Vindication of Ecclesiastical Volume 3

FREDERICUS Dei gratia Romanorum Imperator, semper Augustus, Jerusalem & Siciliae Rex, Senatori Urbis, & suis Conromanis, salutem. Cum Roma sit caput nostri et auctrix Imperii, et Romanus Imperator a Romae vocabulo nuncupetur, ut sibi nostri nominis et honoris processus et auspicia debeamus: in admirationem vehementem rapimur, si ubi nostri promovendus est honor, et injuria repellenda, inter eos qui tenentur & debent pro culmine nostro se murum defensionis opponere insurgentibus ex adverso, ipsis audientibus & dissimulantibus contrarium patiamur. Propter quod graviter dolore compellimur, quia Romanus Antistes contra Romanum Principem, id quod alibi non auderet, sicut dicitur, in Urbe praesumpsit: et Romanum Imperatorem, auctorem Urbis, et venefactorem populi Romanorum, ipsis non resistentibus, impie blasphemavit. Ut benefactorum nostrorum tam Proceres quam populum Romanum, quibus specialiter & communiter studuimus liberali & spontanea munificentia providere, ac eorum intendimus continuatis augmentis, recte vocemus immemores extitisse, ac inerti somno detentos, ut de tribulo mallea vir non esset de tot Proceribus & turba Quiritum, vel unus de tot Romani populi millibus, qui pro nobis exurgeret, verbum unicum loqueretur, qui nostrae injuriae condoleret: cum nos Urbem antiquis Triumphorum titulis insignitam, novis nostrae victoriae successibus honoremus, & ad reformandum Romanum nomen, sicut in diebus antiquis, & exaltandum Romans statum Imperii, continuis laboribus intendamus. Quapropter necessario ducimur▪ requirere vos, instanter monere, pariter & exhortari, quatenus si omissum est aliqua negligentia vel torpore, nunc instanter ostendere debeatis, inducentes alios monitis & exemplo: ut omnes & singuli prompta voluntate consurgant ad nostram & communem injuriam ulciscendam. Quia cum idem Blasphemator noster, ausus alibi non fuisset in nostri nominis Blasphemiam prorupisse, de tanta praesumptione gloriari non posset, quod volentibus & nolentibus Romanis contra nos talia perpetrasset, cum potius id posset vestrae ingratitudini reputari, si quod ante factum fuit, impedire laudabiliter potuistis, ex post facto nostram & vestram injuriam, postponatis inultam. Nam cum alterutrum teneamur, et nos Romanum honorem et Romanos defendere, nomen nostrum, si ad hoc vos et eos negligentes invenerimus, cum nullus timor nos coegerit ad beneficia Romanorum, sed gratia induxerit specialis, per ingratitudinem istam licet prorsus inviti cogamur, ab universis exhibitam gratiam revocare. Datum Tervisii, mensis Aprilis die xx.

Idem autem Dominus Imperator Fredericus, Cardinalibus paulo ante praescripserat, & eosdem Romanos in parte movit: sed nune postremo commovit vehementius. Scripsit in haec verba Cardinalibus.

FREDERICUS Dei gratia Romanorum Imperator semper Augustus, Jerusalem & Siciliae Rex, universis sacrosanctae Romanae Ecclesiae Cardinalibus, dilectis amicis suis, salutem, & sincerae dilectionis affectum. Cum sit Christus caput Ecclesiae, ( not the Pope ) & in Petri vocabulo suam fundaverit Ecclesiam supra Petram, vos Apostolorum statuit successores, ut Petro pro omnibus ministrante, vos qui estis Candelabra Ecclesiae, super Montem, non sub modio constituta, revera omnibus qui sunt in domo effectu bonorum operum luceatis, nec a publica mundi lingua ex conscientia generali vos subtrahere intendatis, cum ad singula quae praesidens sedi Petr proponit statuens, vel denuncianda decrevit, aequa participatio vos admittit: nisi praevius religions Ecclesiae status, & zelus effervescens evitandi scandali generalis, vobis cautelam suggesserit ad futura. Quis enim non miretur & stupeat, quod tot venerabilium Patrum congregatione munitae Ecclesiae generali, sedens in solio (& utinam • ustus Judex) velit inconsulte procedere, ac suis motibus excandescens, in Romanum tendit Principem, advocatum Ecclesiae, ac ad praedicationem Evangelii stabilitum, ob favorem Lombardorum rebellium, exercere gladium spiritualem, si dicere liceat, minus juste, cum alias quicquid ex objectis Ecclesiarum gravaminibus, quae dicuntur, objiciat, quantumve species per individua detinentur, vel emendationem reciperint, vel ex deliberata nostri provisione consilii sit in proximo, prout jussio jam praecessit debita, & integra emendatio secutura. Nam ecce per Patentes Literas Praelatorum, quos mandatum Apostolicum praestitit monitores, ejusdem testimonium declaratur: & praecedens nostra constitutio super revocatione Praelatorum damna passorum, & de praestanda integra satisfaction Praelatis, jam per Literas Venerabilis Archiepiscopi Messanensis, vocato ad hoc assessori nostro transmissas, evidens exhibet testimonium veritati. Propter quod non indign dolemus, si Pater Apostolicus offender tam graviter nos intendat. Unde dum in constantem virum tam vehemens cadit injuria, etsi patienter ferre velimus, immanitas negotii non permittit, quin ad ultiones quibus Caesar's uti solent, facti violentia nos impellat. Veruntamen dum consideramus impatientiam procedentis, & difficultatem attendimus defensoris, si ex aequo liceret privatas exercere vindictas, quas in hominem per quem scandalum venit, & in sui participes sanguinis compensare possemus, & in ipsum & suos attemptata Sedis injuria redundaret, tolerabilius duceremus. Sed cum nec ipse, nec tota propter hoc sua passura progenies, tanti forent, ut culmen Imperii zelaret ultionem ipsorum, cumque Sedis authoritas audaciae sibi froena relaxet, et tot venerabilium fratrum moles eum in concepta fovere pertinacia videatur, angit nos altiori mente turbatio, quod dum nos intendamus a persequente defendere, oporteat nos defendendo gravius offender resistentes: salva in omnibus Ecclesiae Sanctitate, quam cultu sacro et debita reverentia veneramur. Quapropter venerabilem coetum vestrum affectuosius deprecamur, quatenus motus Summi Pontificis, quos ex causis evidentibus non tam justos quam voluntarios mundus agnoscit, ex deliberata modestia compescatis: generali statui et praesenti quieti mentium, a scandalis providentes. Nam cum ad salutem omnium vestrum favorabiliter alligemur, ab injuriatorum offensa non poterimus aequanimiter abstinere: quin etsi obstare principiis non possimus, licite debeat injurias, quas revocare non possumus, injuriis propulsare. Datum Podonii, decima die Martii, undecima Indictione.

These new feuds between the Emperor and Pope, caused many persons to forge or renew old Prophecies, which they applied to those times, and Pasquils to be published by both parties, against each other, as well as Letters, and these in particular besides others.

Et tunc temporis quaedam scripta, quae videbantur futurorum esse prognostica, propter imminentia pericula, & discordiam ortam inter tam graves personas, quibus non sunt majores, imo nec pares, ad memoriam sunt redacta, & recenter recitata. Quorum unum est hoc sequens. Excitabitur Roma contra Romanum, & Romanus substitutus Romam Romano imminuet. Alleviabuntur virgae pastorum, & solatium eorum erit in otio. Turbabuntur seduli, & orabunt: & in lachrymis multorum erit requies. Humilis alludet furibundo, & furor extinguens palpabitur. Novus Grex serpet ad cumulum, & qui intitulantur in veteri, tenui cibo cibabuntur. Frustrata est spes sperantium, & requiescit solatium, in quo parat fiduciam. Qui in tenebris ambularunt, ad lucem redibunt. Et quae erant divisa & dispersa, consolidabuntur. Non modica nubes incipiet pluere: quia natus est immutator saeculi. Leoni substituetur agnus: Et agni in Leones depraedabuntur. Surget furor contra simplicem, & simplicitas attenuata spirabit. Decor convertetur in dedecus, & gaudium multorum erit luctus. Haec dicta anno gratiae M. C. XIX. jam instare intellectas comminationes in scripto dicebantur. Aliud scriptum, quod videtur procurasse Imperator, fertur tamen pro vero, quod inventi sunt hi versiculi in cubiculo Papae scripti, modus autem & auctor penitus ignoratur:

Quos versus cum Dominus Imperator, & alii multi interpretabantur in interitum & desolationem Papae & Romanae Curiae redundasse, Papa in eundem Imperatorem hos versiculos retorquebat:

Videns autem Dominus Imperator famam suam in hac tempestate periclitari, ut innocentiam suam manifestaret, procuravit ut nuntii ipsi, qui magnae authoritatis viri fuerant & solemnes, scriberent Domino Papae, ostendendo suam & Imperatoris innocentiam ac justitiam. Wherein all the crimes objected against him in the Popes Bull of Excommunication, are particularly answered or excused one after another.

SAnctissimo Patri in Christo Gregorio Dei gratia Summo Pontifici, sui devoti Herbipolensis, Wormaciensis, Vercellensis, & Parmensis Episcopy, humilem sui commendationem & reverentiam tam debitam quam devotam. Cum omni reverentia & devotione recipimus Literas Apostolicae Sanctitatis, per quas missi fuimus admonere Dominum nostrum Romanum Principem, super quibusdam capitibus, quae missa sunt eisdem Literis interclusa. Nos autem ex obedientiae debito, quo tenemur ad tantum debitum, haesitantes tamen, si monita nostra patienter acciperet, reverenter & devote pervenimus, & expositis singulis, quae Capitula continebant, ac vestrarum per eum habita copia Literarum, faciente Domino, qui gerit ac dirigit quo voluerit corda Regum, in admirably devotione & insperata humilitate se monitis nostris pronum exhibuit, inclinata Imperialis audientia dignitatis. Ita quod nobis existentibus coram eo, praesentibus quoque Venerabilibus Panormitanensis, Messanensis Archiepiscopis, Cremonensis, Laudensis, Navariensis, & Mutinensis Episcopis, & Abbate Sancti Vincentii, convocatis etiam quampluribus ex fratribus ordinis Praedicatorum & Minorum, respondit ad singula quae proposuimus seriatim, prout in sequentibus distinct ac plenary continetur, sicut dominationi vestrae responsionem ipsius juxta seriem Capitulorum expositam, secundum Apostolicam jussionem, sub fido testimonio tenore praesentium declaramus. Proposito Ecclesiae: Montis Regalis, Cephaludensis, Cathaniensis, & Squillatensis Ecclesiae, Milletensis, Sanctae Eufemiae Terrae Majoris, & Sancti Johannes in Lamis, Monasteria sunt spoliata fere omnibus bonis suis. Item, omnes fere Cathedrales & aliae Ecclesiae ac Monasteria, sunt per iniquam inquisitionem, fere omnibus hominibus suis spoliata. Responsio Imperialis: Super gravaminibus Ecclesiarum, quae indeterminate ponuntur, quaedam ignoranter commissa, corrigi jussa sunt, sine morae dispendio: quaedam vero jam correcta, sicut est in evidenti, de fideli & industrio nuncio nostro, ad hoc specialiter destinato: videlicet Magistro Willielmo de Tocto, Notario nostro: qui etiam jussus est transire per Romanam Curiam, & consulto Venerabili Messanensi Archiepiscopo, juxta consilium suum procedere, ad revocationem eorum, quae inveniret notabiliter facta. Sic quod in ingressu Regni, circa fines illos invenit quaedam, quae tenebantur per quosdam de familia Imperiali, quibus non pepercit, sed eos statim destituit, restituens destitutos: cum tamen habuerit in mandatis, quod ab Imperiali fisco etiam revocaret, si qua inveniret illicite deprehensa. Sic quod fama eorum quae gesserat perveniente ad Curiam Romanam, Dominus Papa dicitur approbasse mittentis providentiam, & diligentiam missi. Qui cum Regnum in diversas Provincias sit divisum, nondum potuit omnes peragrasse, ut quae corrigenda invenerit, corrigantur. Item, de Ecclesia Montis Regalis. R. Quod nullum gravamen habuit per Dominum Imperatorem, nisi velit notari de Saracenis, qui occupaverunt bona Ecclesiae per bellum, qui nec Dominum Imperatorem, nec Ecclesiam recognoscebant, nec in aliquo pro posse suo pepercerunt: imo destruxerant & depraedati fuerant eam, usque ad muros Ecclesiae, & alicui de Sicilia non parcebant: ita ut in partibus illis nullus vel rarus Christicola remansisset. Hos re vera fatetur Dominus Imperator exterminasse de Sicilia, cum multis laboribus & expensis: si reputant in hoc gravamen Ecclesiae, alias nescit quod unquam gravasset illam, nec vult gravare. Item, idem dicit de Ecclesia Cephalensi, nisi forte tangatur de Castro Cephalensi, quod velut munitissimam arcem supra mare, & stantem in Marchia Saracenorum, tenuerunt semper Reges Siciliae, & bonae memory Innocentius Papa mandavit Legato suo, tunc temporis pro servitio nostro in Sicilia existenti, ut illud reciperet ab Episcopo, ad cujus manus per turbationem venerat, & non de jure, & quod Legatus tempore pueritiae nostrae faceret teneri & custodiri pro nobis, nec Episcopo, nec praesenti restituitur, nec de jure restitui debet, quia non habet jus in re: & alias, quod falsarius, homicida, proditor, & schismaticus, publico testimonio comprobatur; quare si etiam haberet jus in re, quod absit, restitui non tenetur. Item, idem de Cathanensi Ecclesia: nisi forte tangatur de hominibus Demanii Domini Imperatoris, qui temporibus belli, propter locum securum & fertilem se Cathaniam contulerunt. Hos fatetur Imperator se ad Demania sua revocasse, secundum formam generalis constitutionis Regni, per quam etiam Comites & Barones, & omnes de Regno homines, de Demaniis revocant, ubicumque eos invenerint: sive in terris Ecclesiarum, sive in Civitatibus ipsius Imperatoris. Nihilominus tamen super his forma statuta est, & meta temporis posita, ad requisitionem Summi Pontificis acceptata, prout constat ex Literis testimonialibus Patriarchy Antiochensis, & Panormitanensis, & Messanensis Archiepiscoporum. Item, quod cum Ecclesia Miletensis & Sanctae Eufemiae, cum Abbate & Monachis Terrae Majoris, permutatio congrua facta sit de voluntate Praelatorum ipsorum & Conventuum, secundum formam juris, & ipsi hodie res tenent & possident permutatas. Tassale vero Sancti Severii, quod non erat in totum Abbatis Terrae Majoris Aconensis, ibi quaedam jura habebat quae tenebat in feudum ab ipso Imperatore, per judicium fuit juste destructum, quia homines illius loci tempore perturbationis occiderunt Paulum de Longotham bajulum Imperatoris, & armenta Imperialia diripuerunt: & nihilominus, ut dictum est, permutatio data est Abbati & Conventui pro parte sua, & hodie tenent. Locus Lamae cinctus est per sententiam ab Abbate Sancti Johannes rotundi: qui de eo, velut de re feudali, potuit & debuit secundum jus Civile & Canonicum, in Imperiali Curia conveniri. Propositio Ecclesiae: Templarii & Hospitalarii bonis mobilibus & immobilibus spoliati, juxta tenorem pacis non sunt integre restituti. Responsio Imperialis. A Templariis & Hospitalariis verum est, quod per judicium & per antiquam constitutionem Regni Siciliae, revocata sunt feudalia, & burgasatica, quae habuerant per concessionem invasorum Regni: quibus equos, arma, victualia, & vinum, & omnia necessaria ministrabant abunde, quando infestabant Imperatorem, & Imperatori, tunc Regi pupillo, & destituto, omne omnino subsidium denegabant. Alia tamen feudalia, & burgasatica dimissa sunt eis, qualitercumque ea adquisierunt & tenuerunt ante mortem Regis Willielmi secundi: seu de quibus haberent concessionem alicujus antecessorum suorum. Nonnulla vero burgasatica quae emerunt, revocata sunt ab eis, secundum formam antiquae constitutionis Regni Siciliae, quod nihil potest eis sine consensu Principis de burgasaticis inter vivos concedi, vel in ultima voluntate legari, quin post annum, mensem, septimanam, & diem, aliis Burgensibus saecularibus vendere & concedere teneantur. Et hoc propterea fuit ab antiquo statutum, quia si libere eis & perpetuo burgasatica liceret emere sive accipere, modico tempore totum Regnum Siciliae (quod inter Regiones mundi sibi habilius reputarent) emerent, & adquirerent: & haec eadem constitutio obtinet ultra mare. Propositio Ecclesiae: Item, quod non permittit Cathedrales & alias vacantes Ecclesias ordinari, & hac occasion periclitatur libertas Ecclesiae, perit fides: quia non est qui proponit verbum Dei, nec qui regat animas, deficiente Pastore. Responsio Imperialis. Cathedrales & alias vacantes Ecclesias▪ Dominus Imperator libenter vult, & desiderat ordinari, salvis privilegiis & dignitatibus, quae praedecessores sui Reges usque ad sua tempora habuerunt, & quibus ipse modestius, quam praedecessores sui hactenus usi sunt: nec contra ordinationem Ecclesiarum unquam fuit. Propositio Ecclesiae: De talliis & exactionibus contra formam pacis ab Ecclesiis & Monasteriis extorquentur. Responsio Imperialis. Talliae & collectae Clericis & persoms Ecclesiasticis, non pro Ecclesiasticis rebus, sed pro feudalibus & patrimoniasibus imponuntur; secundum quod est jus commune, & obtinet ubique per orbem. Propositio Ecclesiae: De hoc quod Praelati non advent procedere contra usurarios occasion constitutionis Imperialis. Responsio Imperialis. Apparet generalis & nova constitutio contra usurarios edita per Imperatorem, per quam in omnibus bonis eorum publice condemnantur, & lecta est coram Praelatis, per quam etiam non interciditur Praelatis audacia procedendi. Propositio Ecclesiae: Quod Clerici capiuntur, incarcerantur, proscribuntur, & occiduntur. Responsio Imperialis. De captis & incarceratis nihil novit, nisi quod per officiales Imperatoris aliqui capti sunt, assignandi juxta qualitatem excessuum judicio Praelatorum De proscriptis vero novit, quod objecto quibusdam crimine laesae Majestatis, aliqui de Regno sunt proscripti. Novit etiam de occisis, quod propter impunitatem Clericorum & Monachorum, Venusina Ecclesia gemit obitum Praelati sui, a suo Monacho interfecti: & in Ecclesia Sancti Vincentii, Monachus Monachum interfecit: nec est inde aliqua vindicta sive poena Canonica subsecuta. Propositio Ecclesiae: De Ecclesiis Domino consecratis, quae prophanantur & destruuntur. Responsio Imperialis. Nihil omnino scitur, nisi forte dicatur de Ecclesia Luceriae, quae propter diutinam vetustatem per se dicitur corruisse, & quam Imperator, nedum quod re-aedificari permittat, imo paratus est ad honorem Dei & Ecclesiae, de suo pro re-aedificatione ejusdem Episcopum congrue adjuvare. Propositio Ecclesiae: Quod non permittit reparari Soranam Ecclesiam. Responsio Imperialis. Soranam Ecclesiam solam aedificari permittit, sed Civitatem non: àd minus diebus suis, quae judicio est destructa. Propositio Ecclesiae: Quod contra tenorem pacis, hi qui adhaeserunt Ecclesiae tempore turbationis, bonis omnibus spoliati, exulare coguntur. Responsio Imperialis▪ Adhaerentes Domino Papae tempore turbationis contra Dominum Imperatorem, secure in Regno morantur: nisi forte qui officia & jurisdictiones exercuerunt, metu ponendi rationem, vel aliqui, ne causis civilibus vel criminalibus conveniantur, morantur extra Regnum: de quibus vult Dominus Imperator, quod secure redeant, si sibi & aliis conquerentibus (non tamen de eo, vel ejus occasion, quod Ecclesiae adhaeserunt) velint facere rationem. Sed cum de forma pacis tractatur, recordatur quod Dominus Papa contra eam & contra opinionem fere omnium fratrum, detinet Civitatem Castellae. Pro qua detinenda, in praejudicium Imperii, recepit pecuniam, existente Domino Imperatore pro servitio ejus contra Romanos, & expendente proinde ultra Centum Millia Marcarum argenti: adeo quod magnum commodum inde est Ecclesia consecuta, tam de terra Romanis ablata, & sibi restituta, quam de libertate Ecclesiastica, reformata in Urbe, occasion servitii supradicti. Propositio Ecclesiae: De nepote Regis Tunicii, quem non permisit venire ad Apostolicam sedem, ad suscipiendum baptismi Sacramentum, sed captivum detinet. Responsio Imperialis. Quod nepos Regis Tunicii, non ut baptizaretur, sed ut aufugeret mortem, quam praeminabatur Patruus suus, de Barbaria fugit in Siciliam. Non tenetur captivus, sed liber per Appuliam vadit: & diligenter quaesitus, si baptizari velit, omnino negat. Si tamen vult baptizari, Dominus Imperator acceptat & gaudet, prout super hoc respondit alias Panormitanensi & Messanensi Archiepiscopis. Propositio Ecclesiae: De Petro Saraceno, fideli Ecclesiae, quem tenet captivum, in injuriam Ecclesiae: & fratre Jordane, qui tenetur captivus. Responsio Imperialis. Petrus Saracenus, tanquam inimicus Domini Imperatoris, & detractor ejus, tam in Urbe quam alibi, captus per eum. Item, non in negotium Regis Anglorum venit, sed tantum Literas ipsius attulit: ut si forte caperetur, capto parceremus, attentius supplicantes. Quibus non obtemperavimus, quia Rex nescivit, quas mihi paravit insidias. De fratre Jordane, quod ipsum nec cepit, nec capi mandavit: quamvis eum in sermonibus diffamaverat. Sed quia videtur a quibusdam fidelibus suis, qui norunt mores & versutias ejusdem fratris, quod status & mora ejus, si fieret in Marchia Tervisii, & Lombardia, suspecta forent & nociva Domino Imperatori: praestita satisdatione, quod in Marchia vel Lombardia remanere vel morari non debeat, ipsum liberari mandabat, & assignari eum jussisset Domino Messanensi Archiepiscopo: si dictum fratrem in praedictum modum, super se recipere voluisset. Propositio Ecclesiae: De eo quod ipse seditionem movit in Urbe contra Ecclesiam, per quam intendebat Romanum Pontificem & fratres suos à sua seed repellere, & contra privilegia, dignitates, & honores Apostolicae sedis, libertatem Ecclesiasticam conculcare. Responsio Imperialis. Seditio mota in Urbe contra Ecclesiam per Dominum Imperatorem, negatur. Sed cum ipse habeat fideles suos in Urbe, sicut praedecessores sui, tam Romani Principes, quam Reges Siciliae, soliti sunt habere, quia Senatores aliquando electi per potentiam adversariorum, eos offender contendebant, astabat defensioni eorum: sicut astaret quoties in similibus expediret. Cessante vero causa, videlicet quod alius Senator communiter electus fuit, cessavit turbatio supradicta: prout constat de rei evidentia, ex testimonio Panormitanensis & Messanensis Archiepiscoporum. Propositio Ecclesiae: De eo quod mandavit quibusdamfidelibus suis, ut Episcopus Praenestinus, Apostolicae sedis Legatus, detineretur. Responsio Imperialis. Super mandato detentionis Episcopy Praenestini, respondit, quod nunquam mandavit, nec etiam id somniavit Dominus Imperator: quanquam de eo id juste facere potu • sset, tanquam de inimico suo. Qui, licet missus per Dominum Papam, tanquam vir Religiosus, tamen de mandato Domini Papae, ut ipse dixit, Lombardiam pro magna parte contra Dominum Imperatorem callide & perniciose subvertit, & Lombardos contra ipsum in quantum potuit, animavit. Propositio Ecclesiae: Quod per eum impeditur negotium Terrae Sanctae, occasion discordiae quam habet cum quibusdam Lombardis: cum parata sit Ecclesia dare opem & operam efficacem, ut sibi & honori Imperii, super hiis, quae commissa sunt contra eum à Lombardis, congrue satisfiat: & Lombardi etiam ad hoc ipsum sint praeparati: moneatur super his omnibus, & responsum ejus significetur nobis. Responsio Imperialis. Super negotio Lombardiae dixit Dominus Imperator, quod illud multoties commisit Ecclesiae, nec inde est aliquod commodum assequutus: nisi quod prima vice, condemnati sunt Lombardi in quadringentis militibus: quos Dominus Papa tali modo fecit ei solvi, quod ipsos contra ipsum Imperatorem misit in Regnum. Secunda vice, condemnati sunt in quingentis militibus, quos non Imperatori, contra quem commissa erat injuria, sed sub protectione & ad requisitionem Domini Papae & Ecclesiae, quae offensa non erat, ultra mare transmitti pronunciavit, quod etiam nunquam factum fuit. Tertia vice, ad requisitionem Cardinalium, scilicet quondam Episcopy Sabinensis, & Magistri Petri de Capua, plene sicut Dominus Papa dictavit, commissum fuit dictum negotium Ecclesiae, nec unquam postea de hoc fuit verbum: nisi quando Dominus Papa novit, quod Imperator, postquam ei toties fuerat illusum, descendere cum exercitu a Germania in Italiam fe parabat, & tunc instanter petiit denuo negotium sibi committi: & Dominus Imperator, licet in eadem commissione naufragium saepe expertus fuisset, voluit tamen sibi committere ad certum diem & sub conditione, quod ad honorem suum & commodum Imperii firmaretur. Quam conditionem Dominus Papa, prout per Literas suas constat, admittere noluit: quanquam ad praesens per Literas suas dicat, quod Ecclesia negotium ipsum, salvo jure & honor Imperii, fuisset diffinire parata. Et ex hoc patet, quod Literae ipsae sibi invicem manifestism contradicant. Et ne praetendatur, quod in praejudicium Terrae Sanctae, velit Dominus Imperator jura Imperii in Italiam restaurare, qualiter Dominus Imperator negotium Terrae Sanctae assumpserit, nec duxerit negligendum, apparet per Literas suas responsales Regibus Orbis & Crucesignatis in Francia scriptas, qui ipsum in Dominum & rectorem exercitus elegerunt: per quas etiam respondit insuper eisdem, quod negotium ipsum de consilio Ecclesiae, tractare volebat. Denique tamen super omnibus gravaminibus Ecclesiarum corrigendis, Notarius Domini Imperatoris in specialem nuntium, sicut superius est propositum, est transmissus. Addidit praeterea Imperialis responsio, quod id quod enormius est, & in admirationem & stuporem omnium audientium verti debet, post recessum supramemoratorum Panormitanensis & Messanensis Archiepiscoporum, quibus Dominus Papa Ecclesiae gratiam pro Domino Imperatore promisit, & quod voluit unum & idem esse cum eo, Domino Imperatore, prout decuit, non modice hoc attentante, postquam sufficienter fuerat eis ad quaedam capitula nussa per eos, responsum, prout in eorum attestatione consistit, post • ergum & in confusionem eorundem Archiepiscoporum, eis omnino nescientibus, missae sunt Literae istae & Capitula interclusa Praelatis, quae licet speciem admonitionis contineant, sugillationem tamen Imperialis famae continent manifest. Ultimo, generale verbum respondit & proposuit Dominus Imperator, quod cum ipse diu fuerit absens a Regno, & Regni statum ignore • , quicquid unquam in gravamine Ecclesiarum factum est, quod remaneat emendandum, integre & sine difficultate aliqua id emendari mandabit. Et nihilominus, propter umversale bonum, quod ex unione inter ipsum & Ecclesiam provenit, paratus est omnem prorsus securitatem, quae Ecclesiam & ipsum Imperium deceat, praestare Ecclesiae: quod ad honorem & exaltationem fidei Christianae, & ad honorem & libertatem Ecclesiasticam conservandum, sit unum & idem cum Ecclesia, viribus & potentia sua ad hoc ex toto conversis. Datum, &c.

