apostolatum, aut regimen in Ecclesiâ designarentur, Act. 13.2. eâdem dictione usus est Spiritus sanctus, quae Ex. 13.2. in primogenitis Deo consecrandis usurpatur, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit Lucas, Separate mihi Paulum & Barnabam ; Ut & in Clementis quae dicuntur, constitutionibus, l. 11. c. 28. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , duplex illis portio separetur.

§. 15. Potest itidem 〈 in non-Latin alphabet 〉 ad uberiorem in distribuendâ haereditate 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ad duplicem alimoniae portionem, in distribuendâ collectâ, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , offertorio fidelium, pertinere. Et sic certe restringendam hîc esse, persuasissimum mihi fecit adductum in proximis, v. 18. Scripturae testimonium, dicit enim scriptura, Bovi trituranti os non alligabis; &, Dignus est operarius mercede suâ.

§. 16. Quidni igitur de Episcopis Ecclesiarum 〈 in non-Latin alphabet 〉 (ea ipsâ voice, quâ Justinus, ut praediximus, aliíque antiquae Ecclesiae antistites de Episcopis usi sunt) munúsque suum probe obeuntibus, & non solùm annuntiando ubi nondum innotuerat, Evangelio (illud per 〈 in non-Latin alphabet 〉 intelligendum monstravimus) sed & populo fidelium in fide confirmando operam non mediocrem locantibus (id est 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) locus integer intelligendus sit?

§. 17. Quod autem, ad adstruendos temporales, quos Laicos dicunt, Presbyteros, ex eo concludi quidam voluerunt, illud futilius est, quàm ut quovis responso dignum cordato cuivis videatur.

CAP. XX.

§. 1. HIS tribus locis sic expositis, Ad reliquos jam ordine procedamus, statim experturi, quid de singulis sentiendum fit.

§. 2. Act. 11.30. de fidelibus Antiochiae dicitur, statuisse ipsos 〈 in non-Latin alphabet 〉 collectam mittere 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Quod & secerunt 〈 in non-Latin alphabet 〉 . Hîc cùm 〈 in non-Latin alphabet 〉 ii fuerint, ad quos non unius Hierosolymitanae Ecclesiae, aut alterius cujusvis civitatis, sed totius Judaeae cura pertinebat, ideóque collecta ad omnes universae Gentis Christianos, v. 29. missa, eorum manibus concrederetur, voice hác (jam primum, quod sciamus) civitate Christianâ donatâ, totius plane Judaeae Episcopos intelligi statuendum est.

§. 3. Illud enim inter Primitivae Ecclesiae scriptores satis ubique pro concesso ponitur, Eleemosynas & collectas, 〈 in non-Latin alphabet 〉 & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , sive ab ejusdem Ecclesiae fidelibus ad mensam Domini oblatas, seu demum ab aliis Ecclesiis per nuntios suos missas, & ad indigentium necessitates liberaliter administratas, Episcopo, ut Domus Dei Oeconomo, & dispensatori in terris supremo, concreditas solenniter fuisse, & exinde Episcopum 〈 in non-Latin alphabet 〉 (curatorem ) fuisse. Nec mirum igitur esse, si Epaphrodito, Episcopo Philippensium, haec ipsa cura incumberet, ut liberalitatem Ecclesiae ad Paulum deferret, Phil. 2.25. & 4.18.

§. 4. Proximum est, quod cùm Act. 14.23. Paulus & Barnabas, Lystram, Iconium, & Antiochiam peragrantes, discipulorum animas confirmassent, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. tandem longum iis vale dicturi, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , eos Domino commiserunt, ubi nulla dubitandi ratio subest quin 〈 in non-Latin alphabet 〉 singulares per singulas urbes, Lystram, Iconium, & Antiochiam constituti Episcopy existimandi sint.

§. 5. Sic Act. 15.2. Cùm 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 ista de fidelibus Gentium circumcidendis oriretur, lite quidem inter eos, qui à Judaeâ venerant, & Paulum & Barnabam satis acriter disceptatâ, placuit mitti Paulum, &c. 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] Illi autem proficiscentes 〈 in non-Latin alphabet 〉 , v. 4. dein 〈 in non-Latin alphabet 〉 , in Concilium coacti sunt 〈 in non-Latin alphabet 〉 , v. 6. & post quaestionem ex omni parte disceptatam in concilio, concluditur, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , v. 22. & in [ Epistolae à Concilio ad Antiochenos missae front, ponitur, [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] v. 23. Haec dein dogmata, c. 16. 〈 in non-Latin alphabet 〉 dicuntur, v. 4.

§. 6. Sic &c. 21. cùm denuo Paulus Hierosolymas ascenderet, & Jacobum Episcopum Hierosolymitanum adiret, additur, tanquam in Concilio, [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 .]

§. 7. His singulis locis siquis voice [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] secundarios Ecclesiae Hierosolymitanae, sub Jacobo Episcopo, Presbyteros intelligendos esse contenderit, non est quod nos inde causae nostrae metuamus, aut cur, si modo tales Hierosolymis Presbyteros tunc fuisse quovis argumento nobis persuasurus sit, ulteriorem ei litem indicamus; Ut tamen, quod res est, libere pronuntiemus, nihil nobis rationi magis consonum, singulísque contextus circumstantiis accommodatum visum est, quàm ut affirmetur, toties Judaeae Episcopos singulares, singulis civitatibus praepositos, Hierosolymas, ut ad 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aggregatos, Petróque Apostolo, & Jacobo Episcopo Hierosolymitano & Metropolitano, (eidemque Secundario Apostolo ) adjunctos, Concilium hoc, cujus disceptationes, & decreta breviter hîc à Lucâ describuntur, constituisse.

§. 8. Illud enim hîc notandum est, in his omnibus locis, eos nunquam 〈 in non-Latin alphabet 〉 appellari, sed aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 simpliciter, aut cum additione [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] quâ locus tantummodo, in quo Concilium hoc eo tempore cogebatur, definiretur. Nec igitur multum dubitandum esse, quin iidem hîc describantur 〈 in non-Latin alphabet 〉 , qui 〈 in non-Latin alphabet 〉 , totius Judaeae Seniore • , (aut in singulis urbibus constituti Episcopy ) c. 11.30. dicebantur, de quibus vere etiam dici posset, quod Walo ex Graecis interpretibus notandum censuit, ex his conjiciendum esse, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Apostolos dignitatem Presbyteris praeeminentem habuisse, ideóque eos Lucam Presbyterorum nomine complexum non esse.

§. 9. Talem enim 〈 in non-Latin alphabet 〉 , seu Petro, ut primario Apostolo, ut & caeteris collegis ejus, in quantum Apostoli erant, seu ipsi Jacobo, ut secundario Apostolo, totiúsque Judaeae Metropolitano, super ipsos Episcopos competiisse non est dubitandum.

§. 10. Nec inidoneum erit, si huc advocandos putemus 〈 in non-Latin alphabet 〉 24. totidem thronis seu Cathedris insidentes, Apoc. 4.4. &c. 11.16. Deum quippe (sententiam excisionis, aut ferale anathema in Judaeos parricidas statim pronuntiaturum, adeóque super solio, aut throno suo magnifice locatum) sub specie Jacobi Episcopy Hierosolymitani, in Synodo, aut Concilio sedentis, Johanni, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , v. 2. propositum esse, Eum vero 24. Episcopis Universae Judaeae 〈 in non-Latin alphabet 〉 (seu in formam Coronae, aut semicirculi) stipatum, quibus singulis 〈 in non-Latin alphabet 〉 , alba, vel splendescentia vestimenta, & coronae aureae, Dignitatis quidem Episcopalis characteres & indicia imponebantur, v. 4. Istis Septem Ignis Lampadas, septem Diaconorum emblemata, addi videas v. 5. Et, ne quicquam Hierosolymitano Episcoporum Concilio (Act. 15. proposito) adesset, quod non hîc ad amussim describeretur, sunt & quatuor Animalia oculorum undiquaque plena, quibus Apostolos Hierosolymis degentes, & cum Jacobo Concilio praesidentes, significari pronum est. Sed de his alibi opportuniùs, adeóque fusiùs dictum est.

§. 11. Sic Act. 20.17. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , iidem, qui statim 〈 in non-Latin alphabet 〉 , totius nempe Asiae Episcopy ; Ad quem, ut & alia Actorum loca pertinet illud Oecumenii, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Episcopos in Actorum libro Presbyterorum titulo nosci.

§. 12. Nec jam novum, aut nimium putabitur, si 〈 in non-Latin alphabet 〉 , 1 Tim. 4.14. (cùm, 〈 in non-Latin alphabet 〉 Timothy ad officium suum evectus, & charismate donatus dicitur) ex praedictis etiam explicandum existimemus (satis interim gnari ab aliis illud ad ipsum officium, aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 accommodari, & ita vocabulum illud in historiâ Susannae usurpari, v. 50. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Deus tibi Senioris officium dedit) sic ut ad Apostolorum collegium, quod Ignatius 〈 in non-Latin alphabet 〉 nuncupat, Ep. ad Philadelph. aut Apostolicorum virorum, seu demum Episcoporum ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit Theodoretus) coetum aliquem referatur, qui simul cum Paulo, 2 Tim. 1.6. Timotheum ad Episcopale munus consecrarunt.