Haec postquam domino Papae intimata sunt, in vehementem iracundiam exarsit. Et seipsum justificans, omnia haec praedicta pro frivolis habuit & inutilibus sermocinationibus, & sprevit quasi commenta contraria veritati. Scribens igitur Principibus & Magnatibus totius Christianitatis, tam laicis personis quam Ecclesiasticis, absolvit quot quot eidem Frederico fidelitate tenebantur, ut non ei tenetentur quasi Domino obedire. Fecit etiam per omnes terras sibi obtem perantes sententiam latam in eundem terribiliter, praecipue autem in Anglia, solenniter publicari, eurn graviter diffamando, ipsum inimicum manifestum Dei & Ecclesiae affirmavit. Quod cum Dominus Imperator festina relatione cognovisset, tactus dolore cordis intrinsecus, prorumpentibus crebris suspiriis, amicis querimoniam gravem reponens scripsit, in haec verba.

FREDERICUS, &c. Inviti loquimur, sed tacere non possumus. Jam enim securis ad radicem arboris posita, & gladius fere usque ad animam transiens, labia dissolverunt. Jusque datum sceleri scribimus, & populum contumacem dexteram in viscera propria vertisse condolemus. Juri praefertur in • uria, et voluntas Justitiae Dominatur. Dominum quidem Italiae, populi sceptrum contemnere conantur Imperii. Ac etiam propriae commoditatis immemores, libertatis ejusdem vagae luxuriam quieti pacis imponunt, & aequitati justitiaeque praetulerunt. Nec tamen a nobis rebellionem hu jus sumpsisse nunc primum exordium aestimetis, sed avitas & paternas prosequimur injurias, & productum jam ad alias regiones, libertatis invidiosae propaginem niti mur supplantare. Sed nec ista dissimulasse aliquolibet modo hactenus, aut conniventibus oculis pertransisse credatis. Quam primum enim in nobis pubescentibus, ac mentis & corporis calescente virtute, ad Romani culmen Imperii, praeter spem hominum, nutu solummodo providentiae divinae, conscendimus, ac Regnum Siciliae, praeclara maternae snccessionis haereditas, ad jura nostra pervenit, aciem mentis nostrae continuo direximus ad praedicta. Ac demum ad consummationem propositi nostri, miserabili casu de amissione Damiatae tunc temporis ministrante cum venerabili patre nostro H. summo Pontifice apud Verulas colloquio celebrato, Veronae de communi consilio pro negotio terrae sanctae & reformatione Imperii, solemnem curiam duximus indicendam: ubi tam nos quam Praedictus Papa, condiximus interesse. Quo proposito & volubilitate consilii, & metu rerum continuo praesentium, immutato; nos a tanto bono recedere non volentes, Ferentini denuo cum Papa praestito collatione habita, curiam apud Cremonam indiximus: ad quam, filium nostrum cum multis Principibus Imperii nostri vocavimus, cum decenti militum comitatu: nihilominus de Italiae partibus ducentes nobiscum milites, prout Imperialis excellentiae decus, & tantum negotium condecebat. Ex quo Lombardi nobis, & honori nostro rebels, inspiritu contradictionis assumpti, & reprobum sensum dati, palliata occasion timoris, propterea quod armatorum consortio fruebamur: & nobis intendere tanquam ipsorum legitimo Domino contempserunt, & ingressu in Italiam viarum difficultate prohibito, filium nostrum & principes a nostris aspectibus subtraxerunt. Ad exaggerationem dein nequitiae adhuc occultae ac perfidiae, malitiam manifestam insolentiamque adjecerunt, quod contra nos & imperium conspirantes, nobis praesentibus & contemptis, conjurationes nefarias contraxerunt. Et sic desiderata filii nostri vision fraudati, in Apuliam redeuntes, quia praeparatio passagii transmarini, ad quod tenebamur ex voto, tunc temporis nos arctabat, causam ipsam de satisfaction nobis & Imperio facienda, arbitrio summi Pontificis commisimus terminandam; per quem, in quingentis Militibus pro negotio terrae sanctae sub eorum sumptibus per biennium exhibendis fuerunt nobis arbitrali sententia condemnati. Quos inito pacis Ecclesiam inter & Imperium discordiam seminante, ipsos contra nos in Apuliam transmiserunt: & sic per contrariae satisfactionis modum, praecedentes injurias geminarunt. Redeuntibus autem nobis de partibus transmarinis, ac inter nos & Ecclesiam dissensione sedata, de reformatione status Imperii concepto proposito inhaerentes, apud Ravennam iterum de consilio beatissimi patris nostri G. summi Pontificis, indiximus curiam generalem: sub inermi tantummodo & domestico comitatu, ut timor armorum & occasio frivola tolleretur. In qua, nedum Lombardi praedicti devotionis & obedientiae nobis signa praetenderent, imo in oculis nostris, fere civitatem Veronae & Ezelmum, de Romano tunc temporis ad nostrae fidelitatis obsequium noviter revocatos, extractis eorum Carrochiis, violenter invadere nitebantur, ad reverentiam nostrae praesentiae nullo habito omnino respectu. Accessum etiam filii nostri ad nos, vel nostrum ad eum per terras & vias Imperii, (quae & si nostrae sunt propriae, tamen omnibus sunt communes) denuo prohibentes: ita quod Patris oculus tunc temporis etiam filium non vidisset, nisi quod navali praesidio, amore paterno, qui contineri non poterat, stimulati, nos Aquilegiam sub maris dubia sort, contulimus: ut praedictum filium nostrum & Principes, qui ad nos devote se contulerant, videremus. Nec adhuc defuit clementiae nostrae constantia, quin aggressionis hostilis furore deposito, iterum & causam ipsam committeremus arbitrio ecclesiae terminandam. Ex eo tamen unde credidimus humanitatis eisdem exempla protendere, cornua ipsis indevotionis ereximus: referentes ab eis pro debita fide perfidiam, & pro devotione contemptum, nec ulla de praedictis vexatio tribuit intellectum.

Otto the Popes Legate was very diligent to see the Emperor Frederick excommunicated, and the Popes scandalous excommunications and Bulls against him published throughout England, as this narrative informs us.

Et cum versus Scotiam iter dominus Legatus arripuerat, Capitulum sancti Albani ingressus est, & prius facto sermon de Assumptione beatae Virginis, (hoc enim infra Octavas evenit) dominum Imperatorem excommunicavit. Monachi vero sibi de tali permissione, literas excusatorias obtinuerunt. Et eisdem diebus, pluries in Ecclesia sancti Pauli Londini, idem Imperator solenniter est excommunicatus: tali Papali authentico, quod Legato transmissum est, compellente.

GREGORIUS Episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio suo Ottoni sancti Nicholai in Carcere Tulliano, Diacano Cardinali, Apostolicae sedis Legato, salutem & Apostolicam Benedictionem. Sedes Apostolica, sicut totus fere orbis facti evidentia didicit, Fredericum dictum Imperatorem, ex quo ipsum ex utero matris excepit genibus, affectu materno profequens, lactavit uberibus, & humeris bajulavit: quem olim omni pene destitutum auxilio, & dubiis tantum derelictum eventibus, suo recepit patrocinio confovendum, opponens potenter invasoribus Regni sui qui in terram ejus ocalos aviditatis injecerant: Cujus jam fines ingressi, eam absque ullo defensionis obstaculo usurpabant; & defendens eundem ab insidiantibus vitae suae, qui aemuli saluti ipsius, conabantur animam ejus extinguere, & de terra ipsius memoriam abolere. Cumque idem protectionis Ecclesiasticae clypeo praemunitus, personae & Regni sui bonae memory G. de Ga • lganem Tituli sancti Anastasii, Presbytero, Cardinali, a seed Apostolica per multos Annos deputato Custode, majoris metas attigisset aetatis • tandem ad altioris dignitatis apicem per eam extitit sublimatus. Sed diligentiae studium circa personam ejus impensum, labores plurimos quos Ecclesia subiit propter eum, que ad ipsum, perdidisse videtur; cum tot beneficiorum sit immemor, tantae gratiae sit ingratus▪ Et utinam illius ingratitudinis non excederet terminos, per quam perceptorum bonorum existeret negatione contentus. Porro, licet offensa quaelibet aculeos doloris importet, illa tamen jaculo graviori percellit; in qua ingratitudo pro gratia rependitur, & pro beneficiis maleficia compensantur. Verum, quantumcunque ipsum Apostolica sedes dilexerit, & supremae culmine potestatis erexerit saeculares, suis tamen exigentibus culpis, de quibus, quamquam pluries a nobis monitus satisfacere non curavit, coacti sumus, licet inviti, animadvertere in eundem. Nam & si Adam divina Providentia, excellentia dignitatis & auctoritatis extulerit, eui omnia animantia terrae subjecit; quia tamen sui jussa praeteriit Plasmatoris, ejus excessibus non pepercit. Quae autem a dicto Frederico, pro tot bonis sibi collatis Ecclesia retributionis praemia reportarit, discretionem tuam volumus non latere, pauca de multis praesenti pagina declarando. In Urbe siquidem gravem movit seditionem: exinde nos & fratres nostros, totis viribus nisus excludere, ut Apostolicae sedis honorem deprimeret, ac libertatem ipsius penitus conculcaret: contra juramenta praestita temere veniendo. Et venerabilem fratrem nostrum Praenestinensem Episcopum, dum ipsum ad partes Albigensium disponeremus pro corroboratione fidei catholicae destinare, per quosdam suos fideles in viam impediri mandavit. Cathedrales etiam Ecclesias, & alias vacantes Regni sui nequaquam ordinari permittit: in animarum periculum, & grave detrimentum ipsarum. Eas & quasdam alias nihilominus spoliando fere omnibus bonis suis: & tallias ac exactiones indebitas Praelatis, religiosis, & aliis Clericis secularibus imponendo. Nobilibus, pauperibus, orphanis, & viduis, usque ad inanitionem extremam deductis, eos ad modicum dura & crudelis exactorum suorum acerbitas non patitur respirare: & s • c totum fere Regnum, quod est spiritual patrimonium beati Petri, pro quo juramento fidelitatis Apostolicae sedi tenetur, & ipsius ligius vassallus existet, quantum in eo est, in favillam quasi & cinerem jam redegit. Quod si postquam monitus fuerit a nobis, non duxerit corrigendum, nos super hoc, auctore Deo, sicut expedire videbimus, procedemus. Insuper negotium impedit Terrae sanctae, necnon etiam Imperii Romani. Praeterea cum tempore concordiae inter ipsum & ecclesiam reformatae, in manibus sedis Apostolicae Legatorum juraverit ecclesiae pr • ceptis obedire: & ipse mandatum ab eis receptum, quod terram ecclesiae, vel terras eorum quas tunc ad suas manus tenebat, aut ipsorum personas nullatenus caperet, occuparet, sive etiam devastaret, adimplere contempsit, terram ecclesiae occupando: videlicet in Lombardia, Ferrariam, Bondoniam, Pingnogoman, terram quidem Sardiniae, & Messanensem, Lucanensem Dioceses capiendo, & dejiciendo illos quos ad manus suas ecclesia reservavit, & devastando terras ipsorum: licet ex tunc in eum praesentem, ipsi Legati excommunicationis sententiam tulerint, si super his non faceret quod mandarent. Idem etiam nepotem Regis Tunicii detinet, ad Romanam curiam & ecclesiam, pro percipiendo sacri baptismatis lavacro, accedentem. Ac dilectum filium Petrum Saracenum nobilem civem Romanum, ex parte charissimi in Christo filii nostri illustris Regis Angliae, ad sedem Apostolicam missum, & filium ejus, carceri detinet mancipatos. Quia vero super his & quampluribus aliis excessibus pluries à nobis monitus, correctionis medelam non sentiens, cum suarum sint ulcera indurata culparum, quotidie deteriora committere non veretur: Nos haec absque Christi offensa, praeterire sub dissimulatione ulterius non valentes: de fratrum nostrorum consilio, ex parte Dei omnipotentis (cujus vicem in terris gerimus) licet inviti: & authoritate beatorum Apostolorum Petri & Pauli, ac nostra, in eum excommunicationis et anathematis sententiam duximus promulgandam; tradentes ipsum Fredericum Satanae in interitum Carnis, ut spiritus ejus in die Domini salvus fiat: Omnes qui ei fidelitatis juramento tenentur, decernendo ab observatione hujusmodi juramenti absolutos, donec fuerit vinculo excommunicationis astrictus. Quocirca devotionem tuam monemus & exortamur attente, per Apostolica scripta tibi praecipiendo, mandantes, quatenus praedictam excommunicationis et anathematis sententiam, singulis diebus Dominicis et Festivis, pulsatis campanis et candelis accensis, solenniter publicari, ac absolutionem et inhibitionem nuntiari procures, et facias per totam terram tuae Legationis, modo simili publicari et etiam nunciari. Mandatum nostrum taliter impleturus, quod devotio tua possit exinde merito commendari. Caeterum cum praefatus Fredericus de aliis magnis & gravibus sit plurimum infamatus criminibus, nos, dante Domino, super his suo loco & tempore procedemus, prout in talibus negotiis natura requirit. Verum, quia terroris sonitus semper est in auribus impiorum, & etiam quando pax est, insidias suspicantur: eo quod turbata conscientia semper saeva praesumit: idem Fredericus prius quam sententia excommunicationis lata esset in ipsum, quasdam fratribus nostris decrevit literas transmittendas, pro parte inferius annotatas: quae post latam sententiam ipsis praesentatae, ad nostram & eorundem notitiam pervenerunt. Unde quia voluit Dominus occulta cordis ejus detegere, qui manifestat abscondita tenebrarum, & cordium secreta revelat, ex ipsarum literarum tenore colligitur, quam gerat devotionem ad Romanam Ecclesiam, matrem suam: quam ad summum Pontificem ac fratres ejus, ad sedem Apostolicam reverentiam habeat, cujus ration Regni vassallus existit. Contra nos enim & ipsos, conspirasse videtur: ex quo, quantum & quale crimen incurrerit, satis patet. Inter caetera vero quae sua continebat Epistola, haec habebantur inserta: Propter quod non indign dolemus, si pater Apostolicus offender tam graviter nos intendat, ut dum in constantem virum tam vehemens cadit injuria, etsi patienter ferre velimus, immanitas negotii non permittat, quin ad ultiones, quibus Caesar's uti solent, facti violentia nos impellat. Veruntamen dum consideramus impatientiam procedentis, & difficultatem attendimus offensorum, si ex aequo liceret privatas exercere vindictas, quas in hominem per quem scandalum venit, & in sui participes sanguinis, compensare possemus: ut in ipsum & suos attemptata nostrae sedis injuria redundaret tolerabilius duceremus. Sed cum nec ipse, nec tota propter hoc sua passura progenies, tanti forent ut culmen imperii zelaret ultionem ipsorum, cumque sedis auctoritas audaciae sibi fraena relaxet, & tot venerabilium fratrum-moles eum in concepta fovere pertinacia videatur: angit nos altiori mente turbatio: quod dum nos intendamus a persequente defendere, oporteat nos defendendo gravius offender resistentes. Datum Laterani, tertio Idus Aprilis, Pontificatus nostri anno xiii.

Cumque dominus Imperator super hac diffamatione certificaretur, factus de Rege Tyrannus, non immerito magis ac magis in Mediolanenses & alios proditores suos, incanduit; quos Papa contra eum juvit efficaciter & animavit. Mediolanenses vero auxilio Papali facti animosiores, & comperientes rem agi pro capite, exierunt impetus furibundos facientes: concomitante quondam Legato de latere Domini Papae ad eorum auxilium destinato, Ferrariam & alias civitatis & castra Imperialia, dum se dominus Imperator ad loca remotiora transtulit, violenter occuparunt; loca vicina usque ad exterminium & internecionem, devastantes. Ne invenerunt obsessi misericordiam; petentes lacrymabiliter Legatum, ut civitatibus & substantia eorum omnimoda sibi redditis ad manum, tantum personis pro Deo parceretur: nec sunt exauditi nisi penitus & absolute se suaque sibi manciparent. Unde sancti viri & religiosi regiones Christianas inhabitants, non minimum admirati tam inhumanam ac cruentam ferocitatem in Ecclesiastico Praelato, cum imprecationibus multimodis execrabantur, qui tantum usus gladio materiali non est recordatus facere misericordiam. Et invasit timor & horror corda, ne Dominus Deus exercituum effunderet indignationem suam super induratos, & ecclesia ruinam magnam pateretur: praesertim cum non curaret pars Papalis preces vel jejunia, Missas & processiones, nec praeciperet universaliter humiles preces Deo fundere, & sic iram Dei flectere; in quibus solet ecclesia in tribulationibus respirare, & triumphos de oppressoribus crebrius reportare. Sed spem totam ponens in pecuniae thesauris & rapinis, ad gladium & ultiones proprias irruit frontuosa: unde dolor & desolatio Christianorum, Magnatum oriuntur comminationes, furor & rancor, odium & iracundia inter ecclesiam & Imperium: flebile nacta principium, exitum flebiliorem minabantur. His igitur laesus doloris aculeis dominus Imperator, se intendens excusare, & dominum Papam accusare; multis Regibus & Principibus, praecipue Regi Angliae, et R. Comiti Cornubiae fratri suo, quasi charissimis sororiis suis, in quibus specialius confidebat, scripsit in haec verba.

FREDERICUS Dei gratia Romanorum Imperator, semper Augustus, Jerusalem & Siciliae Rex, Richardo Comiti Cornubiae, dilecto sororio suo, salutem & omne bonum. Levate in circuitu oculos vestros, arrigite filii hominum aures vestras, orbis scandalum, dissidia gentium, generale justitiae doleatis exilium: exeunte nequitia Babylonis a Senioribus populi, qui populum regere videbantur, dum judicium in amaritudinem, & fructum justitiae in absinthium convertunt. Sedete Principes, & intelligite populi causam vestram. A vultu Domini judicium vestrum prodeat, & oculi videant aequitatem. Scimus etenim, & in supremi Judicis virtute confidimus, quod cum apud vos pondus & pondus, mensura & mensura non fuerint, profecto modestiam & innocentiam nostram in judicii vestri libra praeponderare videbitis; calumniosis detrahentium labiis, & venenosis inventionibus fictionum: sed nec nunc primum causae nostrae justitiam, & residentis in seed Domini pravitatem, ad publicam mundi notitiam novimus pervenire. Quin praeter agillimae Famae praeloquium, quae frequenter in maximis virginum aurium deflorat, auditum: Nos ipsi, quod primitus rumor eduxerat, subsequentibus postmodum nostrae serenitatis affatibus firmaremus, qualiter iste novus athleta, sinistris factus auspiciis Pontifex generalis, amicus noster praecipuus, dum in minoribus esset ordinibus constitutus, beneficiorum omnium, quibus Imperium Christianum sacrosanctam Ecclesiam ditavit, oblitus, statim post assumptionem suam, fidem cum tempore renovans, & mores cum dignitate commutans; ac habens quodammodo de publica turbatione pruritum, in nos supremum & unicum filium Ecclesiae, suae malignitatis aculeos acuisset: dum occasion assumpta, quod propter imminens scandalum evitandum, sacramento praestito, et lata contra nos excommunicationis sententia, nos ad certi temporis obligaverimustransitum, adversa valetudine corporis praepeditos: adjectis plerisque capitulis aliis, de quibus antea nunquam fueramus muniti, vel admoniti; excusationibus nostris, contra Deum et Justitiam, omnino rejectis, excommunicationis sententia nos denunciavit astrictos. Cui, velut in nos primitus de nostra voluntate pro • atae, cum humilitate paruimus, & absolutionis beneficium, pristina nobis incolumitate corporis reddita, postulantes, dum nos ad transitum instanter pararemus. Quo petito suppliciter, & injuriose negato, in Terrae Sanctae subsidium sub pia voti prosecutione transivimus, existimantes vicarium Jesu Christi, ad ejus negotium potius, quam ad conceptae malevolentiae contra nos Odium aspirare. Sed is, quem speravimus ea solummodo quae sursum sunt sapere, & visu coelestia contemplantem, mente credimus in coelestibus habitare, subito inventus est homo, quinimo per inhumanitatis opera non solum a veritate sepositus, sed ab humanitate discretus: dum praeter impedimenta, quae nobis in Syria praeparavit, per nuntios & legatos, qui Soldanum Literis suis, quas nos captis ipsarum latoribus in testimonium reservamus, ne nobis terram divino cultui & Hierosolymitani Regni juribus debitam, redderet, monuerunt: Regnum nostrum Siciliae violenter intravit; sumpta occasion, quod R. filius olim Ducis Spoleti, praeter voluntatem & conscientiam nostram (prout postmodum per ipsius poenam evidenter expressimus) terram ecclesiae parabat intrare: & non prout sancti per fidem Regna vicerunt, sed per perfidiam & perjuria praedicans universis, aut si qui ad perjuriam praedicatione solummodo, provocari non poterant, provocabantur exemplo, dum ipsi praefecti Papalis exercitus, quo terram facilius obtinerent, nos captos in Syria manifest jurabant. Redeuntibus nobis de partibus transmarinis, & injuriam nostram propulsantibus solum, nec juxta magnificum morem Imperii prodeuntibus ad vindictam, per concordiae medios verbum pacis libenter admisimus. Veram matrem nostram Ecclesiam, ex agnitione Catholicae fidei reperisse cognoscimus, sed patrem semper invenimus simulatum; dum ipsa reconciliations die viam nostrae coufusionis excogitans, de redeundo in Italiam iterum sub inermi & domestico Comitatu, nobis instantissime persuasit: occasionem significans, ne velut ex priori & armato processu, timoris caus • m nostris fidelibus praestaremus; asserendo quod nobis omnia planissima faceret; Cujus contrarium per literas & nuncios suos manifestism procuravit, prout constat testimonio plurium nostrorum fidelium, qui tunc temporis erant omnium conscii; velut ex eis quidam participes & alii principes factionis. Propter quod, filio & principibus nostris ad nos de Germania venientibus, per rebels nostros itineribus publicis undique praepeditis: sed & eodem filio nostro Aquiligiam, navali praesidio cum summa difficultate recepto, ac in Teutoniam abinde destinato, in Regnum de necessitate redivimus: utpote quos ad arcendam rebellium nostrorum nequitiam, patris consilium vel Astutia potius miserat imparatos. Ubi quodammodo respirantibus nobis, & capescentibus requiem post labores, quieti nostrae sanctissimus Pater noster invidit, consiliatoris sibi formam assumpsit; instantissime persuadens, ut contra Romanos Excellentiae nostrae devotos, & alios rebels nostros de Tuscia, qui jura Ecclesiae & Imperii detinebant, procederemus audacter, de suo favore securi quod nobiscum nostra & Imperii pondera participare volebat. Et sic ad multam ejus instantiam, Romanos, qui tunc temporis Viterbiam impugnabant, in favorem Ecclesiae nos oportuit diffidare: ipso mittente Literas latenter ad urbem, quod haec per nos praeter suam conscientiam & mandatum, faceremus in odium Romanorum. Et interim in Sicilia quadam seditione suborta, oportuit nos necessario confer Messanam; ut factioni ibi inchoatae principiis obstaremus: occasion solummodo ista praetenta, quod tam nobilem nostram Siciliae Insulam voluimus amittere: nobis non requisitis, & omnino celatis, contra omne jus gentium, quod belli socios & participes statuit non relinqui, foedus iniit cum Romanis, per nos ad mandatum ejus, ut diximus, diffidatis; non attento, quod nos non sine dubia vice & honoris nostri fortuna, inter rebels & seditiosos nostros remanentes inermes, copiosam & strenuam militam armatorum in ejus subsidium miseramus, quanquam personaliter interesse nequiveramus. Ad haec, cum conscientiae nostrae integritas, & pura devotio quam ad matrem nostram Ecclesiam habebamus, novercalia desiramenta patris agnoscere filium non sinebant: quin quod erat astutiae casui reputantes, satisfactionis nostrae causam invitricantis arbitrio saepius poneremus: qui tanto nobis vice qualibet illudebat aceribus, quanto constantius spem uberioris arbitrii promittebat. Medio deinde tempore, dum de negotio Italiae per Papam ad honorem Imperii componendo, ex praeteritorum conjectura discriminum, nulla spes nobis remansisset in posterum vel exilis, ac persecutionem eandem congruo tempore servaremus, expectantibus repent credimus arrisisse fortunam, reiterata discordia inter Ecclesiam & Romanos, in qua sic magnifice, sic devote thesauros nostros effudimus & personam, quod omnem omnino conscientiae pravae rubiginem de malevolentium cordibus credebamus erasisse. His etiam omnibus non contenti, ut de nobis prorsus indubitata securitas ecclesiae praeberetur, circa ipsam zelo devotionis summae succensi, & incentivo perfectae charitatis in Deo, ad praesentiam istius summi Pontificis, personaliter ivimus etiam non vocati; ducentes nobiscum Conradum charissimum filium nostrum, nunc Romanum in Regem electum, & Regni Hierosolymitani haeredem, quem nobis tunc temporis fratris sui manifesta transgressio filium unicum in paternae dulcedinis affectione reliquerat. Ac eundem, post oblatam Ecclesiae personam nostram, in totum obsidem Summo Pontifici nos offerre non puduit; unionem omnimodam inter nos & Ecclesiam, sub attestatione divini judicii humiliter postulantes: quamdudum nobis antea iste Praelatus Ecclesiae generalis, cum esset Episcopus Ostiensis, instanter suaserat expetendam. Propter quae omnia, dum serenam nobis totius Curiae faciem assertio demonstrata praetenderet, & verba gratissima tam Summi Pontificis, quam curialium omnium, sinceram ostenderent voluntatem; cum eis omnia perfecisse credentes, sub intentionis nostrae sanctae proposito, nec minus sub obsequiorum nostrorum fiducia, dissensionis causam inter nos & Lombardos in sinu corrupti Judicis toties suffocatam, necnon & sedationem inter nos discordiae Cives & Nobiles Aconenses devotione promptissima duximus exponendum. Sicque de negotiorum nostrorum omnium prospera consummatione securi, in obsequium Ecclesiae personaliter alacri voluntate processimus cum exercitu copioso; quem sub magnis aerarii nostri stipendiis congregari tam de Germaniae quam de Italiae partibus feceramus. Nec prius a concepti propositi prosecutione destitimus, quam libertatem Ecclesiae conculcatam in Urbe, & terram exterius occupatam, in statum primum & debitum, nostra potentia reformavit. Indubitabiliter aestimantes, ut quod obtinere prius favor justitiae nostrae non poterat, devotionis obsequia promererentur. Sed audit retributionem mirabilem, quam pro tanta devotione, pro tot beneficiis, pro tam indubitatae fiduciae firmamento, Christi vicarius, pastor Ecclesiae nostrae Catholicae, fidei praedicator, nobis in singulis reddere procuravit. In primis super negotio ultramarino, quicquid per Ravennensem Archiepiscopum, dilectum Principem nostrum, tunc Apostolicae sedis Legatum, secundum formam expressam ab Ecclesia sibi datam, videlicet de reducendo nobis & praedicto Conrado nato nostro in possessionem plenam & pristinam omnium jurium nobis sub tractatum in Regno, fuerat rationabiliter ordinatum: statim adveniente Caesariense Archiepiscopo, nec Legato praedicto, nec nunciis nostris ad Curiam venientibus expectatis, nec ulla majori mora protracta, delatos Bisantios potuit numerare, inordinate fuit ex toto destructum negotium Italiae, nedum quod ad honorem nostrum & Imperii, sicut promiserat, ordinare, imo petentibus & inflantibus nobis ad revocationem hostium nostrorum, quod in Lombardia & Tuscia fideles nostros, tunc temporis divisim exercitum suorum copiis devastabat. Nec nos cum militibus, quos tunc in partibus ipsis, ut diximus, pro ecclesiae provinciis habebamus, ire permisit: nec aliquem nuntium seu literas voluit destinare, ex quibus per bella campestria sunt quamplurimum strages hominum, & ecclesiarum incendia subsecuta. Adhuc etiam tanta & superiori nequitia non contentus, civitatem Castellae per ipsum introactae tarbationis temporibus occupatam, quam reddi nobis forma pacis & fratrum suorum omnium consilia suadebant, receptis libris illius monetae solummodo, quae ad quinquaginta marcarum millia multa expendentibus, reddere recusavit. Ecce qualiter pater noster iste sanctissimus nos amabat! Deinde super profectibus nostris omnibus, & super pacificanda nobis Italia (maxim de qualibet patris, vel vitrici nostri potius benevolentia desperare coacti) apprehendimus arma & scutum, vires de Teutonum partibus (ad quas nos diebus illis, praevaricatio filii nostri de necessitate vocaverat) propter ingressum Italiae congregantes, militibus strenuis justitiam nostram armavimus, quam assequi precibus minime poteramus. Quod cum ad notitiam summi Pontificis pervenisset, sub praetextu treugarum pro Terrae sanctae subsidio fidelibus populis & terrae Principibus indictarum, armatum nobis ingressum Italiae, per Apostolicas literas interdixit. Oblitusque die eodem ipso, quo praedictas treugas indixit; nos tanquam defensorem & advocatum ecclesiae requisivit: quod contta Romanos, quos sibi jura ecclesiae subtraxisse dicebat, potenter procedere deberemus: iniquum in nobis reputans, quod domum nostram & possessionem avitam, quam nobis infidelium nostrorum rebellio furiosa praecluserat, viriliter ingredi nitebamur, quod justum crediderat in Romanis, qui patri vel avo seu parentibus suis in nullo prorsus extiterant obligati. Adjecit praeterea in literis antedictis, quod de negotio Lombardiae in ipsum praecise sine adjectione temporis & conditione aliqua nullo jure & honor Imperii reservato compromittere deberemus: per quod, vel nos in perpetuum a juris nostri prosecutione cujuslibet suspenderet; vel jus & honorem Imperii libere suffocaret. Quod cum nobis nec nostrorum consilia principum, nec praeteritorum dispendiorum memoria suaderent, ad arts alias postmodum se convertit: mittens nobis obvium in vestimentis ovium Lupum rap • cem, Episcopum Praenestensem: per quem, apud nos literis Apostolicis de vita Sanctissima commendatum, Placentiam nobis subditam & nostris amicam, ad factionis Mediolanensis revocavit perjuria; per eum firmiter aestimans, sic universaliter, & in tantum fideles nostros evertere, ut processus nostros in Italiam penitus enervaret. Qua spe, faciente divina clementia, quae suum tuetur Imperium, omnino frustratus, clamantibus apud eum rebellium nostrorum incendiis, depopulationibus reorum ex stragibus occisorum, quod ipsum de data eis rebellionis secura fiducia, nec non de fide mentita, quod contra nos, & Imperium ipsis assistere promisisset, publicis vocibus arguebant. Quia juxta petitionem ipsorum, occasion praedicta nos excommunicare juste non poterat, impedimenta clandestina nostris processibus undique praeparavit: literas & legatos per imperium & ubique per orbem, ut quoscunque posset, a fide & assertione nostra seduceret destinando. Quae omnia cum nostrorum fidelium fides & amicorum affectio conscientiam nostram latere non vellent, nolentes adhuc vinci a malo, sed in bono malum vincere cupientes, solennes nuncios nostros, venerabiles Petranensem Archiepiscopum Florentinum & Reginensem Episcopos, magistrum Thaddaeum de Suessa, magnae curiae nostrae judicem, & magistrum R. Portastal. Capellanum, dilectos ac fideles nostros, ad sedem Apostolicam duximus destinandos. Quibus oblata sibi per eos ex parte nostra devotione omnimoda, & ration tractata contra Haereticam pravitatem, pro ecclesiastica libertate, de reformandis Ecclesiae & Imperii juribus (dudum inter nos & Ecclesiam expetitis, & expectatis) summus Pontifex de praesentium fratrum suorum consilio, Legatione nostra in omnibus suis capitulis acceptata, per eosdem & Archiepiscopum Messanensem, quem ad nos pro pace sua nuncium destinavit, excellentiae nostrae promisit, quae cessari mandaret ubique locorum ab impedimenti • omnibus, quae si nostris processibus objecisse, coram fratribus suis & Nunciis nostris fuit professus manifest, prout haec omnia per testimoniales Antistitum omnium praefatorum literas manifestism comprobantur. Cum qua responsione, nunciis nostris & suo ad nostram praesentiam redeuntibus; priusquam per tres Dietas a curia recessissent▪ eis omnino celatis, & in confusionem ipsorum, G. de Monte-longe, quem primitus ad nos nuncium miserat, & contra nos postmodum ad eversionem Mantuanam & aliorum fidelium nostrorum statuerat, in Lombardia Legationis officium plene commisit: arbitratus ut quanto sibi major daretur auctoritas, tanto majora nobis, & nostris impedimenta pararet. Quibusdam tamen Principibus nostris, Praelatis Italiae & Germaniae nobiscum in Curia manentibus, literas destinavit: sugillationem famae nostrae non modicam continentes, certis capitulis interclusis: & specialiter de gravaminibus, quae quibusdam Ecclesiis Regni nostri dicebantur illata: super quos, mandavit vos per eosdem principes admoneri, Quorum capitulorum omnium & responsionum nostrarum ad singula, seriem vobis sub testimonio publico misimus intuendam. Quibus omnibus, coram Principibus & Praelatis ac religiosis quam pluribus, cujuslibet ordinis sigillatim ostensis (quanquam de tanta Patris instabilitate confusos se filii reputarent & de verecundia (capitis praesentium rubor ora perfunderet) nihilominus tamen de ipsorum consilio praedictos Panormita • ensem Archiepiscopum, Magistrum T. & magistrum R. Portastel. excellentiae nostrae, cum Nunciis Civitatum nostrarum fidelium, ad sedem Apostolicam duximus remittendos▪ per quos ad satisfactionem omnem, mora qualibet & difficultate sepositis, obtulimus nos paratos Sed nec in his omnibus est aversus furor ejus, quin dictus Evangelizantis pacem Christi vicarius, sed actor schismatis & dissensionis amicus, contra traditions Sanctorum Patrum, audiens Nuncios nostros portantes omnimodum nostrae devotionis xenium, & metuens ne supervenientibus ipsis, obice vallo justitiae, sine publico scandalo forte procedere non valeret; prae festinantia nimia conceptum edidit abortivum, in nos supremum Christianorum Principem, die Dominica Palmarum, contra solennem morem sacrosanctae matris Ecclesiae, & in coena Domini, postmodum praecipitavit sententiam, per quam (sicut per famam audivimus, licet hoc credere minime debueramus, contradicente saniore parte fratrum suorum) de quorundam Cardinalium Lombardorum consilio, nos excommunicationis vinculis dicitur astrinxisse; praepeditis Nunciis nostris per rautores & satellites suos, de patrimonio pauperum solidatos, qui jam applicuerant: & ne allegandum justitiam & innocentiam nostram, ac demum satisfactionem offerendam, etiam ad cautelam, ad praesentiam suam & aspectus publicos pervenirent. De quo licet nos singulari & propria ration, propter nostram justitiam, & infamiam procedentis, malle merito debueramus, quod perperam & inordinate processerit, cum nequitiam suam editurus fuisset omnimodo, non forsitan antea crepuisset: dolemus tamen, & ex cord dolemus, propter verecundiam universalis Ecclesiae matris nostrae, quam Dominus noster Jesus Christus, sub specie virginis gloriosae, in passionis testamento discipulo commendavit. Alias nobis per talem, quem merito nostrum Judicem non habemus, nullam posse fieri reputamus injuriam: utpote cum se prius mimicum capitalem quam judicem nostrum, et opere fuerit professus et verbo, rebels nostros et nostri Imperii publice confovendo. Indignum praeterea se tanti coertione Principis, & generaliter qualibet Pontificalis authoritate judicii reddidit; dum Mediolanensem Civitatem, quae pro maxima parte testimonio religiosorum quamplurium fide dignorum, inhabitatur haereticis, contra nos & Imperium manifesto favore tuetur. Et contra R. de Mandello Civem Mediolanensem, dudum Potentatem Florentinum, & Clarentinum. Episcopy Florentini, viri vitae probabilis ac famae approbatae, in plerisque capitulis supra haeretica pravitate, ob odium nostrum, & Mediolanensium gratiam, non admisit. Illum haberi praeterea Christi vicarium, et successorem Petri, ac dispensatorem animarum fidelium indign fatemur; non ob dignitatis injuriam, sed ob perfonae defectum; quod dispensationes cum fratrum deliberatione maxima concedendas, in camera sua more Mercatoris cujuslibet, in libra Mercationis celatis fratrum consiliis (cum quibus secundum Ecclesiasticam disciplinam deliberare tenetetur) existens sibi bullator et scriptor et forsitan numerator. De quibus dispensationes insignes praeterire silentio non volumus, per quas Sipham gnatam quondam Connestablii Regni Cypri, contra separationis sententiam latam super hoc per Nicosiensem Episcopum, & de non habendo simul praestitum sacramentum Balianno de Jocelino, & sororem Johannes de Caesaria, Jacobo de Amendolia, qui prius sororem ipsius desponsaverat, proditoribus nostris, sibi invicem gradu tertio attinentes, concessit uxores; accepta non multae pecuniae quantitate: veruntamen quod quantitati vel numero defuit, odii nostri qualitas compensavit. Defectum etiam & praevaricationem ejus in illo dolemus, quod ut contra nos Nobiles & Potentes Romaniae sibi satellites fautores adquirat, effusione pecuniae non contentus, ipsis castra & possessiones Sanctis Patribus pia fidelium devotione donata, Romanam Ecclesiam nostro patrocinio commendatam dilapidando, largitur. Itaque non miretur universalis Ecclesia, nec populus Christianus, si nos talis sententiam Judicis non veremur, non in contemptum Papalis Officii, vel Apostolicae dignitatis (cui omnes Orthodoxae fidei professores, & nos specialius caeteris, subesse fatemur) sed personae praevaricationem arguimus; qua se solio tanti regiminis, monstravit indignum: & omnes Primates nominis Christiani sanctum intentionis nostrae propositum, & piae devotionis zelum in nobis agnoscant, & quod non ex odii fomite, sed ex causa justissima, Romanus Princeps contra Romanum Antistitem commonetur: dum metuit ne grex Dominicus, sub tali pastore per devia deducatur. Ecce quod sacrosanctae Romanae Ecclesiae Cardinales, per sanguinem Jesu Christi, & sub attestatione divini judicii, per Literas nostras & Nuncios attestamur: ut generale Concilium Praelatorum, & aliorum Christi fidelium debeant evocare. Nunciis quoque nostris, & reliquorum Principum accersitis: in quorum praesentia, nos ipsi praesentes cuncta quae diximus, sumus ostendere & probare parati, & his etiam duriora. Nec minus illa probabili ration turbamur, quod iste rector Ecclesiae, qui deberet esse virtutum quarumlibet & constantiae maximae, sine macula cupiditatis, vas electum, ne error majorum in subditos propagaretur cum augmento contra promissionem suam Literis suis de fratrum consilio nobis factam, per quas in restaurandis Imperii viribus, non deesse nobis, sed adesse promisit auxilio, consilio, & favore, praeter personae nostrae infamiam, nedum blasphemiam, jus Imperii nititur conculcare: praesertim cum quantumcumque conscientiae nostrae librum solicit revolvamus, nullam in nobis occasionem invenimus ad causam, propter quam iste inimicus homo contra nos debuisset tam acriter commoveri. Nisi quod cum ipso contrahere, de nepte sua desponsanda Henrico naturali filio nostro, nunc Regi Tunis & Gallur. nostra magnificentia credidit indecens, & reputavit indignum. Tu igitur dilecte, cum tibi dilectis, Princeps Orbis terrae profuturae, non nobis solum, sed Ecclesiae quae est omnium fidelium congregatio, condole: cujus caput languidum, Princeps ejus in medio est, quoniam leo rugiens, Propheta ejus, vesanus, vir infidelis, sacerdos ejus polluens sanctum, unjust faciens contra legem. Nobis tamen prae caeteris mundi Principibus, defectus est talis Summi Pontificis merito deplorandus, qui veluti sibi viciniores loco, & propinquiores officio, honores congerimus, & onera persentimus. Sed nec illud omittimus, in affinitatem nostram affectuose rogamus, ut contumeliam nostram ad injuriam vestram revoces. Ad domos vestras cum aqua concurrite, dum ignis accenditur in vicinis. Causam motus Pontificalis attendite, quod in favorem rebellium nostrorum procuratur. Quae causa, licet ad praesens expressa non fuerit, proculdubio tamen subest: similia vobis in vestris imminere pericula timeatis. Facilis enim, & Regnum & aliorum Principum omnium, humiliatio creditor, si Caesaris Romanorum potentia conteratur, cujus clypeus prima jacula sustinet adversantium. Haec est namque causa pro vero, videlicet de Lombardis, quae cor Papae pungebat, & urebat intrinsecus, licet ipsam foris educere, propter nostrum & audientium scandalum, non auderet: pro qua nobis per specialem suum nuntium fide dignum (cujus ad hoc testimonium invocamus) ore tenus express promisit, quod si negotium Lombardorum in ejus arbitrio poneremus, nedum quod in aliquo magnificentiam nostram offenderet, verum etiam totius Orbis decimas, Terrae Sanctae necessitatibus consecratas, nostris utilitatibus applicabat. Nec est mirum. Instantibus enim & acutis Lombardorum aculeis pungebatur, quibus, prout per aliquorum Praelatorum confessionem accepimus, contra nos et Imperium, corporale praestitit sacramentum; cum ipsos peregrinantibus nobis in partibus Syriae pro servitio Jesu Christi, transmisit in Regnum. Sed cum temporis fuerit ista promissio, fidem licite frangere poterat, & editum variare decretum. In quorum favorem, rem auditu horribilem, & discretione qualibet seu ration carentem, facere minime formidavit. Cum enim per G. Brixiniensem, H. Cumanum, & alios Episcopos, nos faceret admoneri, quod vel satisfactionem Lombardorum per ipsum deberemus accipere, vel treugas pro Terrae Sanctae negotio per quadriennium, ut diximus, indictas Lombardis, cum ab indictarum treugarum jam quinquennium excessisset. Nosque rem tanti consilii, ad deliberationem nostrorum fidelium modico temporis spatio servaremus, monitionibus ipsis de approbatione Legati praedicti G. de Monte longo (scilicet qui apud Mediolanenses interim morabatur) inducias approbantibus supradictas, prout haec omnia liquido Praelatorum ipsorum testimonio comprobantur. Medio tempore, nec voluntatis nostrae judicio, nec fidelium nostrorum consiliis expectatis, conceptum virus evomuit contra nos; prout aliquorum relatio declaravit procedendo. Postremo, te pro nobis, imo vos totius optimates Orbis & Principes exigimus adjurantes, non quod ad propulsationem talis injuriae nostrae non sufficiant munimenta, sed ut totus mundus agnoscat, quod honor omnium tangitur, quicunque de corpore Principum saecularium offendatur. Datum Tervisii, xx. die Aprilis, nona Indictione.