§. 13. Certe, cùm Apostoli indubitati, Petrus, & Johannes [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ,] se arbitris & aestimatoribus, non inidonee appellentur, cùm (ut Chrysostomus notavit) 〈 in non-Latin alphabet 〉 quandoque significat vox ista, cùm de Paulo & Barnabâ dicatur, Act. 14.23. eos (in plurali 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) Presbyteros urbatim ordinasse, cùm denique de Ignatio affirmet Chrysostomus, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , beatorum (in plurali) Apostolorum manus ei impositas esse, Nihil obstat, quo minus quod Pauli, & Barnabae, aut aliorum quorumlibet Apostolorum, manibus factum fuit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 fieri recte dicatur, cùm tamen 2 Tim. 1.6. diserte affirmet Paulus 〈 in non-Latin alphabet 〉 , per manus ejus 〈 in non-Latin alphabet 〉 illi datum esse.

§. 14. Fidenter Chrysostomus, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Non de Presbyteris istic loquitur, sed de Episcopis, neque enim Presbyteri Episcopum (qualis Timothy praesumitur) ordinabant, Et iisdem plane verbis Theophylactus, & Oecumenius, 〈 in non-Latin alphabet 〉 .

§. 15. De unicâ in Ep. ad Tit. 1.5. 〈 in non-Latin alphabet 〉 mentione, non est, quod multa dicamus, cùm in centum Cretae civitatibus totidem singulares Episcopy ab eo jam totius Insulae, seu Episcopo, seu secundario Apostolo, certe Archiepiscopo, & Metropolitâ, ex mandato Pauli, constituendi fuerint, quos Episcopos distinct nuncupatos videmus, v. 7. cúmque, quae hîc de 〈 in non-Latin alphabet 〉 (iisdemque 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) & 〈 in non-Latin alphabet 〉 dicuntur, eadem diserte de 〈 in non-Latin alphabet 〉 & 〈 in non-Latin alphabet 〉 dicta reperiantur, 1 Tim. 3.

§. 16. Hunc ad locum, Graeci Interpretes, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Episcopy qui erant, Presbyteros appellate, &, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Apostolus Titum ad constituendos Episcopos reliquit, eum priùs Episcopum faciens, & in Theodoreti Arg. Ep. ad Titum, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Ei commissum est, ut Episcopos sub se ordinaret ; & apud Theophylactum, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Tot Episcoporum jurisdictio, & ordinatio ei concredebatur.

§. 17. Illis accensendi 〈 in non-Latin alphabet 〉 , 1 Pet. 5.1. & 5. Episcopy scilicet quotquot in omnibus illis conversorum Judaeoram 〈 in non-Latin alphabet 〉 , fidelibus cujusque civitatis praeficiebantur, quibus se Petrus ipse, ut 〈 in non-Latin alphabet 〉 adjungit, Eâdem plane ration, quâ se Johannes, (seu sit ill Apostolus Christi dilectus, seu demum Ephesinae Ecclesiae Episcopus ab Apostolo Johanne constitutus, videatur Author Constit. l. 7.45.) 2 Jo. 1. & 3 Jo. 1. 〈 in non-Latin alphabet 〉 appellate, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquiunt interpretes. Cùm enim, voice eâ, inter Judaeos primo, dein in Ecclesiâ Hierosolymitaná, non tam 〈 in non-Latin alphabet 〉 , quàm 〈 in non-Latin alphabet 〉 , dignitatem aut authoritatem notari constet, simulque, qui officio aliis praeponebantur, aetate ut plurimùm praeivisse, Nihil obstat, quin hac duplici ration, Episcopy, aut singulares Ecclesiarum Praefecti, 〈 in non-Latin alphabet 〉 nuncupentur (& cum illis comparati alii omnes, 〈 in non-Latin alphabet 〉 juniores, 1 Pet. 5.5.)

§. 18. Illud certe ex textu ipso comparet, in quo duae illae Ecclesiasticae 〈 in non-Latin alphabet 〉 [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] quibus singulares Praepositi noscuntur apud antiquos, cum levi aliquâ slexione [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] hîc statim adjiciuntur.

§. 19. Quod vero hîc additur, 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] illud ad Dominii hujus exercendi modum, seu temperamentum tantummodo pertinet, ut qui hominum anim • s sibi procurandas suscipiunt, ease suaviter, & diligenter administrent, non ut Proconsules, Provinciis sibi assignatis (eae sunt 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & inde 〈 in non-Latin alphabet 〉 à Phavorino 〈 in non-Latin alphabet 〉 redditur,) vi & rapinâ, ad lubidinem & lucrum suum dominaturi (illud est 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) sed ut gregibus Pastores, voice & exemplo suo praeeuntes, ita ut illi 〈 in non-Latin alphabet 〉 , libenter, & alacriter, tanquam ad pascua ipsos sequuturi, obtemperent.

CAP. XXI.

§. 1. REstat unus locus, Ja. 5.14. ubi in 〈 in non-Latin alphabet 〉 (seu morbi, seu minùs prosperae cujusvis Christiani valetudinis) tempore 〈 in non-Latin alphabet 〉 advocari jubentur, ut preces super • egro fundant, ungentes eum oleo in nomine Domini, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , eum absolventes, &c.

§. 2. Hîc cùm 1. à Jacobo Hierosolymorum Episcopo scripta sit Epistola, & 2 ^do , numerus credentium auctior jam factus videri possit, quàm ut ab Episcopis & • iaconis, sine medii gradus Presbyteris Ecclesiae regerentur, & 3 ^tio , cùm de infirmorum visitatione hîc tantùm agatur, non improbable forsan videbitur, si ad eos, quos hodie dicimus, Presbyteros haec saltem 〈 in non-Latin alphabet 〉 mentio pertinere censeatur.

§. 3. Nec certe quicquam nobis obfuturum est, si pertineat, illud lubentissime cuiv • s argumento vel testimonio largituris, ut sic quidem (quod Epiphanius ex locis 1 Tim. 5.1. & 19. concludendum putavit) nobis hoc uno saltem 〈 in non-Latin alphabet 〉 teste firmatum redderetur, sub his ipsis primis temporibus, inferiores Episcopis, & Diaconis superiores, medioxumos in quibusdam Ecclesiis Presbyteros constitutos esse. Quod si, neque ex hoc, neque ex illis ad Timotheum locis, Presbyteri evicturi sunt, necessum erit, ut Ignatio Martyri, cui ante omnes mortals minimum imputant, imo pessime velle se monstrant, ipsi etiam plurimum debeant, & ab eo primario defensore, officii sui dignitatem (licet non 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aut cum Episcopis 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) astrui, & propugnari dignoscant; Optandum certe esset, ut beneficiis victi tandem mansuescerent, nec, quod ill optime advertit, [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] sic ipsi improspere succederet.

§. 4. Sed, ut verum fatear, illud mihi nondum persuasum est, Presbyteros secundarios hîc à Jacobo designari. Primo enim, quod ad scriptorem hujus Epistolae attinet, quem Jacobum fratre • Domini, & Hierosolymorum Episcopum fuisse jampridem agnovimus, Illum satis notum est, nec Sancto Paulo, nec Petro, multominus Johanni supervixisse, sed Neronis 7 ^mo 〈 in non-Latin alphabet 〉 suâ donatum esse; nec igitur vocis hujus pro Secundario Presbytero acceptionem ad saeculum, aut Epistolam Jacobi potius, • uam aut ad Pauli, aut Petri accommodandam esse, praesertim cùm à Johanne, cujus vita post alios omnes prorogata est, & qui, siquis Apostolorum, Presbyteros secundarios in Asiâ, Provinciâ suâ, constit • it, non de alio, quàm seipso, Apostolo, & totius Asiae Primate, (si saltem ab Apostolo Johanne Epistola secunda & tertia scriptae fuerint) eam usurpatam reperiamus.

§. 5. Hinc etiam secundo ab aucto fidelium numero nihil concludi posse satis patet; Imo, cùm ad duodecim tribus 〈 in non-Latin alphabet 〉 , i. e. ad Judaeos in variis civitatibus Ecclesias singulas (sed non adeo frequents, aut numerosas, ut aut Presbyteris secundariis indigerent, aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 , quos ad illud officium assumerent, copiam Apostolis suppeditarent) constituentes, haec scripserit Jacobus, restat, ut jam tum eos Episcopis (sine Presbyteris secundariis à Diaconis distinctis) contentos suisse censeamus, eósque per 〈 in non-Latin alphabet 〉 non unius civitatis plures (nec enim plures ab eodem aegro convocari necessum fuerat) sed in universa Ecclesia innumeros, hîc significari dicamus.

§. 6. Quod denique ad hoc ipsum insirmos visitandi, super eos orandi, ungendi, absolvendi, simúlque sanitatem illis reddendi v. 15. munus spectat, statuendum est, neutiquam illud inter insima Ecclesiae ministeria numerandum esse, sed, ut medendi dona, & virtutes, Apostolis ipsis (quos 〈 in non-Latin alphabet 〉 ab Ignatio nuncupatos vidimus, Ep. ad Philad.) Virisque Apostolicis, dein Episcopis in unaq • áque Ecclesiá imprimis compe • sse.