Hanc Epistolam, mutatis tamen titulis, & paucis in fine verbis, Dominus Imperator Regi Anglorum, multisque per Orbem Principibus, ut suam allegaret innocentiam, & Papalem manifestaret proterviam, destinavit: coepitque scandalum oriri per totius mundi latitudinem. Ipse vero Papa, cum haec fida cognovisset relatione, ipsum Imperatorem magis ac magis diffamando, multis opprobriis lacessivit, necnon & haeretica damnavit enormitate: prolixioremque Epistolam, ut ipsum damnabilem toti mundo redderet & infamem, Principibus & Praelatis terrarum transmisit invectivam, in haec verba.

GREGORIUS Episcopus servus servorum Dei, Venerabilibus fratribus Archiepiscopo Cantuariensi, & Suffraganeis ejus, salutem & Apostolicam Benedictionem. Ascendit de mari bestia, blasphemy plena nominibus; quae pedibus ursi, & leonis ore desaeviens, ac membris formata caeteris sicut pardus, os suum in blasphemias divini nominis aperit, tabernaculum ejus & sanctos, qui in caelis habitant, similibus impetere jaculis non omittit. Haec unguibus & dentibus ferreis cuucta confringere, & suis pedibus universa desiderans conculcare, fidei occultos olim paravit arietes, & nunc apertas machinas instruit Ismaelitarum, Gymnasia animas avertentia construit, & in Christum humani generis redemptorem (cujus testamenti tabulas stylo pravitatis haereticae nititur abolere, fama testante) consurgit. Igitur admirari desinite omnes, ad quos ab hac bestia contra nos edita pervenerunt obloquia blasphemy: sed nos omni Deo servitute subjecti, detractionum sagittis impetimur; cum nec ab his opprobriis immunis Dominus relinquitur. Admirari desinite, si injuriarum in nos mucronem exerit, quod ad perdendum de terra nomen Domini jam assurgit: sed potius ut ejus resistor aperta veritate mendaciis, ac illius confutare fallacias, puritatis argumento postitis, caput, medium, & finem hujus bestiae Frederici dicti Imperatoris inspicite diligenter: & in ejus verbis abominationes duntaxat invenientes & scelera, contra ipsius dolos sinceros animos scuto veritatis armate. Attendentes qualiter sinceritatem Apostolicae sedis & nostram, Literis per diversa climata mundi transmissis, pollutis visus est maculare narratibus dictus Fredericus; figulus falsitatis, modestiae nescius, nec aliquo perfusus rubore mentitur: Quod nos ipsum nobis in minori officio constitutis, amicum pristinum, fidem, & mores, adepto Apostolatus officio, relinquentes, quia sicut sacramento praestito, & lata in ipsum excommunicationis sententia, tenebatur praefixo tempore in Terrae Sanctae subsidium vel succursum, infirmitate non potuit prohibente transire, vincula excommunicationis astringere, postulatum ab ipso sanitate resumpta absolutionis beneficium denegare, ipsumque in dictum transeuntem subsidium, per nuntios & legatos nostros Literas processui contrarias Soldano mittentes, impedire curavimus, ut sic esset de Regni Hierosolymitani recuperatione concepta frustratus: Regnum Siciliae, pro eo quod Reinaldus olim filius Ducis Spoleti, praeter ipsius conscientiam, terram invasit Ecclesiae, nos unjust & violenter intrasse, ac ipsius homines provocasse ad per jurium, falso conqueritur Seque de Syria in Apuliam redeuntem, illatae injuriae omisisse vindictam, acceptasse concordiam, & rediisse ad matrem Ecclesiam gloriatur: licet autem haec figmenta publica notitia reprobet, quia tamen nonnunquam rectitudinis sedem velatum occupat in aure sincera mendacium, apud quam pro se veritas non invenit advocatum; ne in corda vestra falsitas quaecunque possit fraud surripere, dignum est, verum rei per nos gestae modum & ordinem non latere, qui dictum Fredericum ante & postquam Apostolicae nostros suggessimus humeros servituti, sub vulpe latentem, omni euravimus gratia prosequi; donec spe, quae patri de filio solet innasci, sublata, idem Fredericus fremens in magnitudine sua, & ex adepta fortitudine infrunitus, matri Ecclesiae pro bonis mala retribuit: & in eam quam fucatis delinivit aliquando verborum fallaciis, virus effundere caudae aculeo, more scorpionis, incepit. Nam cum olim Terrae Sanctae necessitas, praedicta sententia, & juramentum, ac praefixus terminus transitum ejus exposcerent, & illud idem multa Millia Crucesignatorum ipsum Brundusii expectantia, cum instantia postularent: idem dictos Crucesignatos inibi, donec sub ignoti aeris intemperie diversis lugendae mortis casibus periere, detinuit, & perjurium ac excommunicationis sententiam gratis incurrens, infirmus fide, sed sanus corpore, ut securius Deo mentiretur, & Ecclesiam falleret, omissio promissio passagio, in lecto aegritudinis diebus aliquot simulatus decubuit, ac Terram Sanctam incursibus hostium Christi exponere minime dubitavit, ex eo nullo dolore percussus, quod ibi clarae memory nobilis vir Thuringiae Lantgravius, utinam non veneni periculo, sicut mundus clamat, extitit interemptus. Cumque de conficta aegritudine & aliis praemissis, nobis per Literas Praelatorum ibi morantium constitisset: ne disciplinae virga tanto subjecta facinori, nos & Apostolica sedes redderemur inde notabiles, Crucesignatorum mortem & Terrae Sanctae pericula deplorantes, & cupientes saltem in altero Ecclesiae lachrymas moeroris dextra debitae consolationis abstergi, ipsum latae sententiae in eum de consensu suo authoritate bonae memory Honorii Papae praedecessoris nostri, excommunicationis sententiae subjacere denunciavimus; summo desiderio postulantes, ut eum postmodum emendatum, tantorum revelatione damnatorum, optatam praestare operam audiremus; Literis nostris offerentes eidem, quod impartiremur sibi juxta formam absolutionis beneficium, quam cito arriperet iter in praefatae terrae succursum. Sed ipse, in cujus erat super his pectore cura minor; claves Ecclesiae parvipendens, non absolutus in Syriam transiit. Ubi cum Soldano, solis sibi moeniis Jerusalem restitutis, & illi grandi ad impugnationem Christianorum transmisso equorum & armatorum exercitu, sexennale foedus feriens, & templum Dominicum Saracenorum ibi laudes exclamantium Machometi curae relinquens, ex defensore mutatus est in hostem, Venerabilem fratrem nostrum Patriarcham Hierosolymitanum, & Templarios pro viribus expugnavit. Illud autem non debet ad sanae mentis credulitatem accedere, quod eum in recuperatione Regni Hierosolymitani nos vel Legati nostri, cum ad hoc multo labor sudaverit, grandiumque Ecclesia subierit onera expensarum, studuerimus impedire▪ Sed istud in notitiam omnis terrae pervenit; quod idem Fredericus sicut in Syriae partibus in propria persona Dei persequebatur Ecclesiam, sic citra mare ipsam diversis tribulationibus dicti Reinaldi Ministerio, quem contra consilium nostrum, suum in Regno vicarium reliquerat, affligebat. Cujus terram cum Literis aurea Bulla munitis, pecunia, & vassallis ipsius Frederici praefatus Reinaldus invadens, nonnullos Sacerdotes & Clericos suspendere, mutilare, ac fustibus caedere: necnon statu nostro turbato, Perusii partem ipsius terrae praeoccupare, praesumpsit. Quem licet fideles & devoti nostri, non valentes id ulterius sustinere, a parte terrae praedictae, Christo sponsae suae indulgente victoriam, ejecissent. Quia tamen idem Reinaldus nequaquam ab incepta persecutione cessabat, consultius aestimantes, si originalis militiae venas inciderent, quam jam excitati torrentis impetus novis replere rivulis expectarent; dictum Regnum Siciliae, quod est spiritual patrimonium Ecclesiae, ne inde nos percunctentur jacula, unde potius erat expectandum subsidium, intraverunt: multique ex ipsius Regni habitatoribus obedientes Apostolicae sedi, nequaquam ob id reputari debent perjurium incurrisse, cum a juramento fidelitatis, quod eidem Frederico praestiterant, ex lata in eum excommunicationis sententia, absoluti fuissent. Dicto quoque Frederico redeunti de partibus transmarinis, & ad sinnm matris Ecclesiae revertenti, pietatis apposuimus Apostolicae gremium; ipsique ad expetitum inclinati concordiam, absolutionis beneficium curavimus impartiri. Ad haec, idem mendacii filius▪ falsitates falsitatibus cumulans, ut quo plura mendaciorum retia orditus fuerit, eo gravioribus se doleat periculis irretitum; de novis mendaciis scriptura pronuntiat; quod eidem ut Lombardiam pacificus & inermis intraret, promittentes quod aspera sibi converteremus in plana, pro sua confusion subjecimus; & non permisimus obice nuntiorum & Literarum nostrarum intentionis suae metas attingere. Ac deinde, quia sibi potentia non suffragabatur armorum, in Regnum redire coactus, ad instantiam nostram Romanos, tunc Viterbium impugnantes, diffidasse; & in Viterbiensium subsidium strenuam misisse militiam se falso asserit, nosque scripsisse Romanis, id praeter conscientiam nostram fieri, & cum ipsis eo irrequisito reformasse concordiam, in querelam adducit, novo sibi blanditus mendacio, quod dissidentibus iterum ab Ecclesiae pace Romanis, idem non vocatus cum Conrado filio suo, quem nobis obtulerit obsidem, ad praesentiam nostram personaliter veniens, & arbitrio nostro motam inter ipsum & Lombardos discordiae causam exponens, terram sedis Apostolicae occupatam ejus juri restituit, & libertatem Ecclesiasticam in statum primum & debitum reformavit. O utinam iste falsidicus esset vir habens spiritum! O utinam hujus propositio falsitatis, verum habuisset eventum! Ipsius vero negotium, quod per Venerabilem fratrem Archiepiscopum Ravennatem, de restituendis ei & dicto Conrado juribus, ipsis in Regno Hierosolymitano subtractis, ordinatum fuerat, nos quam cito delata potuit numerari pecunia, distribuisse fidelibus suis (quos non sine Ecclesiarum incendiis & hominum stragibus, hostilis devastabat insultus) ipsius interdixisse succursum; & ob id nos nuntium noluisse vel Literas destinare, contrarius veritati conqueritur. Ac Civitatem Castellae, contra formam pacis & fratrum consilia, in sui juris praejudicium detineri a nobis, suis exarare Literis stylo mendacii non veretur. Quanquam autem his figmentis modica veritas impermixta, aliquid coloris adjiciat, ut tamen apertius intelligatis, quod tantam hujus commenti seriem non modica falsitatis adjectio decolorat, scitote pro certo, quod cum sicut nunc ex temporum eventu cognoscitur, discretae menti verisimile videretur, ipsum de Lombardis suum potius consequi propositum potuisse, si se illis, quos populorum numerositas, profunditasque vallorum, armatorum copia, ac murorum reddit altitudo munitos, pietatis parentem exhibuisset, & clementiae Dominum, quam si trementibus pro culpa imposita subditis ultionis exerto mucrone terribilis occurreret in cuneis armatorum: ei nos, qui bona pacis procurare tenemur, bona fide suasimus, ut armatae militiae omisso terrore, sub indictarum omissione poenarum, & beneficiorum oblation, illos ad Imperii devotionem reduceret. Qui etsiin Lombardiam famulis stipatus inermibus accessit, quia tamen consilii fidelis oblitus, in partem Cremonensium caedis, actor factus est schismatis, scissamque in discordias Lombardiam fortius scindere, & Mediolanens • s a se terroribus & minis abigere studuit, quos tamen adversa parte ad unitatem trahere potius debuit in funiculo charitatis: non est quod nostrae imputetur innocentiae, si spe frustratus in Apuliam rediit, ipso spei conceptae interitum procurante. Post haec super tuitione libertatis Ecclesiasticae, super extirpanda haeretica pravitate, nostris beneplacitis paratum se obtulit, ad quem recurrens litera nostra respondet: Quod cum in Regno suo, ubi nullus manum vel pedem absque ejus movet imperio, in fidem catholicam haeresis latius venena diffunderet, & libertas Ecclesiae quasi penitus concul • ata jaceret: non credebatur capiti salutis adhibere remedium, qui pedem suo reddiderat contractu morbosum: sicque responsum hujusmodi lapsu modici temporis approbante, audito quod quidam pravo seducti consilio, Ecclesiae terram intrare volebant, in Siciliam, quasi fuga capta, ne rupta promissio eum falsitatis arguerit, potius abiit: ac contra illos verbo vel opere in aliquo non processit, nobis improperans, quod revertentes ad urbem Romanos filios speciales Ecclesiae, ad matris devotionem paterna curavimus diligentia revocare. Idem insuper intellecto, quod illos ab Ecclesiae charitate sejungere quidam iniquitatis filii nitebantur, & excogitato, quod facilius hanc & illos opprimeret, si praefatam charitatem acerbius fraud solita vulneraret: nobis tunc Reate praesentibus, ad sedem cucurrit Apostolicam etiam non rogatus: ubi sub multa humilitate promittens, quod terram Ecclesiae perditam in primum statum reduceret, & ipsam pro viribus defensaret: in Tuscia, ad quam vires suas contulit, recuperationem cujusdam castelli, quod ad jus Ecclesiae modico reduci labor poterat, impedivit. Et cum adhuc manus tradentes nobiscum essent in mensa, cum hostibus Ecclesiae, sicut ex consequentia facti, & literis suis, quae a nobis in tantae proditionis testimonium reservantur, aperte convincitur, hoc signo dato, inde vicarius pepigit in ipso, certo die exinde recedente, illi ad arma iste mons pestifer devotionis obsequia praestitit. Attendite quales Ecclesiae famulatus occultus hostis impendit, qui in Ecclesiasticum transformari non erubuit famulum, ut nobis ad nocendum fieret efficacior. Pro firmo tamen vos tenere cupimus, quod nos his sub dissimulatione praeteritis circa eum adhuc non permittens immutari affectum Apostolicae puritatis, per dictum Archiepiscopum, commisso sibi legationis officio, jura ei & praefato Conrado in eodem regno Hierosolymitano mandavimus subtracta restitui. Qui licet id fecerit, quia tamen formam sibi datam, propter quod ab eo ad nos extitit appellatum: excedens Terram▪ Sanctam, quod est inauditum à saeculo, post appellationem hujus sententiae supposuit Interdicti. Nos attendants quod ob id, in maximum ejusdem Terrae periculum, peregrini ex ipsa recederent, & alii inceptos ad illam transitus retardarent dictum sententiam, quae utpote latam post appellationem legitimam, ipso jure nulla fuerat, in omnibus aliis praefati alii Archiepiscopi, intacto remanente processu sufficienti, a Baronibus, Nobilibus, & Comitatibus Regni praedicti cautione recepta, in omni sinceritate de fratrum nostrorum consilio duximus relaxandam. Quod ergo ipse de nobis ob hoc labiis pollutis obloquitur, vester animus non turbetur; quia cum sit vas repletum vitiorum spurcitia, ea quae ipsius infecerunt animum, putat in aliis criminum deservire tormenta▪ ex quo cum malorum opprobria laudem, laudes quoque opprobrium resonent, a viro, cujus omnis lingua clamat infamiam, sugillationibus impeti eligimus multo fortius quam laudari. Sed forsan maculam opinionis suae, his credit abolere convitiis, quia se dum Viterbium moraretur inficiens, a facie hostium Ecclesiae non verecundus aufugit; & ad defensionem suorum fidelium, quos ipsius hosts in oculis ejus obsederunt, terram nullo prohibente vastarent, affirmans suum per nos ad illos interdici progressum, Imperialis honoris prodigus, sed timore prohibitus non accessit; ex eo innocentiam nostram accusans, quod ad evitanda hujus belli dispendia, nuntium a latere nostro non misimus. Sed nec mirum, cum eo tempore status Ecclesiae multiplici fuisset persecutorum afflictione turbatus. Venimus autem ad civitatem Castellanam, cujus cives se illi violato sacramento fidei, Ecclesia ignorant, prodentes, nullum jus per hoc in seipsis adquirere▪ nullum nobis circa possessionem, cum jurisdictionem civitatis & civium quasi possideret, Ecclesiam prodendo, potuerunt praejudicium generare. Quia illi, a quibus alteri potius quam sibi possidentibus non requiritur; possessionis initium, leges possessionum evertere, & extraneis jure confer nequivit possessorum. Necnon qui de reddendis possessionibus Ecclesiae ration ad eum pertinentibus, pluries juramentum praestiterat, satis improvide a nobis videbatur petere, quod non poterat absque per jurio retinere. Nec credi debet in hoc, nos sibi omnimodam coram arbitris vel alio modo justitiam exhibere paratos, fratrum nostrorum despexisse consilium; quod nunciis ejus inceptum judicium recusantibus prosequi, non fuerat requirendum; quin potius hanc petitionem ea duntaxat fraud intentasse proponitur, ut sic ei obloquendi de Ecclesia, & pacem inter ipsam & eum initam, irritandi occasio praeberetur. Illud quidem quod super facto Imperii inter caetera sua detestabilis testator Epistola, noster edisserit his literis calamus; ut quo pluribus ejus fictio cognita fuerit, eo fortius ex suo maneat commento confusus; dum de nobis obtrectat, quod ad nostram translato notitiam eum ad recuperanda jura imperii cum multis bellatorum intrare millibus Lombardiam, sibi ne Italiam intraret armatus; & de negoto Lombardorum in nos praecise compromitteret, Apostolico scripto mandavimus, ut illud perpetuo suspendere, vel jus imperii libere suffocare possemus, contra ipsum venerabilem fratrem nostrum Prenestinensem Episcopum, per quem ejus vacuaremus propositum, transmittens, ei impedimentis clandestinis per legatos & literas nostras per orbem undique procuratis. Iste vero, cui ne veritatem fateri, aut enarare possit judicium, a divina forsan est indignatione negatum: sicut obtrectationes personae nostrae non verecundatur ex falsis assumere: sic & excusationes suas ex similibus propositionibus non veritus ordinare, se per nuntios suos venerabilem fratrem nostrum Panormitanum Archiepiscopum, & quosdam alios, ad Apostolicam sedem missos, devotionem omnimodam super Ecclesiastica libertate, & reformandis Ecclesiae & Imperii juribus, obtul isse; nosque id attentantes & promittentes, a cujuslibet ipsius impedimento cessare, nuntiis suis ad eum redeuntibus, dilecto filio Gregorio de Monte Longo, Notario nostro, in suorum eversionem fidelium, legationis officium commisisse asserit: ipsoque nihilominus praefatos Archiepiscopum & alios nuntios suos, ad sedem Apostolicam remittente, & offerente satisfactionem omnimodam, nos cum contradicente saniore parte fratrum nostrorum, contra traditions sanctorum patrum, & solemnem morem Ecclesiae, unjust excommunicasse falso concludit: pro sua confusion subjungendo nos beati Petri vicarium, non habere ligandi solvendique potestatem, quasi velit asserere, nos concessa Apostolorum Principi carere clavium potestate. Quaesumus igitur libram rationis assumite, & in ea perpendatis praedictum Fredericum contra Ecclesiam, excessibus & beneficiis, quae ab ea recepit, appensis, clarius videte: quod licet draco iste qui ad illudendum nobis formatus, & in escam populo Aethiopum datus existit, aquas persecutionum in subversionem Ecclesiae ex ore quasi fluvium miserit, Apostolica tamen sedes ipsius nequitiam inaestimabili beneficiorum misericordia superavit. Nam eum olim ab annis teneris illorum morsibus, qui terram ejus & sanguinem sitiebant, in lacuna confusionis expositum, parentum & amicorum solatio penitus pene nudum videns mater Ecclesia, protinus circa ipsum nutricis & bajulae officium executa, eum pallio▪ Apostolicae sedis operuit, de laqueo venantium eripuit, multis laboribus & expensis ad Regni solium & coronam Imperii sublimavit. Insuper hoc ei fecisse modicum reputans, & sibi Hierosolimitanum sub • jci Regnum, & illum undique per orbem exaltare procurans, licet ab eodem multiplici se laesam afflictione doleret, a paucis tamen retroactis temporibus, contra Henricum natum ejus (qui partem non modicam Alemanniae ejus jurisdictioni subtraxerat) potenter astitit: & inafflictorum sibi per eum oblita vulnerum, ipsum de novo quasi in Imperatorem erigens, Teutoniam Apostolicis litters ipsius reformavit disiderio. His & aliis, quae non sufficimus recordari, beneficiis ipsius construens munimenta decoris: sed iste baculus impiorum, terrae malleus, universam conturbare terram, Regna conterere, & orbem desertum ponere cupiens, libertatem Ecclesiasticam in dicto Regno Siciliae in opprobrium servitutis extremae deducens, & Ecclesias quas ut earum teneritudine suum ventrem impleret, quasi jam penitus exossavit; sordibus, oneribus, & angariis opprimens, ease bonis sacris, deputatis sanctorum usibus, spoliavit, personas Ecclesiasticas carceri mancipavit, ipsosque in examine vetito accusationes suscipere, tallias solvere, & bona Ecclesiastica, ut se a vexationibus redimant, exhaurire, & postremo exulare coarctat. Ecclesiis pastorum solatio viduatis, non permittit sibi sponsum eligere, viduitatis vestimenta deponere, donec alicujus adulterinis amplexibus, per compulsionem extiterint copulatae. De Christian • rū habitaculis construens moenia Babylonis, & aedificia in quibus divinum nomen excolitur, illuc transferens, ubi Machometus perditus adoratur: turbis undique collectis, Crucifixi fidem & nomen publice praedicari in eodem Regno prohibuit. Recuperationem Terrae Sanctae & negotium impediens, ad ejus consummationem de bonis suorum fidelium conferri interdixit. Contra juramentum praestitum, & pacis inter ipsum et Ecclesiam reformatae foedera, nobiles privatos castris & ali • s bonis suis, uxoribus & liberis captivatis, loca sua proscriptos relinquere, domicilia in aliorum transfer coloniam: nutritos in croceis, amplexari stercora, & ad extremam cogit inopiam devenire. Nec non dum afflictone comprimit simili paupers, id tanto fortius Deo displicere putamus, quanto verius ipsos credimus innocents. Quid plura? Baronibus, militibus & aliis hominibus ejusdem regni Siciliae, ad fortunam & conditionem servorum inaudita crudelitate redactis: jam pro majori parte ipsius Regni habitatores non habent de proprio unde s • ramine vili quiescere, • uditates suas rudi sacco contegere, vel ventrem pene possent miliatio saturare. Cumque ululatus & clamores dictarum Ecclesiarum & hominum, a tempore dicti H. praedecessoris nostri, Ecclesiae aures continua deploratione pulsassent, & jam vix possemus eos absque lae •• one conscientiae sub dissimulatione transire: ipsum super correctione dictorum scelerum non semel, sed pluries, nunciis & literis monuimus, ac longa patientia temporibus expectavimus retroactis, si forsan oculos suos ad coelos erigere, exutus veterem, novumque indutus hominem, manus suas a tanta perpetratione facinorum cohiberet. De petita insuper emendatione dubii adhuc, volentes statum ejus proprio processu gratulari, eo Lombardiam cum armis intrante, mandavimus, ut in locis pro quacunque causa interdicto subjectis ipso praesente Interdictum minime servaretur: & eundem Fredericum nostris literis admonentes ut ne crucis negotium, quod ad utilitatem Ecclesiae, Imperii & totius populi Christiani fuerit ordinatum, impedire valeret, praecise in nos compromitteret: ne si contra Lombardos, armata manu procedens, tantam daret exempli perniciem ut praesumeretur a pluribus, quod caeteros Ecclesia fefellisset. Ceterum quia redintegrare scissuras Shismatis, nostto incumbit officio servitutis; pro sedanda Imperii & Lombardorum discordia, Praestinum Episcopum, commisso sibi legationis officio, illa consideratione potissime duximus destinandum, ut sibi & quibuscunque discordantibus, minori haberetur ration suspectus, quo suis actibus minus sirmamenti odii vel amoris ingereret, qui a mundo & carne ex susceptione sanctae religions abstractus, in divini amoris altitudinem evolasset. Noster sibi destructor respondeat, quid ex hoc nobis & eidem Episcopo poterit imputari, si Placentiae inter patres, filios, affines, consanguineos, & germanos ordinata concordia, eo praesente & protestante, quod id salvis honoribus & juribus Imperatoris & Imperii, & quorumlibet aliorum fieret, consummationem accept? Quinimo idem blasphemus intelligat, sibi ad infamiam merito reputari, quod cum ad ipsius & nuntiorum suorum instantiam, venerabilem fratrem nostrum Ostiensem Episcopum filium nostrum T. tituli sanctae Sabinae Presbyterum Cardinalem, pro pace juxta formam ab eisdem nunciis inter Lombardos & Imperium reformanda, ad partes misissemus; easdem▪ idem dictis Legatis petita & ampliora adimplere paratis, & delusis nobis reformationem pacis per ipsos noluit acceptare. Ecce, nunc intelligite, qualiter Imperii jura conculcavimus. Ex praemissis advertite, qualiter hic a nobis fuerit impeditus: quod longo & inani labor suos & suorum humeros decrevit prius conteri, quam passus extiterit per nos jura Imperii reformari. Praeterea, idem illatis Ecclesiae non contentus injuriis, data quibusdam rebellibus nostris non modica summa pecuniae, seditionem contra nos in Urbe molitus pluries commovere, ut nobis & fratribus nostris a seed nostra repuls • s, & concusso capite, fidei quod superaedificavit Dominus, impulsu ejusdem Frederici rueret leviori: Ferrariam & quasdam alias terras Ecclesiae, in Lombardiam contra juramentum praestitum temere veniens, occupavit. Super quo, & aliis credens detinere inanibus verbis dictos Panormitanum Archiepiscopum & alios nuntios suos cum literis de credentia, ad nostram duxerit praesentiam destinandos. Quibus offerentibus nobis satisfactionem super praemissarum offensarum emendatione: venerabilem ante & post ipsorum a curia nostra recessum, terram Sardiniae & Maessan • Lunensis Diocesim occupare, ad Romanam Ecclesiam pertinentes, non omittens, ipso iacto, ne ultra ejus expectaremus correctionem edocuit: ac non debere fidem sibi vel suis Nunciis adhiberi, operis evidentia demonstravit. Ex quo illud solum in conscientia sua legens, quod cor ejus ad conterendas Ecclesias & catholicam fidem dirigitur, de nobis, quibus se jam quocunque fraudis vellere occultare non potest, non immerito suspicatur; quod ipsius potentiam habentes justitiae ration suspectam, cum melius sit ante tempus occurrere, quam; post inflicta vulnera remedium invenire, ad avertendas suorum progressuum semitas, officium Legationis dicto Notario commisimus: quod nequaquam juxta ipsius suspicionem id fecimus, sed ut per eum bellorum cladibus, animarum corporumque periculis obviare possemus. Ex praemissis igitur & aliis nequeuntes de ipsius correctione sperare, & dolentes nos ejus promissionibus toties & toties fuisse delusos: praefatum Fredericum, de fratrum nostrorum consilio, sententia excommunicationis durimus innodandum. Quamqnam ex hoc perditum intellectum resumere, & coram Deo potius humiliari deberet: eo tamen amplius inde furens, quo jam suam confusionem agnoscens, fortius veretur, ut Ecclesiae obsterricante manu educatur colubris tortuosus. Nos ex personae nostrae meritis indignos asserens, qualibet officii authoritate Papalis: per nos praedicta sententia minime potuisse constringi, suis praesumptuose literis asserit: & nos qui temporibus nostris patrimonium Ecclesiae, per gratiam Dei, non modice ampliavimus, de dilapidatione bonorum Ecclesiasticorum, dispensationum processu, receptione munerum, & avaritiae vilitate redarguit. Ac contra eum, ex illo quod contrahendis inter neptem nostram & naturalem ejus filium, sponsalibus petitum subtraxit assensum, provocari falso confingit: illud apertius mentiens quod Longobardis contra eum & Imperium corporale praestitimus sacramentum: seu quod totius orbis decimas Terrae Sanctae utilitatibus reservatas, convertere promiserimus in ejus compendium, si arbitrio nostro negotium exponeret Longobardorum. Fatemur autem, nos defectu meritorum nostrorum indign Christi esse vicarium: fatemur nos oneri tanto insufficientes existere, quod humana conditio non potest absque divino suffragio supportare; nihilominus tamen, vices nobis commissas, prout melius nostra permittit fragilitas, exequentes, secundum quod locorum, temporum, personarum, & negotiorum qualitas & natura requirunt, disponenda disponimus: & cum excellentibus personis pure & secundum Deum, cum necessitas id exposcit, de nostrae potestatis plenitudine dispensamus. Veruntamen non est dolor quod sic profundo gladio ejus feriat animum, sicut dum terminos Regum transgreditur, nec potest aggredi officia Sacerdotum. Propter quod idem qui pro auri fame dictum Regnum Siciliae jam redegit in cinerem, credens se, qui omni tempore vitae suae paucis pure, pluribus vero justitiam pretii venalitate corruptus exhibuit: quod in persona sua resuscitans magnum Simonem, luto temporalium maculare possit Ecclesiae puritatem, ut sic in spiritualibus grassari, & in suis permitteretur sordibus remanere: murum integritatis, Ecclesiae multis, & specialiter oblation castrorum ac parentela inter suos & nostros contrahenda, pro qua nos per quosdam magnos Praelatos & nuncios suos pluries requisivit, tentavit infringere. Nunc vero quia id nulla instantia nulloque ingenio, sicut est in curia nostra quasi notorium, a nobis potuit obtinere: quin potius se cum suis perditioni relictum arcium suarum fallaciis in pejus proficere jam agnoscit, quia nesciat ultra quid faciat: seipsum mendaci suo in aliorum detractione deturpat, more meretricis Aegyptiacae, quae Joseph invitavit ad stuprum, & ab ipsos contempta, apud virum suum volens accusavit invitum. Unum quidem est de quo, etsi pro homine perditio sit dolendum, laetari non modicum & Deo regratiari debetis: quod volenti domino diutius occultari non patitur: umbra mortis iste, qui gaudet se nominari praeambulum Antichristi: non expectans propinquum suae confusioni judicium manibus propriis effosso suarum abominationum pariete, per dictas literas ejus suarum producit in lucem opera tenebrarum, in eis constanter proponens, quod per nos tanquam Christi vicarium vinculo ercommunicationis astringi non potuit. Sicque affirmans, non esse apud Ecclesiam a Domino beato Petro, et ejus successoribus ligandi atque solvendi traditam potestatem, dum Haeresim asserit, proprio sibi argumento concludit; consequenter ostendens, quod male sentiat de caeteris fidei Orthodorae articulis, dum Ecclesiae, super quam fides fundata consistit, auferre nititur concessum verbo Dei privilegium potestatis. Sed quia minus been ab aliquibus credi possit, quod se verbis illaqueaverit oris sui, probationes in fidei victoriam sunt paratae: quia iste Rex pestilentiae, a tribus Baratoribus, ut ejus verbis utamur, scilicet Christo Jesu, Moyse & Machometo, totum mundum fuisse deceptum: & duobus eorum ingloria mortuis, ipsum Jesum in ligno suspensum manifest proponens: insuper dilucida voice affirmare, vel potius mentiri praesumpsit, quod omnes fatui sunt, qui credunt nasci de virgins Deum, qui creavit naturam, & omnia potuisse. Hanc haeresim illo error confirmans, quod nullus nasci potuit, cujus conceptum viri & mulieris conjunctio non praecessit: & homo debet nihil aliud credere, nisi quod potest vi & ration naturae probare. Haec; & alia multa, quibus verbis & factis Catholicam fidem impugnavit, & impugnat, suo loco & tempore, sicut decet & expedit, manifest poterunt comprobari. Quocirca; universitatem vestram rogamus, monemus, & hortamur attente, in virtute obedientiae per Apostolica scripta district praecipiendo; quatenus ne dictus Fredericus corda fidelium fallacibus verbis subvertere, vel contagione sua possit quomodolibet gregem Dominicum maculare, Clero & populo vobis subditis, supradicta plene ac fideliter exponatis. Datum Lateraui, Duodecimo Calend. Junii, Pontisicatus nostri Anno Decimo tertio.