CAP. XXII.

§. 1. UT hujus loci interpretationi lux aliqua accedat, non abs re erit, si Polycarpi Antiquissimi Episcopy, & Martyris (statim post Ignatii 〈 in non-Latin alphabet 〉 conscripta) Epistola, huc, licet loco non suo, advocetur, & cum hoc Jacobi commate comparetur.

§. 2. Ille vir plane Apostolicus, 〈 in non-Latin alphabet 〉 (inquit ex Irenaeo Eusebius ) ad Philippenses, Ecclesiam, ut diximus, unius Macedoniae 〈 in non-Latin alphabet 〉 primariam, & Metropoliticam, sub quâ igitur plures civitates & Episcopy comprehendebantur, Epistolam scripsit, suo & 〈 in non-Latin alphabet 〉 nomine 〈 in non-Latin alphabet 〉 .

§. 3. Qui sunt hi in 〈 in non-Latin alphabet 〉 [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] seu Ecclesiae istius Smyrnensis, quos hodie dicimus, Presbyteri, seu aliarum civitatum, quae itidem ad Smyrnam, ut ad 〈 in non-Latin alphabet 〉 pertinebant, singulares Episcopy, cum Polycarpo Metropolitano, (totiùs Asiae Principe, ait D. Blondellus ) tanquam in Synodo, congregati, non est quod hîc sollicitiùs disquiramus.

§. 4. Utut illud sit, Divinus Praesul, cùm in Epistolâ istâ ad pietatis, & disciplinae regulas omnibus proponendas se accingat, primóque fideles 〈 in non-Latin alphabet 〉 promiscue omnes; secundo, viduas ; tertio, Diaconos ; quarto, 〈 in non-Latin alphabet 〉 (ii sunt omnes discipuli, aut inferiores, à Christo communiter sic dicti, Lu. 22.26. (quinto, 〈 in non-Latin alphabet 〉 aggrediatur, 〈 in non-Latin alphabet 〉 jubet 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Ubi, ut per 〈 in non-Latin alphabet 〉 , fideles omnes nullum in Ecclesiâ gradum sortiti intelligendi sunt, sic per 〈 in non-Latin alphabet 〉 , supremum in Ecclesiâ (Episcoporum scilicet) ordinem, Patres quippe, Deo Patri quodammodo comparatos, & per Diaconos inferiorem illum Episcopis adjunctorum, &, ut Christus Patri, inservientium 〈 in non-Latin alphabet 〉 intelligendum esse, sequentia concludere videntur.

§. 5. De his enim 〈 in non-Latin alphabet 〉 sic statim orditur, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. Et Presbyteri sint misericordes erga omnes, convertentes eos qui erraverint, visitantes omnes infirmos, viduam, orphanum, panperem ne negligant, sed honestum semper procurent coram Deo & hominibus, abstineant ab irâ, personarum acceptatione, judicio injusto, ab omni avaritiâ procul absint, nec cito contra quempiam credant, ne sint severi, aut asperi in judicio, &c.

§. 6. Ubi, ut multa sunt, quae hunc Episcopy, seu Praefecti, ad quem judicia in Ecclesiâ pertingant, characterem fuisse arguunt, ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 scilicet, & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ut & haereticos reducendi, mentiones) sic &, quae de infirmorum visitatione, curâque viduae, orphani, & egeni (quorum omnium, ut ex Justino praediximus, Episcopus 〈 in non-Latin alphabet 〉 curator dicitur) praemittuntur, singula itidem ad Episcopy munus referri videntur. Quâ in re si recte calculos posuerimus, nulla ambigendi ratio supererit, quin etiam Jacobo per [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] in qualibet 〈 in non-Latin alphabet 〉 constituti Episcopy intelligantur.

§. 7. Unicum est, quod contra istam Polycarpiani Commatis interpretationem militare video; Epistolam nempe hanc post Ignatianas omnes scriptam esse, earúmque distinct meminisse) in istis vero vocem 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ad secundum in Ecclesiâ gradum, eósque (quos hodie dicimus) Presbyteros designandos, 〈 in non-Latin alphabet 〉 usurpari, quidni igitur & apud Polycarpum?

§. 8. At facilis defensio, Hoc scilicet toto saeculo vocem [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] 〈 in non-Latin alphabet 〉 fuisse, aliquando ad Episcopos, aliquando ad inferioris gradus Presbyteros ubicunque tales essent, accommodatam, nec aliter, quàm ex locorum circumstantiis, distinguendam. Nec enim dubitandi causam subesse, quin ante hoc tempus, quo & Polycarpus & Ignatius Epistolas scripserunt, praeter Episcopos Presbyteri in quibusdam civitatibus institui fuerint, (Illud enim est 〈 in non-Latin alphabet 〉 , quod de Johanne ex Clemente Alexandrino praediximus) adeóque tres in Ecclesiâ gradus, his tribus 〈 in non-Latin alphabet 〉 notissimis nominibus, dignoscendi, ideóque vocem hanc, cùm per se usurparetur, ambiguam, seu potiùs de Episcopis solis dictam, de Presbyteris tamen secundariis satis commode usurpari, quotiescunque distincta singulorum enumeratio facienda erat.

§. 9. Illud apud Ignatium ubique factum videmus, Episcopis 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 adjungentem; At secus apud Polycarpum in hâc Epistolâ, 〈 in non-Latin alphabet 〉 solummodo, aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 mentionem facientem.

§. 10. Sic & à Papiâ 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Hierapolytano etiam in Asiâ Episcopo, vocem 〈 in non-Latin alphabet 〉 ita usurpari videas, ut aliquando Apostolos ipsos, & ab iis constitutos Episcopos, aliquando eorum 〈 in non-Latin alphabet 〉 quoslibet significet; Videantur fragmenta ejus ab Irenaeo, dein ab Eusebio recitata; 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Si quando quisquam venisset qui seniores secutus esset, Seniorum sermons sciscitabar, quid Andreas, vel quid Petrus dixit, vel quispiam alius discipulorum Domini, Aristion scilicet, & Senior Johannes Domini discipuli dicunt. Ubi 〈 in non-Latin alphabet 〉 adeo clare de Apostolis à Papiâ enuntiantur, ut [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] & [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] legendum suspicati sint.

§. 11. Sic postea de Marco Evangelii scriptore, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , h • c Senior Marcus dixit Petri interpres.

§. 12. Apud Irenaeum vero, p. 497. Presbyteri, qui Johannem viderant, & l. 2. c. 39. Omnes seniores qui in Asiâ apud Johannem Discipulum Domini convenerunt, quod Eusebius ex Graeco exemplari exscripsit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , omnes Seniores qui per Asiam cum J • han • e Domini discipulo versabantur, quos quidem ipsos à Clemente Alexandrino indifferenter 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 dici statim monstrabimus.

§. 13. Imo, post Papiam Irenaeus ipse vir Magnus, idemque Lugdunensis Episcopus, quíque ab Apostolis in Ecclesiis constitutos Episcopos, corúmque successores, adnumerat, l 3. c. 3. hâc etiam 〈 in non-Latin alphabet 〉 voice ad Episcopos designandos utitur. Traditio ab Apostolis per successionem Presbyterorum in Ecclesiis custoditur, l. 3 c. 2. Iis, qui in Ecclesiâ sunt, Presbyteris obedire oportet, statim enim sequitur, His, qui successionem habent ab Apostolis, qui cum Episcopatus succession charisma veritatis — acceperunt, l. 4. c. 43. Qui crediti sunt à multis esse Presbyteri, serviunt autem suis voluptatibus ; sequitur iterum, Et principalis consessionis ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 , sine dubio, Episcopalis) tumore elati sunt, l. 4. c. 44. & eodem capite, Tales Presbyteros nutrit Ecclesia, de quibus propheta ait, Dabo Principes tuos in pace, & Episcopos in justitia, pro quibus Isaiae verbis, 〈 in non-Latin alphabet 〉 apud Clementem Romanum reponi videmus.

§. 14. Sic & de Polycarpo ipso (quem Episcopum suisse satis clarâ voice pronuntiat) in Epistolâ ad Florinu • . 〈 in non-Latin alphabet 〉 . Sic & in Ep. ad Victorem, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. de Romanis Episcopis singularibus dictum.

§. 15. Ubique patet vocera 〈 in non-Latin alphabet 〉 de Episcopis, aut singularibus Ecclesiarum Praepositis usurpatam esse.

§. 16. Huic etiam Clementem Alexandrinum addamus, Qui, cùm tres istos in Ecclesiâ gradus distinct agnoscat, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , eósque tot 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Angelici honoris, aut hierarchiae imitationes pronuntiet, alibi tamen, 〈 in non-Latin alphabet 〉 appellate, ad quem 〈 in non-Latin alphabet 〉 pertineat. Videatur etiam ejusdem insignis apud Eusebium locus, de Juvene à Johanne, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Episcopo tradito; 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Veniens igitur ad civitatem quandam—Episcopum super omnibus fratribus constitutum conspiciens, Hunc, inquit, Juvenem fidei & curae tuae committo, Ille vero Senior juvenem sibi commissum accipieas, &c. Hîc idem plane Senior, seu 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 Posteà, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit Johannes, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , O Episcope, red nobis depositum, quod ego & Christus tibi tradidimus, Ecclesiâ, cui praesides, teste. Palam est 〈 in non-Latin alphabet 〉 (eum quidem proprie dictum Episcopum, adeóque omnibus in civitate fratribus praepositum, ad quem 〈 in non-Latin alphabet 〉 pertinebat, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , quippe post baptismum, 〈 in non-Latin alphabet 〉 insuper 〈 in non-Latin alphabet 〉 , sacramentum confirmationis, soli Episcopo proprium, administrasse dicebatur) statim etiam 〈 in non-Latin alphabet 〉 nuncupari.

§. 17. Idem etiam de Tertulliano dicendum est, quem communi usu receptam ordinis in Episcopos, Presbyteros, & Diaconos distinctionem aperte tucri D. Blondellus agnoscit. Illi enim vox [ Seniores ] de Episcopis seu Praesidentibus quandoque usurpatur, Praesident probati quique Seniores, Apol. c. 39. Sic & majores natu ] (quod idem est, & Graeco 〈 in non-Latin alphabet 〉 direct respondet) de Romanorum Episcoporum serie dicitur, l. 5. contra Marc.

§. 18. In istis diutiùs morati sumus, ut exinde appareat, quàm sine omni rationis praetextu, ex his, & talibus 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aut in Scriptures, aut apud Antiquos, mentionibus, D. Blondellus causae suae patrocinium quaesiverit, cùm aliud nihil ex istis concludi palam sit, praeter promiscuum voculae unius us • m, quam sane 〈 in non-Latin alphabet 〉 esse, quandoque de primo, quandoque de secundo Ecclesiae gradu antiquitùs (at nunquam, quod scimus, in scriptures) usurpatam, nos illi, sine omni probatione, lubentissime largiemur, neque enim, cùm ipsae Christianae Religions 〈 in non-Latin alphabet 〉 satis acriter impetantur, nobis aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 , umbratilem aut, quod idem est, verbalem pugnam cum quovis mortalium instituere vacabit.

§. 19. Et de vocis 〈 in non-Latin alphabet 〉 in novo Codice, simúlque ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) apud Polycarpum, & Papiam, Irenaeum item, & Clementem Alexandrinum, & Tertullianum, usu, haec dixisse sufficiat.

CAP. XXIII.

§. 1. DEnique ad Diaconorum appellationem progrediamur. Quid per 〈 in non-Latin alphabet 〉 primario notetur, ex Grammaticis petendum est, Apud quos, 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] ut 〈 in non-Latin alphabet 〉 , sic & 〈 in non-Latin alphabet 〉 significat, (unde 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 — Hesychio ) a 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit Eustathius, Ionico more deflexum, putarim potius à 〈 in non-Latin alphabet 〉 deductam, quod pedites, & in pulvere versantes famulentur, Eâdem analogiâ, quâ in Foro nostro, Pie powder, i. e. Pedem pulverizatum, usurpatum dignos • mus. Unde [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] cuiquam operam locare, ministrare, famulari.

§. 2. Sic Veteris Testam. Interpretibus 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , pro iisdem sumuntur, & Heb. 〈 in non-Latin alphabet 〉 respondent.

§. 3. Sic & in Novo, cùm 〈 in non-Latin alphabet 〉 Rex dicatur, Ro. 13.4. Dei hîc in terris minister, ut & (ad Ecclesiastica ministeria quod attinet) cùm 〈 in non-Latin alphabet 〉 Apostoli se nuncupent, 2 Cor. 6.4. 1 Thess. 3.2. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , 2 Cor. 11.22. Col. 1.7. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Eph. 6.21. & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Col. 4.7. eodem plane modo usurpatos, ac cum 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , vel simpliciter, Col. 1.7. vel adjectis 〈 in non-Latin alphabet 〉 , repositos videmus.

§. 4. Ab hâc vulgari, & primariâ signification ad alias duas deflecti vocem eam satis omnibus notum est, primam scriptoribus profanis aeque ac sacris familiarem, secundam Ecclesiasticis scriptoribus plan • peculiarem.

§. 5. Apud profanos scriptores 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 inter convivales ritus usurpantur (quomodo 〈 in non-Latin alphabet 〉 apud Athenae, l. 5. (& 1 Mac. 11.58.) & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , l. 6. mensalem supellectilem significant (sic ut ad munera servorum eorum qui mensis ministrant 〈 in non-Latin alphabet 〉 referantur; Ea Aristoteli 〈 in non-Latin alphabet 〉 dicta sunt, Pol. l. 1. c. 4. sic ut 〈 in non-Latin alphabet 〉 literas humaniores, significant, Grammaticam, Gymnasticam, Musicam, ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) quas omnes liberaliter instituti tenebant) quod universis 〈 in non-Latin alphabet 〉 famulis competerent.

§. 6. Sic, cùm apud Lucian. in Cronosol. inter leges Convivales memoretur, [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] palam, est, 〈 in non-Latin alphabet 〉 eos esse, qui in conviviis, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 , dimensum convivae culibet suum dispensant, sic enim apud Luci: sequitur 〈 in non-Latin alphabet 〉 .

§. 7. Illud inter ritus convivales observatum videmus, ut 〈 in non-Latin alphabet 〉 primo 〈 in non-Latin alphabet 〉 convivatori, dein convivis singulis singulas, vel ex praecepto 〈 in non-Latin alphabet 〉 , principalis Festi dispensatoris, vel ex lege 〈 in non-Latin alphabet 〉 ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) distribuerent. Videatur ubique Lucianus in Cronosol. Et Ep. Saturn. ubi de iniquis ministris verba faciens, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 .

§. 8. Juxta hunc 〈 in non-Latin alphabet 〉 ritum, intelligendum est illud Christi, Lu. 17.8. de Domino famulos suos convivio excipiente, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , eodem plane modo, quo apud Lucianum 〈 in non-Latin alphabet 〉 . Hoc, ut diximus, 〈 in non-Latin alphabet 〉 imprimis, aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 munus erat, cujus igitur speciem-prae se ferens Dominus noster, cùm multitudinem exciperet, 〈 in non-Latin alphabet 〉 ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit Matthaeus 15.36) 〈 in non-Latin alphabet 〉 (ut 〈 in non-Latin alphabet 〉 , vel 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Jo. 6.11. Sic ut ad 〈 in non-Latin alphabet 〉 distribuere 〈 in non-Latin alphabet 〉 , licet ad 〈 in non-Latin alphabet 〉 frangere, aut dividere pertineat. Ex hoc ritu illud Christi, Mat. 20.28. Mar. 10.45. recte intelligi poterit, cùm de seipso pronuntiet, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Venit filius hominis, non ut alii illi, sed ill aliis omnibus subministret, liberales gratiae suae, & benignitatis 〈 in non-Latin alphabet 〉 distribuens, &, ut sequitur [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] animam ipsius, ut 〈 in non-Latin alphabet 〉 , multis, imo omnibus, secundum leges convivales, 〈 in non-Latin alphabet 〉 (ait S. Maximus ) inter se dispertiendam, traditurus.

§. 9. Neque enim huic loci istius interpretationi obsistit, quod immediate praecesserat [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] quasi ad Praefectorum Ecclesiae 〈 in non-Latin alphabet 〉 haec tota pertineret oratio. Duo enim sunt, quae de Gentilium principibus, quatenus illis Christiani Episcopy contradistinguuntur, enuntiantur, Primum, eos 〈 in non-Latin alphabet 〉 subjectis suis, ut 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & ad lucrum, & commodum suum libere abuti; (illud Christo est 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Xenophonti 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) Secundum, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , herilem potestatem, aut authoritatem, i. e. ait S. Petrus, 〈 in non-Latin alphabet 〉 exercere.

§. 10. Horum utique, futurorum in Ecclesiâ Praefectorum, officium opponi Christus voluit, ita ut 1. Illis benefacere & prodesse, 2. Omnem erga illos mansuetudinem, & humilitatem exercere satagant, Quorum primum est 〈 in non-Latin alphabet 〉 , secundum 〈 in non-Latin alphabet 〉 .

CAP. XXIV

§. 1. AB hoc in conviviis 〈 in non-Latin alphabet 〉 munere, ritúque, quem ex omni parte accuratum habemus Jo. 2.9. (Ibi enim primo 〈 in non-Latin alphabet 〉 occurrit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , i. e. convivii nuptialis 〈 in non-Latin alphabet 〉 , dein 〈 in non-Latin alphabet 〉 , cibi viníque primarius dispensator, dein 〈 in non-Latin alphabet 〉 , v. 5. vinum 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , v. 8.) septem primorum sub Apostolis in Ecclesiâ Hierosolymitanâ 〈 in non-Latin alphabet 〉 officium, leviter immutatum videms (numero ipso ad 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Est. 1.10. fortean respiciente) qui toti quasi familiae Christi, omnibúsque ad mensam ejus vocatis, 〈 in non-Latin alphabet 〉 suas distribuebant, pauperibus primo omnibus in hoc Coenobio victitantibus, prout unicuique opus esset, ex facultatibus Ecclesiae (sub Apostolis Oeconomis, aut primariis dispensatoribus) 〈 in non-Latin alphabet 〉 , dein in celebratione Eucharistiae, aut coena Dominicae, operas suas locantes, panemque quem illi 〈 in non-Latin alphabet 〉 , vinúmque itidem cum 〈 in non-Latin alphabet 〉 effusum fratribus omnibus dispertientes.