Clausula suprascripta mittitur Domino Regicum Literis praecedentibus, hoc modo: Quocirca, serenitatem Regiam monendam durimus et hortandam, quatenus supradicta tibi facias diligenter exponi, ne Regalis innocentiae puritas possit verbis fallacibus maculari. Datum Laterani, &c. ut prius.

Haec igitur divulgata, & multis Regibus ac Principibus & Magnatibus, mutatis tantum titulis, transmissa per orbem, timorem & horrorem, necnon admirationem cordibus fidelium incusserunt, & Imperialem Epistolam suspectam, licet probabilia continerent, reddiderunt, unde corda multorum, qui prius cum alterutro steterant, fluctuantia reddiderunt. It nisi Romana avaritia devotionem populorum a Domino Papa plusquam expediret et deceret, avertisset: totus mundus hac Epistola exasperatus, in Imperatorem, quasi in manifestum hostem Ecclesiae, et Christi inimicum, graviter et unanimiter insurrexisset. Sed proh dolor! multi filii a patre suo Papa avulsi sunt, & Imperatori adhaerentes, asserebant; quod odium inexorabile inter eos jam induratum, praedicta jurgia ec invectiones excogitatas excitabat. Et unjust improperat Dominus Papa, quod eundem Fredericum dilexerit, & promoverit in novitate creationis suae; hoc enim totum factum est in odium Othonis, quem Ecclesia adjutorio Frederici usque ad mortem persequebatur, quia dispersa Imperii, secundum Sacramentum suum, viriliter congregare caepit, sicut qui praesens est Imperator Fredericus facere proponit. Unde hoc faciendo Fredericus militavit Ecclesiae, et plus tenetur Ecclesia Romana ipsi, quam Imperator Ecclesiae Romanae rationabiliter teneatur obligatus. Sentit Ecclesia Occidentalis, praecipue tamen religiosorum, & prae omnibus aliis devotissima Deo Anglicana Ecclesiae, Oppressiones Romanorum quotidianas, nec adhuc unquam pressuras sensit Imperiales. Addiditque populus: Quid sibi vult istud? Retroactis temporibus imposuit Papa Imperatori, quod ipse Machometo legique Saracenicae plus consensit, quam Christo vel legi Christianae: nunc autem in sua invectiva Epistola imponit eidem, quod tam Machometum, quam Jesum vel Moysem, quod horrible est recitare, vocat Baratazem. In Epistolis suis humiliter de Deo seribit Imperator & Catholice; nisi tantum quod hac ultima Papali personae derogat, non officio, nec publice praedicat: nec procaciter sustinet quicquam Haereticum ut novimus adhuc, vel prophanum: non usurarios nobis misit, vel raptores reddituum: ( as this Pope and his predecessors did. ) Et sic ortum est schisma in populis formidandum.

Diebus etiam illis, videns Dominus Papa robur & constantiam Imperatoris nondum enervatam, sibi & Romanae Ecclesiae nondum incurvari, misit per totam Alemanniam Praelatis, Magnificis, & alias manentibus, Epistolas prolixas commonitorias, & praecepit district, ut omnes insurgerent in suum Imperatorem, Deo et Ecclesiae Romanae rebellem, et eundem magnis convitiis diffamavit. Absolvit etiam omnes, qui eidem fidelitatis Iuramento tenebantur, astricti, persuadens ut essent in infidelitate fideles, in inobedientia obedientes: (against St. Paul's and St. Peters Doctrine, Rom. 13. 1, to 7. Tit. 3. 1. 1 Pet. 2. 13, 14, 15.) sed tantum promeruit Romanae Ecclesiae improbitas omnibus execranda, quod a nullis, vel a paucis, meruit Papalis auctoritas exaudiri.

In ejusdem anm Aestate, Dominus Imperator volens Mediolanensibus proditoribus suis, Bononiensium auxilia praecludere, in Bononienses impetum fecit formidabilem. Volebant enim in favorem Papae & M diolanensium suorum, exire ad debellandum exercitum Imperialem: cum ecce repent exeuntibus occurrit Imperator, & suos inter Cives & Civitatem armatos interposuit, & Civium cuneos terribiliter subito dissipavit. Qui fugientes, per quaedam diverticula cupientes ad Urbem remeare, sese in amnem, quem transire necesse habebant, praecipitaverunt: ita ut plures submersi, quam in ore gladii caesi, miserabiliter perierunt: ( a just reward of Popish Rebels against their Sovereign. ) Deinde, Dominus Imperator, postquam Bononienses illi dextras dederunt, qui in cavitate remanserunt, direxit suorum armatorum legiones versus Mediolanum. Et in brevi temporis spatio, fossata sua, quibus se Mediolanenses undique cinxerant, erectis machinis & applicatis pontibus multis, cum suo exercitu trans • it numeroso. Unde timor & tremor Cives invasit inopinabilis, & audito Bononiensium infortunio, gemitus gemitibus cumularunt. Unde negotium illud ad votum consummasset, nisi mota per Papam periculosa perturbatio, ad partes ulteriores provocatum Dominum Imperatorem transtulisset. Quod comperientes Cives, facti animosiores, extulerunt caput, & per vicinia discurrentes, Castra Imperialia obsederunt. Et per quendam Legatum, quem ad consolationem eorum illuc Dominus Papa miserat, solidati, Ferrariam obsederunt, hostiliter vallaverunt: nec ab eis nisi se absolute redderent, satisfactionem admiserunt obsessorum, hoc Legato persuadente, & Cives ad hoc Mediolanenses immisericorditer compellente.

Circa dierum illorum curricula, Dominus Papa scripsit Regi Francorum, solemnes eidem Nuncios destinando; significans eidem, ut juberet Epistolam suam coram ipso & toto Baronagio Franciae solemniter & memoriter legi & intelligi. Cujus summa & tenor talis fuisse perhibetur. Noverit dilectus filius Ecclesiae Spiritualis, Illustris Rex, & totum Francorum Baronagium, nos deliberatione & tractatu diligenti omnium fratrum nostrorum condemnasse, et a culmine Imperiali abjudicasse Fredericum dictum Imperatorem, et Robertum Comitem fratrem Regis Francorum, loco ipsius elegisse substituendum: quem etiam omnibus nisibus Ecclesia non tantum Romana, sed universalis, duxit non segniter adjuvandum, & efficaciter promovendum. Nullo igitur modo, tantum sponte oblatam dignitatem apertis brachiis suscipere ne pigritemini; ad quam opes & operam abundanter effundemus consequendam. Scelera enim praedicti Frederici multiplicia, sicut jam novit mundus, eundem irrestaurabiliter condemnarunt. Ad quod, inito consilio, circumspecta prudentia Francorum respondit: Quo spiritu vel ausu temerario Papa tantum Principem, quo non est major, imo nec par inter Christianos, non convictum vel confessum de objectis sibi criminibus, exhaeredavit, et ab apice Imperiali praecipitavit? Qui si meritis suis exigentibus deponendus esset, non nisi per generate Concilium cassandus judicaretur. De transgressionibus suis non est hostibus suis fides adhihenda, quorum Papa dignoscitur esse capitalis. Vobis adhuc insons, imo bonus fuit vicinus, nec quid sinistri vidimus de eo in fidelitate saeculari, vel fide Catholica. Scimus autem, quod Domino nostro Jesu Christo fideliter militavit, marinis & bellicis se periculis confidenter opponens. Tantum Religions in Papa non invenimus. Imo qui eum debuit promovisse, & Deo militantem protexisse, eum conatus est absentem confundere, & nequiter supplantare. Nolumus nosmetipsos in tanta pericula praecipitare, ut ipsum Fredericum tam potentem impugnemus, quem tot Regna contra nos juvabunt, & causa justa praestabit adminiculum. Quid ad Romanos de prodiga sanguinis nostri effusione, dummodo suae irae satisfaceremus? Si eum per nos et alios devicerit, omnes Principes mundi conculcabit, sumens▪ cornua jactantiae et superbiam, quoniam ipsum Fredericum magnum Imperatorem contriverit. Sed ne in vacuum Papale mandatum videamur suscepisse, licet magis conster hoc ob odium Imperatoris, quam nostri dilectionem ab Ecclesia Romana derivasse, mittemus Nuncios prudentes ex nobis ad Imperatorem, qui quomodo Catholica sentiat, diligenter inquirant, nos super hoc certificaturos. Et si nil nisi sanum invenerint, cur infestandus est? Sin autem, et ipsum, imo etiam ipsum Papam, si male de Deo senserit, vel quemlibet mortalium usque ad internecionem persequemur. Quae cum audierunt Nuncii Papales, confusi recesserunt. Adierunt igitur Dominum Imperatorem Francorum Nuncii solemnes, ipsi mandata quae a Domino Papa receperunt, seriatim nunciaturi. Quod cum audisset Dominus Imperator, de immanitate odii stupefactus, respondit, se esse virum Catholicum, Christianum, sane de omnibus Orthodoxae fidei articulis sentientem. Et addidit, Non placet Domino meo Jesu Christo, ut unquam recedam a fide magnificorum Patrum, & Antecessorum, sequens vestigia perditorum. Judicet autem Dominus inter me & ipsum, qui me ita per Orbem tam nequiter diffamavit. Et tendens manus in Coelum, lachrymis obortis, singultando exclamavit, Deus ultionum Dominus reddat ei retributionem. Et conversus ad Nuncios, ait: Amici mei, & vicini charissimi, vere, quicquid dicat inimicus meus, sititor sanguinis mei, & honoris subversor, credo sicut alius Christianus; & si bellum mihi movere disponitis, non miremini si me defendam ab insurgentibus in me: Spero enim, quod Deus protector innocentium, me potenter liberabit. Novit enim Deus, quod Papa in favorem mihi rebellium, praecipue Mediolanensium haereticorum, contra me levat calcaneum, & insurgit iracundus. Sed vobis totus in gratiarum actiones assurgo, quod voluistis ante assensum per responsionem meam de praesenti causa certificari. Ad haec Nuncii: Nolit Deus ut unquam ascendat in cor nostrum, ut aliquem Christianum sine manifesta causa impugnemus. Nec nos pulsat ambitio; credimus enim Dominum nostrum Regem Galliae, quem linea Regii sanguinis provexit ad Sceptra Francorum regenda, excellentiorem esse aliquo Imperatore, quem sola electio provehit voluntaria: sufficit Domino Comiti Roberto, fratrem esse tanti Regis. Et his dictis, cum dilection & gratia Imperiali recesserunt. Et sic in hoc proposito conatus Papalis irritus evasit.

Persuasit interea Dominus Papa, & per Praedicatorum & Minorum ministerium provocavit multiformibus argumentis, ut sibi pecuniam undecunque abrasam in detrimentum Imperatoris adquirerent. Et facti sunt eo tempore Praedicatores & Minores Regum Consiliarii & Nuncii speciales, ut sicut quondam mollibus induti in domibus Regum erant, ita tunc qui vilibus vestiebantur, in domibus, cameris, & palatiis essent Principum. Vocavit eum Dominus Rex tunc temporis fratrem J. de Sancto Aegidio ad consilium suum. Admirati sunt multi, quod preces fidelium non curavit Dominus Papa, sicut legitur de Petro servato in carcere.

The Emperor justly incensed with these Antichristian proceedings of the Pope against him, resolved to march with an Army to Rome itself, to chastise him according to his demerits, and put a period to his vexations.

Sub illis quoque diebus, cum vidisset Dominus Imperator, quod Papa non tantum sanguinem suum sitiret avidissime, imo in favorem rebellium Mediolanensium Haereticorum ad ejusdem vilissimam dejectionem anhelaret, relicto & ad horam suspenso belli quod proposuerat negotio, Urbi, ut terribilior suis appareret, audacter coepit appropinquare: Cui adventanti occurrerunt quasi Domino suo Viterbienses, cum aliis Nobilium Civitatum Potentatibus & Civibus reverenter cum honor, & cum numerosa Romanorum multitudine: Sicut ex tenore Epistolae Imperialis transmissae Regi Angliae colligi potest manifest.