§. 2. Ita ritum hunc Apostolicum à Justino Martyr Apol. 2. delineatum cernimus, ubi Episcopus ut 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c.

§. 3. At ad Pauperum praecipue curam hanc eorum operam destinatam esse Lucas monstrat, Act. 6.1. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 (in quotidianâ facultatum Ecclesiae distributione) 〈 in non-Latin alphabet 〉 . Haec erat 〈 in non-Latin alphabet 〉 , v. 2. (vel, ut Concilii in Trullo verbis utar, 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) quatenus 〈 in non-Latin alphabet 〉 opponebatur, v. 4. & 〈 in non-Latin alphabet 〉 instituti 〈 in non-Latin alphabet 〉 , v. 3.

§. 4. Sic de Galilaeis, quos nuncupat, i. e. Christianis, 〈 in non-Latin alphabet 〉 Julianus, Apud eos, inquit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 reperietis, quibus, inquit, multos ad cultum suum pelliciebant.

§. 5. Imo notissima est, & frequentissima 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 significatio pro 〈 in non-Latin alphabet 〉 , (& 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) necessariorum quorumcunque suppeditatione quovismodo factâ, quam pari modo Latin administrationem, vel subministrationem dicimus. Sic 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Mat. 25.44. & 27.55. Mar. 1.13. 2 Tim. 1.18. Heb. 6.10. 1 Pet. 4.10. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Act. 11.29. 1 Cor. 16.15. 2 Cor. 8.4. & 9.1. & quidni Eph. 4.11. ubi inter coetuum Ecclesiasticorum ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) beneficia, 〈 in non-Latin alphabet 〉 (ista omnium Christianorum, liberalitas, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , promiscue dicta, & v. 16. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , cáque in sacrario, aut gazophylacio, aut, ut dicebatur, diaconio, primo ad sacro • um, dein ad indigentium omnium usum reposita) numeratur.

§. 6. Illud tantummodo hîc addendum est, quosdam quidem, ut alienae 〈 in non-Latin alphabet 〉 ministros, & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , hoc fecisse, ex facultatibus Ecclesiae, necessitatibus pauperum subministrasse, verùm & alios ex suis, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Luc. 8. Sic Onesiphorus, 2 Tim. 1.18. qui Paulum saepiùs 〈 in non-Latin alphabet 〉 , v. 16. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , v. 18. Sic Phoebe 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit Paulus, Rom. 16.1. (alibi, ni fallor, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , 1 Cor. 9 5. cujus benignitate, si uti voluisset Apostolus, 〈 in non-Latin alphabet 〉 potuisset, v. 4. & tamen 〈 in non-Latin alphabet 〉 , v. 6.) & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Apostolis ex suis facultatibus opitulata videtur, ideóque 〈 in non-Latin alphabet 〉 , v. 2. i. e. 〈 in non-Latin alphabet 〉 nuncupatur.

§. 7. Hinc Act. 11.29. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ad Egenis opitulandum mittere, ut & Act. 12.25. Hinc 2 Cor. 8.4. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , liberalitas administrationis erga sanctos, & 1 Pet. 4.10. 〈 in non-Latin alphabet 〉 (ut & v. 11.) de sublevandis egenis.

§. 8. Nec igitur cùm apud Procopium, 〈 in non-Latin alphabet 〉 mentio fiat, recte Interpres reposuit [ Apostolorum ministrantium ] Reddendum sine dubio [ administratione, aut liberalitate aliorum utentium ] cùm statim ex S. Paulo adjiciatur, 〈 in non-Latin alphabet 〉 .

CAP. XXV.

§. 1. IStis de primâ 〈 in non-Latin alphabet 〉 acceptione sic praelibatis, primo notandum est, Ipsam 〈 in non-Latin alphabet 〉 vocem (si unicam Phoebes 〈 in non-Latin alphabet 〉 mentionem excipias) nullibi aut in Veteri, aut in Novo Testam. usurpari ad denotandum eum, qui aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 subministraverit.

§. 2. Nec igitur rationem constare, cum 〈 in non-Latin alphabet 〉 munus in primis vagientis Ecclesiae incunabulis, his tam arctis carceribus finiatur, praesertim cum ex septem illis ad 〈 in non-Latin alphabet 〉 allectis, Act. • .5. non solùm Stephanus, v. 8. Sed & Philippus, c. 8. verbum Dei praedicaverit, universam Samariam ad fidem, & baptismum receperit. Videatur Hilarius, aut quisquis ill sit (D. Blondello praecharus) sub Ambrosii nomine in Paulinas Epistolas Commentarii Author. Quamvis, inquit, non sint sacerdotes, evangelizare possunt sine Cathedrâ, quemadmodum Stephanus & Philippus, in Ep. 4.

§. 3. Secundo, 〈 in non-Latin alphabet 〉 quandoque sic in novo Codice usurpari, ut levi quâdam mutatione ab hoc sensu des • exisse videatur. Sic cum 〈 in non-Latin alphabet 〉 (Judaeorum) 〈 in non-Latin alphabet 〉 dicatur, Rom. 15.8. eâ 〈 in non-Latin alphabet 〉 significatur Christum eum esse, qui omnem operam suam navaverit, ut Judaeis, veritatem Dei iis annuntiando, benefaceret, eos ad fidem vocaret, & 〈 in non-Latin alphabet 〉 his Abrahami siliis 〈 in non-Latin alphabet 〉 . Sic & 1 Cor. 3.5. Cùm Paulus & Apollos 〈 in non-Latin alphabet 〉 Corinthii, appellentur, ex immediate sequentibus apparet, ad hanc Evangelii, tanquam animarum cibarii, distributionem, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Act. 6.4. (quam igitur 〈 in non-Latin alphabet 〉 , 2 Tim. 2.15. verbi Dei ut in 〈 in non-Latin alphabet 〉 & 〈 in non-Latin alphabet 〉 (sic ut cuiquam dimensum suum assignetur) distributionem appellate) pertinere; [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] Prout unicuique 〈 in non-Latin alphabet 〉 summus ill 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 divisit, sic & nos convivis omnibus administramus.

§. 4. Sic Eph. 3.7. (ut & Col. 1.23.) cùm Evangelii 〈 in non-Latin alphabet 〉 se Paulus appellet, statim sequitur 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ipsum quippe, ut à Christo summo Oeconomo acceperat, sic & aliis distribuere divinam hanc Evangelii gratiam.

§. 5. Sic cùm Col. 1.25. 〈 in non-Latin alphabet 〉 dicatur, Sequitur enim 〈 in non-Latin alphabet 〉 , verbum quippe Dei, à magno Oeconomo, aut dispensatore Christo, Paulo, gentibus distribuendum, committebatur.

§. 6. Sic cum iidem Apostoli, 2 Cor. 3.6. 〈 in non-Latin alphabet 〉 nuncupentur, quatenus ab iis 〈 in non-Latin alphabet 〉 ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 oppositum) 〈 in non-Latin alphabet 〉 , suppeditari, aut fidelibus omnibus distribui dicatur, palam est, ad hanc primam 〈 in non-Latin alphabet 〉 acceptionem spectari.

§. 7. Sic Gal. 2.7. 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] designat eum qui Gentilismo favet, (cujus institutis qui inherent, eo ipso versu, & ubique in hoc codice, 〈 in non-Latin alphabet 〉 dicuntur) qui fovendo & sublevando Gentilismo operam collocat, & ita quasi subministrat.

CAP. XXVI.

§. 1. PErgamus nunc ad secundam vocis hujus acceptionem, eam quidem scriptoribus sacris, & postmodum Ecclesiasticis peculiarem, adeóque inter Codicis sacri 〈 in non-Latin alphabet 〉 numerandam. Sic tribus praecipue in locis usurpatam reperies, Phil. 1.1. 1 Tim. 3.8. & 12. & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , v. 13.) in quibus singulis, cùm Episcopis primariis Ecclesiae Praefectis Diaconi adjungantur, ad peculiarem aliquem in Ecclesiâ 〈 in non-Latin alphabet 〉 , seu gradum pertinere censendi sunt. Quibus autem officiis designati, jam pauculis disquiremus.

§. 2. A Judaeis sine dubio hujus rei (ut aliorum plerunque in Ecclesiâ rituum) origo petenda est.

§. 3. Apud eos, ministri Judicibus in qualibet civitate adjuncti, Deut. 16.18. qui ipsis in Consistoriis inserviebant, in scriptures 〈 in non-Latin alphabet 〉 , à Rabbinis 〈 in non-Latin alphabet 〉 ministri, & 〈 in non-Latin alphabet 〉 ministri Synagogae vocantur. Juniores, inquit Maimonides, qui ad aetatem Doctoris nondum pervenerant.

§. 4. Hos Epiphanius, leviter ab Hebraeo des • exâ voice, 〈 in non-Latin alphabet 〉 appellate, iísque in Ecclesiâ 〈 in non-Latin alphabet 〉 Diaconos (ut & 〈 in non-Latin alphabet 〉 Episcopos, Senioribus Presbyteros) respondere affirmat. Hos ait Philo 〈 in non-Latin alphabet 〉 fuisse, & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Josephus 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Curatores per manuum aut elevationem electos, aut impositionem ordinatos.

§ 5. Nec est, quod hâc in re Andreas Rivet Hugonis Grotii manibus litem intenderet, ex eo tantùm, quo productis tabulis non probaverit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 in Synagogis, Praefectos esse ut ministrarent mensis, cùm illud oculatis omnibus palàm sit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Act. 6.1. nihil aliud quàm 〈 in non-Latin alphabet 〉 , viduarum, & indigentium omnium 〈 in non-Latin alphabet 〉 indigitari, adeóque ipsum 〈 in non-Latin alphabet 〉 munus, quod in Corbanae custodiâ, & alendi paupers curâ, 〈 in non-Latin alphabet 〉 versabatur. Quibus & illud fortassis addendum erit, eo ipso Actorum loco voice [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] ad Judaeorum 〈 in non-Latin alphabet 〉 respici, quos à radice 〈 in non-Latin alphabet 〉 vidit, sic dictos scimus, eámque per 〈 in non-Latin alphabet 〉 non semel redditam esse.

§. 6. De his Hebraeorum 〈 in non-Latin alphabet 〉 notabile (inter alia multa) illud Judaeorum dictum, sub 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aut caedis Hierosolymitanae tempore, Sapientum (i. e. Doctorum) eruditionem in eam quae Azanitis, Azanitarum vero in eam quae Notariis competebat, degenerasse. Ubi, ut in Synagogâ Archisynagogis Doctors, sic Doctoribus 〈 in non-Latin alphabet 〉 immediate subordinari, iísque demum Scribas aut Notarios apparet, ut & in Ecclesiâ, Episcopis Presbyteri, Presbyteris Diaconi, & Diaconis etiam 〈 in non-Latin alphabet 〉 adjungebantur.

§. 7. Ex his constat, quid de Diaconis, cùm post Episcopos & Presbyteros, tertio demum loco subsistentes reperiantur (quod in Scriptures sacris nunquam factum) censendum sit; Quid vero, cùm Episcopis immediate subnectantur, adhuc dubitari potest.

§. 8. Et primo, illud in comperto est, quod ex Epiphanio notavimus, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , in primâ Evangelii praedicatione, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , vel cùm Ecclesia 〈 in non-Latin alphabet 〉 nondum pervenisset, idoneos ubique repertos non esse, qui ad secundarii Presbyteratus officium, citra omnem praecipue necessitatem (paucis adhuc ad Fidem conversis) admitterentur, ideóque Episcopo in qualibet civitate contentos fuisse, ei Diacono tantùm, aut unico, aut pluribus adjunctis, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , qui illi ministrarent, aut inservirent, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , sine quibus Episcopus esse nequibat.

§. 9. Tales autem infimi gradus ministri, inter hos mediocritatis terminos se per spatium aliquod continentes, tandem, cùm probe hoc munere defuncti fuerint, ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit Apostolus, 1 Tim. 3.13.) 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquiunt Scholiastae, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit Apostolus, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , bonum sibi, i. e. excelsiorem, vel Episcopalem in Ecclesiâ gradum (sic Clemens 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ei in Cathedrâ Episcopali Romae successit) acquisituri erant, (interea in hoc infimi ordinis Ecclesiastici gradu, Episcopis inservituri.) Quo & illud spectat, quùm addatur [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] 〈 in non-Latin alphabet 〉 enim inter alia 〈 in non-Latin alphabet 〉 notari affirmat Hesychius, ideóque hîc à Theophylacto explicatur per 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , honoratiores fieri, & in Ecclesiâ splendere, in Presbyterano, & Episcopali gradu.

§. 10. Et ita quidem de isto ad Philipp. loco pronunciandum esse praediximus. De altero vero ad Timotheum multo magis. Ubi cùm de Episcopo & Diacono leges aut regulae Timotheo ferantur, qualiter imbutos esse oportuit, qui ad duos istos gradus promovendi erant, nihílque de Presbyteris hac in re adjiciatur, (cùm tamen in omnibus ad Ecclesiam pertinentibus se eum instituendum curasse affirmaverit, 1 Tim. 3.14, 15, &c.) commodissima facti ratio cuivis constat, nullos quippe adhuc, scribente Apostolo, Presbyteros medioxumos institutos fuisse.

CAP. XXVII.

§. 1. HIS de Diaconis sic propositis, adjicienda videntur, quae in Epistolâ ad Titum de 〈 in non-Latin alphabet 〉 dicuntur, simúlque, ut 〈 in non-Latin alphabet 〉 ad Timotheum, sic 〈 in non-Latin alphabet 〉 ad Titum mentio, factâ breviter inter 1 Tim. 3. & Tit. 1. & 2. comparatione, elucidanda.

§. 2. Quae de Episcopo constituendo ad Timotheum dicebantur, oportere eum 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. 1 Tim. 3. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7. ea plane omnia ad Titum iisdem fere verbis posita reperimus. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. Tit. 1.6, 7, 8, 9. Eodem fere modo, quo de instituendis Israëlitarum praefectis Moses à socero instruitur, Exod. 18.21.

§. 3. Pari itidem modo, quod ad Timotheum de Diaconis praecipitur, v. 8. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , idem fere ad Tit. c. 2.2. de 〈 in non-Latin alphabet 〉 mandatur, 〈 in non-Latin alphabet 〉 . Tandemque quod 〈 in non-Latin alphabet 〉 ad Tim. 5.11. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , idem etiam 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ad Tit. 2.3. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c.

§. 4. Hîc illud unicum cavendum est, ne (quod quibusdam placuisse video) aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 de senibus quibuscunque, aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 de 〈 in non-Latin alphabet 〉 uxoribus, aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 de vetulis promiscue omnibus ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 oppositis) intelligendi censeantur.

§. 5. Quod ad 〈 in non-Latin alphabet 〉 attinet, manifestum est eos intelligi, qui ad munus aliquod Ecclesiasticum ordinabantur, quorum igitur approbandorum & constituendorum regulas easdem, quas Timotheo Asiae Praeposito, hîc itidem Tito (ad id Craetae relicto, c. 1.5.) proponit Apostolus, (cùm de Junioribus, i. e. fratribus, vel fidelibus Laicis, hoc tantùm adjiciat, monendos à Tito esse, ut sobrios se praestent, v. 6.) Sic in Commentaries sub Hieronymi nomine, Senes, inquit, aetate & ordine possunt intelligi, Ecclesiae praecipue Seniores.

§. 6. Illud etiam ab ipso 〈 in non-Latin alphabet 〉 nomine fortassis colligendum erat. 〈 in non-Latin alphabet 〉 enim in positivo, ad comparativum 〈 in non-Latin alphabet 〉 , v. 5. ut inferior ad superiorem gradum referri putandus est.

§. 7. Illud clariùs elucescet, si ad (iis adjunctas) 〈 in non-Latin alphabet 〉 accedamus, quas ab Antiquorum non nemine Presbyteras dictas esse Baronius memorat.

§. 8. Has hîc à Paulo diserte 〈 in non-Latin alphabet 〉 nuncupatas videmus.

§. 9. Quid sit 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ex voice 〈 in non-Latin alphabet 〉 , de Episcoporum, & Diaconorum ordinationibus usurpatâ, Tit. 1.5. Act. 6.3. (unde Suidae 〈 in non-Latin alphabet 〉 (sensu passivo, constitutus, creatus, ut apud Polycratem, 〈 in non-Latin alphabet 〉 . Publius Episcopus creatus ) 〈 in non-Latin alphabet 〉 redditur, & 〈 in non-Latin alphabet 〉 de curá aut officio cuivis commisso) petendum videtur; sic ut à 〈 in non-Latin alphabet 〉 , de Electionibus Ecclesiasticis usurpato, 〈 in non-Latin alphabet 〉 sumptus, & quandoque 〈 in non-Latin alphabet 〉 Ecclesiasticum album aut Matriculam denotat.

§. 10. Quidni igitur [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] idem sonet, quod 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 ; quâ 〈 in non-Latin alphabet 〉 sacris ordinibus imbutos quoslibet significari omnes norunt.

§. 11. At, si ista cuivis non arriserint, si, ut apud Ignatium ad Trall. Episcopy 〈 in non-Latin alphabet 〉 habitum 〈 in non-Latin alphabet 〉 significare videtur, sic & hîc definiendum videatur de 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Eadem nihilominus conclusio ex sequenti [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] sirmabitur, quam (iidem qui 〈 in non-Latin alphabet 〉 , indumentum reddunt) per [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] exponunt scholiastae ; 〈 in non-Latin alphabet 〉 enim de Ecclesiasticis dici solet, nec de sanctitate quavis, sed de separatione ad officia, aut usus sacros, quemadmodum 〈 in non-Latin alphabet 〉 Clerico-Martyr, non tantùm à 〈 in non-Latin alphabet 〉 Heroe, 〈 in non-Latin alphabet 〉 virgins, sed & ab 〈 in non-Latin alphabet 〉 quovis de plebe fidelium martyre distinguitur, ideóque, quibus 〈 in non-Latin alphabet 〉 praecipitur, eae ordinibus sacris initiatae censendae sunt.