FREDERICUS Dei gratia Romanorum Imperator, semper Augustus, Jerusalem & Siciliae Rex, illustri Regi Anglorum, dilecto sororio suo, salutem & syncerae dilectionis affectum. Triplex doloris aculeus, qui cor nostrum quotidie pungit & stimulat, jam nos ultra flere non patitur, quin dolor intrinsecus prorumpat in gemitus, & gemitus exeant in clamores, dum per dissensionis novae materiam, ad quam universalis Ecclesiae rector & Pontifex, violenta nos quadam compulsione coegit, Catholicae fidei detrimenta cognoscimus, Eclipsim justitiae manifest perspicimus, & Terrae Sanctae dispendium miserabiliter deploramus. Sed illa non minus angustia perurgemur, quod Hely Sacerdotis oculi • alligantes, nullum horum periculorum aspiciunt: sed tanta circa nos iracundia commovetur, tanta circa Mediolanenses & eorum fautores rebels Imperii dilection perstringitur: ut orbe toto dubii successus eventibus, vel fortunae periculis potius prorsus exposito, ad conculcandam Imperii sacri justitiam, & Mediolanensium rebellium nostrorum auxilium totus assurgat. Nec nos super hoc laesae conscientiae stimulo pungimur, nec laedentis famae judicium expectamus: quin a multis retro temporibus, periculorum istorum omnium divina quadam inspiratione praesagi; praesens semper evitaverimus scandalum, istius Summi Pontificis gratiam omnia quocunque potuimus ingenio, licet frustra, laboravimus obtinere: personae nostrae non parcendo laboribus, rerum nostrarum non cavendo dispendiis, & persaepe fidelium nostrorum vitam pro suis & Ecclesiae Romanae subsidus liberaliter exponendo. Sed, quod dolentes referimus, nihil penitus cepimus toto tempore laborantes, nullam ab ipso pro nostris obsequiis affectionem retulimus: semper se contrarium nobis posuit, semper Imperii sacri profectibus obviavit. Imo quod crudelius ab omnibus debet reputari, existentibus nobis in Ecclesiae Sanctae subsidiis apud eum, Civitatem Castellae subtraxit Imperio: prout per Literas suas, quas Castellani nobis noviter assignarunt, manifest probatur. Nihil tunc temporis etiam potuimus ab ipso de cunctis petitionibus nostris, nobis & Imperio favorabile reportare. Legato, quem tunc ipso tempore pro nobis se misisse dixit in Syriam, ut Aconensium & quorundam Regni Hierosolymitani nobilium, nobis & filio illatas injurias emendaret, authoritatem omnem per contrarias latentes Literas, subsequenter ademit. Eodem ipso tempore Mediolanensibus ne contra fideles Imperii Cremonenses insurgerent, nec Florentinis Vesenenses fideles nostros offenderent, potuimus aliquas Literas obtinere: cum nobis in auxilium ipsorum, ne indefensam dimitteremus Ecclesiam, procedendi licentiam denegaret. In Germaniam deinde procedentibus nobis, ad primogeniti filii nostri malitiam reprimendam, favorem omnem promisit ore tenus, sed per Nuncium suum Literas de credentia deferentem, Principibus nostris nobiscum praesentibus in Curia Maguntina, sub omni qua potuit attestatione latenter injunxit, ne electioni filii nostri minoris vel cujushbet de domo & sanguine nostro modo quolibet consentirent. Processum nostrum deinde in Italiam ad reformandum Imperium, in eadem per Literas & Nuncios suos, praesertim Episcopum Praenestensem, qui Placentiam & Mantuam omni qua potuit calliditatis fraud subjunxit, prout scivit & potuit, praepedivit. Tandem, cum post obtentam faciente Domino de Mediolanensium strage victoriam, prodesse sibi furtivas hujusmodi legationes & Literas non videret, ense nostrae justitiae, suae nequitiae fraudibus pravalente, processibus nostris coepit apertioribus obstaculis obviare: manifestius inhibendo Civitatibus & Nobilibus Marchiae, Anchonitensis, & vallis Spoleti, de quibus auxiliari tenebatur Imperium, non noceri, ne in Lombardiam venire vel mittere milites attentarent. Anchonitanis etiam & aliis locis maritimis, sub excommunicationis poenitentia, & banno Decem Millium Marcarum, injunxit: ut Venet is excellentiae nostrae rebellibus, contra mandatum & Interdictum nostrum, quaeque necessaria ministrarent, prout haec omnia per Literas suas evidentissime comprobantur. Aliquibus etiam nobilibus Marchiae Tervisiae, quos Imperii fide debiles & vacillantes effecerat, Literas destinavit, ut a nobis manifest recederent: pro certo scituris, quod nisi ordinationi, & mandato suo negotium Lombardiae vellemus praecise committere, contra nos excommunicationis sententiam fulminaret. Super quibus omnibus, dilectorum Principum & aliorum fidelium nostrorum communicato consilio, qui nobis in obsidione Brixiae tunc temporis assistebant: volentes, ut duximus, inter nos & Ecclesiam scandalum praecavere, solemnes Legatos nostros ad sedem Apostolicam duximus transmittendos; per quos, & de quibusdam aliis frivolis, quae in Regno nostro Siciliae contra jus & libertatem Ecclesiae attemptata dicebat, satissactionem obtulimus; & desideratam inter nos & Ecclesiam unionem, Nunciis & mutuis cautionibus roborandam, multoties dudum a nobis per innumerabiles Nuncios expetitam, denuo repetivimus per eosdem. Quam cum libenter affectare se diceret, modum cautionis & formam judicio nostro committens; Nunciis nostris & suis cum unionis & pacis concessae fiducia redeuntibus ad nos alacriter, omnino celatis, Gregorio de Monte longo (quem pridem in Lombardiam suspectum nobis & nostris simplicem Nuncium habebamus, & quem de regione ipsa promiserat revocare) contra nos & nostros, in eadem provincia Legationis officium plene commisit. Ad majoris quoque coaggerationem nequitiae, dum nos propter unionis promissae fiduciam reportaret incautos, per quosdam Principes & fideles nostros admoneri mandavit super quibusdam gravaminibus, quae in Regno nostro Siciliae & Urbe Romana contra se & Ecclesiam per nostros officiales & Nuncios illata dicebat. Ad quae omnia cum Domino ipsorum admonitorum, ut minus aliorum quamplurium religiosorum judicio, serenitas nostra plenissime respondisset, responsionibus singulis ad singula capitula non contenti, verbum generale subjunximus: quod voluntatem & responsionem nostram in singulis suo judicio committebamus, & totum prout haec quamplurium Praelatorum omni fide dignorum Literis & testimonio manifest comprobantur. Et cum super his omnibus, Nuncios nostros super responsionibus ipsis & satisfaction plenaria facienda, plena nostri culminis authoritate munitos ad ejus processus sul faciente astutia praecidendam: contra nos die Palmarum, qui processibus talibus est prorsus insolitus, contra morem Ecclesiae, perperam & injuriose processit. Nos autem, qui processum hujusmodi temeritate plenum, et justitia vacuum habebamus, ad fratres suos Literas & Legatos transmisimus, generale petentes Concilium convocari: in quo Judicis corrupti nequitiam, ac Imperii nostri justitiam & innocentiam nostram, argumentis arguere luce clarioribus spondebamus. Super quo nedum quod justitiae nostrae delataratio fuerit, imo contra jus gentium, quod violari Legatos & Nuncios non permittit: praedictos Nuncios nostros Episcopos, iste qui scribitur Servus Servorum Dei, turpissimo carceri mandavit intrudi. Attendite igitur & videte, si sunt ista facta Papalia, si sunt haec opera sanctitatis: et si compositae praedicationi conveniat in interitum mundi deducere, conculcare justitiam: et dissimulatis fidelium oculorum nostrorum judiciis, secundum infidelium Mediolanensium faciem judicare. Sed nec in his omnibus, cum contra nos spiritu oris sui licet perperam procedebat, ad justum Imperialis vindictae judicium movebantur; quousque ad extremam interemptionem nostram & manifestam exhaeredationem Imperii se ostendit temporaliter prosilire; dum nobis in Marchia Tervisina morantibus, ad pacificandam candem (quam ob dissensiones continuas & antiquas passim stragibus occisorum invenimus rubricatam) Marchionem Estensem, Comitem Sancti Bonifacii, & alios Nobiles Regionis, qui ad suggestionem Summi Pontificis simul in necem nostram conjuraverant; cum Civitate Tervisii, non modica data pecuniae quantitate, fecit nobis et Imperio rebellare. Civitatem nostram Ravenna, per Paulum Transurarum antea fidelissimum nobis, & factum postmodum per corruptionem Papalis pecuniae proditorem, tractante Magistro Legato Cardinali, tunc Marchiae & Imperio subtrahens, & ab eis sibi & Ecclesiae, tanquam Princeps & Pontifex, sacramenta fuscepit; & plateas publicas per Marchiam & Ducatum, quem ab Imperio detinebat, Nunciis ad nos venientibus & necessaria nobis & exercitui nostro deferentibus, praecludi mandavit; adeo quod nonnullos ex eis, more praedonio, bonis omnibus spoliatos, carceri mancipare praesumpsit. Haec omnia faciens, ut nos & Milites nostros tam Italos quam Germanos, vel famae perimeret▪ vel ab obsidione Mediolanensium & nostrorum depopulatione rebellium, necessario revocaret. Quibus omnibus non contentus, contra nos & Imperium se belli Ducem & Principem manifest constituit; Mediolanensium & aliorum infidelium proditorum causam, suam propriam faciens, & ipsorum negotium ad se manifest convertens, praefectos Mediolanensis, imo verius Papalis exercitus, statuens, loco sui Gregorium de Monte longo, praedictum, & fratrem Leonem Ministrum ordinis fratrum Minorum, qui non solum accincti gladiis & loricis induti, falsas militum imagines ostendebant, verum etiam praedicationi insistentes, Mediolanenses & alios, quicunque nostram & nostrorum personam offenderant, a peccatis omnibus absolvebant. Hodie quidem praedicti Legatus & Frater, contra nos & Imperium se scribunt rectores & Dominos: per quod evidenter datur intelligi, quod Papa non solum sit infidelium fautor, quos omnes pro majori parte publica mundi lingua testator haereticos: sed in praejudicium et exhaeredationem Imperii, sibi Mediolani Regimen et Dominium temporaliter usurpavit. I am igitur ultra justo judicio tot provocati dispendiis, tot injuriis lacessiti, manus nostras continere nequivimus: quin apprehenderemus arma & scutum, nostram & totius Imperii causam contra publicum hostem publice contra temporalem temporaliter prosequentes, filialem illi nequivimus amplius dilectionem ostendere: quia nedum quod affectionis paternae dulcedinem nobis non redderet, nec dum injuriis exhaeredationis afficeret, sed vitam nostram et sanguinem crudeliter sitiebat. Sed Liguriae partibus, quae in deditionem nostram venerant, Militum & Balistariorum praesidio, non sine multis aerarii nostri dispendiis, prout expedit comminutis, ac in peregrinatione Tusciae multis Imperii juribus reformatis, praemisso nihilominus H. benigno filio nostro, illustri Regi Turrium & Galluris, sacri Imperii in Italia Legato, ad Anchonitanam Marchiam revocandam, nos personaliter versus Ducatum Spoleti, ac partes Urbi vicinas, erectis Aquilarum nostrarum victricibus signis, convertimus; totam terram nostris processibus occurrentem, usque Viterbium, Civitatibus admodum paucis exceptis; propter tam graves et infestos, ingratitudinem et offensam, ad jus et proprietatem Imperii revocantes. A Viterbiensibus autem & locis ac Civitatibus circumvicinis, cum summa devotione recepti, dum, jam hosti & adversario nostram ostenderemus potentiam, e vicino timore terribili licet juste perterritus, tamen per seram poenitentiam sibi non crederet posse consulere, in profundum desperationis immersus, ac viribus propriis omnino diffisus, Romano populo clamante nostrum ad Urbem gratanter accessum; garsones quosdam & vetulas, necnon & paucos admodum conductivos Milites, veris praeter solitum profusis lachrymis exoravit, ut contra nos crucem assumerent; in sua praedicatione mentitus, quod nos ad eversionem Romanae Ecclesiae ac violationem sacrarum reliquiarum beatisiimorum Apostolorum Petri & Pauli, procedere nitebamur. Excuset igitur recto judicio magnificentia Regia motum nostrum, ad quem nos adversarii nostri malignitas impulit; et quem, ad conservandum non magis Imperii quam omnium Regum et Principum terrae decus, justitia persuasit. Uosque prae caeteris orbis Regibus causam nostram tanto ferventiori favore debetis assumere: tantoque securius confovere: quanto velut totius oneris et honoris nostri participes, ac per nos ad istarum omnium moderamen, si been recolitis, confidenter assumpti, et ab adversa parte contempti, innocentiam nostram et Imperii nostri justitiam puriori zelo ac sinceriori potestatis conscientia confovere. Datum Viterbii.

His igitur per orbem auditis & cognitis, fama Domini Papae et auctoritas magnam subiit ruinam et detrimentum: et subortum est scandalum, et coeperunt viri prudentes et sancti timere vehementer de Ecclesiae, et Domini Papae, et totius Cleri honor; et formidare ne Dominus in furore maximo populum suum insanabili vulnere sauciaret.

In octavis vero Epiphaniae, congregati sunt Londini Archiepiscopi & Episcopy cum multis aliis magnatibus, praesente etiam Legato, reponentes querimoniam gravissimam coram Rege in curia sua super variis injuriis, & oppressionibus & quotidianis desolationibus illatis Ecclesiae per iniquum Regis consilium ( Especially by this Legate ) contra suas chartas & juramanta temere veniendo, nec patitur suis pastoribus viduatas Ecclesias, restitutas respirare: sed ut ab eisdem Ecclesiastica bona variis argumentis extorquent, annis plurimis ease in manu sua detinet, nec patitur electiones canonicas celebrari: Super quibus injuriis illatis, & diatim multiplicatis, omnes se asserunt vehementer admirari, cum ipse Rex toties juraverit, se jura Ecclesiastica illibata conservare, ipsomet audiente, & candelam tenente, quod omnes Episcopy in violatores libertatum Ecclesiasticarum, simul sententiam sulminabant, in cujus sententiae consummatione, Rex ut alii, suam candelam extinxit inclinando. Et erant contra Regem in querimoniis Episcoporum capitula circiter 30. Et eatenus processum est, quod la • a sit iterum sententia terribiliter nimis in omnes Regis consiliarios, qui ejus animum ad praedicta enormia conabantur inclinare.

Et nondum negotiis in Concilio praedicto perfect expeditis, venerunt ab Imperatore duo Nuncii ad Regem, per quos ei literatorie significavit Dominus Imperator, se non immerito nimis admirari, quod ipsum sinebat sine aliqua contradictione in sua Christianissima terra tam horribiliter et irrationabiliter excommunicari. Et quod ob •• tus foederis maritalis & amicitiae inter eos initiatae per matrimonium Isabellae jam Imperatricis, ipsius supremi Principis statum & famam permittebat denigrari. Quamobrem hujus rei coadjutorem, scilicet Legatum, quem Rex inconsulte in Regnum suum vocaverat, exposcit a finibus Angliae propulsari, quia ipsum inimicum suum & Regni Angliae esse veraciter affirmavit: abrasit enim undecunque impudenter omnem quam potuit pecuniam, ut Papae satisfaceret avaritiae et Imperialem confunderet dignitatem. Quibus nunciis Rex inito consilio, respondit; quod oportuit ipsum Papalibus et Ecclesiasticis mandatis obedire pronius caeteris principibus mundi, praesertim cum Tributarius vel feudarius Papae esse de jure comprobetur: et sic se excusando, turpiter accusavit; Rex vero, sperans in hoc placere Imperatori, scripsit Papae supplicans attentius, ut ipse gratia affinitatis mitius ageret cum Imperatore. Quod cum Papa audisset, in iram vehementem resolutus, contumeliosa in haec verba prorupit: Vere non invenitur in Anglia quis fidelis. Et ab ejus ore verbum rapuit quidam ibidem existens ex parte Regis, dicens: Pater sancte, idcirco non miremini, si Rex Angliae suis Anglicis fidem non perhibeat, sed alienigenis: quia vix est aliquis hodie Anglicus, cui fides debeat perhiberi. Et qui verbum protulit, erat, ut dicitur, Magister Simon Normannus, Pro quibus verbis utrobique prolatis, Magister Robertus de Sum • rcote Cardinalis in iram magnam commotus, & ipsam, ne in jurg • a prorumperet, more sapientis compressit. Erat nempe natione Anglicus: & Domino Papae, qui eum creaverat, in omnibus adversitatibus fideliter adhaesit.

Rex autem cum ad se reversus timuisset, ne s • bi aliquid sinistri contingeret, eo quod tam familiarem occultum inimicum Regni, scilicet Legatum, habuisset: ei consuluit in bona fide, ne per moram suam in Anglia Imperialem magnitudinem amplius in iracundiam provocaret, sed festinanter transalpinans, Papae & sibi consuleret. Cui Legatus ait: Me vocasti a Curia, conductum salvum a te requiro, ut salvus redeam. Imperiales vero Nuncii, de quibus mentionem ante fecimus, cum haec omnia cognovissent, ad Dominum suum redierunt: omnia quae viderant & audierant, ut sagaces exploratores, nunciaturi.

Legatus interea, sui non oblitus, nummos & redditus non segniter sibi rapuit: procurationesque sibi dari compellens, mittebat Episcopis & Archidiaconis districta mandata, circa festum Annuntiationis Beatae Mariae, in haec verba.

OTTO, miseratione divina, &c. Discreto viro, illi Episcopo, vel Archidiacono, salutem. Cum necesse habeamus de mandato Summi Pontificis, moram trahere longiorem, nec possumus propriis stipendiis militare: discretioni vestrae, qua fungimur authoritate, mandamus, et quaesumus, ut Procurationes nobis debitas in Episcopatu vel Archidiaconatu vestro, colligi facias nostro nomine diligenter: ease quam citius poteritis nobis transmissuri, contradictores per censuram Ecclesiasticam compescendo. Proviso quod quaelibet procuratio, summam quatuor Marcarum aliquatenus non excedat. Et ubi una Ecclesia non sufficiet ad procurationem hujusmodi habendam, duae pariter unam solvant Datum Londini, decimo quinto Calend. Martii, Anno Pontificatus Domini Gregorii Papae decimo tertio.

Eodem tempore, Dominus Legatus accepit in mandatis Domini Papae, ut jam excogitato alio argumento pecuniam a fidelibus abraderet; hoc modo • qui per sequens scriptum diligenti lectori satis manifestatur.

Ille, vel ill Episcopus, dilectis in Christo filiis omnibus Archidiaconis per Diocaesim fuam constitutis, salutem. Literas Domini Legati suscepimus in haec verba. Otto, &c. Cum, sicut intelleximus, nonnulli Crucesignati Regni Angliae, qui sunt inhabiles ad pugnandum, ad sedem Apostolicam accedant, ut ibidem a voto crucis absolvi valeant: & nos nuper recepimus a summo Pontifice in mandatis, ut tales non solum absolvere, verum etiam ad redimenda vota sua compellere debeamus: volentes eorum parcere laboribus & expensis, paternitati vestrae qua fungimur authoritate, mandamus, & quaesumus, ut potestatem praedictam, a Summo Pontifice nobis concessam, faciatis in vestris Diocaesibus sine mora qualibet publicari; ut praefati Crucesignati ad nos accedere valeant, beneficium super hoc juxta formam nobis traditam accepturi. Datum Londini, xv. Calend. Martii, Anno Pontificatus Domini Gregorii Papae decimo tertio.

These unparalleled Exactions opened the Kings eyes by degrees, to consider, oppose, and redress them in some measure.

Temporibus sub eisdem, oculi Regis aperti sunt, & Caursinis, praecipue Senonensibus, terram suam interdixit: qui terram suam mundissimam, iniquis exactionibus palliatae usurae macularunt. Ipsi autem moleste ferentes & dolentes tales se pascuas amissuros, data pecunia, quae nimis solet impios justificare, adhuc pro magna parte latuerunt. Such was the corruption of that age.

Eisdemque temporibus inceperunt ipsi Praedicatores fratres & Minores, & alii viri literati, praecipue Theologi, Crucesignatos absolvere a voto suo, accepta tamen pecunia quanta sufficere videbatur unicuique ad viaticum ultramarinum. Et factum est in populo scandalum cum schismate. Absurdum enim videbatur etiam simplicibus, quam diversis muscipulis simplicem Dei populum substantia sua moliebatur Romana Curia privare, nihil petens nisi aurum et argentum. The only God they adored.

Proposuit etiam Dominus Papa eodem tempore, et dignum censuit extorquere quintam partem bonorum, in redditibus ultramarinorum Clericorum beneficiatorum in Anglia ad ingerendum gravamen Imperatori, quem undique pericula inimicorum cingebant, quos Papa per pecuniam, ab Anglia collectam et extorram, sustentabat. Nec desinebat interim omnes absolvere, qui eidem Imperatori fidelitate tenebantur: et induratum est odium horrible, diatim suscipiens incrementum. Dicebant etiam Regi sui fideles: Domine, Princeps nominatissime, quare permittis Angliam fieri in praedam et desolationem transeuntium, quasi vineam sine maceria omni communem viatori, ab apris exterminandam: cum habeas efficax privilegium, ut non fiant tales in Regno isto exactiones: nec sit dignus privilegio, qui eo concesso abutatur? Quibus talia persuadentibus ait, Nec volo, nec audeo Domino Papae in aliquibus contradicere. (Such was his pusilanimity.) Et facta est in populis desperatio nimis deploranda.

Ejusdem anni spatio, convenerunt apud Radingum omnes Angliae Archiepiscopi, Episcopy, & majores Abbates, & quidam Magnates Regni, Papale mandatum a Domino Legato explicandum, audituri. Quo cum pervenissent▪ Legatus facto prolixo sermon, ut s • bi corda audientium inclinaret, tandem varias pressuras, quas pro justitia Ecclesiae sustinuit Dominus Papa, sustinendo insultus Frederici dicti Imperatoris omnibus pa • efeci • . Exigebat igitur instanter ex parte ipsius Papae, quintam partem bonorum suorum: quibus suffultus, injurias tam validi inimici valeret propulsare. Cui inito consilio, responderunt Episcopy, Quod nullo modo tam importabile onus, quod universalem tangebat Ecclesiam, subirent, sine prolixi consilii diligenti deliberatione. Et idcirco datus est illis dies remotior super hoc magno mandato deliberationis.

Comes vero Richardus, & alii Magnates Crucesignati, ibidem existentes, illis omnibus, qui • bidem congregati fuerant, valedicebant; quia parati fuerant iter Hierosolymitanum arripere. Quod cum vidissent omnes Praelati, in lachrymas resoluti, dixerunt Comiti Richardo: Cur nos Comes, spes post Regem unica, deseris? ant cui nos desolatos relinquis? Invadent nos in absentia tua alienigenae rapaces. Comes vero uni pro omnibus, scilicet Archiepiscopo Cantuariensi, flebiliter respondit: Pater mi & Domine, certe et si non essem Crucesignatus, abirem tamen, & absentarem me, ne viderem mala gentis nostrae, et Regni desolationem, quam credor posse, cum non possim, impedire.

The Popes Legate excommunicating the Emperor, and indefatigably collecting, extorting monies throughout England, and the Kings Dominions, to carry on his Wars against the Emperor, he thereupon sent a just reprehensive Letter to the King his Brother-in-Law, thus related.

Eodem tempore, significavit Dominus Imperator Regi Angliae, quod mirabatur supra modum, quod tam inconsulte Thesaurum suum, in detrimentum suum, alienigenis distribuisset, scribens ei in haec verba.

FREDERICUS Dei gratia Romanorum Imperator, semper Augustus, Jerusalem & Siciliae Rex, illustri Regi Anglorum, salutem & sincerae dilectionis affectum. Cum inter Reges orbis & Principes affinitas interdum & Matrimonium contrahitur, tanto magis inter eos affectio debet vel unio potius suboriri, quanto majores aliis, & in altioribus positi speculis dignitatum, virtutum inferioribus debent exempla porrigere: quantoque per unanimes voluntates ipsorum pax & concordia firmior crescit in populis, honores servantur in alterutrum in suorumque roborantur in posterum jura Regnorum. Et cum hujus fructum ex affinitate nostra, nobis & vobis crediderimus hactenus proventurum (praesertim cum obligationem cognationis nostrae firmaverint sacra sequentium pignora filiorum) totum intentioni nostrae contrarium, quod dolentes & inviti referimus, experimur. Dum praeter id quod illatam nobis per Romanum Pontificem manifestam injuriam, quam nobis prae caeteris terrae Principibus prorsus intolerabilem credebamus, conniventibus oculis pertransisse, iniquam ipsius contra nos et plenam odio carnali sententiam permittendo, vobis audientibus et scientibus, non sine multa nostri injuria, et Imperii verecundia et jactura, per Regnum vestrum undique publicari, nunc, prout certo comperimus; eidem Capitali inimico nostro fatue obediendo, honorem nostrum et sanguinem sitienti, de Ecclesiis Regni vestri ac praedecessorum vestrorum, quos reputari nostros nostra compellit affinitas, pia largitione ditatis, ad impugnationem nostram pecuniaria sinitis subsidia, tallias, et collectas ministrari. Attendat igitur industria Regia, callidis non circumventa consiliis, si vos deceat et vobis expediat sororium & fratrem, aut saltem amicum, seu postremo quenquam Regem, aut Principem, cui non indixeritis praelium, sicut est Regni juris et moris, pecuniae vestrae viribus impugnari. Et quid refert auro et argento, vel armis, per vos, vel patientibus vobis, hostis nostri praesidia muniantur? Praesertim cum ab experto sciamus, quod majoris auxilii manum contra nos, Papae porrigere non possetis, quam si de Regno vestro permittatis pecuniam ministrari, de qua Mediolanensibus & aliis proditoribus nostris stipendiarios milites pollicetur▪ per quam devotos & fideles nostros a fidelitate nostra seducere nititur; adeoque quod aliquorum debilium fidem, in evidentem infamiam, & non minus in perpetuum eorum exitium, est hujus pretii venalitate mercatus. Pro Deo, frater charissime, non primum istud a vobis incipiat, vel contra nos saltem▪ quod gratis Reges a Regibus imp • gnentur: nec sic cervicem Regiam Papalis Domini jugum premat, ut in offensam Evangelici dogmatis et naturae, proximum, sororium, et amicum, imo fratrem, vos in tantum delectet offender: maxim cum in instanti negotio non magis nostra, quam vestra, et aliorum Regum et Principum, si sane diligenterque attenderitis, per consequence res agatur. Quocirca serenitatem Regiam praesentium tenore affectuose requirimus ac rogamus, quatenus industriam ac potentiam vestram talibus, ex quibus tantum obstaculum formidamus, sicut amorem & honorem nostrum diligitis, tam strenue quam viriliter opponatis; non permittentes de redditibus, talliis, collectis, aut aliquibus aliis obventionibus Regni vestri, pecuniam aliquam ad Romanam Curiam deportari. Nec istud vos decet aut expedit conniventia qualibet aut dissimulatione pertransire; sicut vos non velle • s, quod contra vos á nobis & nostris qualiacunque petita vel petenda suffragia daremus aliquibus, vel modo quolibet dari pateremur. Alioqui▪ ne, dum simili, sed justitiori, per vos instruamur exemplo, & iis, qui vobis attinent, & quibus vinculo veteris dilectionis astringimur, hucusque negata, contra vos & Regnum vestrum, largiremur; dum vos Papa in prosecutione justitiae nostrae favorabiles invenerit, qui vobis in nullo penitus attinet, nisi quod gloriatur, quod non sine multa verecundia dicimus, in vobis habere dominii ligii potestatem. Super praemissis autem singulis, & super aliis omnibus servitiis nostris in ipsis partibus procurandis, ecce mittimus vobis H. Chalbaot, militem & fidelem nostrum, latorem praesentium: dilectionem vestram rogantes attentius, quatenus ea quae vobis ex parte nostra dixerit, sicut personae nostrae indubitanter dilectio vestra credat, & adimpleat cum effectu: ac per ipsum praecise ac determinate respondeat, quicquid de praedictis omnibus providerit & ordinaverit faciendum. Volumus enim in instantibus negotiis esse certi, a quibus debeamus expectare consilium, & a quibus sit cavendum.

Et quia verbum Domini Imperatoris positum fuit in ore ipsius Nuncii, dicti H. Chalbaot, in magna parte mutilata est praesens amicabilis Epistola, & multa sunt taciturnitate praetermissa. Rex vero respondit rescribendo, quod voluntati Papae non est ausus contradicere: sed mirabatur supra modum, quod soror sua Imperatrix non adhuc coronam in locis & Civitatibus solennibus, in Imperio magnifice portavit.

The Emperor this year to curb the Pope, and put a period to his vexations: Captis treugis cum Mediolanensibus & Bononiensibus, vel quali quali pace ad modicum suspensiva: Dominus Imperator partes Urbi vicinas copioso stipatus exercitu consultius peragravit, & Urbes & oppida suo dominio mancipavit: exemplum a Viterbio Civibus & oppidanis capientibus. Unde Papa suae causae diffidens, in abyssum desperationis est demersus: & relinquerunt eum recedentes ab eo multi Cardinalium, ut vix eum, quem suo solo impetu videbant plus efferri, quam fraeno regi rationis & consilii, aliquis, praeter Magistrum Robertum de Sumercote, qui eum non potuit prae verecundia dimittere, quia ipsum creaverat, amplius sequeretur.

Hereupon the Pope, to divert the Emperor from Rome, stirred up the Earl of Flanders to War upon the Emperor, and to invade his Territories and Friends; and procured the Earl of Province, and King of France to War upon the Earl of Toulouse, filling Christendom with bloody Wars: by means whereof the Christians, destitute of relief, were routed and miserably oppressed by the Saracens in the Holy Land: Upon which the Emperor, condoling their misfortune, sent a Letter to King Henry the 3 • . wherein he manifested the Popes indiscretion, and quarrels with him, detaining him from that expedition, to be the chief cause of their misfortune.

In this Letter he recited, That praesens Romanus Pontifex, nostri sermonis & operis malignus interpres, quasi discrimen nostrae religions & Catholicae fidei in dilatione commodi temporis ageretur, crebris monitis, mandatis & minis Crucesignatos ad transitum coepit impellere: alligans aliis, juxta sacrae scripturae verbum, onera gravia, quae digito suo movere recusat. Quod cum ad nostram notitiam pervenisset, eundem Antistitem multoties iterata prece rogavimus, ne tantum opus, quod deliberationem consilii, opportunitatem temporis, & grandem apparatum rerum & hominum exigebat, volubilitati & praecipitio fortunae committeret: nec servitium Jesu Christi, & Terrae Sanctae subsidium, quod nostrum & tantorum animos virorum accenderat, improvida celeritate confunderet, &c. Sed iste Romanus Antistes, haec omnia parvi pendens, ut in odium nostrum universa cogeret ad ruinam, Crucesignatis acrius institit, ut transirent; non attendants, quod Christianorum reliquiae de partibus transmarinis, quae cum hostibus salutiferae Crucis treugarum nostrarum foedere quiescebant, ex motu Crucesignatorum violato foedere, poterant gladii periculis & famis exponi, cum non posset eis de subventione sceleri subveniri ac provideri. Tandem, intellecto quod idem Papa Crucesignatis eisdem de transitu Literas terribiliter iteraret, scripsimus eis ut per Regnum nostrum ad transitum properarent: & quod parati eramus quibuscunque possemus eis hilari munificentia subvenire, &c.

His auditis, Dominus Imperator multorum corda sibi conciliavit; & coeperunt multi stare cum eo, qui in amore & reverentia ejus prius vacillabant. Romanorum etiam populus, spretis promissionibus Papalibus, Imperiali celsitudini coepit firmiter adhaerere. Senatores quoque cum Magnatibus Urbis, praeclaris sanguine, ipsi Imperatori dextras dederunt. Creatus enim erat unus Senator Romae authoritate Imperiali, anno tertio praecedenti. Vnde ex tunc congregati sunt Cardinales, dicentes, quod noluerunt Papales impetus in periculum totius Christianitatis amplius tolerare. Igitur significaverunt Cardinales, inito prolixiori Concilio, Domino etiam Imperatore consentiente et petente; quod juxta petitionem suam been volebant, ut convocaretur Concilium generale, sub quanta posset competenter celeritate, & rite celebrandum. Praefixus est igitur dies Concilii, proximo advenientis die Paschae: ut ea die cum resurgente Domino, resurgens Ecclesia valeat foeliciter respirare.

In fine vero aestatis, comperiens Legatus Papam cum Imperatore treugas usque ad Concilium in proximo Pascha celebrandum accepisse, iratus valde, significavit eidem, quod effoeminatus animo, & pusillanimis frangebatur, mersus in desperationem. Et immerito, cum in sola Francia jam collectam adunaverat in auxilium suum pecuniam, unde per annum integrum bellum consertum contra Imperatorem valeret indubitanter intrepidus continuare. Unde Papa haec audiens, poenitens & dolens quod treugas acceperat, vocavit Magistrum Johannem de Collumpna, & Dominum Reimundum, excellentes Cardinales, dictarum treugarum mediatores, & adversus Imperatorem intercessores. Et dixit Johanni: Confundor in memetipso quod treugas concessi inimico Ecclesiae Frederico. Vade igitur tu, qui interpres fuisti super hoc inter nos, festinus ad ipsum, ipsas me nolle acceptare denuncians, me illi inimicum fore ex hoc nunc & antea, sub diffidutiatione audacter attestando: ( A Message more becoming the Devils Vicar general, then Christ's, the Prince of Peace. ) Cui Johannes: Absit Domine haec levitas verborum in ore tanti viri, ad tantum Principem destinanda, praecipue per nos, qui non vulgares reputamur: huic enim consilio instabilitatis ac infidelitatis nequaquam consentio, sed constanter contradico. Cui Papa: Nec ego de caetero te habeo pro Cardinali. Et ait ei Johannes: Nec ego te pro Papa. Et sic recessit, de amico factus adversarius. Juxta illud: Quidam Imperator injuriosus dixit in ira & superbia cuidam suo Senatori: Recede, non te amplius pro Senatore habeo. Cui Senator intrepidus: Nec ego te pro Imperatore. Sicut subditus Domino, ita Dominus subdito tenetur.

Quod cum Regi Francorum innotuisset, praecepit pecuniam totam, quam in terra sua mellitis sermocinationibus & fellitis comminationibus ab universitate Cleri, Rege permittente, messuerat, ab eodem Legato extortam, in terra sua, donec rei exitum videret, reservari, ut sic saltem, etsi invitus, Papa fidelis, qui vicarius Christi in terris nuncupatur, inveniretur. Et sic durabant treugae adhuc inter eos inviolatae, exceptis tamen Imperialibus inimicis, scilicet Mediolanensibus, & quibusdam aliis Italicis, de quibus non pertinebat ad Papam sollicitari, sicut fuit ab initio in treugarum compositione primitiva.

The Pope being thus disappointed of his rapines in France, to carry on his Wars, contrived to make up his prey in England by this politick stratagem.

Papa vero de pecunia congreganda vigil contemplator, ab Anglia praedam desideratam expectans, significavit Legato, ut non sicut prius omnem simul Clerum convenire attemptet, ne forte audaciam alterutrum accipientes, pristinis rationibus & exceptionibus fulciantur contradicentes: imo potius singulatim quemlibet eorum conveniendo flectere conetur. Prius tamen omnibus modis constantia Regis enervata, ut qui cum Clero ante stetit, & ei dederat cornua, effoeminatus fiat ei ad ruinam.

Haec cum intellexisset Legatus, de docto factus doctior ad nocendum, Clerum Angliae universaliter Londinum, Authoritate Papae, coram eo in festo omnium Sanctorum, convocavit. Ubi Clerus congregatus simul cum religiosis, Regem invenerunt adversantem eis, quasi inimicum manifestum: & factus est illis baculus harundineus in quo fulti confidenter vulnerantur per fragmenta. Videntes igitur tam Religiosi quam Archidiaconi & Clerici beneficiati, qui ad contradicendum Legato in faciem, & ad instans Concilium appellandum proprio spiritu erecti animabantur, quod facti sunt velut oves traditae rictibus Luporum cruentatis, mellitis & super oleum mollitis Legati seductionibus, quas postea in jacula convertit, consenserunt.

The Emperor informed of the Popes designs against him, to break off the Truce, raise monies to make Wars against him, and the ill consequences that might arise if the General Council should assemble at the time appointed, sent Letters to the King of England and others, prohibiting the repair of any Bishops to this Council, rendering substantial reasons for it, expressed in the Letter and other writings, in pursuit thereof: Sub eisdem etiam dierum curriculis scripsit Dominus Im erator Regi Anglorum in haec verba.

IMperator Regi, salutem. Qualiter ad multam instantiam Lombardorum Romanae sedis Antistes contra nos inconsulto calore processerit, satis vos publica fama perdocuit. Qualiter etiam prius quam contra nos, religions debito & Pontificatus gravitate depositis, hostiliter arma capiens, se Ducem & Principem nostrorum rebellium stabiliret, nos universal Concilium, & specialiter Nunciorum vestrorum praesentiam petissemus, serenitatem Regiam credimus non latere. Demum, notitiam vestram non latuit, qualiter ad quorundam ex fratribus ejus instantiam, qui pro reparatione tanti discriminis remedia cogitabant, praeter omnium requirentium spem, nostra magnificentia condescendit, ut Lombardis prorsus exclusis, permitteremus eundem ab insuetis infestationibus Sacerdotum per temporale treugarum subsidium respirare, utpote qui libenter pro sedatione scandali generalis, & Terrae Sanctae subsidio procurando, reperiri modos & vias patiebamur ad pacem. Sed ipse Lombardos eosdem, quibus confoederatus fuerat, a treugarum nostrarum foedere non est passus excludi, totius orbis dissidio Mediolanensium ac ipsorum sequacium suffragia praeferendo. Cui cum aliquatenus assentire nollemus, ut laesae Majestatis nostrae reos sub praedictarum treugarum involucro pateremur involvi, vel ipsos ullo modo Papae praesidio communiri, tandem postquam vidit eosdem rebels nostros propria virtute deficere, nec ipsis posse temporalia remedia saltem quiet afferre, ad arts alias postmodum se convertit, satagens nos per venerabilem Brixensem Episcopum, ad nostram praesentiam accedentem, inducere, ut cum pro reformatione pacis inter nos & Ecclesiam, ut dicebat, quamplurium Regum Nuncios ac nonnullos de Occidentalibus partibus Principes & Praelatos ad Synodum intenderet convocare, Lombardos praedictos excellentiae nostrae inimicos, in treugis cum ipso usque in proximum festum resurrectionis Dominicae contrahendis, comprehendere deberemus, causam fingens, ut ex universalibus treugis, vocatis ad Synodum securitas largior praeberetur. Audit mirabilem circumventionis modum, ad depressionem nostrae justitiae excogitatum, dum pacem nobiscum habere velle se simulat, ut Lombardos, ad tempus per treugarum suffragia respirantes, contra nos fortius postmodum in rebellione confirmet, utque contra nos ad discordiam se medio tempore pervenientium Praelatorum ad vocationem suam subsidia licentius praeparet, speciem nobis concordiae pollicetur. Et ut evidenter ad oculum videatis, quod pro discordia potius Concilium advocet, quam pro pace, formam hujusmodi advocationis attendite. In qua nihil omnino de futurae pacis tractatu describitur, nisi pro magnis & arduis Ecclesiae Romanae negotiis vocatorum praesentiam asserat opportunam. Tempus inspicite, dum Legatum nobis ante Concilium, postquam nos & aggressus hostiliter, nititur convocare. Considerate personas, dum spretis magnificentiae vestrae Nunciis, per quos sibi tractatum pacis hujusmodi frequentius obtulistis, nunc Provinciae Comitem, manifestum excellentiae nostrae rebellem, Ducem Venetorum, Marchionem Ostiensem, Comitem S. Bonifacii, Albericum de Romandiola, Biackinum, Gugsinum de Camino, & Paulum Traversanum, cum quibus in malum nostrum, data eis pecunia, prout est publica voice notorium, conjuravit, vocat expressis nominibus ad Synodum supradictam. Veruntamen ob reverentiam summi Regis, sic nominato Episcopo duximus respondendum, quod nos cum sacrosancta Romana Ecclesia matre nostra discordiam non habemus aliquam, sed ab hujusmodi Romani Pontificis impetu justitiam Imperii nostri defendimus, & injuriam propulsamus. Nihilominus tamen, cum ipso semper pacem habere optavimus & optamus, per quod generale mundi dissidium evitemus. Et ut tractatus pacis a remotioribus partibus non quaeratur, per eundem Episcopum ac alios bonos viros, justitiae nostrae conscios, & communis concordiae zelatores, ad praesentem tractatum pacis, ut mala de medio citius auferantur, obtulimus nos paratos; treugas etiam, licet nobis tanquam ad belli praesidia munitis infestas, inire concessimus cum eodem; sperantes per eos, velut per quandam salutiferam scalam, posse facilius ad excelsa palatia pacis ascendi. Lombardos tamen excellentiae nostrae rebels, a nexu treugarum hujusmodi, sicut semper exclusimus, sic in perpetuum excludemus; nec inter nos & eum, praesente discrimine, vocari Concilium per eundem, velut hostem publicum Imperii, permittemus: Praesertim cum nobis, Imperio, et omnibus terrae primatibus indecentissimum judicemus, honoris nostri causam suspecto foro subjicere, vel judicio Synodali: Sed omnibus ad Concilium ipsum convocatis, per terram nostrae ditioni subjectam, in personis & rebus securitatem denegamus. Quamobrem serenitatem Regiam praesentibus exhortamur, quatenus per Praelatos omnes & singulos Regni vestri, edicti Regii vulgato programmate divulgetis; ut nullus sub securitatis nostrae fiducia ad Synodum ipsam accedat. Nos enim quantumcunque Regni vestri fidelibus, ob amorem praecipuum quem erga vos gerimus, libentissime deferamus; praesumptuosam tamen audaciam eorum, qui ad inimici nostri vocationem accederent, nos non deceret ullatenus aequanimiter tolerare. Datum in Castris, in obsidione Faventiae, xiii. die Septembris, xiv. Indict. A clear evidence of the Emperors Prerogative, to prohibit, as well as to summon Councils, when called to his prejudice, to prevent the Popes designs against him.

Subscriptis igitur & quibusdam aliis causis rationabilibus, Dominus Imperator turbatus, & timens sibi laque os praeparari in Concilio celebrando, caepit illud impedire, his admonitus causis pro parte praelibatis. Primo, igitur Dominus Imperator tempus reprehendit inopportunum, & nimis festinum, ad quod nunquam consensit praefigendum. Item, quod sicut praeloquutum fuit, & tam Papali quam Imperiali assensu determinatum, non vocat Dominus Papa vocandos ad Concilium, cum utriusque causa sit in ipso specialiter pertractanda. Item, cum pro pace, reformanda inter eos & confirmanda vocandum fuit Concilium, & non ob aliud, in scripto vocationis suae non facit super hoc Dominus Papa mentionem nisi tantum sic exprimens, pro arduis Ecclesiae negotiis, suppresso penitus pro qua causa vocari Concilium debuit principaliter, & sic obviat Papa promissis utrobique formatis & firmatis. Item, dicit Dominus Imperator, quod Dominus Papa ad Concilium publicos hosts, & manifestos Imperii vocavit, (quorum nomina Dominus Imperator in sua epistola exprimit,) & eosdem Imperialibus corrupit muneribus, ut vertantur in Arcum pravum, ut traditorum nominibus in perpetuum probose cum suis generationibus deturpentur, quibus non sunt tam ardua status Imperialis committenda. Item, dicit Imperator: Otto Cardinalis, Legatus in Anglia, & Rex Angliae, omnem fere thesaurum illius regionis, ad meam dejectionem anhelantes, exhauserunt: & nos, non sine Imperii magna verecundia, & • amae nostrae sugillatione, in regno Angliae anathematis vinculis innodari fecerunt. Quapropter ipsos, & omnes Angliae Praelatos, nostros inimicos merito debemus reputare, qui pecuniam suam in nostrum gravamen effundentes, honorem nostrum pro posse suffocarunt; nec movit eos, quod nunquam eis nocens affinitatis foedere Anglorum Regi conjungor sociatius. Ipsorum igitur examen subire mihi foret absurdum, & penitus dissonum rationi. Item, dicit dominus Imperator, quod per treugarum acceptarum moram, nobis suspectam, imo dispendiosam, & dum Concilij tractarentur negotia (quae finem forte non poterunt sortiri repentinum) inimici nostri poterunt respirare, & ad gravamen Imperii, assensu & fomento Papae, quorum se constituit principem defensorem, & pro ipsis bellatorem, surgere fortiores. Item, dicit Dominus Imperator, quod Dominus Papa maximam quantitatem pecuniae expectat extorquendam a Praelatis Franciae, & praecipue Angliae, quam promisit hostibus Imperii se daturum: unde sumunt Papa & ipsi spem & cornua, quae merito sibi imminent formidanda. Sumpsit enim haec consuetudo ab praedecessore suo Innocentio, in ultimo Concilio exordium detestandum; ut celebrato Concilio non detur Praelatis recedendi licentia, donec Papa singulatim a singulis pecuniam extorserit, non habito respectu ad labores & viatica Praelatorum, in itineribus vexatorum. Item, dicit Imperator: quod omnes Praelati, praecipue Angliae, imo etiam Rex Anglorum, tenentur Papae per suam professionem et juramentum, tanquam Domino sententialiter non obligati, et Imperatori vel Imperio: Vnde judicat Imperator, eorum arbitrium merito ipsi fore nimis suspectum, et ration formidandum, praesertim cum Papa ejus dignoscatur esse inimicus praecipuus et capitalis, membra tracturus ad consensum. Studet etiam et omnem effundit peritiam et industriam, ut ipsum confundat Imperium cum Imperatore. Sed secundum illud Ovidanum.

Cum igitur haec, & alia populo incognita, subtili rationis trutina libraret Dominus Imperator, sciens multos callere in ipsius nocumentum, caepit per praescriptam Epistolam vocatos & venientes ad Concilium, de imminentibus sibi periculis, scilicet, quod noluit eos defendere perditionem suam facientes transitum, civiliter praemunire.

Moreover, the Emperor soon after proceeded to obstruct and prohibit the meeting of this Council, thus related.

Circa eorundem temporum curricula, Dominus Imperator satis subtiliter considerans, quod si Concilium generale▪ celebraretur, cui praesidere habuit ejusdem Capitalis adversarius, scilicet Dominus Papa, & cui obedire habebant omnes Praelati assessores quasi membra suo Capiti, ad se reversus cepit vehementer sibi formidare, & sibi praecavens, ait Optimatibus suis; Angustor undique, & Circumventus oppressuris variis torqueor, Imperio periculis jam imminentibus. Quia sicut jam paratum est, si Concilium generale convocetur celebrandum, praesidente inimico meo Capitali, cui non audebunt contradicere praesidentes Praelati sibi subjecti, me cum Imperio irrestaurabiliter condemnabit. Est enim Papa meus insatiabilis inimicus & adversarius manifestus, potens quemcunque eorum suae voluntati obvium a gradu suae dignitatis deponere, imo & depositum anathematis vinculis innodare, & in deterioris poenae confusionem praecipitare: longe aliter periclitatur causa nostra et Imperii Condito, nec non et omnium Principum, quam solus amplector contuendam. Reges orbis et Principes, quorum etiam causam, eorum factus 〈◊〉 , foveo, ad meam non venirent vocationem vel mihi obedirent, nec mihi sub▪ ic • untur, ut possem eos cogere vel punire contumaces▪ psorum igitur adminiculo de •• tutus & praesentia, dubio foro committam Imperialis culminis causam dignissimam, & Inimici ejus Judices erunt? Absit hoc me superstite. Quibus rationibus ac persuasionibus consentientes Magnates sui providebant, quod licet in sui honoris praejudicum redundare videretur, ut mutaretur antecedens Concilium, tamen propter imminens periculum jam declaratum Concilium quod prius concesserat, impediretur. Ipsos igitur Praelatos coepit Imperator efficaciter Literis suis commonere, ut ad Concilium generale celebrandum, juxta Papalem advocationem, venire nequaquam festinarent! Ex tunc igitur Pra latos, qui per terram Romanam Curiam adierunt, tam in personis, quam eorum procuratoribus impedire, & suis renuentes persuasionibus obtemperare, hostiliter impugnare, capere, incarcerare, & torquere nec non & plures morte plectere detestanda, non cessabat Imperator. Quod cum audiret Dominus Papa, in eundem multiplicavit maledictiones & convicia, congessit excommunicationes, sententias innovavit. Arctabantur igitur hinc inde Legati, quos in virtute obedientiae praeceperat Papa, omnium pater Spiritualium, ad instans Dominicae Resurrectionis Festum Paschale ac Concilium quod salubriter praeparaverat, ac procuraverat convenire: inde repagulum contradictionis, & Impedimentum Imperialis sententiae formidabant. Hinc Scilla, inde Charibdis voraginis periculum minabatur. Vacillantium igitur corda Praelatorum, etiam singulorum, Dominus Papa solummodo tenore Epistolae suae sub hac forma exiliter consolabatur, hoc modo:

GREGORIUS Episcopus, servus servorum Dei, Venerabili fratri, tali Episcopo, vel tali, salutem & Apostolicam benedictionem. Petri navicula, matris Ecclesiae sinus, quasi negociorum operta fluctibus, & quaestionum urgentium agitata procellis, dexteram Jesu Salvatoris implorat. Ea quidem flatibus Aquilonis impulsa, dormire videtur Dominus, n utant discipuli, nautae quasi naufrugii verentur ventum, & eventum populi trepidant, clamat Petrus utinam tepescentibus caeteris, saltem porrigerent filii opem, & operam consilii salutaris, nec ipsam fluctus involvat, nec pyrata crudelis abducat. Porro, foedere naturalis pactionis irrupto, fides quatitur, charitas refrigescit, tepescit devotio, crescit & invalescit iniquitas in dominum, & proximum commissura; ex quibus fidei Christianae profectibus evidens praestatur obstaculum, sequuntur dispendia, & plebs devota fidelium, beneficio quietis excluso, variis molestiis fatigatur. Quae communis statura judicii Apostolicae dignitatis auctoritas, justae discussionis examine prudenter appendens, ut omnium generalis & una mater utilitati provideat, singulorum, manus fortium Regum videlicet, Praelatorum, Principum, & aliorum fidelium, non indign advocare decrevit, ut multiplicatis clamoribus, dominum suscitet dormientem, & plurium adjuta consiliis, praementia faciat onera leviora: expeditionis optatae portum foeliciter petitura. Inter quos, te Frater Episcope, devotum Ecclesiae filium, & noble membrum ipsius, ut venires ad matris Ecclesiae gremium ad proximum ventnrum festum Resurrectionis dominicae, literis recolimus Apostolicis convocasse. Verum, sicut pro certo didicimus, singularis ill dudum Ecclesiae filius, Apostolico provectus & defensus auxilio, de puero tunc omni destituto suffragio, ad Imperii culmen humero materno translatus, ea non contentus injuria, qua mercede recompensans, in qua patris irrumpit solium, matris exponere pudicitiam, & vendicare Sanctuarium indevotus intemptat, astutus ad haec in ipsa armatur insidiis, Praelatisnuper vocatis a nobis, accessum suis terroribus interdicens, ut nullius expers calumniae illam quam gravibus infestat molestiis, nec in filiorum patiatur solatio respirare. Cum igitur tam Sanctum generalis utilitatis propositum sub fiducia divini favoris assumptum, humanis non debeat versutiis retardari, fraternitatem vestram rogamus, monentes attente per Apostolica scripta, & district percipiendo mandantes, Deum praeferens homini, & difficultaribus omnibus ob meritum fidei, ante in supra-dicto termino ad sedem Apostolicam accedere non omittas: ut mater filiorum roborata praesentia, hostis adversantis obstaculo providentia divina subsato, piae intentionis exordium foelici consummatione concludat. Nos enim super omnibus, quae ad tantum negotium expediunt, annuente Domino, providere curabimus, prout tibi exparte nostra plenius exponetur. Datum Laterani, Idibus Octobris, Pontificatus nostri anno decimo quarto.

Facti igitur aequanimiores Praelati, ad iter inchoatum praeparaverunt imperterriti, sperantes indubitanter, quod Dominus Papa; Deo favente, saltem per mare vias sibi securissimas, praeparasset: Anglici tamen, Francorum consilio adquiescentes, obiterque ad loca tutiora se transferentes, utpote Norwicensis, & quidam alii, rei exitum sub silentio cautius explorarunt.

During the Wars, and these contests between the Emperor, Pope and Bishops, about this Council, the Tartars encouraged by the Christians differences, invaded Hungary with a great Army: Pro qua immani tribulatione, & Ecclesiae damnosa, quae inter Dominum Papam & Dominum Imperatorem orta est discordia, indicuntur jejunia & orationes, cum eleemosynis largioribus diversis Regionibus; The Emperor by his Letters to the King of England, and other Christian Princes, signified the great danger all Christendom and Christian Religion were in, by the Tartars invasions, occasioned by the Popes implacable malice in stirring up his subjects to rebel against him, and protecting, encouraging, assisting, them in their rebellions, whereby he was much disabled, to resist and fight the Tartars: Adding, Cum voluntas (Papae) pro jure fuerit, linguae lubricum discursum non regenti, & à multiplici genere dissidii, quod attemptavit, non dedignatus est abstinere, per legatos & nuntios suos, crucem quam adversus tyrannidem Tartarorum vel Saracenorum, terram sanctam invadentium & occupantium, exercuisse debuit & decebat, jussit contra me (brachium, & Ecclesiae advocatum) publicari, rebellibus nostris, graviter contra honorem nostrum & famam exultando conspirantibus. Et cum maxima nobis immineat cura, nos a domesticis & familiaribus hostibus expedire, qualiter & barbaros expellemus? And in his letters to the King of France, he added this Clause: ait enim, commovit vehementius, Reipublicae sedulus Procurator. Admiramur super Francorum prudentia, quod non subtilius caeteris Papales astutias consideratis, vel non attenditis cupiditates. Proponit enim ambitio ipsius insatiabilis omnia fidelium Regna suo subjicere dominatui, ab Anglorum conculcata Corona sumens exemplariter consequentiam, et ut culmen Imperii suis inclinet nutibus, ausa est praesumptuoso conatu, et ausu temerario, protervius inhiare.

This Antichristian Pope notwithstanding the apparent danger to all Christian Princes by the Tartars invasion, and these Letters of the Emperor, proceeded impetuously in his designs against him, convening a Council to depose him notwithstanding the Emperors prohibitions, but with very ill success to his Legates and Prelates.

Dierum ipsorum curriculo, infausto casu, dominus Prenestinus, nomine Jacobus, quandoque Legatus in Francia, & dominus Otto Cardinalis in carcere Tulliano Diaconus, aliquando Legatus in Dacia, & postea in Anglia, & Gregorius de Romagna, tunc ad Januenses Legatus missus, ut sibi omnes obedientes ab omnibus peccatis suis absolveret, apud Januam commorabantur, de classe sibi providentes. Erant autem cum ipsis Archiepiscopi, Episcopy, Abbates quamplurimi, qui cum timerent minas Imperatoris si transfretarent, frequenter Epistolas & nuncios à Domino Papa receperunt consolatorias & admonitorias, ut non omitterent navigando ad Concilium properare, imo potius spretis secularibus comminationibus, Patri spirituali promptius obedirent. Facta autem fuit conventio inter eos & Januenses, mediante non minima pecunia; ut ipsi Januenses omnes tam Legatos quam Praelatos, cum sua sequela, indempnes et illaesos, etiam invito Imperatore, ad Romanam Curiam salvo perducerent. Et dum super his tractatum haberent diligentem & prolixum, fluctuantibus aliquibus, quid tutius, quid consultius foret agendum, significavit Dominus Papa, quod in brachio seculari auxilium efficax tam validum obviam per mare, ad ipsorum ducatum & protectionem, ipsis exeuntibus de portu, indubitanter in navali expeditione transmitteret, quod nullo modo valerent resistor manus adversantium, nec etiam ipse Imperator, quem Dominus Papa Sathanae dederat in perditionem, utpote anathemate multiplici innodatum. Quo mandato nimis eos paterna consolatio animavit, imo adeo ut cujuslibet periculi discrimen, vel mortem amplecterentur. (But how vain and destructive this their groundless confidence and obedience to the Pope, proved, the sequel will demonstrate.)

Cum autem haec praedicta Imperatori innotuissent, intellexit evidenter, quod Dominus Papa ad dejectionem ipsius sitienter anhelebat, & ad hoc tam district Praelatos advocabat, in nullo voluntati ejus contradicturos, coepit formidare sibi vehementer, & desiderabat, ut per ipsum itinerantes, per terram venirent, ut plenius de jure, de quo confidebat, instruerentur, ne falsis suggestionibus circumvenirentur, nec aliquo modo sine tali certificatione ad Romanam curiam subito navigando transmearent. Missis igitur Legatis solennibus ad ipsos jam navigare praeparatos, significavit eis modeste & humiliter, ut pacifice & omni securitate per omnes terras suae ditioni subjectas, dummodo non per mare vel maritima, transmigrarent; scirentque certissime, quod nullus suorum ipsos offenderet itinerantes. Et si forte non crederent Imperialibus promissis, providerent sibi formam securitatis, & se eandem formam sequuturum per omnia secundum eorum dispositionem, indubitanter promittebat. Imo etiam causam suam, postquam ipsis viva voice penitus explicasset, & per omnia ipsos ad unguem instruxisset, fideliter ac fiducialiter committeret, toti Concilio judicialiter examinandam, & sententialiter determinandam, discretumque examen tot & tantorum patrum sanctorum se spopondit subiturum. Et sic ipsos fore procuratores, aduocatos & judices omni qua potuit instantia postulavit, persuadendo, imperando, supplicando, secundum illud Poeticum:

Conquestus est insuper graviter de impetu Papalis persecutionis indefesso, ita ut audientes fere ad lachrymas provocavit & commovit, asserens, quod Dominus Papa ipsum, nec convictum, nec confessum, pro iniquissimo Haeretico, et fidei Christianae valido ac manifesto impugnatore fecit haberi, et multis regionibus excommunicari, et quam graviter scivit ac potuit scandalisavit, nomenque et famam, quo nihil est damnosius, irrestaurabiliter denigravit, et ad dejectionem ipsius nisibustotis anhelavit. Et nuper cum complacuerat & convenerat meae parti ac suae communiter, Concilium convocari, in quo praesto parabamus causas hinc inde propalare, judicium commune subituri, ipse Papa perperam formam convocationis praeloquutae alteravit, publicos inimicos Imperii, ac Laicos & seculares personas convocando, potius ad praelia quam pacem praeparatos, secundum tenorem Epistolae Regi Angliae, & aliis Principibus transmissae: in qua retiacula abscondita & muscipulas Papalis astutiae certius detunicavi. In qua etiam Epistola praemunivi eosdem, ne praelatos suos per meam sinerent ditionem transmeare, sicut se suaque diligebant. Addiditque Imperator, sicut alias & in dicta Epistola mandaverat, quod periculosum foret & rationi dissonum penitus, Domino Papae manifesto adversario, & suis consentaneis, qui potius videntur conspiratores in subversionem sacri Imperii, quam Judices aequitatis, assessoribus causam principalem, & ejus circumstantias ignorantibus, tam arduam causam inaequali foro committere.

Summopere igitur desideravit Imperator, ut per eum in pace venirent Praelati, de causa sua plenius instruendi, ut de omnibus occultis circumstantiis eos certificaret. Ipse enim nullo modo ad ipsos Praelatos personaliter poterat accedere, tum pro carentia thesauri, quem effuderat in diuturna obsidione Faventiae, & aliis variis negotiis, quorum maximum de exercitu filii sui contra Tartaros, & aliis, quae opportuit cautius continuare; tum propter Januenses sibi rebels, quibus noluit nisi in forti manu appropinquare.

Praelati vero, Legatorum animati promissionibus et Papalibus crebro missis Epistolis consolatoriis, in quibus se promise • t per mare obviam mitere juvamen festinum & efficax, noluerunt quomodolibet a proposito suo resilire. Dicebant etenim, Non est fides, adhibenda cavillalatoris dictis excommunicati. Contemptis igitut Imperatoriis consiliis & petitionibus, Praelati confidentes in multitudine Januensium, qui in navali certamine expediti, minas & vires Imperiales contempserunt, naves ascenderunt, praeambulis Januensibus, qui multiplicabant loqui sublimia, asserentes vires adversantium nullatenus sibi formidabiles, meticulosos & pusillanimes Praelatos & litteratos appellantes, & erat superbia eorum major quam potestas. Galeis igitur dispositis & ordinatis cum navibus, versus Orientem in clamore tumultuoso nautarum, & clangore buecinarum mare Tyrrhenum sulcaverunt.

Quod eum Domino Imperatori significaretur, doluit se contemptum, & sua monita cum precibus aspernari. Misitigitur ad Henricum filium suum, quem de consuetudine appellate naturalem, cui commiserat mare, & maritima custodienda cum navali exercitu ad impediendum transitum Praelatorum, ut ipsos jam navigantes capere non formidet, vel submergat, vel trucidet, (as they well deserved for their pride, contumacy, rebellion and Treachery)

Dictus igitur Henricus, paternis praeceptis obediens, mifit obviam eisdem Janisensibus Legatos & Praelatos confidenter ducentibus, viginti galeias novas & solidissimas, manu militari optime communitas in prima front, quibus primicerius praeerat Stollius pyratarum peritissimus. Factoque congressu navali cruentissimo, Pisan • s quibus specialter praefuit Henricus cum jam dicto Stollio, qui per modum fulgurantis tempestatis irruit ad certamen, victi sunt Jaenuenses, captique Praelati cum Legatis, et aliqui submersi vel caesi, scilicet Archiepiscopus de Uesentia & multi alii quos longum est numerare. Ex Abbatibus tamen vix Savi •• ensis ope Johannes de Lexintuna, militis strenuissimi & elegantis, fratris sui▪ ac Nuncii Regis Angliae, evasit liber & illaesus. De hujusmodi autem infortunato casu▪ per hanc Epistolam, cui communis fama perhibet testimonium, evidenter certificamur.

Captis igitur & praesentatis Praelatis & Legatis cum suis Januensibus Domino Imperatori, scripsit idem Imperator Regi Anglorum, necnon & aliis Principibus in haec verba:

FREDERICUS Imperator, Regi Angliae salutem & sincerae dilectionis affectum. Hilari affectione recepimus literas & nuntios vestros quos ad nostram praesentiam transmisisti, & tam ea quae literae continebant, quam ea quae iidem Nuncii ex parte vestra ore tenus coram nobis referebant, audivimus & intelleximus diligenter. Et ecce ad singula quae misistis prosper per eos, per magistrum Walterum de Ocra, dilectum nostrum Notarium ac fidelem, plenary respondemus. Cui ea quae vobis ore tenus ex parte celsitudinis nostrae dicet, indubitanter tanquam personae nostrae credatis. Cui etiam plenam concessimus potestatem procedendi in negotio, pro quo nuntii supradicti venerunt, & complendi illud juxta formam sibi a celsitudine nostra datam. Ad hoc, cum nostris congaudeatis successibus & in nostrorum humilitatem rebellium fiat terror & caeteris cautela subjectis, jocunda insinuatione vobis describimus, quod cum civitas Faventiae suis diffisa meritis, & propria munitione confisa, beneficio temporis Hyemalis ausa fuerit nostrae rebellionis viribus praestare repagulum. Veris tamen instituto tempore haec eadem civitate, machinarum nostratum incursione quassata, muris irruentibus, & fossoribus nostris penetrantibus per meatus subterraneos intima civitatis, ut manualiter inter cives & bellatores nostros bella concurterent, & oporteret eos pro minis corpora cominus praestare gladiis exponenda, sumpserunt sanius pro eorum salute consilium, quibus expugnatio vicinum excidum minabatur, & ad implorandam nostram misericordiam continuo clamore saepe conversi, die Dominico, decimo quinto die Aprilis, mandatis nostris & beneplacitis se praecise manciparunt, subjicientes in nostram misericordiam civitatem, suas pariter & personas, praestitis fidelitatis debitae juramentis, & illicitis juramentis, si quae fecerunt, abjuratis. Ad quorum receptionem nostri Comes Imperii semperindivisa, & justi arbitra moderaminis, clementia nos induxit, quae victoris animum vicit, ut cum victis misericorditer ageremus: rati gloriosiorem esse victoriam, misereri conversis, quam in eorum casu ulcisci miserabili: pium genus vindictae pensantes, ignoscere noxis, dum potuimus ferius vindicasse. Remissa igitur gratis offensa, licet non minima, & reis Imperialiter absolutis, civium & civitatis, statu sub nostro, & Imperii jugo, (quo nihil suavius aut dignius esse probabunt) pro rerum qualitate disposito, dum ad depopulationem vicinae Bononiae nostrum verteremus propositum & affectum, Praelatorum turbam, cum Praenestino Episcopo, Ottonoque Thoringio sancti Nicholai in carcere Tulliano Diacono Cardinali, nostris adversaturam processibus, ex diversis provinciis congregatam, contigit suo infortunio Januam pervenisse. Ubi conveniente cum eis Gregoriis de Romagna, addito Legato Legatis, ut insimul ligarentur, & conspiratione cum Janvensibus rebellibus nostris facta, quidam de Regno Francorum navalem exercitum copiosum congregantes, pyratas suos armari fecerunt, cum quibus ad Papam Romanum, pro majoris causa dissidii, conjuraverunt advenire. Ad quorum impediendum transitum & accessum, nostram diu ante praevisam classem convenire fecimus apud Pisas, victoriosum Galeiarum Stollium praeponentes. Quos cum quibusdam nostris fidelibus, eorum praecognita motione, in lacis & portubus, quos vel alto mari praeterire non poterant, velut obvia, & necessario navigabilia transitu, ut eis transeuntibus potenter occurerent, destinavimus. Et aggressus galeiis nostris galeias eorum, quas praepotens Dominus, qui ex alto vider, & dimicat aequitatem dijudicans, invias vias eorum & excogitatam malitiam, insatiabilemque cupiditatem meditatus, in viribus & potentia nostra, quam effugere terra vel mari non poterant, Domino favente, Legatos ligatos simul tradidit & Praelatos. Et tribus galeiis eorum submersis, ac omnibus quae vehebantur in ipsis, cum viris qui ad duo millia aestimati sunt, sine spe recuperationis amissis, viginti & duae galeiae, non sine magna navigantium caede, cum personis & rebus, divina sic volente providentia, victae sunt a galeiis nostris, & triumphaliter captae. In quibus tres dicti Legati, cum Archiepiscopis, Episcopis, Abbatibus, et multis aliis Praelatis, nuntiis quoque Praelatorum et procuratoribus, qui ultra centum aestimantur, cum Ambassationibus civitatum rebellium Lombardiae, qui ad praesixum ire Concilium properabant, quatuor millibus Ianuensium, exceptis specialibus et electis personis de Ianua, quae galeiis praeerant, et comitatui Praelatorum pro ducendis et reducendis eisdem Ianuam, sicut inter eos fuerat infortunate conventum, ad manus nostras ligati pervenerunt, cum Praenestino illo, qui summum contra nos saepius incitaverat odium. Qui sub latentis lupi specie, in ovina pelle & agni chlamide, Deum inclusum gerere non confidat, cujus divinum judicium non defuisse arbitramur, et sciat quia Deus nobiscum est, sedens super Thronum, et dijudicans aequitatem, qui non solum per Sacerdotium, sed per Regnum et Sacerdotium, mundi machinam statuit gubernandam. Nos igitur, suum nobis caelitus Domino reserante consilium, & in plana tot aspera convertente, sudores bellicos, & aestivos pulveres non vitantes, nostrum foelix iter & intentionem omnimodam & conatus ad eum dirigamus, qui nobis & caeteris regnantibus exaltationis, & gloriae contulit incrementum. Et nos praedictorum Principes successuum nostrorum participes & vos, praecipue fieri gratulamur, quos in omni successurae faelicitatis eventu, ex unaminitate, qua unimur, cupimus esse consortes. Datae Faventiae, &c.

Missa est igitur talis Epistola aliis Principibus quasi consolatoria, sed non omnes tenorem ipsius acceptabant, cum dicat Poeta ethicus;

Iussu igitur Imperiali ducti sunt per mare cursu diuturno, per spacium circiter trium hebdomadarum donec venirent Neapolim in Apulia: & in castro quod est vicinum civitati, & mare circumdatum, tutelae certissimae mancipantur. Sed non omnes aequa damnabat calamitas carceralis. Praenestini enim miserrima erat conditio. Et omnes jam vel morbus, vel lethaelis invaserat imbecillitas. Cum enim diu navigaverant sedentes glomeratim vincti & oppressi, cecideratque super eos aestus intolerabilis, muscis circum • olitantibus, & more scorpionum pugnentibus, fame & siti cruciati, & ad arbitrium nequissimorum nautarum imo hostilium pyratorum, lacessiti & objurgati, longum martyrium protraxerunt, quod pro obedientia ( So the Pope miscalled it, but in truth for their disobedience, rebellion against the Emperor ) subierunt. Videbatur igitur carcer requies, licet requie caruisset. Tabuerunt ergo, praecipue delicatiores, & variis infirmitatibus languerunt. Unde quidem religiosi, & multi alii, animas afflictas exhalantes ex miseria hujus mundi ad Dominum, non sine palma martyrii migraverunt. Et cito post, Dominus Praenestinus, obediens Domino Papae, usque ad mortem a nequam faeculo transivit ad requiem.

The Imprisonment of these Prelates and Pope Gregory's death soon after prevented the Councils meeting, and put a period thereunto.

Having thus presented you with the tragical contests between Pope Gregory and the Emperor, from the year 1238. till 1242. I shall now return to that which more immediately relates to the Ecclesiastical affairs of England and Ireland.

The Pope having granted a Provision to Roger Trinity Clerk, within the Diocese of London, directed to Otto his Legat to execute, he thereupon granted him the next Prebendary that should fall in the Church of Saint Martyn • ; which being the Kings Free Chapel, exempted from Episcopal Jurisdiction, the King to preserve the Rights of his Crown and privilege of his Free Chapels, issued this memorable Prohibition and Appeal to the Legate.

VEnerabili in Christo Patri O. Dei gratia, Sancti Nicholai in carcere Tulliano diacono Cardinali, & Apostolicae sedis Legato H. eadem gratia Rex Angliae, &c. salutem & sincerae dilectionis affectum. Cum sicut audivimus Rogerus de sancta Trinitate Clericus, literas Apostolicas impetraverit vobis directas, super quadam Provisione ei in aliqua Ecclesiarum London. Dioc. facienda, vos dilectis nobis in Christo Decano et Capitulo Sancti Martini London. Provisionem illam faciendam authoritate qua fungitis demandastis Praebendam, si qua vacet, ad praesens vel cum aliqua in Ecclesia ipsa vacare contigerit conferendo. Cum igitur Ecclesia ipsa Capella nostra specialis existat, et ad nostrum Patronatum specialiter spectare dignoscatur, in spiritualibus etiam nullam Diocesano subjectionem impendere teneatur, sed ab Episcopali jurisdictione exempta penitus ab antiquo, Domino Papae sit immediate subjecta, ne praefato R. Clerico vel alii in praefata Capella nostra Praebendam aliquam conferatis, quod quidem in praejudicium nostrum non modicum redundaret, praesentiam Apostolicam Appellamus, et ad appellationem illam faciendam, Willielmum de R. Clericum procuratorem nostrum duximus constituendum. Teste meipso apud West. 25. die Julii.

To prosecute this business with effect at Rome, he constituted a special Proctor by these his Letters Patents

DOmino Papae Rex, salutem. Noverit Sanctitas vestra nos dilectum Clericum nostrum Magistrum Alex. le Seculer quem pro negotiis nostris ad Curiam Romanam destinavimus procuratorem nostrum constituisse, ad impetrandum & contradicendum pro nobis in eadem Curia impetratis & impetrandis. Dedimus etiam eidem Magistro Alex. potestatem substituendi procuratorem loco suo in negotio memorato si necesse fuerit. Ratum habituri quicquid idem Magister Alex. vel ab eo substitutus Procurator fecerit in praemissis. In cujus rei testimonium, has Literas nostras Patentes fieri fecimus, & sunt sine termino. Teste Rege apud West monasterium, xxvij. die Julii.

Upon the forecited assault made by the Scholars of Oxford on the Legate and his Servants, the King issued this Writ to the Sheriff of Gloucester, to apprehend all Scholars, whether Scots, Welsh-men, Irish, or English, going from Oxford, guilty of that fact, to the great dishonor of his Government, and disturbance of the public peace, (casually omitted in its proper place.)

REX Vicecomiti Gloucestriae, salutem. Cum Venerabilis Pater, &c. nuper hospitaretur apud Oseneyam, Clerici quidam de Universitate Oxoniae timore Dei postposito, & spreta sedis Apostolicae reverentia, in gravem Regiae dignitatis iaesionem in praedictum Legatum & suos irruentes, eis tam de die, quam de nocte contra pacem nostram insultum dederunt, quosdam de familia sua interfecerunt, & slios graviter vulneraverunt, de quo vehementer moti sumus & perturbati, tam pro contemptu & injuria Sanctae