§. 12. Sic in Commentaries Pseudo-Ambrosii, Anus, inquit, in statu religione digno ] male quidem, quod 〈 in non-Latin alphabet 〉 in tertio, pro 〈 in non-Latin alphabet 〉 in quarto casu legendum putaverit, at recte, quod 〈 in non-Latin alphabet 〉 Religion dignum reddiderit, religione functionem sacram denotante.

§. 13. Sic & Canon 11. Concilii Laodiceni, 〈 in non-Latin alphabet 〉 〈 in non-Latin alphabet 〉 . Ubi 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] Ecclesiastici muneris Character est, imo Praefecturae cujusdam titulus (qualiter apud Athenienses 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit Phavorinus, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ut & apud Lacedaemonios 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) quatenus ad ease pertineret 〈 in non-Latin alphabet 〉 , v. 4.

§. 14. Cùm vero de his, isto Laodiceno canone, statuatur, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ease ordinandas non esse, sic sine dubio intelligendus est Canon, ut solennis, quae aliis insignioribus in Ecclesiâ gradibus competat, per manuum impositionem ordinatio, iis non competeret; Duo enim 〈 in non-Latin alphabet 〉 genera fuisse ait Tharasius, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , seu 〈 in non-Latin alphabet 〉 , has per 〈 in non-Latin alphabet 〉 , non per 〈 in non-Latin alphabet 〉 , per benedictionem Episcopy, non per ordinationem, aut consecrationem constitutas esse.

§. 15. Quâ de re Concilii Epaunensis Canon 21. Viduarum consecrationem, quas Diaconas vocant, penitus abrogamus, solùm eis poenitentiae benedictionem imponendo. Quod contra Cataphrygarum haeresin cautum erat, qui, ut Montani Prophetissis faverent, mulieres, ad praedicandum, & docendum in Ecclesiâ, ordinari, & consecrari voluerunt, De quibus Commentarii Ambrosio adscripti in 1 Tim. 3. Cataphrygae erroris occasionem captantes, propter quod Diaconas mulieres alloquitur, & ipsas Diaconas ordinari debere defendunt, &c. sed Apostoli verbis contra sensum utuntur Apostoli, ut cùm ill mulierem in Ecclesiâ in silentio esse debere praecipiat, illi e contrà, etiam authoritatem vindicent in Ecclesia ministry.

§. 16. Ex quibus patet, illud solum canonibus istis vetitum esse, ne mulieribus his 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ait Canon Nicenus 19. & quibus 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit Theodosius Imp. Constit.) ministrandi, i. e. praedicandi in Ecclesia authoritas (Paulino tacendi praecepto e diametro opposita) multo minus sacramenta administrandi ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 ait Epiphanius) coenam Dominicam consecrandi facultas permitteretur, & exinde ne per 〈 in non-Latin alphabet 〉 (qualiter ii, quibus haec munera competebant) in Ecclesiam admitterentur.

§. 17. De his 〈 in non-Latin alphabet 〉 aperte Epiphanius, 〈 in non-Latin alphabet 〉 . Ubi hunc 〈 in non-Latin alphabet 〉 ordinem, viduis (de quibus alibi Apostolus) superiorem esse pronuntiat. Duos quippe viduarum ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 , earum quae in habitu numerantur, Council. Nicene. Can. 19.) gradus fuisse, juniorum, quae simpliciter 〈 in non-Latin alphabet 〉 , quae 〈 in non-Latin alphabet 〉 nuncupabantur.

§. 18. Sic & de mulieribus ad Tim. affirmant Commentarii Hieronymo adscripti, Similiter ease, ut Diaconos eligi jubet; unde intelligitur, quod de his dicat, quas adhuc hodie Diaconissas in oriente appellant.

§. 19. Quod & de 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aliis visum esse fatetur, qui aliter ipse sentiebat, Theophylactus, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Diaconissas in Ecclesiâ aliqui hîc intelligi dicunt, quas ipso amictu ad sanctitatem composito, tali scilicet, qui sacris ministrantes deceat, uti jubet Apostolus. Et de istis hactenus.

CAP. I.

§. 1. POst omnes Sacri Codicis periochas, quae ad hanc materiam pertinere videntur, leviter perlustratas, Ad primi aevi scriptores, adeóque primo loco ad Clementis Romani ad Corinthios Epistolam accedamus, De ipso imprimis paucula praefati.

§. 2. Hunc Pauli 〈 in non-Latin alphabet 〉 Petri, tandemque Episcopum Romanum fuisse ex Paulo, Ignatio, Irenaeo, & Antiquorum omnium constanti affirmation discimus. Ideóque Apostolicum virum, Apostolorum Comitem, imo Apostolum nuncupatum esse praedixmus.

§. 3. De eo, & hâc ejus Epistolâ à Romanâ Ecclesiâ ad Corinthios, ad acerrimam 〈 in non-Latin alphabet 〉 inter ipsos sedendam missâ, loquatur prae aliis Irenaeus qui simul Romanorum Episcoporum seriem ad ipsius tempora ab Apostolis deducit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. Clarissima, & illustrissima singularium Episcoporum series, ab Apostolis fundatoribus, per Linum, Cletum, (vel Anacletum) Clementem, Evarestum, Alexandrum, Xystum, Telesphorum, Hyginum, Pium, Anicetum, Soterem ad duodecimum Eleutherium, Irenaei aetate superstitem, deducta.

§. 4. Eadem etiam ab Hegesippo, hoc ipso tempore historiam suam adornante, &, ut ait Eusebius, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , sub primâ Apostolorum succession vivente, à Novatorum omnium calumniis vindicatur. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. quod idem 〈 in non-Latin alphabet 〉 〈 in non-Latin alphabet 〉 , in unaquaque civitate, & Episcoporum succession, eodem modo se habere consirmat, & exinde 〈 in non-Latin alphabet 〉 , haeresium origines, quatenus his Apostolicae doctrinae propagatoribus se opposuerint, deducit.

§. 5. Idem etiam ab Hieronymo didicisse non gravabitur, quisquis Hieronymo Authore Presbyteranam 〈 in non-Latin alphabet 〉 amplexus est; Clemens, inquit ill, quartus post Petrum Romanus Episcopus, siquidem Linus secundus fuit, tertius Anacletus, tametsi plerique Latinorum, secundum post Petrum putent fuisse Clementem.

§. 6. De re ipsa mirus omnium consensus, Clementem Romae Episcopum fuisse, eúmque singularem; at quo ordine aut loco successerit, seu secundo, seu quarto post Petrum, seu demum 〈 in non-Latin alphabet 〉 , magnis, ut videtur, authoribus diversa placuere. Ab Hieronymo quartus, ab Irenaeo tertius, à Latinis, i. e. Tertulliano, & reliquo satis prolixo comitatu, secundus illi assignatur, ut & ab author Constitutionum.

§. 7. In hac tantâ scriptorum antiquorum varietate, non dicam inconstantiâ, non gravabimur hîc quaedam, licet extra orbitam, breviter proponere, remque non ita omnibus notatam paucis dilucidare, facto initio ab Epiphanii verbis, quatenus ea cum Irenaeo satis pulchre concordant, ei itidem lucem non minimam allatura, l. 1. adverse. Carpocra. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 . Hic quod ab Irenaeo de beatis Apostolis, illud ab Epiphanio de Petro, Paulóque, diserte Apostolis & Episcopis dictis, affirmatum videmus, ab utroque scilicet 〈 in non-Latin alphabet 〉 , fundatam Ecclesiam Romanam, & aedificatam esse.

§. 8. Magna quidem non ita pridem inter doctos viros orta & in utramque partem disceptata controversia est, an Petrus & Paulus unum idemque Ecclesiae Romanae caput constituerint, cui Episcopus Romanus postmodum successerit, ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) an demum uni Petro Primatus & Cathedra imputanda, & vindicanda sit. Nolo me liti isti immiscere, paucis tantummodo intercessurus, quae omnem litigantibus materiam, omnem antiquorum scriptis 〈 in non-Latin alphabet 〉 praeripiant.

§. 9. Utrosque, Paulum & Petrum, Apostolos, Romae fidem Christi insevisse, & sanguine suo obsignasse, praeter praedicta Irenaei, & Epiphanii suffragia, praeter ipsam 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inscriptionem in coemeteriis ipsorum, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit Eusebius, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ad ipsius adhuc tempora permanentem, his duobus testimoniis extra dubium ponetur.

§. 10. Primo 〈 in non-Latin alphabet 〉 satis antiquus, Zephyrini Episcopy 〈 in non-Latin alphabet 〉 apud Eusebium, l. 2. c. 〈 in non-Latin alphabet 〉 . de Pauli & Petri monumentis verba faciens, ea 〈 in non-Latin alphabet 〉 appellate. Sic & secundo Dionysius Corinthiorum Episcopus, (annis post ipsorum exitum 20.) in Ep. ad Rom. Romanam aeque ac Corinthiorum Ecclesiam 〈 in non-Latin alphabet 〉 affirmat. Haec vero ab illis non incommode, sed, secundum rei gestae Historiam, exactissime affirmata esse, constabit illico, si unicum illud recolatur, non Gentiles tantùm, sed Judaeos Romae fuisse, Eos quidem satis inter se dissitos, ante fidei praedicationem, nec subito in eundem coetum compingendos. Eodem igitur tempore, quo Petrus ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) Judaeis, Paulus etiam ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) Gentilibus 〈 in non-Latin alphabet 〉 Romae praedicabat, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Act. 28.30. postquam Judaeorum maxima pars ab eo discesserant, v. 29.

§. 11. Hoc uno praelibato, Illud statim sequitur, quod ex Ignatio laudat Walo, Linum Paulo, Clementem Petro seorsim adjunctos Diaconos fuisse, qui, cùm per aliquod tempus 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Apostolis tandem in Episcopatu succedebant, Linúsque Gentilium Romae fidelium, Clemens Judaeorum Episcopus creabatur.

§. 12. Exhinc prima ista scriptorum varietas exorta est, dum alii Petro, alii Paulo Romanae Ecclesiae Originem imputaverint, sed utrique eorum rectissime Epiphanius.

§. 13. Exhinc secunda varietas, dum alii Linum, alii Clementem, primum post Apostolos Romae Episcopum statuerint, singulis quidem id quod res est affirmantibus, sed diverso respectu (& sic ut nobis rerum gestarum ignaris, erroris quandoque ansam porrexerint) Lino quidem Paulo, Clemente Petro succedente, tandemque post Lini & Anacleti (vel Cleti ) exitum, sublato omni discrimine, atque in unum Ecclesiae consessum coalescentibus Judaeis & Gentilibus, Clemente simul omnes pascente.

§. 14. Exhinc & tertia varietas de hoc uno Clemente, aliis eum Petro primum, author Constitutionum, post Linum, secundum, aliis post Linum Cletúmque, tertium, & inclusive loquendo, (quod fecisse Hieronymum constat) sic ut Apostolis ipsis primae deferrentur, etiam quartum successisse affirmantibus.

§. 15. Quod de Romanâ diximus, idem & in Antiochenâ evenisse apparet. In Epistolâ ad Magnesios (licet in Laurentiano codice non compareat) Antiochena Ecclesia à Petro & Paulo 〈 in non-Latin alphabet 〉 fundata dicitur, & in Epistolâ ad Antiochenos satis antiquâ, & à Walone sub Ignatii nomine laudatâ, Vos, inquit, Antiocheni 〈 in non-Latin alphabet 〉 , quod & alii non semel affirmarunt. Id vero sic intelligi debet, ut, quemadmodum Petrus Judaeorum Antiochensium, ita Paulus Gentilium, Apostolus fuisse statuatur. Nam Ecclesiae, vel coetus Gentilium Antiochensium (sub Paulo ad fidem perductorum) diserta mentio est, Act. 15.23. ubi Decretalis Epistola Concilii Hierosolymitani, [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] inscripta, hunc 〈 in non-Latin alphabet 〉 Gentilium coetum indigitat.

§. 16. Quod ex Gal. 2.9. satis clare monstrari potest; Ibi enim junxisse dextras Apostoli dicuntur, & pactum iniisse, ut Paulus cum Barnabâ 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ut ad provinciam ipsorum, Petrus vero (ut & Jacobus Hierosolymorum Episcopus, &, ut statim dicetur, Joannes) ad Judaeos ; i. e. cùm in unâ aut civitate aut provincia, ubi & Judaei & Gentiles essent, fidem Christi praedicarent, hi ad Gentium Synagogas, illi ad Gentilium aedes privatas se reciperent.

§. 17. Quod ad hanc Antiochiae civitatem 〈 in non-Latin alphabet 〉 pertinere videmus, v. 11. Ubi Petro Antiochiam venienti, & (ut Judaeis Hierosolymitanis, legis Mosaicae aemulis, licet ad fidem conversis, gratum faceret, & à se proculcatae legis scandalum procul arceret) se à Gentilium consortio subtrahenti, v. 12. idemque reliquis Judaeorum Antiochensium fidelibus facientibus, Paulus itidem praesens, se 〈 in non-Latin alphabet 〉 in faciem, i. e. corani, & publice obstitisse profitetur.

§. 18. Postquam vero & Petrus, & Paulus Antiochiâ abscesserant, ad alias Apostolicae sollicitudinis suae partes profecti, quid mirum, si, quod Apost. Const. scriptor asserit, Evodius pariter, & Ignatius, alter Petro (in Ecclesia Judaeorum) alter Paulo (in parte Gentilium) succederet, utrisque tandem coetibus, dirutâ divinitùs maceriâ omni, sub Ignatio foeliciter coalescentibus, qui igitur Origeni & Eusebio secundus, Hieronymo (iterum inclusive Apostolos complexo) tertius Antiochiae Episcopus dicitur, Athanasio itidem 〈 in non-Latin alphabet 〉 , post Apostolos non unum, sed plures) constitutus Episcopus. Quod & Chrysostomus sic effert, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. eum ab Apostolis (in plurali) creatum Episcopum fuisse, cùm tamen Theodoretus 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. à magni Petri dextrá 〈 in non-Latin alphabet 〉 , summi sacerdotii, i. e. Episcopatus gratiam accepisse pronunciet. Ita enim rem integram gestam esse, veterum scripta diserte monstrant. De Euodio imprimis illud in voice 〈 in non-Latin alphabet 〉 Suidae notissimum est, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Regnante Romae Claudio, Petro Apostolo Euodium Antiochiae ordinante Christiani cognominabantur, qui prius Nazores & Galilaei dicebantur. De Ignatio vero illud Pseudo-Clementis, Constit. l 7. c. 47. testabitur, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Ignatius à Paulo Episcopus ordinatus est. Cùm vero in Ignatii Actis à Simeone Metaphraste congestis, Ignatius Euodio successisse dicatur, ut Euodius Petro, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , accinente itidem Actorum Ignatii vetere Scriptore. Manuscripto, 〈 in non-Latin alphabet 〉 ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) 〈 in non-Latin alphabet 〉 , cumque illud, ut diximus, ipsius Petri dextra factum esse affirmet Theodoretus [in 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] ut & Felix tertius Papa in Epistola ad Zen • nem, 〈 in non-Latin alphabet 〉 hic omnem abstulit Johannes Antiochenus in [l. 10.] Chronico, ita rem integram disponens, 〈 in non-Latin alphabet 〉 ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) 〈 in non-Latin alphabet 〉 . Cum Petrus Romam contenderet, i • erque per Antiochiam magnam faceret, Euodium Episcopum & Patriarcham Antiochenum mori contigit, & Ignatius (prius Gentilium Antiochenorum Praefectus à Paulo constitutus) Episcopatum Antiochiae Magnae suscepit, (Judaicae nempe 〈 in non-Latin alphabet 〉 , cui vivus praefuerat Euodius) Sancto Petro Apostolo manus illi imponente, & in solio collocante. Clara itidem omnia, si quis animum adverterit.

§. 19. Idem etiam Ephesi obtinuisse videtur, ubi praeter Gentiles à Paulo conversos, & in manus Timothei traditos, alios posteà e Judaeis, sub Sancto Johanne Apostolo (cujus provincia Judaei ex pacto erant, Gal. 2.9. & illi quidem per Asiam, ut ex Eusebio ubique patet, universam, praecipue vero Ephesi, ubi diem obiit, degentes) post ejus ab exilio reditum, in sacros coetus collectos fuisse constabit, si adeatur Eusebius, l. 3. c. 〈 in non-Latin alphabet 〉 . Idque ex antiquâ 〈 in non-Latin alphabet 〉 affirmat constitutionum author, 〈 in non-Latin alphabet 〉 . Ephesi quidem Timothy à Paulo, Johannes vero à Johanne Episcopus ordinatus est.

§. 20. Idem fere de Corintho credendum suadet, Dionysii, antiquissimi Corinthiorum Episcopy, priùs laudatum testimonium, qui Corinthum, aeque ac Romam, non Pauli tantùm, sed & Petri 〈 in non-Latin alphabet 〉 plantationem fuisse affirmat. Paulus nempe Gentiles Corinthi repertos (tales Crispus, Gaius, Stephanae integra familia ) ad fidem vocatos baptizavit, 1 Cor. 1.14, 16. Judaeos itidem nonnullos 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Act. 18.4. qui tamen (ex potiori eorum parte) 〈 in non-Latin alphabet 〉 obsistebant, & blasphemabant, v. 6. & exinde Paulus se ad Gentiles solos recipiebat. Judaeis vero Cephas, i. e. Petrus Evangelium praedicavit, ut patet 1 Cor. 1.12. & 3.22. & haec duplex 〈 in non-Latin alphabet 〉 , statim (licet non in diversos coetus sub diversis Episcopis, tamen) in partes perquam dissitas 〈 in non-Latin alphabet 〉 discessit, c. 1.13. & ex hac ipsâ duplici plantatione (uno dicente, Ego sum Pauli, c. 3.4. & altero esse se ex parte Cephae affirmante, v. 22.) omnes illae notissimae 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &