Vindication of Ecclesiastical Volume 3

REX Vicecomiti Kanc. salutem. Pone per Vad. & salvos Pleg. de Boxle, sanctae Radegund. & de Lesnes Abbates, quod sint coram Iusticiariis nostris apud Westmonasterium in Octabis Sanctae Trinitatis, ostensuri quare tenuerunt placitum in curia Christianitatis, super advocationibus Ecclesiarum Maneriorum Prioris et Monachorum sanctae Trinitatis Cantuar. et super xeniis, quae idem Archiepiscopus percipit, de Maneriis ipsorum Prioris et Monachorum, et super obedientiis domus sanctae Trinitatis Cantuar. contra Prohibitionem nostram, cum placita de advocationibus Ecclesiarum, alibi teneri non debeant, nec consueverint in Regno nostro quam in Curia nostra. Et praeterea, cum vacante Archiepiscopatu Cantuar. ad nos et Haeredes nostros dictorum xeniorum perceptio, et praedictarum obedientiarum dispositio pertineat. Pone etiam per Vad. & salvos Plegios praedictum Priorem, quod tunc sit ibi ostensurus, quare secutus est idem placitum in eadem Curia contra Prohibitionem nostram. Et habeas ibi nomina plegiorum & hoc breve.

A Maur. de Sancto Amando, Bertramus de Crioil, Johannes de Plessetis, & Silvester de Everdon Clericus, missi fuerunt ex parte Regis apud Roffian. 13. die Marc. ad Iudices delegatos ad inhibendum eis ne procederent in causa quae ventilabatur coram eis, inter Dominum Cantuar. et Priorem Sanctae Trinitatis Cant. de patronatu Ecclesiarum, quia hujusmodi placita spectant ad Coronam et dignitatem Regis: et si hujusmodi causae coram eis terminarentur, interesse ejus praejudicium verteretur.

REX Abbati de Lesnes salutem. Audivimus quod Prior et Monachi sanctae Trinitatis Cantuar. coram te et Conjudicibus tuis trahit E. Cant. Archiepiscopum in placitum, in curia Christianitatis Authoritate Literarum Domini Papae, super advocationibus Ecclesiarium Maneriorum suorum, et super xeniis quae idem Archiepiscopus percipit, de Maneriis ipsorum Prioris et Monachorum, et super obedientiis domus Sanctae Trinitatis Cant. Quia vero manifest est contra Coronamet dignitatem nostram quod praefata loquela teneatur in Cur. Christianitatis, cum placitum de advocationibus Ecclesiarum alibi teneri non debeat nec consueverit in Regno nostro quam in Curia nostra: Et praeterea cum vacante Archiepiscopatu Cantuar. ad nos et haeredes nostros pertineat dictorum xeniorum perceptio, et praedictarum obedientiarum dispositio, prohibemus tibi ne de cetero placitum illud teneas in Curia Christianitatis. Teste Rege apud Roff. 14. die Marc.

These Abbots notwithstanding this Prohibition proceeded in these suits; thereupon the King issued this second Writ of Prohibition to them and the Prior of Trinity, not to proceed therein under pain of seasing their Temporalties.

REX Abbatibus de Boxle, sanctae Radegund. & de Lesnes salutem. Memoriter tenemus, nos alias inhibuisse, ne teneretis placitum in curia Christianitatis inter venerabilem Patrem E. Cant. Archiepiscopum ex una parte, & Priorem & Monachos sanctae Trinitatis Cant. ex alia, super advocationibus Ecclesiarum, Mariscis, Exeniis et servitiis hominum. Et quia non obstante prohibitione nostra praedicta, iterum summoneri fecistis eundem Archiepiscopum, ut certo die coram vobis compareat ad respondendum super praemissis, vel diem recipiend. quo per se vel per procuratorem, coram Domino Papa compareat inde responsurus, et literae Apostolicae quorum authoritate hoc faciatis per falsi suggestionem sunt impetratae, cum contineant eandem causam in foro Ecclesiastico alias fuisse tractatam, nullo praedecessorum nostrorum Regnum Angliae illum prohibente, quod manifest falsum esse dignoscitur, cum hujusmodi causa nullo tempore alibi quam in Curia nostra et praedecessorum nostrorum tractari consueverit: Vobis district prohibemus super omnia tenementa vestra, quae tenetis in Regno nostro, ne in dicta causa procedatis, ipsi Archiepiscopo diem praefigentes extra regnum nostrum, vel alio modo, ante adventum Domini Legati in Angliam, qui in januis est, cui volumus praedicta communicare, et in eisdem ejus uti consilio. Teste Rege apud Woodstock Decimo die Julii.

After which I find no more proceedings in this case.

The like Writ of Prohibition, upon the same grounds, was issued to the Abbot of St. Albans, and other Delegates of the Pope, in the case of the Archbishop of Canterbury, touching the Temporalties, Lands, and Services of the Bishopric of Rochester, during the vacancy.

HENRICUS Dei gratia Rex Angliae, &c. Abbati sancti Albani & conjudicibus suis salutem. Quibusdam referentibus audivimus, quod cum Custodia Episcopatus Roffensis ration vacationis suae existar in manu venerabilis Patris E. Cantuariensis Archiepiscopi, cum omnibus ad Episcopatum illum spectantibus, tamspiritualibus quam Temporalibus, vos, eundem Archiepiscopum in causam trahitis in Curia Christianitatis, authoritate literarum Domini Papae, super quibusdam xeniis de Maneriis vestris annuatim debitis Episcopo Roffensi, qui pro tempore fuerint sicut annuus Redditus, desicut praestatio illa et venit de Laico feodo, temporalis est. Et quoniam si in causa illa optineretis nobis in futuro posset praejudicium generari, si contingeret quod vacarent eodem tempore tam Archiepiscopatus Cantuariensis, quam Episcopatus Roffensis, cum utriusque Custodia ad nos immediate pertineret; vobis prohibemus, quod causam illam in curia Christianitatis non prosequamini de caetero, quia prosecutio ejus manifest est contra coronam, et dignitatem nostram, et etiam contra libertates nostras quas habuimus, de singulis Episcopatibus vacantibus in Regna nostro. Teste Rege apud Windles 14. die Novembris.

In both these precedent cases of the Archbishop, the King by several Writs of Prohibition, countermanded the Popes own Bulls and delegates as contrary to the Rights and Dignities of his Crown, and prohibited their proceedings, which gave some check to his Usurpations of this kind, though he was enforced to connive at or submit to other Papal encroachments for the present, as unable to withstand or redress them.

The Kings Clerks and Household Chaplains in those days wearing long hair and Peruwigs, (against the Apostles and Natures dictates) thereupon the King out of piety and zeal to reform this abuse, issued this Writ to William de Perecat, authorizing and strictly commanding him to cut their hair, and pull off their yellow Peruwigs, under pain of being shaven, and polled himself, as this Writ assures us.

REX Willielmo de Perecat. salutem. Sciatis quod concessimus & plenam potestatem vobis dedimus, scindendi capillos Clericorum nostrorum, qui sunt de Hospitio nostro, et familia nostra longos crines habentium, et comas untrientium, et ad crocos Capillorum suorum deponendos. Et ideo vobis mandamus, quatenus ad hoc modo debito diligenter intendatis; hujusmodi potestatem nostram vobis concessam taliter exequentes, circa praedictos Capillos scindendos et crocos deponendos, ne ad Capillos vestros scindendos forcipes apponere debeamus Teste meipso apud Clyne secundo die Septembris.

A memorable President fit to be imitated and put in execution in our effeminate degenerous age, more peccant in this kind then any former times, there being more false Heads (if not hearts too) in England, and more long-haired Ruffians, both of the Clergy, Court, City, Country, needing such a Reformation and Reformer as this Writ prescribes, then in any precedent age.

The King having newly founded and endowed the Hospital of St. Johns in Oxford, whereby he became Patron thereof, the Archdeacon of Lincoln grew so presumptuous, as without the Kings privity, to remove Freer William, to whom he had for a time committed the administration of the Temporalties thereof, and to make one Eli Master of the Hospital. Whereupon the King issued this Writ to the Archdeacon, and another to the Bishop of Lincoln, to rectify this his usurpation and presumption without delay.

REX Magistro R. Archidiacono Oxoniae, salutem. Cum super Jure patronatus Hospitalis Sancti Johannes Oxoniae nobis quaestio referri non possit, nec debeat, utpote qui pro salute Antecessorum nostrorum idem Hospitale fundavimus, ac de bonis nostris ditavimus; Miramur non modicum, ac pariter movemur, quod vos nobis irrequisitis, fratrem Willielmum, cui administrationem temporalium ejusdem domus ad tempus commisimus amoventes, Elyam Capellanum ejusdem Hospitalis, Magistrum praefecistis, in regiae dignitatis praejudicium et gravamen. Quocirca vos requirimus firmiter prohibentes, ne falcem vestram mittatis in messem alienam, set potius jure vestro contenti, jus patronatus quod in dicto Hospitali obtinemus perturbare desistatis, culpam praecedentem per patientiam subsequentem taliter redimentes, ne de caetero de talibus ad aures magnificentiae nostrae querela perveniat. Teste Rege apud Westmonast. 27 die Maii.

Item Mandatum est Domino R. Lincolniae Episcopo, quod det ipsi Archid. in mandatis, ut quod praesumptum est ab eo in hac parte sine morae dispendio studeat revocare. Teste Rege ut supra.

The Monks and Converts of the Cistercian Order, contrary to their vows and rules, becoming common Merchants, buying and selling again Wools and Skins, to the prejudice of other Merchants, & scandal of their profession; the King for redress thereof issued this ensuing Writ of Prohibition to all the Sheriffs of England, to seize the goods and monies of those Monks and Converts to his use, who should offend therein.

MAndatum est Vicecomiti Rotel. quod in pleno Com. suo, & per omnes bonas villas Com. sui, & per totam Ballivam suam, clamari, etex parte Regis firmiter prohiberi faciat, ne aliquis Monachus vel Conversus Cisterciensis ordinis, lanam vel coria emat aliis vendenda, nec aliquis eis hujusmodi Mercandisas vendat per manum suam iterum vendendas. Et si de cetero aliquis Monachus vel conversus praefati ordinis interceptus vel convictus fuerit super hujusmodi emptione, tam Mercandisae quam denarii eis quorum fuerint deperdentur, et ad opus Regis incurrentur.

Eodem modo mandatur omnibus Vicecomitibus Angliae.

The Dean and Chapter of Artferten in Ireland, electing a Bishop upon an avoidance by resignation, without the Kings License first obtained contrary to former Inhibitions, the King upon their Petition, would no ways confirm their election so unduly made, but declared it utterly void, lest he should derogate from, and destroy his own Regal Right, by such dispensations and connivance; yet because of the poverty of this Church, he did by special Writs Authorize the Archbishop of Dublin and his chief Justice of Ireland, to give the Dean and Chapter in his name and right a license for a new election, and to give his royal assent to the person they should elect, as these 3. Records inform us.

REX L. Dublinensi Archiepiscopo, & M. filio Geroldi Justic. suo Hyberniae, salutem. Cum nuper nobis Nunciarunt Decanus & Capitulum Ecclesiae Artfertens. quod Ecclesia sua vacante per resignationem G. quondam Episcopy Artfertensis, praeter assensum nostrum et licentiam alium sibi eligerent in Pastorem, et instanter nos rogassent, per Nuncium suum ad nos propter hoc destinatum, quod Electioni suae assensum regium adhiberemus et favorem, non duximus ipsos in petitione sua exaudiendos, cum sic videremur juri nostro manifest derogare, eo quod mos est, sicut non ignoratis, in Ecclesiis Cathedralibus ad nostram spectantibus advocationem, quod vacante seed ante Electionem celebrandam, licentia Regia est requirenda, unde Electionem praedictorum Decani et Capituli irritam, quantum ad Hos, reputavimus et inanem. Uerumtamen audita paupertate Episcopatus memorati, ut laboribus et expensis memoratae Ecclesiae parceremus, hanc eis duximus gratiam faciendam, quod concessa vobis potestate nostra hac vice, dandi eis talem eligendi licentiam, ipsam a vobis tanquam dignitate nostrae in hac parte utentibus requirant, et ea obtenta iterato ad eligendum procedant, et Electioni factae postmodum, de persona nobis fideli et nostrae terrae Hyberniae necessaria, authoritate nostra favorem regium praebeatis et assensum. Et ideo vobis mandamus, quod cum praedicti Decanus et capitulum ad vos venerint, aut certum nuncium cum literis Capituli sui patentibus ad vos miserint, licentiam praedictam petituri, ipsam authoritate nostra hac vice eis concedatis, et post Electionem rite celebratam, eidem Electo suo vobis praesentato nomine nostro assensum regium pr • beatis et favorem. In cujus, &c. Teste Rege apud Werleberg. sexto die Decemberis.

ET mandatum est per Literas Clausas Decano & Capitulo Artferten. Ecclesiae, quod quia Rex quidem inhibuit, ne in aliqua Ecclesia Cathedrali vacante in terra Regis Hyberniae, fieret electio, nisi Licentia a Rege petita prius et obtenta: Et ipsi nihilominus sine Licentia Regis processerunt ad Eligendum sibi pastorem, electioni per eos factae sine licentia, Rex non duxit assensum Regium praebere, cum ex eo posset sibi et Haeredibus suis praejudicium imminere, et volens Rex laboribus suis, quantum potest salvo jure suo, defer, potestatem dedit L. Dublin. Archiepis. et M. filio Geroldi Regis Just. Hyberniae, eis licentiam eligendi, et Electo eorum assensum regium praebendis et praesentent electum suum eis, petita prius ab eis vice Regis licentia eligendi, et procedant ad electionem suam faciendam. Teste Rege ut supra.

REX M. Cassalensi Archiepiscopo salutem. Quia vacante nuper seed Artferten, Decanus & Capitulum ejusdem Ecclesiae, praeter licentiam nostram quam prius debuerunt requisisse, eligere praesumpserunt, cum ad nos mitterent in Angliam Rogantes, quod Electioni suae assensum regium praeberemus, Noluimus, sicut nec debuimus ipsos exaudire: ut autem parceremus laboribus et expensis praedictorum Decani et Capituli, et dignitatem regiam servaremus illaesam, dedimus in mandatis venerabili in Christo patri L. Dublinensi Archiepiscopo, et Justiciario nostro Hyberniae, quibus potestatem dedimus hac vice dandi praedictis Decano et Capitulo Licentiam eligendi, et post electionem eidem assensum suum nomine nostro praebendi; Quod cum praedicti Decanus et Capitulum ad ipsos venerint vel miserint, licentiam petituri, eam authoritate nostra eis concedant, et electioni postea rite celebratae, Assentiant. Cum igitur oporteat ipsos licentiam adhuc ab Archiepiscopo et Justiciario nostro petere, ne Juri nostro derogare videremur, et petita licentia iterato eligere, paternitatem vestram rogamus attentius, quatenus et si per errorem et negligentiam praedictorum Decani et Capituli contigerit semenstre pertransiri, propter quod videatur forte vobis, quod ad Episcopatum illum manum possitis extendere, contra Coronam et dignitatem nostram inde nihil attemptetis ordinare, quia nullatenus sustineremus dignitati Regiae in hac parte derogari; maxim, cum ex parte nostra nulla fuerit negligentia que nobis debeat esse dampnosa. Teste ut supra.

There being a great difference between the Bishop of Clochor in Ireland and Archbishop of Armach, and their tenants concerning spoliations, injuries and grievances touching their Churches, the Archbishop of Armach procuring the Kings Letters to his Chief Justice by misinformation, whiles he was excommunicated: The King thereupon revoked his former Letters, and commanded his Chief Justice in Ireland to hear and determine the controversies between them, according to the Law and Custom of Ireland.

MAndatum est M. Justic. Hiberniae, quod diligenter audiat querelas N. Clocoren. Episcopy quas audivit, & coram eo deponet per praeceptum Regis, super injuriis, gravaminibus, spoliationibus terrarum & Ecclesiarum, ei & suis irrogati ab Archiepiscopo Armach. et suis. Et querelis suis plenius auditis et intellectis secundum legem et consuetudinem terrae Hiberniae, plenani et celerem Iustitiam ei exhibeat. Nec remaneat aliquatenus eidem exhibitio Justitiae facienda occasion Literarum Regis quas aliquando Rex ei transmisit, pro parte praefati Archiepiscopi contra memoratum Archiepiscopum, de captione hominum ipsius Episcopy, quos ipse Archiep. Regi suggessit esse excommunicatos, quia ipse Archiepiscopus in impetratione earum per procuratores suos Regem circumvenit, cum ipse et sui fautores tempore impetrationis earundem Literarum essent excommunicati, sicut Regi postea plenius innotuit, exmandato Venerabilium Patrum Archiepiscopi Cantuar. et Episcopy Cycestrensis, Cancellarii Regis, conservatorum causae memorati Episcopy contra praefatum Archiepiscopum, qui ad mandatum Venerabilis Patris Dublin. quibus praefati Archiepiscopus Cantuariensis et Episcopus Cycestrensis, vices suas commiserant super executione praedicta, per literas suas Patent. eis significaverunt. Teste Rege apud Kenet. Decimo die Februarii.

The Archbishop of Rohan being elected, and his election approved by the King this year, the King out of his extraordinary favor, dispensed with his personal Oath of fealty to him, accepting it from his Proctor at this time, provided that whoever was elected Bishop afterwards, should do his fealty to the King in proper person not by proxy, as this memorable Record attests.

MAndatum est Magistro P. de Colle Medio, Electo Rotom. & capitulo ejusdem loci, quod propter specialem & fidelem amicitiam quam Dominus Rex invenit in praedicto Electo, & propter affectionem quam sperat ipsum erga dominum Regem velle continuare, quod petitioni suae quam fecerunt, ut fidelitatem a Magistro Bileberto de Commovill, vice ipsius Electi juraret in animam ipsius Electi, benign condescendit; sed Dominus Rex vult eos scire, quod quociens de caetero continget Ecclesiam suam vacare, a nullo alio fidelitatem recipiet Dominus Rex, quam ab eo qui praefatae Ecclesiae praeficietur. Teste Rege ut supra.

After his Proctor had thus sworn fealty to the King he issued this Writ to the Sheriffs and others to restore the Temporalties of his Archbishopric in England to this his Proctor, in the Archbishops behalf.

REX vicecomiti Eborum, salutem. Scias quod Electioni factae, de Magistro Petro de Colle Med'o in Archiepiscopum Rotom. quam Dominus Papa confirmavit, Regium adhibuimus assensum et favorem. Et ideo tibi praecipimus, quod de terris & tenementis ad Archiepis. praedictum pertin. in Balliva tua, & de quibus proximus praedecessor suus ejusdem loci Archiepiscopus obiit seisitus Magistro Gileberto de Comonvil, nomine ejusdem Electi plenam seisinam habere facias. Teste Rege apud Merleberg. Duodecimo die Decembris.

Eodem modo scribitur Bullivo de Odyham, de terris & tenementis in Balliva sua.

Upon the death of Richard Bishop of Durham, the King upon the Petition of the Prior and Covent, granted this Licence to elect a new Bishop.

REX Priori & Coventui de Dunholm. salutem. Venientes ad nos cum literis capituli vestri patentibus fratres, Robertus Supprior, Thomas de Witwell, & Rogerus de Now Burgo, Monachi domus vestrae, nunciaverunt nobis Episcopatum Dunholmensem, vacantem esse per mortem R. quondam Episcopy eiusdem loci, et petierunt a nobis licentiam alium vobis eligendi in patrem et pastorem. Nos vero petitioni vestrae & suae in hac parte benign condescendentes, licentiam vobis concedimus alium vobis eligendi in Pastorem, Rogantes quatenus talem vobis eligere curetis in Patrem & Episcopum, qui Deo devotus, nobis et regno nostro necessarius, et Ecclesiae vestrae Regimini utilis esse dinoscatur. Teste Rege apud Windles Quinto die Maii.

Pope Gregory granted this special favor to King Henry, upon a Treaty with his Legat, that 6. of his Clerks might enjoy pluralities of Benefices; when as in his Instrument of dispensation there were only 5. which defect his Legat by his own power undertaking to supply, the King recommended a sixth Clerk to him by this Writ.

REX Legato salutem. Nuper, sicut recolimus, London. constituti, cum vobiscum tractatum haberemus, de gratia nobis a Domino Papae concessa, dixistis nobis, quod Dominus Papa vobis cum sex de Clericis nostris dispensandi dederat▪ potestatem. Et nos secundum dictum vestrum, illam gratiam quam dommus Papa nobis fecerat sex de Clericis nostris concessimus, de • gratia liberali. Verum postmodum Dominus Valentinus Ecclesiae procurator nobis retulit, quod inspexerat autenticum ubi non nisi de quinque Clericis nostris mentio habebatur, sed dixistis ei vestri gratia, Quod illud quod in Autentico deerat, ex officio vestro suppletis, super quo multimodas vobis referimusigratiarum actiones, nihilominus discretionem vestram rogantes, quatenus illam sextam gratiam Willielmo Hardel Clerico nostro ad preces nostras concedatis. Teste Rege apud Windeles. 14. die Augusti.

The Bishop of Norwich dying this year, the Monks elected Simon their Prior for their Bishop, whom the King disapproving, made a special Proctor against him before the Archbishop to hinder his confirmation, and to appeal against him to the See of Rome, if it were expedient, where he likewise constituted his Proctor, as these Records inform us.

REX Cantuariensi Archiepiscopo salutem. Mittimus ad vos dilectum Clericum nostrum Magistrum W. de Kilkenny, Constituentes ipsum procuratorem nostrum ad assignandum quasdam causas contradictionis nostrae contra Electionem de Priore Norwic. celebratam, & contra ipsum Priorem & Electores ipsius, salvis nobis aliis Juris remediis competentibus; ratum habituri quicquid idem Wilhelmus super praemissis fecerit, Damus etiam eidem potestatem appellandi ad sedem Apostolicam si viderit expedire. Hoc idem Priori Norwic. & Monachis ejusdem lioci significamus. In cujus, &c. Teste Rege apud Westmonasterium Undecimo die Novembris.

REX Domino Papae salutem. Constituimus dilectum Clericum nostrum Magistrum Will. de Kilkenny, procuratorem nostrum in Curia Romana, ad prosequendum Causas contradictionis nostrae contra electionem, Electum & Electores Norwic. Ecclesiae; damus etiam eidem Magistro Willo. potestatem substituendi procuratorem in negotio memorato; ratum habituri quicquid idem Magister W. vel ab eo substitutus procurator fecerit in praemissis. Idem praemissis electoribus & Electo significamus. Teste Rege apud Westmonasterium 23. die Januarij.

What the issue was of this Election Matthew Westminsters, and Matthew Paris thus relate.

INgressis itaque viam universae carnis, piae memory Venerabilibus Patribus Wigorniensi & Norwicensi Episcopis, elegerunt Monachi Wigorniae Magistrum Walterum de Cantelupo, filium Willielmi de Cantilupo, viri potentis & praeclari, in Praesulem & Pastorem animarum suarum: quem sine difficultate Dominus Papa acceptavit,▪ et in Episcopum consecravit. Norwicenses autem Priorem suum, virum religiosum & discretum, in suum sibi Praesulem elegerunt: cu us electio, licet rite facta, quia tamen Regi displicuit, quibusdam ridiculosis rationibus vel exceptionibus contradicentium, fuit diu in pendulo, non sine peccatorum scrupulis, impedita. After near three years contests, William de Raleigh was consecrated Bishop thereof, and the Prior put by.

The deplorable, servile, irreligious condition of the Church and Realm of England at this time, under the manifold tyrannical Usurpations, Exactions, Corruptions of the Pope and his Instruments, ( bonis terra in Regni perniciem saginati ) is thus most emphatically remonstrated by an eye witness then living.

TEmporibus illis ingruentibus, igniculus fidei coepit nimis refrigescere, ut pene in cinerem redactus, vix videretur scintillare. Jam enim simonia sine rubore perpetrata, usurarii manifest diversis argumentis a popularibus & minoribus, pecuniam impudenter extorquebant. Expiravit charitas, libertas Ecclesiastica emarcuit, religio viluit suppeditata: & facta est filia Zion quasi meretrix effrons, non habens ruborem. Quotidie vilissimae personae et illiteratae, Bullis Romanis armatae, in minas statim erumpentes, redditus a piis Patribus in Uictus religiosorum et sustentationem pauperum et hospitalitatem peregrinorum collatos, spretis privilegiis a Sanctis nostris antecessoribus indultis, diripere non formidarunt: fulgur • ntibus enim sententiis, sine dilatione raptim postulata receperunt. Quod si ad refugium appellationis vel privilegii, recurrerent injuriam patientes & spoliati, statim suspendentes per aliquem alium Praelatum, authentico Papae compellente, fecerunt excommunicare. Et sic non prece, non canonice, sed imperiosa exactione simplices spoliarunt; Juxta illud Poeticum:

Unde factum est, quod ubi solebant nobiles & dapsiles Clerici, Ecclesiarum custodes & patroni, circumjacentis Patriae latitudinem sua opulentia nobilitare, transeuntes suscipere, paupers recreare: ibidem abjectae personae moribus vacui, versutia pleni, procuratores et firmarii Romanorum, quicquid preciosum in terra fuit et utile abradentes; Dominis suis in remotas terras deliciose expatrimonio Crucifixi viventibus, et ex alieno superbientibus, transmiserunt. Erat igitur videre dolorem praecordialem, genas Sanctorum irrigare, querelas erumpere, suspiria multiplicare: dicentibus multis cum singultu cruentato, Melius esset nobis mori, quam videre mala gentis nostrae et Sanctorum. Uae Angliae, quae quondam Princeps provinciarum, Domina gentium, speculum Ecclesiae, religions exemplum, nunc facta est sub tributo. Conculcaverunt eam ignobiles, et facta est in praedam degeneribus. Sed haec Anglis flagella, multiformes reatus procurarunt: irato eo, qui Regnare facit Hypocritam propter peccata populi, & Tyrannum dominari.

No wonder then, that Temporibus eisdem, Graecorum debacchante solita insolentia, tam adversus Ecclesiam Romanam, quam suum Dominum Imperatorem Constantinopolitanum, (who sided with the Pope) Dominum Papam & omnem Ecclesiam adeo exasperavit, quod multorum erat sententia & volunt as, Cruce-signatorum exercitum super eos retorquere; the Pope sending for some Soldiers to the Earl of Britain, and making▪ him his General by Land and Sea, in this intended War against them, for which he wanted monies.

The Pope upon the Kings request, under pretext to rectify some of these abuses (against which there was a universal complaint) sent Otto • one his Legate into England, who at first demeaned himself like a Woolf in Sheeps clothing, to take off the scandal, odium, prejudice of the people, against the Pope, See of Rome, and Legates, till by degrees he put off his Sheeps clothing, and proclaimed himself a ra • ening Woolf, as well as his Predecessors; whose arrival in England and proceedings are thus recorded by Matthew Paris, and Matthew Westminster.

EOdem quoque anno, nesciebatur ad quid circa festum Apostolorum Petri & Pauli, Dominus Otto Sancti Nicholai in carcere Tulliano Diaconus Cardinalis, per mandatum Regis venit Legatus in Angliam, nescientibus Regni Magnatibus. Unde plures adversus Regem magnam conceperunt indignationem, dicentes: Omnia Rex pervertit, jura, fidem, promissa in omnibus transgreditur. Nunc enim Matrimonio se sine suorum amicorum & hominum naturalium consilio, alienigenae copulavit: nunc Legatum, Regni totius immutatorem, clam vocavit: nunc sua dat, nunc data cupit revocare. Sic, sicque de die in diem, juxta dictum Evangelicum, in se divisum & dissipatum Regnum, est enormiter desolatum. Dictum est autem, quod Archiepiscopus Cantuariensis Aedmundus Regem talia facientem increpavit, praecipue de vocatione Legati; sciens inde in suae dignitatis praejudicium, magnam Regno imminere jacturam. Sed Rex, spret • tam suo quam aliorum suorum consilio, quod concepit animo nullatenus voluit propositum revocare. Venit igitur in magno apparatu Legatus praenominatus, & potentia magna. Et occurrerunt ei Episcopy & Clerici famosi usque ad littus; & aliqui in naviculis navigando, obviarunt ei, applaudentes & munera impreciabilia offerrentes. Imo etiam Parisiis in obviam ei, obtulerunt telas escarleti & vasa preciosa, nuncii diversorum Episcoporum. In quo facto nimis a multis meruerunt reprehendi, tum pro dono & pro dandi modo; quia in panno & ejus color, videbatur legationis officium & adventum acceptari. Adveniens autem munera oblata omnia non accepit, sed aliqua, sed quae non recepit, jussit sibi reservari. Redditus autem vacantes, suis quos secum adduxit, dignis & indignis largiter distribuit. Rex autem ei usque ad confinium maris occurrit, & inclinato ad genua ejus capite usque ad interiora Regni deduxit officiose. Et adventantes Episcopy, cum Abbatibus & aliis Ecclesiarum Praelatis, eum cum omni honor & reverentia, cum processionibus & campanarum classico, & preciosis muneribus, ut decuit, & plus quam decuit, receperunt. With such cost, pomp, and servile obsequiousnesse did they entertain their greatest pest and grievance.

DOminus autem Otto Legatus, prudenter & modeste se gerens, munera preciosissima sibi oblata in magna parte respuens, contra consuetudinem Romanorum, indignationem in toto Regno conceptam (upon his sudden arrival in it) tam a Clero quam militia, citra opinionem multorum, per gestum suum ordinatum temperavit. Primo enim quosdam Magnates, ex quodam odio latenter concepto, sibi discordes, pacificavit; & indice osculo in bona fide confoederavit: Utpote Dominum Petrum Episcopum Wintoniensem, & Dominum Hubertum Comitem Canci • , & alios quamplures diu ante sibi dissidentes. Quos postquam Domini Legati pacificavit industria, omnibus Praelatis Angliae scripsit, ut in Octavis Sancti Martini, Londoniis convenirent, autenticum Domini Papae, de plenaria potestate Legationis sibi concessa vel tradita, communiter in Ecclesia Sancti Pauli audituri, & in eadem communiter de reformatione Ecclesiae Anglicanae tractaturi, & in praesentia ejus Concilium celebraturi.

Before this Council assembled, the King in a Parliamentary Council of his Nobles, wanting monies: Petiit instantissime, ut sibi Regni tricestma concederetur & daretur; ut status Regni & Regis honorabilius sustentaretur, & firmi • s roboraretur. Quod audientes, cum graviter accepissent, responderunt, Quod saepius gravati, videbant alienigenas suis bonis saginari; statumque Regni prae paupertate vacillare, & multipliciter periculum imminere, &c. After some sharp contests between the King and Nobles, they at last with much difficulty granted him an Ayde with certain conditions, that he should be counseled by his native Nobles, not by the Popes Legate, and strangers Sed Rex tam Comitis Cornubiae Richardi fratris sui, quam aliorum suorum hominum spret • s consilio, magis ac magis, ut incepit, deliravit; et se voluntati Romanorum, praecipue Legati, quem inconsultius advocaverat, mancipavit adeo, ut videretur quasi vestigia sua adorare: affirmans, se tam in publico quam secreto, sine Domini sui Papae vel Legati consensu, nil posse de Regno disponere, transmutare, vel alienare: ut non Rex, sed feudarius Papae diceretur. His igitur et aliis deliramentis, Rex omnium Nobilium suorum corda cruentavit. Consiliarios quoque habuit infames & suspectos, qui hujus rei fomentum esse dicebantur: quos idcirco magis habebant Nobiles Angliae exosos, quia de Regno ipso duxerunt originem. Et hi erant, Johannes Comes Lincolniae, S. Comes Legriae, frater G. Templarius.

Interim Domino Legato offerebantur dona pretiosa, tam in palefridis concupiscibilibus, quam vasis pretiosis, & vestimentis mollibus & duplicibus, pellibus variis & sylvestrib • s, nummis, esculentis, & poculentis: ita quod unus solus Episcopus, scilicet Wintoniensis Petrus, cum constaret ei quod Londoniis esset hyematurus, quinquaginta boys pas • uales, & centum summas tritici electi, & octo dolia vini meracissimi, transmisit e • in alimentum. Alii quoque secundum vires & facultates suas ei similia contulerunt. Legatus vero, Romanam avaritiam temperando, non omnia, sed aliqua oblata sereno vultu suscepit gratanter: considerans illud Senecae Philosophicum: Omnia oblata recipere, avarum est: nulla, rebelle: aliqua, sociale.

EOdem quoque anno scripsit Rex omnibus Magnatibus suis, ut coram eo & Domino Legato, in festo exaltationis Sanctae Crucis, apud Eboracum convenirent, de arduis negotiis Regnum contingentibus tractaturi. Venerat autem eis obviam Rex Scotiae, vocatus a Rege Angliae, & Legato, apud Eboracum: ut ibi habita communi deliberatione, de pace reformanda inter eos, foeliciter componeretur: & Dei dante gratia, omnis lis mota praevia ration sedaretur, & de juste utrique debitis satisfieret. Ubi tandem cum pervenissent, sic elaboratum est, ut Rex Scotiae perciperet de Regno Angliae, trecentas libratas terrae, sine Castri constructione, homagiumque Regi Angliae faceret, & foedus inter eos amicitiae sanciretur: & hoc se fideliter facturum Regi Angliae & conservaturum jura • et: & sic omnis querela & vendicatio ex parte Regis Scotiae, conquiesceret.

After the peace thus concluded, this covetous Legate desiring to enter into Scotland, to prey upon it, as he had done on England, Volenti Domino Legato intrare Regnum Scotiae, (his chief design in summoning this Council at York ) ut ibi de negotiis Ecclesiasticis tractaret, sicut in Anglia: respondit Rex Scotiae, Non me memini Legatum in terra mea vidisse, nec opus esse aliquem esse vocandum, Deo gratias, nec adhuc opus est, omnia been se habent. Nec etiam tempore Patris mei, vel alicujus antecessorum meorum, visus est aliquis Legatus introitum habuisse, nec ego dum mei compos fuero, tolerabo. (So prejudicial did they deem a Legates entry to their Kingdom.) Veruntamen, quia fama te Sanctum virum praedicat, moneo te, ut si forte terram meam ingrediaris, caute progrediaris, ne quid sinistri • ibi contingat. Indomiti enim & sylvestres homines ibi habitant, humanum sanguinem sitientes, quos nec ego ipse valeo edomare, qui etiam si in vos irruant, nequeo eos cohibere. Me etiam nuper, ut forte audistis, voluerunt invadere, & a Regno expellere exhaeredatum. Quibus auditis, Legatus avidam voluntatem intrandi Scotiam temperavit, & latera Regis sui, scilicet Angliae, sibi per omnia obedientis, non reliquit. Remansit autem cum Rege Scotiae quidam Italicus Legati consanguineus, quem Rex cingulo militari, terram etiam conferendo, ne penitus rebellis videretur, nobilitavit. Et sic soluto Concilio, Rex Angliae cum Legato suo versus Australia remeavit.

Appropinquante vero tempore Concilii, jussit sibi Legatus Sedem parati in Occidentali parte Ecclesiae Sancti Pauli Londoniis fastigiosam nimis & solennem, longis trabibus & sedilibus gradatim exaltatam. Misit igitur Literas suas, ut vocati omnes Angliae Praelati, scilicet Archiepiscopi, Episcopy, Abbates, Priores installati, tam sub Conventus sui vel Capituli, quam suo nomine, Literas procuratorias deferentes, ut quicquid in Concilio statueret Legatus, ratum utrobique haberetur. Venerunt igitur omnes juxta mandatum Domini Legati, nimis vexati & fatigati in corporibus propriis, equorum & viaticis; utpote ingruente hyeme & multiformi tempestate, omnes Praelati suae Legatiae, Angliae tamen potissime.

Advenerat etiam cum aliis ad idem Concilium properantibus, quidam Clericus, nomine Magister Walterus, cognomento Pruz, qui palam asseruit, omnes fere Plane tas sub uno signo, scilicet Capricorno, tunc convenientes, commotionem magnam in aere facturos, & ventos validissimos commoturos: pestemque magnam animalium, praecipue cornutorum; quae pecudes vel pecora appellamus, subsecuturam pronuntiabat. Et addidit quasi jocose: Utinam non * hominum cornutorum, scilicet Episcoporum. Nec fefellit omnino haec praedicentis opinio. Statim enim Ecclesiam Sancti Pauli, ubi tunc erant congregati, t • ntus ventus concussit, quod omnes, praecipue Legatum, tremor magnus occupavit. Nocte autem Sanctae Ceciliae, nubeculae teterrimae, turritae, & inordinatae, Luna existente prima, in occidente apparuerunt; & coeperunt mug • re tonitrua, micare coruscationes, venti quoque commoveri, & per totam noctem sequentem & diem ventus inhorruit validissimus, qualem non se meminit aliquis praevidisse: & hic ventus per quindecim vel plures dies duravit continuatus. Corruerunt robora radicitus avulsa, domus, turres, aedificia, motionem senserunt vel ruinam; ut merito aer perturbationi hominum videretur concordare.

Cum igitur convenissent Londoniis Praelati Angliae, in Ecclesia Sancti Pauli, die prima Concilio assignata, scilicet in crastino octavarum Sancti Martini, non comparuit Legatus; quia Episcopy rogaverant eum, ut ea die daretur eis copia inspiciendi quae proposuit statuere, & secum super his deliberare, ne * aliquid in praejudicium eorum statuere attentaret. Altera igitur die, constitutis in secretis & abditis locis militibus armatis & servientibus circiter ducentis, quos ei ad instantiam precum suarum Dominus Rex commodaverat: timebat enim valde sibi, eo quod dicebatur, eum nimis velle desaevire in eos, qui plura habebant beneficia, & praecipue in illegitimos. Apparuit autem summo mane, scilicet diluculo, in Ecclesia praedicta. Erat autem ibi tot expectantium multitudo tam compressa, quod ipsi Legato erat ingressus difficillimus. Et ingressus Ecclesiam, coram majori Ecclesia, Pontificalibus se induit, scilicet superpellicio, & desuper Cappa chorali, Pellibus variis furrata, & Mitra. Et praecedentibus Archiepiscopis Cantuariensi & Eboracensi eum, cum processione solenni, cum cruce & cereis accensis, & cum Letania, sedem suam ascendit per gradus pompose, ut dictum est, praeparatam, & jam pomposius tapetis & palliis redi •• tam: collocante se a dextris Domino Cantuariensi & Eboracensi a sinistris: propter quod orta est inter eos dissentio, scilicet de ordination sessionis. Et appellatum est ex parte Eboracensis, pro jure suo, quod sibi vendicabat. Lecto igitur solenniter Evangelio, scilicet, Egosum Pastor bonus, sicut moris est, dictisque collectis propriis ab ipso Legato, & cantato Veni creator Spiritus, appellatoque ab Eboracensi, ut dictum est; sederunt juxta Legatum duo Archiepiscopi, Cantuariensis a dextris, Eboracensis a sinistris. Quibus dixit Legatus, volens ipsam controversiam pacificare, neutrius tamen juri derogando: In Bulla Domini Papae stat imago Pauli à dextris Crucis in medio Bullae figuratae, & Petri à sinistris: nulla tamen inter tantos Sanctos est orta unquam contentio, ambo enim sunt in coaequali Gloria. Veruntamen propter Petri clavigeri dignitatem, & Apostolatus principatum, necnon & Cathedralem dignitatem, cum Prioratu vocationis, merito à dextris Crucis eius imago collocanda videtur. Sed quia Paulus credidit in Christum, quem non vidit; à dextris figuratur: Beati enim qui non viderunt, &c. Sic Dominus Cantuariensis totius Angliae primas, & qui praeest antiquissim • ac nobilissimae Ecclesiae Cantuariensi, necnon & Londonensi, quae est Sancti Pauli, non sine ration à dextris est collocandus. Et ex tunc sequentibus diebus fedit Cantuariensis a dextris, Eboracensis a sinistris. Secundo autem die, Concilio jam incepto, missi sunt ex parte Domini Regis, Comes Lincolniensis Johannes, et Johannes filius Galfridi, et Wilhelmus de Raele, Canonicus Sancti Pauli: ut dicto Legato ex parte Regis et Regni inhiberent, ne ibi contra Regiam Coronam et Dignitatem aliquid statuere attentaret. Et remansit ibi, ut hoc observaretur, Wilhelmus de Raele, indutus Cappa Canonicali et superpellicio, aliis recedentibus. An Argument of the Kings care to preserve the Rights of his Crown and Kingdom as far as possible, against Papal, Legatine, and Prelatical encroachments.

Eodem quoque die petiit Dominus Simon Cantuariensis Archidiaconus, Dominum Legatum in audientia omnium, ut audiretur ab omnibus authenticum suae Legationis, a Domino Papa sibi commissum: quod & factum est. Et eodem die, ad impetrationem Domini Regis, lectum fuit quoddam privilegium, de festivitatibus Sancti Edwardi per totam Angliam celebrandis. Et de mandato Domini Papae, de Sanctis Francisco & Dominico canonizatis. Et quia audierat Dominus Legatus, dum adhuc in hospitio suo esset, multos pluribus Ecclesiis beneficiatos, nobiles sanguine & possessionibus, & illegitimos, de quibus mentionem in quodam statuto Concilii fecerat, contra ipsum murmurasse, & ei etiam insidias praeparasse: quosdam Magnates, scilicet Comitem Marescallum G. & Comitem Lincolniae J. & Comitem de Monte-forti S. & quosdam de familia Domini Regis, cum gladiis & fustibus munitos, ad tuitionem sui suorumque, secum ad Concilium duxit & reduxit. In Concilio vero, cum statutum contra eos qui plura beneficia obtinuerunt, contra Concilium Lateranense, pronunciaretur, Episcopus Wigorniensis Walterus, scilicet de Cantelupo, surgens in medio, deposita Mitra sua, sic Dominum Legatum est affatus. Pater Sancte, cum multi Nobiles, quorum sanguis noster est, plura obtineant beneficia, cum quibus nondum dispensatum est, quorum etiam aliqui provectae sunt aetatis, & usque ad praesens honori • ice vixerum, & hospitalitatem ad posse procurando, eleemosynas patentibus januis erogarunt, durum esset nimis, tales suis beneficiis spoliatos, in ignominiosam trudi paupertatem. Quidam vero juvenes feroces ac strenui, maximis periculis se opponerent, ancequam suis se sinerent privari beneficiis, unico tantum retento. Quod been perpendo per memetipsum. Antequam enim ad istam vocarer dignitatem, proposu • in animo meo, quod si unicum amitterem beneficium talis praetextu constitutionis, omnia amitterem. Unde timendum est, quod multi ad praesens in simili proposito perseverent. Quoniam igitur multitudo talium in causa est, Sanctae Paternitati vestrae supplicamus, quatenus ob salutem vestram & nostram, super hujusmodi statuto Dominum Papam consulatis. Praeterea, cum statutum vestrum in religione Sancti Benedicti, ad omnes aequaliter se extendat; & durum sit multis, tum propter locorum penuriam, & praecipue Monialibus, cum sint debiles & fragiles, hoc statutum observare, necesse est huic rigori discretum addere temperamentum. Super quo etiam postulamus, ut Dominum Papam super his velitis consultare. Cui Dominus Legatus respondit, Quod si omnes Praelati, scilicet isti praesentes Archiepiscopi & Episcopy, una cum eo, super his Domino Papae scriberent, libenter consentiret. Et sciendum, quod quia aliqui opinabantur, sicut datum fuit intelligi Domino Legato, quod statuta sua robur nisi tantum in tempore suae Legationis non obtinerent; jussu ejusdem surrexit in medio quidam Clericus suus, Magister scilicet Altho, & aperto libro authentico, scilicet registro Domini Papae; ad majorem authoritatem, ut validius talium opinionem improbaret, quandam decretalem legit distinct & aperte, quam Dominus Legatus distinguens approbavit: per illam asserens manifest, quod etiam post recessum ejus, sua statuta perpetuae firmitatis robur debeant obtinere. Nec praetereundum, quod primo die Concilii, collocatis, ut praedictum est, Archiepiscopis Cantuariensi, scilicet a dextris, Eboracensi vero a sinistris, perlectoque Evangelio, Ego sum Pastor bonus, dictisque collectis ad hoc pertinentibus, indictoque silentio, & turba comprimente castigata, Dominus Legatus sedendo quasi • ubam vocem suam exaltans, sermonem suum inchoavit, thema suum sic praeordinando: In medio sedis & in circuitu ejus quatuor animalia plena oculis ante & retro. In sermon prosequendo innuens, quod Praelati, quasi animalia habentia oculos ante & retro, debent esse in rerum saecularium dispositionibus providi, & in spiritualibus circumspecti, Priora sequentibus caute continuantes. Et post sermonem legi fecit statuta, alta voice & distinct, quae firmiter statuit observari, quae subscripta in hoc libro duximus annotari.

Quoniam domum Domini decet Sanctitudo & Ministros ejus, a Domino dicitur, Sancti estote, quoniam Sanctus sum ego Dominus Deus vester. Satagit astutia humani generis inimici, ut Sanctitatem subtrahat vel destruat utrobique, dum in plerisque locis ut ne consecrentur Ecclesiae vel retardat, & ne suo digne fungantur officio, Ministorum mores & vitam multorum vitiat & depravat, Sanctorum Patrum regulis & statutis, generaliter omnibus Christianae religions profectibus opponendo. Huic est igitur armata manu a cunctis Christi fidelibus fortiter in fide resistendum, & ad ejus molimina renovatis & novis semper utendum viribus enervanda: sicut Isaac puteos quos foderant filii Abrahae, sed humo impleverant Palestini, prius studuit renovari, deinde alios fodere prorsus novos. Denique nos Otto, miseratione divina, Sancti Nicholai in carcere Tulliano Diaconus Cardinalis, & Apostolicae sedis Legatus, ad partes Angliae, cum Legationis officio a seed Apostolica destinati: divino fulti auxilio, et astantis Concilii suffragio et consensu, ad roborandum et reformandum statum Ecclesiasticum in partibus Anglicanis, salvis aliis Canonicis institutis, quae cum reverentia volumus & cupimus observari, quaedam ex commissa nobis pote • tate duximus observanda, quae per certos articulos fecimus digeri & distingui. After which follow all the Canons made and promulgated in this Council, which those who please may peruse at leisure in Matthew Paris, and in Johannes de Aton, his Constitutiones Legitimae Ecclesiae totiusque Regionis Anglicanae, ab Legatis à Latere Summorum Pontificum collectio, fol. 1, to 121. with his Gloss upon them. The 1. Canon was for the Dedication and Consecration of Churches, many Cathedrals as well as Parish Churches being then unconsecrated: The 2. and 3. concerning Ecclesiastical Sacraments and Baptism: Others concerning the covetousness of Priests, their hearing Confessions, the qualities of such as were to be ordained, their Farmers and Vicars, Presentations to Churches, not dividing one Church into more, the Residence of Bishops and Priests, Pluralities, the habit of Clerks, Clandestine Marriages of Priests, Priests Concubines, their sons succession in their Benefices, protecting of Thieves, Murderers, eating of flesh, the Office of Archdeacons, Bishops, their Judges, Procurations, undue, unjust Citations, Exactions by Procurations, Registers, abuses of Proctors and Ecclesiastical Judges, and an Oath to be prescribed to them, to prevent the like abuses for the future. In this Council, this Legate introduced the use of Oaths in Ecclesiastical Courts and Causes, never formerly used in England, under a specious pretext, by color whereof the Bishops and their Agents, extending their Authority beyond the Canon, introduced these and other Oaths, against the Laws and Customs of the Realm, to the people's great oppression, as you shall hear anon, till the King by his Prohibitions restrained this Usurpation. The Canon first introducing an Oath of Calumny made in this Council, runs in these words. Jusjurandum calumniae in causis Ecclesiasticis cujuslibet, & de veritate dicendi, in spiritualibus quoque, ut veritas aperiatur facilius, & causae celerius terminentur, statuimus de caetero praestari in Regno Angliae, secundum Canonicas et Legitimas Sanctiones, obtenta in contrarium consuetudine non obstante. Huic statuto utiliter annectentes, ut judiciales induciae judicis dentur arbitrio, juxta Legitimas & Canonicas Sanctiones. The nature, kinds, forms, words of this Juramentum Calumniae, you may read at large in Johannes Schneidewini, a most famous Civilian, professor Academiae Witebergensis, in quatuor Institutionum Imperialium D. Justiniani libros, Commentarius, printed Argentorati 1599. lib. 4. Tit. 6. and Tit. 16. De Juramento Calumniae, to whom I refer the Readers desiring satisfaction therein. He resolving p. 1102. Istud juramentum hodie non aestimatur uno obolo, quia facti sumus contemptores Dei, & religions ejus. Unde ego puto, quod litigatores nostri temporis, potius jurant le calumnia committenda quam vitanda, & ideo melius esset, quod istud juramentum ex toto tolleretur a judicio, causa vitandi tot perjuria, non obstante quod hoc juramentum sit inventum ob publicam utilitatem.

The corrupt depraved condition, extraordinary Rapines, Simony, Covetousness, Extortions of the Pope, Court, and Church of Rome in that age, which gave general scandal to all conscientious Christians, and some Cardinals themselves, yea caused the Greek Church wholly to separate from the Latin, deny the Supremacy of Rome, and renounce all obedience to her, is thus recorded by Matthew Paris, out of a private Letter sent from Rome to the Popes Legate in England, advising him to moderation, to prevent a total rejection of the Pope and See of Rome.

EOdem quoque tempore, circa dies Domini Natalitios, quidam Romanae Ecclesiae potens ac specialis Consiliarius, scilicet Dominus J. de Columna Cardinalis, Legato in Anglia commoranti, secretius scripsit in haec verba.

Frater fratri, Levita Levitae, dilecto dilectus in Christo, salutem. Si pagina exarata secretum valeret extraneis, & ob locorum distantiam non subjaceret discrimini, multa calamo commendarentur, quae lingua subticet nec pandit amico. Veruntamen haec charitati vestrae celare non debeo, quod nimis avide, vel potius inconsulte, se mater immersit fluctibus, et in fauces luporum ultronea se jactavit, duorum tantum fuit consilio, tertio annuente, quin verius gressu praecedente consilium, et cocis praecedentibus cum tractatu. Hinc est, quod libertas abjicitur, servitus inchoatur, sanctuarii sydus effunditur, ancillatur patrimonium, superbia exaltatur, tonantium carcer emitur, honor contemnitur, appetitur confusio, armatur molestia, tranquillitas effugatur, non curatur de fratrum et exterorum scandalo, irrisionibus irridetur, caecus loco dividitur, differuntur negocia, instantes protracti sermonibus diutina expectantium lassitudine fatigantur. Bene vobis accidit, quod ab his tormentis abstracti, abiistis ad Regionem long inquam, ne videret is mala gentis vestrae & sanctorum, ne pulsaremini quotidianis ictibus, crebris punctionibus lacerati. Voluimus reformare statum, ut saepe tentavimus, & ecce deformis destitutio subintravit. Incassum traduntur consilia, ubi voluntas non sistitur fr • no prudentiae, sed impetu agitata, prosilit ad procliva, nec patitur retardari. Accedit quoque ad doloris cumulum, nobilis illa Columna, qua tam magnifice structuram Ecclesiae sustentabat, recolendae videlicet memory Dominus Sabinensis, subito subtractus de medio; molestiae primum dolore percussus, ac postmodum infirmitate lenta vexatus, obiit in Domini potentias ingressurus; ruinae casum occasionaliter matri relinquens, cum gemitu & moerore. Redierunt fratres a regione dissidente cum Principe, sed pacis impressa vestigia non apparuerunt; quia non paruerunt pacis bajulis discordiae sectatores. Antiochensis a societate distrahitur, nec a redeuntibus commendatur. Vellem quod breviori familia stiparetur amicus, ne fieret aliis Oneri, & obtrectantium dentibus laceraretur. Et quia invalescentibus fluctibus scandalorum & plurium tempestatum, necessarius estis matri, vos ad reditum praeparate. Datum Viterbii, festo Sancti Lucae.

Hoc igitur & similibus indiciis manifest compertum est, Ecclesiam Romanam, Dei (proh dolor!) indignationem incurrisse. Ipsius enim Magist 〈◊〉 us et Rectores, non populi devotionem, sed marsupia plena quaerunt denariorum: non animas Deo lucrifacere, sed redditus rapere, et pecuniam congregare, religiosos opprimere, poena, usura, simonia, et aliis diversis argumentis, sibi aliena impudenter usurpare. Non curatur de justitia et honestate, de simplicium informatione: imo cum quocumque modo quis beneficio Ecclesiastico investitur, de summa pecuniae, quam inde sortiri possunt, statim sciscitatur: ultima vero vel nulla quaestio oritur de Sancto vel ejus nomine, quo Ecclesia intitulatur: hinc imprecatio, murmur in populo suscitavit, & diatim ira Dei merito provocatur. Visa igitur tanta malitia & oppressione, erigitur Graeca Ecclesia contra Romanam: Imperatorem suum expellendo, & soli Archiepiscopo suo Constantinopolitano, nomine Germano, obediendo. Qui procaciter Graecorum errores, non tantum veteres, imo novos & adinventos defendens, enormiter a religione Catholica delirat. Eorum enim haec est desipientia: Asserunt, Spiritum Sanctum non à Filio, sed à Patre solo procedere, eo quod scriptum reperiatur: Spiritus veritatis, qui à Patre procedit. Praeterea, conficiunt de fermentato. Et in multis, Latinis contradicunt, & eos spernunt, Ecclesiam Romanam in pluribus condemnantes, magis tamen ejus facta quam dicta. Constituit igitur sedem suam, quasi alter Lucifer, in Aquilone, scilicet in Constantinopoli, Graecorum Civitate Metropolitana, filius scilicet degener & Antipapa, vocans Ecclesiam suam et asserens digniorem, et Ecclesiam Romanam sororem ejus dicens esse, non matrem: eo quod Beatus Petrus Apostolorum Princeps quondam, prius quam Romam venerat, Antiochiae, quae Imperio Graecorum adjacet & pertinet, sedem constituit Cathedralem. Addens, quod Antiochia omnem quem potuit Apostolo Christi, & sic Christo, exhibuit honorem & reverentiam: propter quod Theophilis meruit appellari. Roma vero eundem Apostolum Petrum & Coapostolum ejus Paulum, post probra & contumelias, mortis supplicio condemnavit. Hinc honor & reverentia, illinc dedecus & insolentia: unde Graeci filii, Romani vero privigni, jure meruerunt appellari. Veruntamen, ut ex tenore suprascriptarum Epistolarum perpendi potest, praedictus Germanus Archiepiscopus convocare desiderat Graecos suos & Latinos, scilicet Romanos, ut propositis utrinque rationibus, in unam sententiam conveniant; quos fortius rationum & authoritatum corroborat adminiculum: ut universalis Ecclesia Deo militans, una & integra nuncupetur, & juxta Salvatoris decretum, unus sit Pastor, & unum ovile per totius mundi latitud nem. Scribit igitur idem Germanus Domino Papae in haec verba. His two Epistles to Pope Gregory and the Cardinals of Rome, concerning a brotherly union between the Greek and Latin Churches, and Pope Gregory's Epistles in answer to them, (wherein he justifies his pretended Primacy by misapplied Scriptures) being over-long, and not so pertinent to my subject matter, those who please may peruse in Matthew Paris: Only I cannot pretermit this passage in Germanus his Epistle to the Cardinals, touching the large extent of the then Greek Church. Hoc solum addam, & verbo finem imponam, quod videlicet multae & magnae Gentes sunt, quae nobiscum sapiunt, & nobiscum, qui Graeci sumus, convenient in omnibus. Primi, illi qui in prima parte Orientis habitant, Aethiopes, deinde Syri, & alii qui graviores sunt, & magis virtuosi, scilicet Hyberi, Lazi, Alani, Gothi, Chazari, innumerabilis plebs Russiae, & Regnum magnae victoriae Bulgarorum. Et hi omnes tanquam matri nostrae obediunt, in antiqua Orthodoxia immobiles hactenus persistentes.

This year the Greek Churches with all these her members, renounced all obedience to, and communion with the Church of Rome, upon this just occasion, (for which the Church and Realm of England might then more justly have rejected her iron yoke of bondage, had they been able to accomplish it.)

HOc schisma & dissidium inter Romanam Ecclesiam & Graecam, tale sumpsit seminarium. Quidam Archiepiscopus electus canonice ad quendam nobilem Archiepiscopatum in Greece, vel postulatus, Romam adiit confirmandus: nec potuit exaudiri, nisi pro impetratione illa, infinitum aurum promitteret. At ipse detestans prostantis Curiae Simoniam, infecto negotio recessit; & hoc toti Graecorum nobilitati nuntiavit. Et alii, qui Romam adierant, testimonium de similibus aut deterioribus perhibebant: Et sic omnes a subjectione Romanae Ecclestae tempore Gregorii istius recesserunt. Indeed they never acknowledged any subjection to the Church of Rome before, but only retained a brotherly Christian communion with her, which they now renounced for her manifold corruptions.

The Pope and his Cardinals, upon Germanus and the Greek Churches Letters to them, endeavoring to prove St. Peters universal Supremacy over all Churches, from Tu vocaberis Cephas, quod interpretor Petrus. Pasce oves meas, &c. and answering their objections against it very unsatisfactorily, resolved to reduce them to obedience by force of arms, not argument or Scripture; and published a Crossado against them, as if they were worse then Infidels, most unchristianly diverting the forces defigned to aid the Holy Land against the Saracens, to murder and destroy the Greek Churches, especially that of Constantinople.

HIS autem salutaribus monitis auditis, sed non exauditis, non se Graeci Ecclesiae Romanae subdiderunt: forte tyrannidem, et avaritiam ejus pertimescentes; vel erecti in contumaciam, juxta dictum Evangelistae, quod invitati ad coenam noluerunt venire, se tamen excusantes: humiles in excusatione, superbi & contumaces in operis executione. Super quo Dominus Papa & Cardinales tractatum habentes diligentem, proposuerunt exercitum Cruce signatorum universalem, super eos reflectere. Et facta praedicatione, signati sunt nonnulli, super Gracos, praecipue Constantinopolitanos, profecturi. For which purpose he sent Baldwin their deposed, expelled Emperor, with all the forces he could raise, to War upon and subdue them, who arrived in * England, where he received some small supplies of money.

EIsdem temporibus, profectus est in partes Graeciae, ad expugnandum sibi & Ecclesiae Romanae rebels, Imperator Constantinopolitanus Baldewinus, in manu robusta, & militia non minima, quantam & qualem, omnes ejus amici & consanguinei potuerunt administrare. Qui etiam, ut thesaurum accumularet & adaugeret, reliquias charissimas & certissimas vendidit Regi Francorum, necnon & quaedam sibi charissima impignoravit. Erat namque a Francorum Nobilibus ducens originem. Cui etiam Papa, in odium et gravamen aemuli sui Imperatoris Romanorum Prederici, modis omnibus, quibus scivit et potuit, manum extendit auriliatricem.

Hereupon the Archbishop of Antioch, and Germanus Archbishop of Constantinople were so far incensed against the Pope and Church of Rome, that they excommunicated them, asserting themselves and their Churches to be above the Pope and Church of Rome, yea more ancient and excellent then they, even by Arguments drawn from St. Peter himself.

ANno quoque sub eodem, ad tantam ausus est proterviam impetu temerario prorumpere Antiochenus Archiepiscopus, (consentiente Germano Constant inopolitano Archiepiscopo, Grecorum advocato, & vices agent Antipapae,) quod Dominum Papam cum tota sua Romana Ecclesia et Curia, inani authoritate excommunicavit. Et blasphemando, se suamque Ecclesiam solenniter praedicando, tempore et dignitate Domino Papae et Romanae Ecclesiae praeposujt, et esse, et fuisse Romana Ecclesia excellentiorem▪ eo quod beatus Petrus Apostolus, primo Ecclesiam Antiochenam cum summo honor rexerat per septennium ibidem, cum summa qua decuit receptus reverentia, & similiter honorifice incathedratus. Rom. vero fuit multis injuriis & convitiis, multipliciter lacessitus: tandemque sub imperatore Nerone passus, cum Coapostolo suo Sancto Paulo, specially Graecorum d • ctore, dirae mortis supplicium consummavit. Unde merito clarior & amabilior eidem esse tenetur ea Civitas & Regio, cum suis Civibus & omnibus incolis, quae eidem beato Petro Apostolo honorem & reverentiam contulerunt, quam quae dedecus & tormenta inflixerunt. Potestatemque ligandi & solvendi, liberaliter potius Ecclesiae Graecorum contulisse, quam Romanae: quam simoniae & usurae, avaritiae & aliorum facinorum maculis constat jam sordere. Hac & aliis rationibus superticialibus, suas in propriam perniciem cicatrices, dictus Antipapa palliavit, & excusationes in peccatis excusavit. Sed columna Ecclesiae Dominus Papa, verus divi Petri successor, (etsi non plene imitator) non movebatur, omnem vindictam reservans, in tempore retributionis: Sending Baldwin with Arms to subdue them, though with very ill success, as * Mat. Paris, and Mat. Westminster relate.

SEd defuit divinus favor propositis. Periit enim Francorum in ejus exercitu multitudo numerosa. Ipsoque eodem tempore, cum fugisset Imper. Constantine. a persecutione Graecorum, nec quicquam haberet in aerario, ut bellum amplius continuaret, & Graecorum impetus continuos sustineret, confugit ad consilium & auxilium Imperatoris Romanorum Frederici. Qui Graecis tum terribiliter comminando, tum consultius postulando, tandem treugas per annum unum impetravit. Interim procuravit idem Imperator Fredericus, ut filiam suam cuidam magno Principi Graecorum, nomine Battacio, matrimonio copulavit. Quod Domino Papae simulque toti Curiae Romanae molestum videbatur & grave, quia per ipsum Battacium schisma ortum est inter Ecclesiam Romanam & Graecam. Unde ipsa Romana Ecclesia vocat eum schismaticum, & factum est obstinatius odium proinde, inter Dominum Papam & Imperatorem Fredericum.

This schism of the Greek Church from, and opposition against the Pope and Church of Rome, made the Pope and his Court fear the like schism and revolt in England, occasioned by the Legates violent proceedings, extortions, and advancement of strangers to Benefices; whereupon he intended to recall him thence to prevent these ill consequences; but the Legate loath to depart, prevailed with the King and others to solicit the Pope for his continuance in England, upon pretence of public good.

EOdem tempore, Dominus Papa & tota Curia Romana, audiens tot tumultus in Anglia fuisse subortos pro alienigenarum multitudine, quam Rex inconsulte vocaverat: et pro adventu Legati in Angliam, quem similiter in depauperationem suorum in Angliam attraxerat: multosque contra ipsum commoveri: sub magna eundem Legatum festinatione revocando, rigorem ejus temperavit, sic scribens ei.

GREGORIUS, &c. dilecto filio Ottoni, Sancti Nicholai in •• rcere Tulliano Diacono Cardinali, Apostolicae sedis Legato, salutem & Apostolicam benedictionem. Cum sic intellexerimus, quod nonnulli Clerici habentes plura beneficia sint in Regno Angliae, & contra eos, propter parentum potentiam, juxta generalis statuta Concilii, sine turbatione Regni & sanguinis effusione, procedi non possit: attendants quod si peccatum non debeat pro scandalo vitando committi, bonum tamen quod agi debeat, prudenter interdum intermittitur, ut scandalum evitetur: discretioni tuae per Apostolica scripta mandamus, quatenus si contra dictos Clericos sine scandalo procedere non poteris, subsedere procures. Et eisdem, vel aliis proximis, Dominus Papa timens ne quid sinistri ei accideret, vocavit eum. Sed Legatus malens adhuc in Anglia remanere, & metere ubi non seminaverat, caute procuravit, ut scriptum Domino Papae destinandum componeretur, & appenderentur sigilla Regis & fratris sui Comitis Richardi, & omnium Episcoporum, in testimonium veritatis: scilicet, quod multum utilis esset mora sua in Anglia, tam Regi, quam Regno, et Ecclesiae Anglicanae. Et hujus tenoris scriptum Domino Papae transmissum, mentem suam pacificavit.

I find this supplication to the Pope for the Legates stay in England, thus entered in our Records, being procured by his own solicitation.

SVpplicatum est Domino Papae, quod pensatis periculis diversis quae Regi & Regno suo possent imminere ex revocatione Legati, quem Dominus Papa jampridem revocavit, indulgere velit, ut dictus Legatus Officio Legationis suae fungatur in Anglia, donec negotia Regia per ipsum laudabiliter incepta, prospero fine fuerint terminata, & tranquillitas Regis Angliae, cui extitit per omnia necessarius, sicut P. Saracenus ei exponet, ejus moderamine fuerit in posterum fortius roborata. Teste Rege apud Kenton. vi. die Marc.

Eodem modo scribitur per clausas Papae & Cardinalibus quod partes suas interponant.

After this, the King to honor this Legate all he could, and secure him and his followers from violence where ever they travelled through England, granted him this Patent and Protection.

REX, Omnibus Ballivis & fidelibus suis per quorum Ballivas Venerabilis Pater O. Dei gratia S. Nicholai in carcere Tulliano Diaconus Cardinalis, & Apostolicae sedis Legatus, transiturus est, salutem. Mandamus vobis firmiter praecipientes, quatenus cum idem Dominus Legatus vel sui per Ballivam vestram transitum fecerint, ipsos honorifice admittatis, & salvum conductum per Ballivam vestram eis faciatis. Ita quod pro defectu vestri sibi vel suis nullum dampnum eveniat. In cujus rei testimoniam, &c. Teste Rege apud Eli, x. die Junii.

The Legate soon after travelling to Oxford, was there honourably entertained and presented by the University and Scholars at first, which through the insolency of his Porter and Cook ended in a Tragical Tumult, Excommunication, and Interdict; thus registered to posterity.

TUnc vero temporis, Dominus Legatus cum Oxoniam adventasset, & honor summo, prout decuit, reciperetur: hospitatus est in domo Canonicorum, scilicet Abbatia de Ossenciae. Clerici vero Scholares, eidem xenium honorabile in poculentis & esculentis transmiserunt ante prandii tempus. Et post prandium, ut eum salutarent, & reverenter visitarent, ad hospitium suum venerunt. Quibus advenientibus, janitor quidam transalpinus, minus quam deceret aut expediret facetus, & more Romanorum vocem exaltans, & januam aliquantulum patefactam tenens, ait: Quid quaeritis? Quibus Clerici: Dominum Legatum, ut eum salutemus. Credebant enim confidenter, ut ef • ent honorem pro honor recepturi. Sed janitor conviciando loquens, in superbia & abusione introitum omnibus procaciter denegavit. Quod videntes Clerici, impetuose irruentes intrarunt: quos volentes Romani reprimere, pugnis & virgis caedebant: & dum objurgantes ictus & convitia geminarent, accidit, quod quidam pauper Capellanus Hyberniensis ad Ostium Coquinae staret, & ut quippiam boni pro Deo acciperet, instanter, more pauperis & famelici, postulaverat. Quem cum Magister Coquorum Legati (frater Legati erat ill, & ne procuraretur aliquid venenosum, quod nimis timebat Legatus, ipsum ipsi officio praefecerat, quasi hominum specialissimo) audivit, nec exaudivit, iratus in pauperem, projecit ei in faciem aquam ferventem, haustam de lebete ubi carnes pingues coquebantur. Ad hanc injuriam exclamavit quidam Clericus de confinio Walliae oriundus: Proh pudor! ut quid hoc sustinemus? Et arcum, quem portavit, tetendit, (dum enim tumultus accreverat excitatus, Clericorum aliqu • arma, quae ad manus venerunt, arripuerant) ipse missa sagitta corpus Coci, quem Clerici Satyrice Nebuzardan, id est, Principem Coquorum, vocabant, transverberavit. Corruente igitur mortuo, clamor excitatur. Ad quem stupefactus Legatus, & nimis perterritus timore, qui posset in constantissimum virum cadere, in turrim Ecclesiae indutus Capa Canonicali se recepit, seratis post terga Ostiis. Ubi cum noctis opacae conticinium tumultum pugnae diremisset, Legatus vestimentis Canonicalibus exutus, equum suum optimum ascendit expeditus, & ducatu eorum qui vada secretiora noverunt, amnem, qui proximus erat, licet cum periculo, transivit, ut ad protectionem alarm Regis ocyus avolaret. Cleri enim furia infecti, Legatum etiam in abditis secretorum latebris quaerere non cessabant; clamantes & dicentes: Ubi est ill usurarius, simonialis, raptor reddituum, & sititor pecuniae, qui Regem pervertens, & Regnum subvertens, de spoliis nostris ditat alienos? Insequentium autem adhuc clamores cum fugiens Legatus audiret, dixit intra se:

Et patienter omnia tolerans, factus est sicut homo non audiens, & non habens in ore suo redargutiones. Cum autem (ut praedictum est) amnem vix pertransisset, paucis, pro difficultate transitus, comitantibus, caeteris in Abbatia latitantibus, ad Regem anhelus & turbidus usque pervenit, & lachrymabiliter, singultibus sermons suos interrumpentibus, rei gestae ordinem, gravem super hoc reponens querimoniam, tam Regi quam suis collateralibus explicavit. Cujus querulis sermonibus cum Rex attonitus nimis compateretur, misit properanter Comitem Warenniae cum armata manu Oxoniam: eos qui latuerant Romanos eripere, & Scholares arripere. Inter quos captus est truculenter Magister Odo Legista, & ipse cum aliis triginta vinculis & carceribus in Castro de Waligeford, quod non multum distat ab Oxonia, ignominiose mancipatus. Legatus vero contrito laqueo liberatus, Episcopis convocatis nonnullis, Oxoniam supposuit Interdicto: & omnes illi enormi facto consentaneos, excommunicavit. Postea in bigis, more latronum, ad arbitrium Legati Londinum sunt transvecti, & ibidem carceri & vinculis arctaeque custodiae, redditibus spoliati, & anathe mate innodati, mancipantur. Such was his transcendent Tyranny against these Oxonians, for this tumult occasioned by the insolency and inhumanity of his own Porter and Cook, which rendered him very odious, so as he deemed himself secure in no place, without armed Guards to protect him, which he requested and obtained from the King, till his reconciliation to the University of Oxford, upon their extraordinary humiliation and penance, thus related by our Historians.

LEgatus vero, qui versus partes Angliae Aquilonares tetenderat, flexo loro, Londinum reversus est. Et vix ausus in Regali hospitio Episcopy Dunelmensis, ubi solito hospitabatur, commorari: significavit Rex Civitati Londinensi, ut eundem Legatum diligentibus excubiis cum armata manu, ut pupillam oculi, custodirent Major Civitatis cum Civium universitate. Legatus igitur Archiepiscopum Eboracensem, & omnes Episcopos Angliae, authoritate qua fungebatur, ut Londinum convenirent, district convocavit: de statu Ecclesiae & Cleri periclitantis, decimo sexto Calend. Junii comuniter tractaturi. Quo cum die praefixo pervenissent, tractatum est diligenter per Episcopos, ut salvaretur status Clericalis Universitatis, veluti secundae Ecclesiae: quibus & Legatus condescendit, salvo tamen honor Ecclesiae Romanae; ne improperando diceretur, ut q • i venerat Clerum cum Ecclesia reformare, potius deformaret. Tandem suggestum est Legato ab Episcopis ab universitate Cleri, quae ibidem in praesenti fuit, quod certaminis discrimen a familia sua sumpsit exordium; & in fine certaminis Clerus deteriorem calculum reportavit: insuper jam de Clero pars magna, ad nutum suum carceri mancipatur; & pars reliqua mandato suo parens, parata fuit humiliter subire, in loco ab Oxonia circiter tribus distante dietis; ad petitionem tot & tantorum virorum, ad misericordiam, quod comitantibus Episcopis pedes euntibus Scholares omnes ibidem congregati, ab Ecclesia Sancti Pauli, quae fere per unum milliare ab hospitio Legati distabat, pedesirent; ita tamen, quod cum venirent ad hospitium Episcopy Carleolensis, illinc sine capis & mantellis discincti & discalceati, usque ad hospitium Legati procederent; humiliter veniam postulantes, misericurdiam & veniam consequendo conciliarentur, quod & factum est. Videns autem dominus Legatus hanc humiliationem, recepit eos in gratiam suam restituens Universitatem loco suo ipsius municipii; Interdictum cum sententia misericorditer ac benign relaxando, literasque eis conficiendo, ne illis proinde nota infamiae aliquando procaciter objiceretur.

I find these several Patents and Records, concerning this Oxford tumult and reconciliation to the Cardinal, and revocation of the Scholars to the University, upon pledges given to appear before and stand to the Cardinals censure.

REX Vicecom. Oxoniae & Majori salutem. Praecipimus vobis quod in praesentia Magistrorum Roberti Bacun, & Johannes de Rogat, recipiatis Literas Patentes singulorum Magistrorum regentium apud Oxoniam, & singulorum Clericorum beneficia Ecclesiastica habentium, qui sunt in Villa Oxford. quod ad mandatum Domini Legati, vel mandatum ipsius super transgression, eidem Domino Legato facta nuper apud eos, et ab alus Clericis Oxford. commorantibus et beneficia non habentibus, plegios salvos recipiatis si, illos vobis possint invenire, Clericos vel laicos, videlicet singuli Clerici singulos plegios, quod similiter, ad mandatum ipsius Legati, vel nostrum, venient parituri mandatis ipsius Domini Legati super transgression praedicta. Et omnes Clericos praedictos & magistros tam beneficiatos quorum Literas Patentes receperitis, de veniendo, ut praedictum est, quam alios beneficia non habentes, a quibus plegios reciperitis sicut praedictum est, libere & sine impedimento, a Villa Oxford. recedere, & illuc redire cum voluerint permittatis. Alios autem Clericos, qui plegios nobis invenire non poterunt ut praedictum est, a Villa Oxford. recedere, nec illuc redire permittatis, donec pleniorem de transgression praedicta, fieri fecerimus inquisitionem. Teste Rege apud Windeshore Septimo die Maii.

REX Constabulario Majori & Balivis suis Oxford. & omnibus aliis ad quos praesentes Literae pervenerint, salutem. Sciatis quod Venerabilis Pater W. Karl. Episcopus, manucepit coram nbois Magistrum Johannem de Mekilon, Michaelem de Sanct Albano, Petrum de Karleol. & Henricum de Rad. socios suos Galf, de Sanct Agatha & Nicholaum socium suum, clericos, habendi eos coram Domino Legato ad mandatum nostrum, vel ad mandatum ipsius Domini Legati, ad parendum mandatis ejusdem Domini Legati super transgression ei & suis nuper facta apud Oseneij. Et ideo vobis mandamus, quod eosdem Clericos cum hominibus, equis & hernesio suo ad partes suas ire, & alibi quo voluerint, libere permittatis, non obstante mandato quod nuper fecimus, ne Clerici recederent ab Oxford. sine Mandato, & de ipsis alibi arrestandis.

REX Constabular. Majori & Balivis suis Oxford. & omnibus aliis ad quos praesentes literae pervenerint, salutem. Sciatis quod dilectus & fidelis noster Henricus de Baillol. manucepit coram nobis pro Engerim de Baillol. Bernard de Hindel. Roberto de Paxton. Adam de Bockingfield. Clericis, habendi eos coram Domino Legato ad mandatum nostrum, vel ad mandatum ipsius Domini Legati, ad parendum mandatis ipsius super transgression ei nuper illata apud Osenei. Et ideo mandamus quod eosdem Clericos cum hominibus, equis & hernesio suo ad partes suas, ire & alibi quo voluerint, libere permittatis, non obstante mandato nostro quod nuper fecimus, ne Clerici recederent ab Oxonia sine mandato nostro.

REX Constabulario Majori & balivis suis Oxoniae salutem. Sciatis quod concessimus omnibus Clericis Oxoniam commorantibus, quod ipsi libere & sine impedimento, ingredi & egredi possint villam Oxoniae, & ad partes suas seu • alibi quo voluerint ire, ad praefatam villam Oxoniae quando voluerint redire. Et ideo vobis mandamus, quod eosdem Clericos praefatam villam ingredi & egredi, & ad partes suas ire, & ad praefatam Villam si voluerint redire libere, & sine impedimento permittatis, non obstante praecepto nostro quod vobis fecimus, de Clericis ab Oxonia recedere non permittendis. Reddi etiam faciatis omnibus Clericis praedictis Catalla sua quae capta sunt occasion transgressionis factae in Dominum Legatum vel suos, exceptis illis qui de praedicta transgression rectati sunt per inquisitionem quam inde fieri fecimus, & illis qui occasion praedicta in carcere detenti sunt. Teste Rege apud West. 15. die Maij.

REX Archidiacono & Cancellario universitatis Oxoniae salutem. Mandamus vobis rogantes, quod publice in locis quibus videritis expedire denunciari faciatis, quod omnes Clerici qui fugerunt, aut se subtraxerunt de Villa nostra Oxoniae, pro insultu facto in Dominum Legatum apud Osenyam, secure & sine timore captionis corporum suorum & amissionis rerum suarum, veniant ad ipsum Dominum Legatum poenitentiam facturi, & absolutionem recepturi de transgression sua, si voluerint. In cujus, &c. Teste Rege apud Rading Nono die Julii.

How prevalent this Legat was with the King, in disposing even of the Aydes granted to him at his pleasure, will appear by this Record

REX omnibus, &c. Sciatis, quod concessimus Venerabili Patri O. &c. Apostolicae sedis Legato, quod de Tricessima nostra nobis concessa in Regno nostro Angliae cum collecta fuerit, de consilio suo, eam in loco tuto & competenti reponi faciemus, & de ea prudenter expendenda ad honorem & utilitatem nostram, consiliis suis nos supposuimus; ita quod sine ipsius consilio nihil inde ordinabimus. In cujus, &c. Teste meipso apud Roff. 28. die Novembris.

This Legate not only purveyed for himself, but likewise procured Prebendaries and other Ecclesiastical preferments, in the Kings gift, for his Chaplains (to the great offense of his English Subjects) as these following Records will demonstrate.

REX concessit, & quantum ad eum pertinet, dedit Magistro Atae Clerico Domini Legati quandam Prebendam in Ecclesia de Norton. vac. & ad donationem Regis spectantem, ration Episcopatus Dunholm. &c. Et mandatum est Johanni filio- P. Custodi ejusdem Episcopatus, quod eidem Magistro de praedicta Praebenda sine dilatione plenam seisinam habere faciat. Teste Rege apud Westmonasterium 13. die Januarii.

St. Martins in London being one of the Kings Free Chapels, exempt from all Episcopal Jurisdiction and visitation, the King upon this consideration granted this Prohibition, to the Prior and Dean of St. Gregory in Canterbury, not to proceed in a suit concerning the state and Liberties thereof, and appealed likewise to the Pope.

REX Priori Sancti Gregorii Cant. & Decano ejusdem Civitatis, salutem. Cum Henricus Rector Ecclesiae Sancti Leonardi trahat in causam coram vobis Herebertum, Canonicum Ecclesiae sancti Martini London. ejusdem Ecclesiae procuratorem super quibusdam, statum & libertatem dictae Ecclesiae tangentibus, quae in editione praedicto Hereberto facta continentur super quibus contra dictum procuratorem ferretur praejudicium, qui sumus dictae Ecclesiae sancti Martini patroni, quae nostra libera Capella est, & ab omni Jurisdictione Episcopali per sedem Apostolicam exempta, ne contra ejusdem Ecclesiae Decanum & Capitulum, vel eorundem Procuratorem ulterius in dicta causa procedatis, Dominum Papam appellamus, William de Wakering. Capellanum procuratorem nostrum ad appellandum nomine nostro, & appellationem nostram innovand. constituentes ratum habituri, quicquid idem W. appellando & appellationem innovando coram vobis fecerit. Teste apud Windl. 6. die Maii anno regni nostri. 22.

Moreover the King granted this memorable Prohibition to the Archdeacon of Oxford, not to hold plea of Legacies and other things belonging to his Chapel of Stinefeld, which it seems was one of his free Chapels, and appealed thereupon to the See Apostolic.

REX Magistro R. Archidiacono Oxoniae, salutem. Noveritis ad nos pervenisse quod persona de Northleya, & ejus procuratores Legata defunctorum, & quaedam alia, ad Capellam nostram de Stinefeld. secundum antiquam & approbatam consuetudinem pertinentia, in nostrum praejudicium extorquere nituntur. Quare discretioni vestrae prohibemus, quatenus in causa, quae vertitur inter Joseph. Capellanum praedictae Capellae nostrae, & Parochianos ipsius super praemissis, ex una parte, & personam de Northleya & ejus procuratores ex alia, minime procedatis, in praejudicium regiae dignitatis. Et ne aliquid contra Excellentiam nostram praesumatis in causa memorata, sedem Apostolicam appellamus. Teste Rege apud Wodstock. 9. die Septembris.

The King by these Letters Patents, granted a License to the Bishop of Lincoln to erect a Vicarage in the Church of Essenden, whereof he was Patron.

REX Episcopo Lincolniensi, salutem. Sciatis quod ordinationi fiendae per vos, & Magistrum Nicholaum de Farnham, de competenti Vicaria in Ecclesia ejusdem Magistri de Essenden. quae est de advocatione nostra, assensum nostrum adhibemus. In cujus rei testimonium, &c. Teste Rege apud Westmonasterium 19. die Maii. Per ipsum Dominum Regem.

This year there happening a difference between the King, and Monks of Durham about their Bishop elect, whom the King would not approve; he thereupon issued these Letters Patents to the Archbishop of York, appointing his Proctors to appeal to the See Apostolic against this Election, only for delay to preserve his right.

REX Eborum Archiepiscopo, salutem. Noverit paternitas vestra nos appellationes quas dilecti Clerici nostri magistri S. de Steyland, Domini Papae Capellanus, & W. de Glouc. & Blasius de Mara. in negotio electionis Dunelm. coram vobis apud Eborum & apud Blid. prius interposuerunt; Ratas habentes, dilectum Clericum Blasium de Mara. latorem praesentium, ad dictas appellationes innovandas, & appellandum de novo, si necesse fuerit, procuratorem nostrum constituimus. Et ne ulterius in dicto negotio procedatis sedem Apostolicam appellamus. In cujus rei testimonium has literas nostras vobis mittimus Patentes. Teste meipso apud Westmonasterium Tertio die Febr. anno regni nostri 22. After which he constituted another Proctor in this case and renewed his appeal.

REX Venerabili Patri W. eadem gratia Eborum Archiepiscopo Angliae, salutem. Noverit Paternitas vestra quod nos appellationes, quas dilecti Clerici nostri Magistri Simon de Steyland. Domini Papae capellanus, & Wilhelmus de Glouc. & Blasius de Mara. in negotio electionis Dunelm. coram vobis apud Eborum & Blyam, & Pontem fractum interposuerunt ratam habentes, ad dictas appellationes innovandas, & appellandum de novo, si necesse fuerit, praedictum Magistrum S. procuratorem nostrum constituimus, & ne ulterius in dicto negotio procedatis sedem Apostolicam appellamus. In cujus rei testimonium has literas nostras Patentes vobis mittimus. Idem parti adversae significamus. Teste Rege apud sanctum Edmundum primo die Junii anno regni nostri 22

The like Proctor he constituted in the difference about the election of the Bishop of Norwich, referred to the Popes Legat, to determine.

REX Domino Legato, salutem. In causa electionis quae vertitur inter nos ex una parte, & Priorem & Conventum Norwic. Ecclesiae, ex altera, Authoritate Domini Papae sanctitati vestrae commissa, dilectum Clericum nostrum magistrum Williel. de Kilkenni, procuratorem nostrum constituimus. Ratum habituri, quicquid idem Magister Williel. fecerit justitia mediante, in causa memorata. Idem parti adversae significantes. Teste Rege apud Ditton. undecimo die Junii.

This year Richard Earl of Cornwel, with all the Nobility and Barons of England, (except the Earl of Kent ) and generality of the Citizens and people of England made a commotion against the King, by reason of this Legate, and other aliens, by whom he was wholly swayed, neglecting and suffering them extreemly to oppress his natural subjects; The contests hereupon are at large related by Matthew Paris.

ET sperabatur certissime tunc, quod ipse Comes Richardus esset liberaturus terram tunc, tam a Romanorum quam aliorum alienigenarum misera, qua premebatur, servitute, & omnes a puero usque ad hominem senem, crebras in ipsum benedictiones congesserunt. Nec adhaesit aliquis Regi, nisi solus Comes Cantiae H. Quod comperiens Rex, animo & vultu nimis consternatus, nobilium terrae singulos per nuntios suos interrogavit, diligenter sciscitando, si in hunc vel illum in hac jam exorta tempestate, possit de adiutorio confidere? Cui responderunt universi, praecipue cives Londinenses, asserendo universaliter, quod honori suo, & commodo Regni procuratum est circumspecte, quod incipiebatur ab ipso Comite Richardo, licet ipse Rex salubri consilio ejus non adquiesceret: unde incepta nullo modo impedirent. Haec comperiens Legatus, summam adhibuit, imminere videns pericula, diligentiam, ut Regem suis naturalibus hominibus reconciliaret, secreto admonens Comitem R. & Replicans, quod ipse qui Capitaneus hujus impetus factus est deinceps ab incaepto desisteret, promittens Regem ei ampliores possessiones collaturum, & Dominum Papam collatas confirmaturum; addens, quod si omnes terrae in Regem insurgerent, ipse qui frater ejus, cum eo contra omnes stare haberet indefessus. Ad quod respondit Comes R. domine Legate, De terris Laicorum et earum confirmationibus nil ad vos, de rebus autem Ecclesiasticis curam geratis. Nec miremini, si status Regni moveat me, cum sim haeres solus apparens. Rex enim cum fere omnium Episcopatuum terrae & multarum escaetarum custodias habuit, nullum tamen Thesaurus ejus sentit ad Regni tuitiones incrementum: cum tamen undique variis vallemur inimicis. Praeterea, redditus & beneficia Ecclesiastica, a piis praedecessoribus nostris collata (praecipue quae contulerunt antecessores nostri viris religiosis) permittit quasi spolia diripi, & alienigenis, cum abundet ipsa terra viris idoneis, distribui: & fit Anglia quasi vinea sine maceria, quam vindemiant omnes qui praetergrediuntur viam.

Cum autem audisset Legatus hos sermons, Regem adiit, una cum Episcopo Wintoniensi P. monens & muniens, ut se ex tunc voluntati suorum juste in eum insurgentium, subderet & obtemperaret: nunc minis, nunc monitis, nunc precibus eundem reformantes. Rex videns impetus suos favoribus caruisse, & omnes fratri suo Comiti Richardo inclinantes; quaesivit quae potuit diverticula: inducias deliberandi postulando, ut competentius responderet. Induciae igitur ad instantiam petentium concessae sunt Regi (licet cum difficultate) usque in crastinum Dominicae primae quadragesimae. Convenerunt igitur Magnates die statuto Londini super his diligenter tractaturi. Et venerunt multi equis & armis communiti, ut si Rex circumventus per levitatem recalcitraret, ad praemissa complenda cogeretur. Ibi igitur post multas multorum deceptationes, se subjecit Rex quorundam provisioni de gravioribus viris; jurans se eorum provisioni adquiescere. Quod & factum est, & in scripta redactum, & appensa sunt tam Legati quam aliorum Magnatum Sigilla, omnibus in communi manifestanda. Interim his nondum perfectis, sed cum spe tamen pendentibus, Simon de Monte forti (who had unlawfully married the Countess of Pembrock, the Kings and Earls sister, and to prevent a divorce, Extorta prius undecunque potuit immensa pecunia, Romanam curiam adiit quam speravit pecunia circumvenire, ut illicito matrimonio liceret gratulari) humiliavit se Comi •• • . & obtinavit ab eo osculum concordiae. Quod gravissime alij Magnates acceperunt, sine quorum conniventia hoc fuit attemptatum, quorum laboribus fuit res hucusque deducta. Quibus enormibus factis totum negotium in magna parte mutilatum, perfectum non sumpsit effectum, sed miserias regni continuavit, & famam Comitis Richardi in magna parte denigravit: & sic factus est deinceps suspectus, qui credebatur baculus fortitudinis.

Edmond Archbishop of Canterbury, Anno 1237. Hebdomada ante Natale transfretavit & Romam adiit, nec propter Legatum ipsum revocantem, voluit remanere, unde sibi ex tunc adversabantur. The occasion and success of this his journey against the Legates revocation is thus reported by Matthew Paris. Anno 1238.

Illo quoque Anno, &c. data est sententia a Domino Papa pro Monachis Roffensibus, super controversia mota inter Archiepiscopum Aedmundum & eosdem Monachos, de eligendo sibi Episcopo, & data est senteutia pro eis, tam de petitorio quam de possessorio: & confirmatus est electus eorum, magister Richardus de Wendoure, die sancti Cuthberti. Convenerat autem eosdem Monachos dictus Archiepiscopus, expensis & laboribus exinanitos: insuper transalpinaverat, ut sicut jus dictaret, lis tanta debito fine determinaretur. Similiter data est sententia tunc temporis contra eundem Archiepiscopum, qui tunc in Curia Romana praesens fuit, super gravi causa, quae versabatur inter eum & Comitem Arundelliae: & condemnatus est utrobique in expensis, circiter mille marcarum: relaxata sententia quam tulerat, idem Archiepiscopus in Comitem supradictum. Habuit enim adversarium validissimum Ottonem Legatum: qui & ad hoc etiam Regem efficaciter stimulavit.

After the death of Henry de Sandford Bishop of Rochester, the Monks of Rochester elected Richard Windeley, a learned man, for their Bishop; who being presented by the Monks to Edmund Archbishop of Canterbury for his confirmation, he refused to admit him, unde Monachi Domini Papae praesentiam appellarunt. Upon this Appeal the Pope gave judgment for the Monks against the Archbishop, and condemned him in costs of suit, confirming their Election in despite of the Archbishop, with whom the Pope was very angry for opposing his shameless and intolerable exactions in England: whereupon this Bishop elect was consecrated at Canterbury in St. Gregory's Church, by the Archbishop, the Bishop of London, and other Bishops; quia Archiepiscopus suspenderat Ecclesiam Cantuar. à divinarum celebratione, praemissa debita postulatione à Priori Roffenfi Ricardo, & installatus fuit in die S. Andreae apud Roffen.

Although the Archbishop miscarried in these two precedent suits at Rome, yet he obtained an Indulgence from the Pope to the prejudice of the Monks of Canterbury, thus related. Archiepiscopus Cantuariensis Aedmundus, a curia Romana rediens, venit in Angliam. Qui contra Monachos suos Cantuarienses, quamvis cum gratia Conventus ab Anglia recessisset, a Domino Papa pro se impetravit: unde suborta est discordia nimis enormis & indecens inter gregem & Pastorem; & passa est Ecclesia damna multa, & dedecus, suspensionem & ignominiam. Unde vocatus Legatus ad reformationem illius deformationis, dum in capitulo Cantuariensi praesideret, propter quoddam scriptum, in quo privilegium quoddam, tempore beati Thomae impetratum, continebatur (quod quidam imprudenter combusserunt) Priorem Cantuariensem deposuit, & ad districtiorem ordinem, ut ibidem perpetuam ageret paenitentiam, destinavit, quosdam Monachorum dispersit, quia (ut dicebatur) in praedicto privilegio, quae sibi videbantur manifest adversari, pietate minus discreta occulte abraserat, & quae pro eis agere apposuerat. Et quia tales rasurae in tam authentico scripto non poterant diligenter intuentes latere, ne notam infamiae falsarii Conventus incurreret, unus fratrum combussit inconsultus. Unde Legatus, cum mentionem illius scripti fecisset Archiepiscopus, interrogassetque, & non inveniretur, & licetinviti de re gesta veram facerent confessionem, Legatus, merito commotus in vindictam tanti excessus; Priorem ab administratione amovens, aliquos qui rei videbantur dispersit, commonens ut arctius viverent perpetuo poenitentes. Postea, quia Prior cum saecularibus Capitulum intravit, contra domus approbatam consuetudinem, ad electionem celebrandam, Conventus sibi priorem absque assensu Archiepiscopi elegit. Unde hoc audito, Archiepiscopus electionem reprobando cassavit: totum Conventum, praecipue electum & electores, non tantum suspensionis, sed etiam anathematis vinculis innodavit. Conventus autem contra Archiepiscopum in hoc ad praesentiam domini Papa constanter appellavit. The Legate lodging at this time in the Archbishops Palace, and the Archbishop lying in the Monastery of St. Augustine's, lest he should thereby claim a Jurisdiction over it, made this Protestation in writing; Noverit universitas vestra, quod cum de mandato sedis Apostolicae specially, Dominus Otto Apostolicae sedis Legatus, in domibus nostris apud Cantuariam morabatur, nos de specially gratia Abbatis & Conventus Monasterii Sancti Augustini Cantuariae, ad Romanam Ecclesiam nullo medio pertinentis, & in eorum domibus infra septa sui Monasterii per aliquot dies in nostris expensis hospicium habuimus: Protestants, per hoc eorum privilegiis, & compositioni inter nos & ipsos initae, nos in nullo velle in posterum derogari, & ut de hac nostra protestatione & voluntate successoribus nostris liqueat, in futuro has literas nostras fecimus, &c.

Anno Domini M. DD. XXX VIII. Edmundus Archiepiscopus mandavit officialibus & Decanis suis, ut in Capellis & Ecclesiis Parochialibus denunciari facerent in genere, excommunicatos omnes illos qui maliciose terras vel possessiones occuparunt, libertates scienter impugnarunt, decimas vel redditus unjust detinuerunt ad istud Monasterium de jure spectantes. Hoc addens in fine, Hoc mandatum nostrum exequentes, quod non de negligentia redargui, sed de diligentia debeatis merito commendari.

How corrupt the Pope, Court of Rome, and what unjust sentences were given by them for bribes and money in that age, this story, amongst others, will inform us. Interim S. de Monte forti, cum gratia Imperatoris & Literis supplicatoriis, se transfert ad Curiam Romanam: & effusa & promissa infinita pecunia, a Domino Papa impetravit: ut ratum habeatur Matrimonium, quod non sine laesione conscientiae contraxerat cum Alienora Regis Henrici 3. sorore. Votum enim solenne fecerat coram Aedmundo Archiepiscopo, continuanda in vita sua castitate. The Pope for money dispensed with this Marriage; Quamvis votum solenniter factum coram Aedmundo Archiepiscopo Cantuariensi repugnaret, ut liceret illicitis abuti amplexibus. Scripsitque Dominus Papa Legato Ottoni, ut pro praefato Simone de Monte forti, solenniter sententiaret. Quo audito, frater Wilhelmus de Abendune, de ordine Praedicatorum, & multi alii periti, Zelum Dei prae oculis habentes increpaverunt hanc sententiam; sanctitatem Papae circumveniri, & animas periclitari, Christumque Zelotypari veraciter affirmantes. Quia licet, sicut pars adversa protestatur, habitum cum velo non assumpserit mulier de qua agitur; annulum tamen, quo se Christo subarravit, vel potius desponsavit, assumpsit, & sic sponso Christo indissolubiliter copulatur; testante authentico scripto in Sententiis Magistri Petri, in tractatu de voto; scilicet libro quarto. In quo, praemissis rationibus & authoritatibus Sanctorum & Canonum, subinfert. Ex his apparet, virgins vel viduas voto continentiae astrictas, sive fuerint velatae, sive non, nullatenus conjugium sortiri posse. Quod itidem de omnibus intelligendum est, qui continentiam voverunt. Quod autem erat ante licitum, post votum erit illicitum. Sed aliquid forte subtilius, quam nobis datum sit intelligi, Romana Curia speculabatur. The sight and receipt of Golden Angles at Rome, over-balanced all Laws, Canons, Decretals, both of God, Man, Councils, and Popes themselves. Hence King Henry the 3d. soon after, when Simon de Montefort and his Wife, came to visit him and his Queen, and to accompany her to a Monastery for her Purification; Rex eum excommunicatum vocavit; prohibuitque ne ipse vel uxor ejus, quam ante Matrimonium inter eos contractum, nequiter & furtive maculaverat, festivis suis solenniis interesset: & cum multiplicaret convitia, Comes confusus cum uxore sua ad hospitium suum, per aquam venire properavit. Sed Rex statim eos praecepit ejici truculenter. Et cum flentes & ejulantes reverterentur, veniam flagitantes, Regiam iram non sedarunt. Dixit enim: Sororem meam seduxisti ante sponsalia, quod cum comperissem, ut vitaretur scandalum, dedi sed invitus. Et ut votum suum Matrimonium non impediret, Romam adiisti, Romanamque Curiam donis et promissis impreciabilibus, ut illicitum tibi liceret, corrupisti. Novit tunc praesens A. Cantuariensis Archiepiscopus, qui Papae veritatem super his intimavit: sed victa veritas Romanae cessit avaritiae, muneribus multiplicatis. In cujus pecuniae solutione cum defecisti, excommunicationis sententia innodari meruisti. Ad cumulum etiam miseriae tuae, me inconsultum & nescium, fidejussorem per falsum testimonium interposuisti. Comes vero, cum haec audisset, erubuit, & cum dies inclinasset, per Tamesim in cymba minima cum uxore tunc & pauca familia ad mare festinanter declinans, continuo transfretavit.

The like corruption, bribery, and partiality appeared in their proceedings, sentences at Rome, concerning the elections of Bishops, witness that concerning Winchester. Anno quoque eodem, quinto Idus Junii, obiit Episcopus Wintoniensis, Petrus scilicet de Rupibus. Qui cum Ecclesiam Wintoniensem circiter triginta duobus annis strenue rexisset, & laudabiliter peregrinationem fuam in Terra Sancta, una cum Exoniensi Episcopo, peregisset, domosque religiosorum plurimas construxisset; apud Fernham manerium suum, plenus dierum, facto nobili testamento, diem clausit extremum. Sepultus est autem in Ecclesia sua Wintoniensi, ubi etiam dum viveret, humilem elegit sepulturam. In cujus obitu totum Concilium Regni Anglicani, tam Regale quam Ecclesiasticum, jacturam incurrit irrestaurabilem. Rex vero audito de obitu Petri Wintoniensis, omnem quam potuit adhibuit diligentiam, ut inclinaret corda Monachorum Winton. ad electionem Gulielmi electi Valentini, ut eundem in praesulatum promoverent. Sed Monachi videntes ipsum esse alienigenam, & Nobilibus Regni suspectum, posseque de facili nocere ipse Regno, cum frater ejusdem electi Comes sit Flandrensis, & si forte in subversionem Regni conspirarent, alter alteri auxiliaretur, noluerunt aliquo modo consentire. Vnde Rex ipsis damna incessanter et gravamina undique infer molicbatur. Ipsi vero maluerunt persecutionem pati pro justitia, quam soli Regi acceptum virum, curae pastorali insufficientem, moribus, gestu & literatura incompositum, natu alienum, & de effusione sanguinis infamem, in suarum animarum pastorem eligere, contra suarum conscientiarum puritatem. Dissimulantes igitur Monachi, sub induciis a Rege impetratis, eligerunt Gulielmum de Raele, virum discretum, & Regi familiarissimum, quem nullo modo credebant Regem velle repellere. Quod cum Rex cognovisset, iratus valde, nec electionem, nec electum acceptavit, imo ipsum Gulielmum electum a consilio suo et familiaritate propulsavit. Similique impetu, Episcopum Cicestrensem, quem Monachi pro spiritus postularent, ab officio Cancellariae privavit, & a sua familiaritate & consilio exclusit. Necnon Authoritate Domini Papae, missis ad Curiam Romanam Magistris Simone Normanno, & Alexandro seculari, legistis conductitiis, non sine multae pecuniae effusione, cassari procuravit.

Matthew Paris thus relates the proceedings in this election, a little more largely. In illisdiebus, Rex omnem quam potuit, plus & secus quam deceret, adhibuit diligentiam (quamvis prius saepe jurasset alienigenas amovere, non promovere) ut electus Valentinus (qui tamen vir sanguinum esse dicebatur) in Episcopum Wintoniensem promotus eligeretur. Quod constanter Monachi, ad quos specialiter ex antiquo jure pertinere dignoscitur electio, inter se renuentes, sicut moris est, Regem adierunt, licentiam eligendi postulantes. Rex autem antequam responderet, eos de electione & promotione electi Valentini, quem suum vocavit avunculum, sollicitavit. At Monachi dissimulantes, inducias super hoc deliberandi simul cum Conventu, ad quem pertinebat electio, postularunt. Sed cum Rex preces suas talibus induciis sensit effectu caruisse, divertens ad solitas cavillationes, petitioni Monachorum respondit: Intimatum est mihi, quod duo Archidiaconi Episcopatus Wintoniensis, electioni vestrae tenentur interesse; nec eos in praesenti video, unde petitioni vestrae non est annuendum. Cui Monachi responderunt: Quod et si electioni interesse (quod nimis absurdum & justitiae dissonum esse videtur) debeant, postulationi electionis interesse non debent. Et ita Rex, licet diu recalcitraret, justae postulationi eorum non potuit contradicere. Sed cum postea fida relatione cognovisset, quod iidem Monachi communiter de Willielmo de Raele, viro utique per omnia laudabili, diligenter tractarent, ut in Episcopum eligeretur, & omnes jam in eum consensisse: Rex iratus, nimis procaciter respondit: Renuistis electum Valentinum, dicentes eum virum sanguinum, & Willielmum de Raele, qui multo plures lingua, quam alius Gladio trucidavit, elegistis. Et in superbia & abusione juravit, se nunquam hoc ullo modo tolleraturum. Monachi igitur indignationem Regiam pertimescentes, declinarunt ab incepto. Interim Rex possessiones Episcopatus & instaurationes demoliendo, crebro in maneriis Episcopatus jacuit, agmine stipatus numeroso. Monachi igitur Wintonienses, videntes moram destitutionis damnosam; de sibi eligendo pastore diligenter tractaverunt. Quod cum cognovisset Rex, illuc illico acceleravit, & instantius quam deceret vel expediret, in Capitulum intrans; Conventum comminando & promittendo petiit, quatenus electum Valentinum, avunculum suum, in Episcopum eligerent. At illi, caute volentes Regiam indignationem declinare, impetus indiscretos induciis emollire studuerunt: & nolentes injustis petitionibus annuere, Episcopum Cicestrensem Radulphum de Neville, Regis Cancellarium, unanimi consensu sibi in Episcopum & Pastorem animarum suarum postularunt. Cum autem videret Rex, iterum instantiam precum suarum effectu caruisse; justae postulationi Monachorum adversando, multa convitia congessit in eundem Episcopum, dicens eum impetuosum, iracundum, perversum; vocans omnes fatuos, qui eum in Episcopum postularunt. Insuper sigillum suum, quod idem Episcopus per universitatem Regni receperat custodiendum, Rex violenter abstulit, & fratri Galfrido Templario, & Johanni de Lixintuna commisit bajulandum: emolumentis tamen ad Cancellariam spectantibus, Episcopo, quasi Cancellario, redditis & assignatis. Prosequens autem Rex conceptum impetum, misit ad Curiam Romanam, Simonem Normannum, & Alexandrum saecularem, Legistas conductitios. Qui multa data et promissa pecunia, virum justum de jure suo privando, et justum judicium subvertendo, praedictam postulationem perperam cassaverunt: Such was the Bribery and Injustice of the Court of Rome in this age.

These Appeals and contests about Elections, as they brought much filthy lucre to the Pope, his Court and Officers, so they extraordinarily advanced, and in a great measure confirmed his injurious Usurpations over the King, Kingdoms▪ Prelates, Covents, Chapters, Churches of England and Ireland, so as they could not for many years after retrench them, with all their complaints, diligence, oppositions against them. Soon after▪ Electus Valentinus Gulielmus Romam adiit, vocante eum Domino Papa ad qu • m fama ipsius pervenerat, quod vir crat in negotiis bellicis strenuus & circumspectus, (an ill qualification for a Bishop, in St. Paul's judgment) & procurante eodem Papa, in Curia Romana postulatus est in electum Leodiensem, & nihilominus tamen, ut electus Valentinus diceretur & esset, mutato solummodo nomine; scilicet, ut diceretur electus Leodiensis, & procurator Valentinus, ut abusio vocabulorum vitaretur. D monstruosa humanae caecitatis ambitio! Adhuc et ad Winton. non habito tamen respectu ad officium Pontificale, sed emolumentum temporale, Rege favente totis nisibus adspiravit. Which Matthew Paris thus relates. Tunc temporis vocatus est Wilhelmus electus Valentinus, procurante Papa (quia, ut dicebatur, proposuit eum habere ducem exercitus sui contra Imperatorem) ad Episcopatum Leodiensem, retenta procuratione Valentini Episcopatus, quasi non esset notatus de perpetrato homicidio: unde nec mirum, si cum stupore admirarentur haec audientes, quod adhuc tam anhelo spiritu and Episcopatum Wintoniae aspiravit, Regemque Angliae diligentem ad hoc constituit procuratorem. Heu, heu, quae numerosa pecunia Curiam Romanam adconsensum et permissionem inclinavit? Circa idem tempus, Rex vehementer oppressit Ecclesiam Wintoniensem, & quendam alienigenam, contra voluntatem totius Conventus, in eandem violenter intrusit, ut praeesset Conventui: (because they opposed the election of this Bishop W. de Valentia ) Qui inordinate se gerens, timore Dei postposito, omnia subvertit, omnes pervertit: & thesaurum Ecclesiae dilapidando, foli Regi placere cupiebat. Unde libera electio Monachorum, dum idem Prior adulterinus fere medietatem stellarum secum cauda sua traxit, periclitabatur, & multorum corda ad electionem Willielmi avunculi Reginae in Episcopum, corrumpendo inclinavit: Rex enim ad hoc summo nisu anhelabat. But this William, cum a Domino Papa impetrasset, ut in Episcopum Leodiensem eligeretur, & Episcopatum Wintoniensem obtineret: apud Viterbium potionatus, ut dicitur, diem clausit extremum, die omnium Sanctorum, procurante Magistro Laurentio Anglica, sed postmodum eo rite purgato. Quod cum Papa audisset, doluit nimis, quia proposuerat de ipso facere ducem militiae suae in bello suo contra Imperatorem: et idcirco eundem quasi monstrum spiritual, et belluam multorum capitum effecerat. Noverat eum ad stragem strenuum, ad caedem pronum, ad incendia protervum: Magistrum Regis Angliae, amicum Regis Francorum, sororium utriusque, avunculum Reginarum, fratrem Comitis Sabaudiae, & aliis multis vel affinitate, vel consanguinitate confoederatum. Sed haec mors inopinata, omne hoc propositum transmutavit. Rex autem, cum hos lugubres rumores audivit, non se prae dolore capiens, scidit vestimenta sua, & ea projecit in ignem; & rugitum magnum emittens, noluit alicujus admittere consolationem. Regina quoque, quam causa familiarior stimulavit, funus avunculi deflevit tempore diuturno. So much was the death of this warlike, wicked, unpreaching, avaricious scandalous Prelate lamented, especially by the Pope.

After his death, Monachi Wintonienses a Romana Curia redeuntes, a Domino Papa impetrarunt, ut nullam alienigenam personam, & invisam universitati Regni, per Regis acerbam instantiam, vel imperiosas ejus preces in suarum animarum custodem & Episcopum eligerent; sed rite, ut justum & Canonicum est, quemcunque viderent idoneum, libere & sine exactione in suum Antistitem sumerent & Pastorem. Quapropter Dominus Rex in vehementem iram excanduit, quasi non potens invenire Angligenam illi Episcopatui sufficientem. Et ex tunc Priorille, quem Rex intruserat, diligentem curam adhibuit; ut constantiam Monachorum enervaret, & eorum qui pro Ecclesia hactenus viriliter steterunt, concordem unitatem dissiparet.

Though K. Henry the 3d. was very obsequious to this Pope Gregory, yet the Pope was so unchristianly malicious towards the Emperor Frederick, (who married his sister by this Popes solicitation) that he grew extremely angry with K. Henry for sending some few English Soldiers and money to the Emperor, to help subdue the Italians, who rebelled against him, and for writing an Epistle to him, to deal more mildly with him, so that he neglected all businesses, especially such as related to the King and English for a season▪ although his intended General the Bishop of Winchester cautelously passed over with Trublevile, laden with monies and plate, to assist the Pope. Eodem anno; statim post Pascha, misit Dominus Rex Angliae militare praesidium ad Dominum Imperatorem juvandum contra rebels suos, in partes Italic •• , sub ducatu Henrici de Trubleville, viri in re militari peritissimi. Cum quo etiam misit J. Mansell, & Willielmum Hardel Clericum, & Civem Londinensem, cum pecunia stipendiariis distribuenda. Et strenue per totam aestatem exercitus Regis Imperatori militavit; & quarumdam Civitatum Cives, volentes obstare, vicerunt, & Imperio reddiderunt: ubi strenue se dictus J. Mansell gessit. Quod Papa nimis moleste tulit. Et circa idem tempus, direxit Rex elegantem Epistolam Papae: petens ut mitius ageret cum Domino Imperatore; Quod gravius accepit Papa, secus respondens quam deceret, et commotus est in tantam iram, ut per aliquod tempus omnia negotia, praecipue Anglicorum, suspenderentur. Cumque audiret electus Valentiae, quod profecturus esset talis exercitus in Italiam: caute, quasi Dux eorum; associavit se Domino Henrico de Trubleville, & cum eo transfretavit. Sub illis quoque diebus, electus Valentinus, videns nulli placere moram suam in Anglia: sponte, vel invitus, caute tamen, quia clitellis suis refertis, & equis oneratis auro & argento & vasis Regalibus, transfretavit.

These differences and Wars between the Emperor, Pope, King, Italians, and Greek Church, upon the Popes account, hindered the Emperors voyage to the Holy Land, and aid of the Christians against the Sarazens.

The same year, Dominus Legatus Otho, omnes Abbates Angliae Nigri ordinis Authoritate Domini Papae citavit, ut coram eo apparerent Londini in Ecclesia Sancti Martini: de statutis, quae Dominus Papa, habita deliberatione, ordinavit, de ordine Monastico reformando, tractaturi. Abbatibus igitur ordinis Nigri congregatis, exorsus est Dominus Legatus sermonem elegantem; & animans omnes ad patientiam, incepit sic. In nomine Domini nostri Jesu Christi, Patris, & Filii, & Spiritus Sancti, Amen. Cum grande sit opus & arduum, Civitatem Dei, quae est religio, novis & innovatis propugnaculis praemunire, contra versuti hostis insidias, qui eam novis & antiquis jugiter nititur machinis debellare: Nos Otho, miseratione divina, Sancti Nicholai in carcere Tulliano Diaconus Cardinalis, Apostolicae sedis Legatus; ex injuncto nobis Legationis officio, ad juvandum pro viribus tam favorabile opus nos obnoxios reputantes, quaedam tum ex Sancti Benedicti Patris regula, tum ex sacris Conciliis & Canonicis sanctionibus, tum ex statutis Abbatum ordinis ejusdem beati Benedicti, colligi fecimus & notari: quae si servata fuerint, sacrae religioni erunt in subsidium & tutelam. After which follow several Canons and Statutes, recorded at large by Matthew Paris, for regulating the abuses among Monks and Nuns, whereof this was one▪ relating the gross Simony then in use among these pretended Religious Orders. Quoniam Symoniaca labes plerasque Moniales infecit, ut vix aliquas sine pretio recipiant sorores, paupertatis pretextu, volentes hujusmodi intolerabile vitium & scandalum totius religions palliare: Ne id de caetero fiat, penitus inhibemus. Statuentes, ut quaecunque de caetero talem commiserit pravitatem, tam recipiens, quam recepta (sive sit subdita, sive Praelata) sine spe restitutionis, de suo Monasterio expellatur: in aliquem locum arctioris & strictioris regulae, ad agendam poenitentiam retrudenda. De his autem, quae ante hoc Synodale statutum taliter sunt receptae, ita duximus providendum: ut remotae de Monasteriis, quae sic perperam sunt ingressae & receptae, in aliis locis ejusdem ordinis collocentur. Quae si forte, propter earum nimiam multitudinem alibi nequiverint commode collocari; ne damnabiliter iterum in saeculo evagentur, recipiantur in eisdem Monasteriis dispensative; de novo mutatis Prioribus locis, & inferioribus deputatis & assignatis. He closeth his Canons thus. Hoc etiam circa Monachos, vel alios regulares, decernimis observandum. Verum, ne per simplicitatem vel ignorantiam se valeant excusare, praecipimus ut Diocaesani Episcopy singulis annis hoc faciant per suas Diocaeses, de verbo ad verbum fideliter publicari, &c. His igitur perlectis, Abbates & Priores congregati, audientes quod sancta religio per hoc non modicum reformata, foelix susciperet incrementum, verbum quasi hostiam coelitus missam cum omni alacritate & unanimi consensu susceperunt, facientes hoc in omnibus suis Capitulis publicari, transgressores ejusdem, graviter disciplina regulari percellendo. Fecerunt autem quamplures haec in martyrologia scribi: ut saepius in Capitulo recitata, sicut solet regula beati Benedicti, audientium cordibus inhaererent.

Anno 1238. Dedicatae sunt nobiles Ecclesiae conventuales, in Diocaesi Loncolniensi, in Marisco, videlicet Rameseie, Burgi, & Sautereie, a Venerabili Episcopo Lincolniensi Roberto. Ecclesia Rameseie, decimo Calend. Octobris, die scilicet Sancti Mauritii sociorumque ejus. Ecclesia de Burgo, quarto Calend. Octobris. Ecclesia de Sautereie, eadem septimana. The next year, ( Anno 1239.) Dedicata est Ecclesia conventualis Abendunensis, similiter Ecclesia de Welles, & Ecclesiae Eveshamensis, Glovernensis, Theukeburiensis, Wicumberiensis, Persorensis, Alencestrensis, & multae aliae Ecclesiae per totam Angliam, secundum Constitutionem Londini per Legatum Ottonem celebratam. Which Constitution runs in these words. Basilicarum dedicatio, a veteri Testamento initium dignoscitur habuisse, & in Novo est a Sanctis Patribus observata; in quo est eo dignius & studiosius facienda, quo in illo tantum offerebantur hostiae animalium mortuorum: in isto vero coelestis hostia viva & vera, ipse scilicet unigenitus Dei filius, in altari offertur pro nobis, manibus Sacerdotis. Quare statuerunt provide Sancti Patres, ne in aliis locis quam Deo dicatis, nisi necessitatis causa, celebraretur officium tam sublime. Porro, quia vidimus per nos ipsos, & a plerisque audivimus tam salubre ministerium contemni, vel saltem negligi a nonnullis, dum multas invenimus Ecclesias, & etiam Cathedrales, quae licet sint ab antiquo constructae, nondum tamen sunt consecratae oleo Sanctificationis. (An argument that their consecration was not so necessary as this Constitution pretends.) Volentes huic periculosae negligentiae obviare, statuimus, & statuendo praecipimus, ut omnes Ecclesiae Cathedrales, Conventuales, & Parochiales, quae perfectis parietibus sunt constructae, infra biennium, per Diocaesanos Episcopos, ad quos pertinent, vel eorum authoritate, per alios consecrentur. Sicque infra simile tempus fiat de caetero construendis. Et ne tam salubre statutum transeat in contemptum, si loca hujusmodi non fuerint infra biennium a perfectionis tempore dedicata, a Missarum solenniis usque ad consecrationem, manere statuimus Interdicta; nisi aliqua rationabili causa excusentur. Ad hoc, ne praesumant Abbates, Ecclesiarum rectores, antiquas Ecclesias consecratas, sub praetextu pulchrioris vel amplioris fabricae faciendae, diruere, absque licentia Diocaesani Episcopy & consensu, praesenti statuto districtius inhibemus. Diocaesanus vero diligenter consideret, utrum expediat dare licentiam, vel negare; & si dederit, attendat & intendat, ut opus quam celerius poterit, consummetur: quod extendi statuimus & volumus ad jam coepta. De Capellanis vero minoribus, nil novi duximus statuendum. Consecrationes earum, qualiter & quando fieri debeant, diffinitionibus Canonicis relinquentes.

On what weak and false grounds these Consecrations were prescribed, appears by this Constitution; the chief end whereof was only to gain monies by such consecrations, made with most ridiculous, absurd, superstitious Ceremonies, Formalities, Conjurations, and Prophanations of sacred Scripture, as those who please may read at large in Pontificale Romanum, p. 209, to 282. cap. De Ecclesiae Dedicatione: and in Matthew Parker Archbishop of Canterbury, his Antiquitates Ecclesiae Britaniae, p. 85, 86, 87. Bishop Pilkington his Exposition of Aggeus, cap. 1. verse. 7, 8. & cap. 2. verse. 2, 3. Thomas Beacon his Relics of Rome, and Mr. Calfhill his Book against Marshall, fol. 91, 92, 93. who censure them as Superstitious and Papal Innovations.

Pope Gregory being informed that King Henry the 3d. by ill advice had alienated, or given away, and dissipated to sundry Bishops, Churches, and Noblemen, divers Liberties, Possessions, Dignities, and other things appertaining to the Right and State of the Crown of England, to the great prejudice of the Church of Rome, to which the Realm of England was well known to belong, obliging himself by his Charters and Oaths, not to revoke those Grants and Charters, commanded the King to revoke them, notwithstanding his Oaths, by this Bull, which I found extant under Seal in the White Tower.

GREGORIUS Episcopus servus servorum Dei, Charissimo in Christo filio illustri Regi Angliae, salutem & Apostolicam Benedictionem. Gravi sumus turbatione commoti, quod sicut audivimus, quorundam minus discreto ductus consilio, Libertates, Possessiones, Dignitates, et alia quamplura, quae ad jus et statum Coronae spectabant, in grave praejudicium Ecclesiae Romanae, ad quam Regnum Angliae pertinere dignoscitur, et enormem laesionem ejusdem Regni, in plures Praelatos, Ecclesias, et alios Magnates Angliae liberalitate improvida dispersisti, et de non veniendo contra alienationem hujusmodi te Iuramentis, necnon instrumentis publicis obligasti. Attendentes igitur quod ex alienatione praedicta, sedes Apostolica, cui praejudicare minime pótuïsti, non modicum laeditur, et Regnum ipsum vir subsistere poterit, cujus honor particularibus dimunitionibus enervatur; Serenitati tuae praesentium authoritate mandamus, quatenus Iuramentis et instrumentis praedictis nequaquam obstantibus, alienata praedicta revocare procures. Dat. Late an. x. Calend. Martii, Pontificatus nostri Anno Undecimo.

in sigill Gregorius Papa IX.

By color of this Bull, the King revoked many of his Grants, as being invalid without the Popes consent, as the forecited passage in Matthew Paris assures us, relating to this Bull (as I apprehend) though he placeth his revocations a year or two before the date thereof, since I find no other Bull preceding it, nor any intimation thereof in this, enjoining him to violate his former Oaths, or to recall his Grants of this nature.

Anno 1239. The Pope being informed by sundry frequent and almost daily complaints, of the insatiable avarice and rapines of Otho his Legate in England, resolved to recall him the second time in show, but by compact between the King and Legate, still continued him at the Kings request, to increase their oppressions, exactions, instead of redressing them. Dominus Papa audiens per crebras admonitiones & fere quotidianas, scandalum jam in dies magis ac magis de Romanorum insatiabili cupiditate & avaritia inextinguibili oriri in Anglia, vocavit Dominum Ottonem Legatum suum: ut cum omni festinatione, Romam reverteretur. Quod audiens Dominus Legatus, convocavit omnes Episcopos Angliae ut Londinum die qua cantatur, Laetare Jerusalem, convenirent de reditu suo, & salvo conductu, communiter tractaturi. Dominus Rex vero, cum hoc audisset, timens sibi de Parliamento futuro in Octavis Paschae, in quo adventum speraverat electi Valentini, & confidens de praesentia Domini Legati, coepit nimis contristari: & timere, ne Magnates aut Proceres terrae unanimiter insurgerent in eum, propter varios & crebros ejusdem excessus & transgressiones, contra suas proprias constitutiones, toties promissas ac juratas. Instantissime igitur procuravit Dominus Rex, ut missis expeditissimis nuntiis ad Dominum Papam, moraretur dictus Legatus in Anglia, ut per eum imminens turbatio sedaretur. Ipse vero Dominus Legatus, Regem id petentem nolens contristari, sustinuit expectando. Legatus quoque ad Curiam Romanam maturando, a Rege, Archiepiscopis & Episcopis, Civibus quoque Londinensibus, in sermon quem propter hoc specialiter fecit, quasi irrediturus, humiliter salutavit. Equos nobiles sibi datos vendidit bonis conditionibus, & viles loco eorum comparavit: sarcinas disposuit, clitellas praeparavit. Sed Rex credens eo absent expirare, totis viribus elaboravit parumper adhuc ut moraretur. Miserat enim ad Curiam Romanam unum Legistarum suorum, quorum magnam catervam retinuit, quasi venator canes venaticos, super electores Praelatorum discopulandos, videlicet Simonem Normannum, ut impetraret a Papa, ut daret in mandatis Legato, quod adhuc in Anglia, ut multis obviaret ibidem periculis, remaneret. Nec fefellit eum sua opinio. Ecce enim omni supellectili Domini Legati cum aliis viaticis dispositis, Simon Normannus venit, ei offerens Literas secundum desiderium Regis impetratas. Quibus Domino Legato obtemperante, Rex prae gaudio saltitavit. Quod comperientes nobiles, qui Londini infecto negotio suo, & timentes Legati muscipulas, venerant, & comperientes vulpina diverticula Regis, recesserunt indignantes, & Regis verba sicut sophismata detestantes.

Soon after, Vocavit Dominus Legatus omnes Episcopos Angliae, ut in die qua cantatur, Laetare Jerusalem, convenirent Londini, de negotiis Ecclesiae tractaturi. Et debit ibidem cum diligenti deliberatione, quaedam statuta Monachis Nigri ordinis, sub succincta brevitate inviolabiliter observanda. In quibus, rigorem indiscretum in multis temperavit. But this was only a specious popular Prologue to his design, new exactions being demanded from the Prelates, who took time to advise thereof till their next meeting; in pursuit whereof, Convenerunt omnes Episcopy Londinum, pridie scilice: Calendas Augusti, de oppressionibus Ecclesiae Anglicanae tractaturi. Exigebat enim Legatus, post quotidianas Exactiones, Procurationes. Cui habito consilio, responderunt Episcopy communiter, quod toties bona Ecclesiae exhauserat Romana importunitas, quod nullo modo amplius tolerarent: exhibeat vos, qui inconsulte vos vocavit. Et sic non sine querulo murmur, a Concilio recesserunt. The Legate hereupon being defeated of his intended prey in England, resolved to make a new attempt to enter into Scotland, to make a prey of the Scot • ish Churches, under pretext of reforming them, where he met with great opposition from the King; thus related. Eisdem diebus Legatus in Scotiam intrare festinavit, dispositisque rebus necessariis, & ducibus Anglicis, qui viarum si forte pararentur, infidias explorarent, iter arripuit, hospitia sumptuosa eligens in Abbatiis & Ecclesiis Cathedralibus. Et antequam Regnum Scotiae intrasset, occurrit ei Rex Scotiae, non acceptans ingressum suum. Dixit enim, quod nunquam aliquis Legatus, excepto illo suo, in Scotiam intravit. Non enim, ut asseruit, opus erat: Christianitas ibi floruit, Ecclesia prosper se habebat. Et cum sermons multiplicarentur, et Rex fere ad contradicendum erigeretur, confectum est scriptum intercedentibus utriusque Regni Magnatibus inter eos: cujus tenor fuit, ut nunquam ration illius adventus, talis consuetudo in consequentiam verteretur: insuper in recessu suo, scriptum illud signaret. Et hoc procuratum est, ne confusus in Angliam quasi repulsus reverteretur. Veruntamen mare non transiit: sed in bonis Civitatibus commorans cismarinis, vocavit Episcopos & nobiles terrae beneficiatos, & de rebus Ecclesiasticis ibidem pro libitu ordinavit, pecuniam non minimam colligendo. Mat. Westminster writes, that Nullo prohibente, Legatus ab omnibus Praelatis et Clericis beneficiatis 13. partem reddituum suorum Collegit: et Domino Papae transmisit. Rege vero in interioribus terrae commorante, Legatus sine Regis licentia clam et subito recedens, praedictum scriptum asportavit. Such was his perfidiousness.

The same year Sir Robert de Tuinge and other Patrons of Churches, being deprived of their Patronages and Rights of presenting to Churches, by the Popes and his Legates Provisions, thereupon the King writ and sent a sharp Letter to the Pope by Sir Robert, complaining against, and desiring speedy reformation of this Innovation and grievance, which the Pope in some measure redressed, thereupon. Sub eisdem temporibus, quidam Miles de partibus Aquilonaribus Angliae oriundus, summo nisu renuens colla jugo subdere Romanorum, super patronatu cujusdam Ecclesiae ad eundem Militem spectante (in quam Ecclesiam per Archiepiscopum Eboracensem manus cupiditatis injecerant Romani) Romam adiit. Et cum gravem super hoc coram Papa querimoniam reposuisset, sub hac forma subscripta, meruit Literas impetrare. Per quod conjici potest, qua devotione viros Ecclesiasticos (a quibus impune licet sua Ecclesiastica bona rapere, pia Patrum intention collata, et in sustentationem pauperum provisa) Romana diligit Ecclesia, semper hians, semper importuna.

Ipsis quoque temporibus, Comites & Barones, & alii Magnates Angliae, ad quos ab antiquo jus patronatus Ecclesiarum spectare dignoscitur, dolentes se privari sua libertate, et per cupiditatem Romanae Ecclesiae jure conferendi Ecclesias enormiter privari, et alienigenas praecepto Papali illis ditari, quorum personas et conditions penitus ignorabant, licet sero Domino Papae scripserunt: & ipsam Epistolam per dictum Robertum de Tuinge Militem, qui per eandem violentiam privatus jure suo super patronatu Ecclesiae de Luthunum in Diocaesi Eboracensi, conquestus est graviter nobilibus Regni, quod Archiepiscopus se asseruit nihil posse, vel contra Romanam Ecclesiam velle recalcitrare. Ipse igitur Robertus Romanam Curiam non segniter adiit, hanc Epistolam ex parte Magnatum Angliae praesentans.

Excellentissimo Patri & Domino G. Dei gratia Summo Pontifici, devoti sui de Cestriae & de Wincestriae, &c. salutem, reverentiam promptam, & paratam, si placet, devotionem. Mergente jam navicula nostrae libertatis, progenitorum nostrorum sanguine subacta, prorumpentibus in nos plus solito perturbantium procellis, dormientem Dominum in navicula Petri cogimur excitare, acclamantes jugiter et una voice: Domine salva nos, perimus: Ut cum judicium & justitia sint correctio sedis ejus, unicuique nostrum jus suum tribuat, et conservet illaesum. Ne si secus fieret, corruente charitate, devotioneque deleta, provocarentur filii contra Patris viscera, et mutuae dilectionis affectus, subintroducta injuria, penitus evanesceret. Cum igitur, Sanctissime Pater, a prima Christianitatis fundatione in Anglia, tali fuerint hactenus progenitores no •• ri gavisi libertate, quod decedentibus Ecclesiarum rectoribus, Ecclesiarum patroni personas idoneas eligentes, ae easdem Diocaesanis praesentaverunt, ab eisdem Ecclesiarum regimini praericiendas: verum vestris temporibus, de conniventia vestra vel voluntate nescimus, talis contra nos invaluit adversitas, quod decedentibus Ecclesiarum rectoribus, quidam executores vestri, ad hoc dati, Ecclesias de patronatu nostro passim conferunt, in nostrae praejudicium libertatis, et in eminens periculum juris patronalis, licet super hoc pridem cautione literarum Apostolicarum nobis prospexeritis, continentium, quod decedentibus Ecclesiarum personis Italicis vel Romanis, authoritate provisionis vestrae in Ecclesiis promotis, licite possemus personas idoneas praesentare: cujus oppositum videmus quotidie demandari, ( so little faith and truth was there then in Papal Bulls and promises ) de quo plurimum miramur, cum non debeat ab uno & eodem fonte, aqua dulcis & amara defluere. Sane licet haec contra nos sit communis pestis introducta, pro qua contentiones, aemulationes, irae, rixae, nec non et caedes hominum poterunt fortassis exoriri; unius tamen comparium nostrorum afflictionem exempli gratia producere decrevimus in medium; ut quod contra eum & juris sui patronalis periculum hactenus est improvide procuratum, authoritate vestra, si placet, revocetur in irritum. Cum igitur Robertus de Tuinge patronus Ecclesiae de Lu • hunum decedente N. Italico, ejusdem Ecclesiae rectore, personam idoneam prasentasset ad eandem; obstante mandato vestro, distulit ipsum admittere Dominus Eboracensis, licet contra personam praesentatam nihil inveniret quod obsisteret, sed solam inhibitionem vestram praetenderet. Verum, cum in incendio vicinae domus, nostrarum immineat periculum: vobis tanquam patri supplicamus, quatenus tam praedictum Robertum quam nos omnes et singulos praedicta libertate praesentandi Clericos nostros ad Ecclesias nostras vacantes libere uti permittatis: injungentes praedicto Archiepiscopo, quod J. Clericum ad praedictam Ecclesiam ab eodem praesentatum, pro quo etiam preces effundimus devotas, praesertim cum sit negotiis Regis & Regno nostro necessarius, nisi aliquod Canonicum obstiterit, non obstante priori mandato vestro, admittat: Ut ex hoc nos ad propensiorem devotionem & famulatum Ecclesiae provocetis: Ne cum sit jus advocationis praedictorum feudorum, pro quibus Domino nostro militamus, cogamur illius invocare subsidium, qui jura et libertates Laicorum protegere tenetur et confovere. Valete.

Hereupon the Pope fearing a general revolt from him and the See of Rome, by the English as well as the Greeks and other Churches, if he gratified them not in some measure in this their just request, returned them this answer.

GREGORIUS Episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis, nobilibus viris, Richardo Comiti Pictaviae & Cornubiae, & Baronibus Angliae, praesentes literas inspecturis, salutem, & Apostolicam benedictionem. Cum ex operibus nostris, quae plenum perhibent testimonium veritati, sit liquidum universis, quod nos personam Charissimi in Christo filii nostri, Illustrem Regem & Reginam inter alios Reges & Principes Orthodoxos & regna, in quibus nomen colitur Christianum, in Charitatis visceribus specialiter gerimus, & pacem ac tranquillitatem eorum propensius affectemus, rite praesumi non potest, & omnino credi non debet, quod nos, quantum cum Deo possumus agere, seu tolerare velimus, quod juste possit honorem regiae serenitatis offender, aut in eodem regno scandalum generare. Vnde cum intentionis nostrae non fuerit nec existat, ut beneficia in Regno Angliae constituta, quae ad praesentationem pertinent secularium patronorum, Authoritate nostra cuiquam conferentur, •• cut ex quibusdam literis nostris, quondam in Angliam destinatis, quarum tenorem de verbo ad verbum celsitudini Regiae, sub bulla nostra duximus destinandum, colligitur evidenter; comperto nuper ex ejusdem Regis & vestrarum continentia literarum, quod quidam praedicti regni miles in Ecclesia de Lathun. Eboracensis Diocesis, quam olim cuidam de partibus nostris Clerico, ignorantes quod praesentatio ad Laicum pertineret, contulisse dicimur, jus obtinet patronatus, praelibati Regis & vestris precibus inclinati, concessionem eandem authoritate Apostolicarevocamus, venerabili fratri nostro Archiepiscopo Eboracensi, nostris dantes literis in mandatis, ut eum quem dictus miles ad praefatam ecclesiam duxerit praesentandum, admittat & instituat in eandem, prout pertinet ad eundem, diuturnitate temporis cum per ipsum minime steterit non obstante, dummodo aliud sibi rationabile non obsistat. Tenore praesentium districtius inhibendo, ne alicui de caetero liceat Ecclesias praedicti Regni, in quibus laici sunt patroni, praeter eorum assensum, Apostolicae sedis authoritate confer. Datum, &c. (It is observable that the Kings and Clergies rights of presentation were not privileged by this Letter from his Papal usurpations on them by Provisions, Translations, Appeales, and Cassations of the persons elected which were by them still continued.)

As the Pope Writ to the Nobles of England, so he directed his Letters to his Legate to the same effect, concerning the Advowsons and Benefices of Lay Patrons.

GREGORIUS Episcopus, servus servorum Dei, Legato salutem. Ad tuam volumus notitiam pertinere, quod cum intentionis nostrae non fuerit, nec existat, ut beneficia Regni Angliae, quae ad praesentationem secularium pertinent patronorum, authoritate nostra cuiquam conferantur; nos nuper ex charissimi in Christo filii nostri Regis illustris, et nobilium virorum Comitum et Baronum Angliae insinuatione comperto, quod quidam in regno Angliae miles, in Ecclesia de Lathunun, Eboracensis Diocaesis, quam olim cuidam de partibus nostris Clerico, ignorantes quod praesentatio ad laicum pertineret, contulisse dicimur, jus obtinet patronatus: Regis & nobilium eorundem precibus inclinati, concessionem eandem authoritate Apostolica revocantes, venerabili fratri nostro Archiepiscopo Eboracensi, nostris dedimus literis in mandatis, ut eum quem dictus miles and praefatam ecclesiam duxerit praesentandum, admittat & instituat in candem prout pertinet ad eundem, diuturnitate temporis cum per ipsum minime steterit non obstante, dummodo aliud rationabile non obsistat, districtius inhibendo, ne alicui de caetero liceat Ecclesias Regni praedicti, in quibus laici sunt Patroni, praeter eorum assensum Apostolicae sedis authoritate confer. Datum, &c. Per haec & his similia, perpendi potest in libra rationis evidenter (It is Matthew Paris his observation) quanti in his temporibus mundi senescentis, constet juris rigor et Ecclesiae reverentia, et pietas religions. Solum enim datae sunt in direptionem et praedam possessiones personarum Ecclesiasticarum et imbellium religiosorum. Iamjam igitur in antiquum Chaos mundus ruere comminatur.

Tempore sub eodem Petrus Saracenus, this Popes agent in England (taken and kept Prisoner by the Emperor passing from England towards Rome, for acting against him) quem dominus imperator Fredericus in vinculis pro redemptione sua detinebat, obtulit decem millia librarum bonorum esterlingorum ut sic saltem redemptus & liberatus, gratiam mereretur Imperialem. Quod annuit dominus Imperator, si Rex Angliae amicus suus pro tantae pecuniae solutione, & ne iterum Imperialem, ipse dictus Petrus Saracenus, vel aliquis suorum laederet dignitatem, occasion nacta ex hoc, fide juberet. Et scripsit etiam praedictus Petrus Saracenus ad dominum Papam & amicos suos, ut exhortarentur dictum dominum Regem Angliae, per dominum Legatum & alios Regi familiares, ut, sicut erat semper pronus & promptus, effundere pecuniam suam in promotionem Romanorum, sese & Regnum suum obligaret ad praedicta. Cum igitur dominus Legatus hujus negotii diligens esset mediator & procurator, dicebat, quod nullo modo posset suo Nuntio incarcerato deesse honest. Dominus Rex autem videns paratam sibi muscipulam, & quantum esset periculum regni ipsius, id suis Romanis nihil curae esse, dummodo sua salvarentur sibi, profilit in verba iracundiae: jurans, quod poenituit ipsum, quod Legatum in regnum suum, qui bona terrae jam dissiparet, et confundens fasque nefasque, relictis honestis viris Angliae, advocasset. Facta est igitur Anglia eo tempore sub talibus Potentatibus, quasi vinea, quam vindemiant omnes qui praetergrediuntur viam, non habens ullam maceriam includentem, aut custodem vel vigilem satis diligenter excubantem. Nam quod semel vetuit, permittit iterum tepor Ecclesiasticus.

The same year there fell out sundry contests between the Archbishop of Canterbury and the Monks there, and the Bishop of Lincoln and his Dean and Canons, about their Jurisdictions, Privileges and Visitations, which begat Appeals to Rome, thus related. Eo quoque tempore, aggravavit dominus Archiepiscopus Edmundus manum suam super Monachos suos. Et interdicta est Ecclesia Monachorum Cantuariensium; & novum quem sibi elegit Conventus Priorem, cum ipsis electoribus sententia excommunicationis innodavit. Lincolniensis quoque Episcopus, religiosorum in sua Diocaesi, factus est malleus et immanis persecutor. Nimirum in suos Canonicos propriae Ecclesiae Cathedralis, qui eundem creaverunt, insurgens, exegit instanter, ut postposito decano Lincolniensi, ab ipso Episcopo, contra consuetudinem ecclesiae infra tempus cujus non extat memoria, visitarentur. Ipsi vero insistentes appellationi, tempusque protelantes nimiumque altercantes, tandem compromiserunt in Arbitros: scilicet; dominum Episcopum Wigorniensem W. & ejusdem Archidiaconum, & Magistrum A. de Blesciles, Qui si non Canonice processissent, liceret utrique partium, ad Dominum Papam iterum appellare, cessante interim utraque partium a visitatione. In qua adjectione, hoc, Cessante interim utraque partium a visitatione, videtur pars Canonicorum periclitari: Episcopus enim nunquam visitavit, nec potest cessare qui nunquam incaepit: sicut nec Diogenes, quae nunquam habuit cornua amittere. Veruntamen Decanus, pro quo Canonici certaverunt, visitare cessaret, & sic videtur possessione privari vel ad horam, unde murmur multiplicato, caepit oriri scandalum gravissimum. Mota igitur lite & controversia usque ad iracundiam, non permiserunt Canonici Episcopum in Capitulum, nec ullam super eos facere visitationem: Et p ••• tuit graviter super se talem Episcopum de tam hu •• li creasse, & hoc publice coram ipso eodem Episcopo protestabantur. Facta contentione magna, & utrobique inutiliter profusis expensis non modicis, appellatum est ad praesentiam Domini Papae: Constituto magistro Odone de Kinkenni Advocato, ex parte Capituli: Uno dierum casus contigit admirabilis. Dum unus Canonicorum, causam fovens Capituli, sermonem faciendo populo in medio illius nobilissimae Ecclesiae Lincolniensis, querimoniam reposuit coram omnibus, de oppressionibus Episcopy, & ait: Et si nos taceamns, lapides reclamabunt. Ad quod verbum, quaedam magna pars Ecclesiae corruit dissoluta.

This year Magister R. de Meideneston, Episcopus Herefordensis, sponte cedens Episcopalis, Episcopatui, 16. Calendas Januarii, habitum fratrum minorum apud Oxoniam accepit.

The same year there arose sundry contests and transactions, about the election of Bishops thus reported.

Sub eisdem temporibus cassati sunt, Rege procurante (eo quod propositum suum ad votum non processerat de electione Willielmi Electi Ualentini ) Electus Norwicensis, Prior ejusdem domus, vir discretus, & per omnia commendabilis, & postulatus in Episcopum Wintoniensem, Episcopus Cicestrensis, scilicet Domiuus R Cancellarius, vir fidelis & discretus; & fere inter omnes Aulicos singularis columna veriratis. The King soon after repented of this unconsiderate action, not only in vacating his election, but taking the great seal from him, whereupon he courted him to resume his Chancellors Office, which be refused to do.

Tunc temporis, Rex dolens de facto suo nimis enormi & indiscreto, quod dominum Episcopum Cicestrensem, Cancellarium, qui irreprehensibiliter officium suum diu ante administraverat, secus quam deceret, ablato sigillo, à se & Curia sua repulerat, eundem blanditiis & promissis attentavit revocare, Sed ipse malens quietem quam curas: & emolumentum sigilli quam pericula: noluitincidere in laqueos quos evasit; recordatus qualiter ipsum vocatum, & instanter postulatum ad Episcopatum Wintoniensem, cassari perperam procuravit Dominus Rex, cui tam diu tam fideliter, patrique ejus in alio obsequio, ministravit.

Radulphus Bishop of Coventry deceasing, the Monks obtaining a License from the King to Elect a new Bishop, resolved to choose such a one in the Kings favor, as he would not probably refuse.

Et tunc temporis circa festum Sancti Matthiae, Monachi Coventrenses, videntes Regem in electionibus processum canonicum procaciter semper impedire: nec in aliquem electum ab eis consentire, nisi cui favor Regiusinclinasset; ne amplius Ecclesia sua, per diuturnam & morosam expectationem, pateretur dispendia & damna irrestaurabilia: dominum Willielmum de Raele, domini Regis Clericum specialem, virum discretum, & legum terrae peritissimum, in Episcopum suum & animarum suarum pastorem, (utpote eum, in quo rationabiliter naevus reprobationis vel contradictionis non apparuit) unanimiter & communi consensu elegerunt.

But he taking time to deliberate, whether he should accept of their Election, was in the interim chosen Bishop of Norwich, which Election he embraced, refusing that of Coventry. Whereupon the Monks of Coventry proceeded to elect another, who absolutely refused to accept thereof, though much importuned both by the Monks and Canons of Lichfield, who claimed a voice and right in the Election, which Matthew Paris thus reports.

Monachi quoque Coventrenses, qui jam composuerant honestam formam eligendi, cum Canonicis Lichfeldensis Ecclesiae, unanimi consensu Willielmum de Raele, cum, ut praelibatum est, sibi in Episcopum suum elegissent, timentes ne si alium quam Regi specialem accepissent, Rex in faciem contradicens, eos more solito inquietasset: pendens electus idem Wilhelmus adhuc haesitasset, & adhuc, utpote vir mirae prudentiae & experientiae, eventus futuros libra rationis trutinaret: videntes Monachi Norwicenses, se jam expectasse nimis, eo quod eundem Willielmum in Episcopum suum non elegissent, in qua electione nec Regem, nec alium offendissent, statim in unum convenientes, ipsum Willielmum de Raele, sibi in Episcopum suum elegerunt. Ipse vero Wilhelmus, Episcopatui Norwicensi, spreto alio Episcopatu quem favore subaravit, adhaesit. Maluit enim manere cum Anglicis in Anglia, quam cum indomitis Walensibus in Walliae contermino.

After which he was consecrated Bishop of that See. • Anno quidem eodem Wilhelmus de Raele rite in Episcopum electus Norwicensem in Ecclesia sancti Pauli Londinensi, ab Aedmundo Cantuariensi Archiepiscopo, praesente infinita Praelatorum & Magnatum multitudine, munus consecrationis accepit. Cujus cum prognosticum esset, Gaudium est Angels Dei super uno peccatore poenitentiam, &c. Omnes bonam spem de ipso conceperunt, ut quasi alter Matthaeus, qui de telonia ad Apostolatum & Evangelii auctoritatem, sic de curiali occupatione ad magnae sanctitatis culmen subvolarat.

The Monks of Coventry thus defeated of their expectation, proceeded to a new election, and chose Nicholas de Fernham for their Bishop, who refused to accept thereof, both in respect of his own insufficiency to undergo the weight and burden thereof, and in regard the Monks elected one, and the Canons another, which made the business litigious, whereupon he constantly refusing it; the Monks of Coventry consented to his Election, yet he still peremptorily resolved not to accept thereof; whereupon they at last chose Simon de Pate shall, who accepted it.

Eodem tempore, postulato sive electo Willielmo de Raele ad regimen Ecclesiae Norwicensis, & assensum tam populo praebente, quam Clero, Monachi Coventrenses instanter procurarunt in negotio suo de aliquo idoneo pastore sibi eligendo, ne merito reprobanda electione amplius vexarentur: Elegerunt igitur Magistrum Nicholaum de Fernham, virum optime literatum, & quod pluris est, multiplici virtutum gratia decoratum, statura elegantem, discreto sermon facundum, vultu & gestu maturum & modestum; ne naevus reprobationis propositum eorum possit impedire. Quod cum Rex acceptasset, & Clerus, & populus: Magister Nicholaus, ut vir profundi pectoris, videns rem esse litigiosam, & in confinio Regionis Anglicanae, & reputans se more humilis & discreti, tanto oneri insufficientem, ponderansque tot animarum custodiendarum onus periculosum, in reddenda ration, noluit aliquo modo adquiescere, sed oblatum onus cum honor constanter refutando, resignavit. Erat nempe res ita litigiosa inter Monachos & Canonicos, quod affirmaret pars Canonicorum tunc debere eligere, eo quod juxta formam, qua conquievit lis inter eos mota, celebrata electione una per Monachos, secunda electio ad Canonicos devolveretur. Sed Canonicis talia proponentibus, Monachi responderunt, electionem annichilatam ad effectum non pervenisse, nec finem fuisse sortitam per eventum non opinatum, quem ordinatio divina, non sua praemeditatio, quae omnia secundum voluntatem suam dispensat, disposuerat. Dixerunt Canonici: Nolumus vos ignorare, quod placet nobis electus vester, qui etiam ad majorem dignitatem sufficeret; sed nobis forma displicet eligendi, cum ad nos jure devolvatur electio, non ad vos, & hoc been per factum nostrum probavimus. Elegimus enim nobis Decanum nostrum in Episcopum & custodem animarum nostrarum. Et cum insonuisset tumultus, qui comminaretur damnosam imminere discordiam, Decanus vir pius, & discordiam volens terminare, exaltando vocem in publico, ait: Sinite, sinite, nescio qua ration me insufficientem ad onus Episcopale ass • mpsistis. Cota mente, to • o cord contradico, et cedo: Sed quiescat iste tumultus, & adhareamus omnes unanimiter illi bono viro, de quo tanta bona praedicantur hac vice; Salvo tamen jure suae Ecclesiae utrobique, miserunt omnes unanimiter, tam Canonici quam Monachi, ad dictum Magistrum Nicholaum, significantes, quod omnes qui prius dissidebant, in unum jam convenerant, ipsumque elegerant: suppliciter exorantes, ut honorem, licet onerosum, sibi in Domino, & pro Domino oblatum, gratanter suscipere dignaretur. Quibus Magister Nicholaus respondit: Grates vobis rependo multiplices junctis manibus, vos amici & Domini mei, tam Canonici quam Monachi, in quorum oculis tanti eram, ut me qualem qualem in pastorem vobis elegistis. Sed, amici mei, sufficit mea conditio mihi, & me gravat jam commissum onus vehementer, & cura ac custodia ratio{que} animarum mihi commissarum, sollicitat & perter • et. Quiescite igitur, quiescite, fratres charissimi, amplius me in hoc negotio inquietare. Dico enim vobis praecise, sive consentiatis, sive non, non adquiesco. Quod cognoscentes alii, inito consilio, elegerunt secundum praedictam formam, Dominum Hugonem de Pateshull (filium praeclari viri Domini Simonis de Pate shull, cujus sapientia aliquando tota Anglia regebatur) Canonicum Sancti Pauli Londinensem, & Domini Regis Cancellarium, in Episcopum & custodem animarum suarum. Ipse vero, ut vir honestus & discretus, habita deliberatione morosa, cogitans de illo Apostolico, scilicet: Qui been administrat, bonum gradum sibi adquirit, & alibi: Qui Episcopatum desiderat, bonum opus desiderat: tandem motus & misertus super Ecclesiae desolatione, & lachrymis petentium, laboribus, curis, & expensis, adquievit, ut tristitia eorum in gaudium verteretur. Which election was confirmed the year following. Eodem tempore confirmata est electio Hugonis de Pateshull, electi Coventrensis. Qui cum Thesaurarius Domini Regis per aliquot annos antea fuisset, & se ibidem irreprehensibiliter habuisset; sedens ad Regis Seaccarium, accessit ad omnes Barones Scaccarii sedentes ibidem, secundum solitum ordinem suum, & cum omnes assurgerent ei, solitum honorem impendentes, ait eis; Amici mei, et socii charissimi, valedico vobis, non recedens unquam a vobis, sed a Scaccario: vocavit me Dominus, licet indignum, ad Regimen animarum. Et cum prorupissent in singultus verba sequentia, omnes singulatim os • ulatus est, pro recessu ipsius tenerrime lachrymantes. (A good president for all Bishops, to desert all secular offices and employments, when called to the cure of souls, sufficient to take up a whole man.)

This year the Dean and Canons of London, in the Bishops absence, presumed to Excommunicate the Mayor of London and his Officers, and to Interdict the Church of St. Paul; after which the Bishop and some other Prelates threatened to Interdict the whole City of London, only for apprehending Ranulphus Brito, a Canon of St. Paul's, in his house near the Church, and carrying him Prisoner to the Tower of London by the Kings command, (being accused of High Treason by one William ) unless he were forthwith released, & absolutely discharged, enforcing the King thereby to release him without any conditions, to prevent the Cities Interdict, much against his will, in high affront of his Regal Authority and Prerogative, Sanctuary extending not to this case, thus chronicled to posterity. Ranulphum quo{que} Britonem, Clericum, & Ecclesiae Sancti Pauli Londinensis Canonicum, qui aliquando Domino Regi fuerat familiaris, etiam Thesaurarius, criminaliter ( Wilhelmus ) accusavit. Quem Rex, cum haec audisset, capi praecepit per Literas suas, quas Majori Londinensi, scilicet Willielmo Goimero (sive Girardo Bat ) destinavit, & in Turri Londinensi detrudi compeditum. Cui Major, plus quam Deo obediens, Regia praecepta praecipitanter effectui mandavit. Ipsum enim Ranulphum a domo sua, quae vicina est Ecclesiae Sancti Pauli, truculenter extraxit, & in Turri Londinensi vinculis ferreis, quae vulgariter annuli nuncupantur, inclusit mancipatum. Quo cognito, Decanus Londinensis, scilicet Magister G. de Lucy, cum suis Concanonicis (quia Episcopus tunc praesens non fuerat) sententiam excommunicationis dedit in con • i • enti generalem, in omnes tantae enormitatis praesumptores, Ecclesiam Sancti Pauli supponens Interdicto. Rex autem admonitus per Episcopum, cum errores non correxit, & mala malis comminando cumulasset, Episcopus totam Civitatem Londinensem sibi subjectam, erat Interdicto suppositurus: ( Such was his daring insolency in this case. ) Cum autem parati essent tam Archiepiscopus Cantuariensis, quam Legatus, & Episcopus Londinensis, & multi alii Praelati, manum aggravare, Rexdictum Ranulphum, licet invitus, solvi, et in pace dimitti praecepit: Sed cum voluisset addidisse conditionem, scilicet istam, ut reservaretur, ut eum promptum exponerent, quando placeret ei ipsum accusare: respondit Ecclesia, ( such was their undutiful peremptory deportment towards their Sovereign, ) quod nullo modo sub hac forma eum quasi incarceratum custodirent, sed absolutum reciperet Ecclesia, sicut liberum & absolutum eum in domo sua Regii satellites violenter rapuerunt. Dimissus est igitur eo modo Ranulphus, edoctus experimento, quanta volubilitate Aulicos Fortuna edomat, ab aula Regia se retraxit castigatus.

This year, many Nobles and others having by the Popes Bulls and Instigation taken up the Cross for relief of the Christians in the holy Land against the Sarazens, both in France, England, and elsewhere, when they had provided themselves for that expedition, were suddenly prohibited by the Pope, on purpose to employ all the Forces and Monies raised for this exploit against the Greek Church, and the Emperor Frederick▪ (whom he had now re-excommunicated and deposed) refused to obey the Popes Countermand, resolving to proceed in this their expedition, as these Narratives will inform us, and into what snares thousands were drawn to their undoing by this Papal Cheat. * Per idem tempus congregati sunt Nobiles Crucesignati Franciae & adjacentium provinciarum in Civitate nobili, quae dicitur Lugdunum, ut ibidem de assumendo itinere suo diligenter contractarent: Et dum conciliarentur, ecce ex parte domini Papae nuntius destinatus festinanter advenit, qui sicut ante omnes ad proficiscendum urgentet stimulaverat, & stimulando persuasit; sic vice versa, omnes ne iter arriperent, dissuasit, & ex parte domini sui Papae praecepit, ut ad propria propere remearent, & authenticum domini Papae super hoc monstravit universis. Ad quod unanimiter responderunt: Vnde haec in Romana Curia & in Papa multiplicitas? Nonne nobis hic terminus, hic locus per Legatos, & Papales praedicatores, multo tempore transacto praefixus est ad transitum? Secundum dicta & promissiones praedicatorum ad iter pro Deo succingimur; Victualia & arma, & quaeque nobis necessaria, paravimus: terras nostas cum omni supellectili nostra, & domibus, vel impignoravimus, vel vendidimus: amicis nostris valediximus: Thesauros nostros in terram sanctam praemisimus: adventum nostrum praenuntiavimus: portui appropinquavimus: & mmc ad negotium Crucifixi mpediendum, mutatis verbis, insurgunt Pastores nostri? Et non modicum indignati, pene insurrexerunt in Nuntium Papae, si non Praelatorum discretio furorem populi temperasset: who were justly incensed for this gross abuse.

Nec mora, domini Imperatoris Nuntii, ne inconsulte & festinanter transirent, sine ducatu & comitatu ipsius Imperatoris, diligenter persuaserunt super hoc Imperiales illis directas disserentes. In quarum tenore eleganter & sufficienter excusavit dominus Imperator sui transitus omissionem. Unde Crucesignatorum miserabilis facta est conditio. Dissipatum est enim consilium eorum, & facti sunt arena sine calce, aut maceria sine caemento. Redierunt multi ad propria murmurantes & obloquentes, & aliquorum Praelatorum falsas assertiones detestantes. Multi vero per maris discrimina intrantes portum Marsiliae, versus Terram sanctam cum magna desperatione velificarunt: quorum in Sicilia multi, majorum adventum praestolantes, tempus eorum expectarunt. Multi vero, ex licentia & benevolentia Imperatoris, petierunt Brindisi.

Temporibus sub eisdem, dominus Papae dedit in mandatis Legato, ut distinct prohiberet Crucesignatis (in Anglia ) contra propositum terminum a praedicatoribus sibi praefixum, & intentionem & spem suam, quam ex pollicitis praedicantium praeconceperant, ne iter versus Terram sanctam arriperent, usque ad vernum tempus, & passagium quod est in Martio: sin autem, concessa sibi peccatorum indulgentia non gauderent.

Hereupon (in opposition to this Popes Prohibition and Designs) Sub iisdem diebus, in crastino scilicet sancti Martini, convenerunt Magnates Angliae Crucesignati apud Northampton. de itinere suo in Terram sanctam arripiendo contractaturi. Et ne per cavillationes Romanae Ecclesiae honestum votum eorum impediretur, nec ad effusionem sanguinis Christiani, vel in Graeciam, vel in Italiam, prout instillatum in eorum auribus fuerat, distoroueretur, juraverunt omnes, se in terram sanctam in expeditionem Ecclesiae sanctae Dei illo anno migraturos. Quorum Primus juravit Comes Richardus, omnium aliorum primicerius, super altare majus in Ecclesia omnium sanctorum, in medio Civitatis; Et post eum Comes G. Marescallus, si possit antea cum Rege concordari, idem repetiit sacramentum. Cui Comes R. Non idcirco omittas charissime sororie; hoc enim onus mihi assumo. Post ipsum Richardus Sward. & post eum Henricus de Trublevilla; & deinde Nobiles multi, quos longum esset dinumerare. Qui omnes uno humero & animo se ad obsequium crucis viriliter accinxetunt.

Consuluit autem per Epistolas suas Dominus Imperator Universitati Crucesignatorum, (upon a different account from the Pope) quod licet parati essent, & grave illis videretur, patienter tamen expectarent, neciter Hicrosolymitanum acciperent, donec quiescente spiritu iracundiae Papalis, gaudens eos comitaretur; quia parata fuit contra eos Orientalium ad certamen armatorum infinita multitudo. Quod cum alii contempsissent, indignans Imperator, prohibuit, ne Exercitui Francorum victualia de terris suis uberrimis finitimis, Apnlia scilicet & Cypro, & aliis terris suis venalia ministrarentur, vel sub ulla forma transportarentur. Quo audito, Saraceni caput extulerunt, & Christianis assumpta audacia, damna multa in corporibus & possionibus intulerunt, incendia & strages audacter exercentes. Et ad cumulum dolorum, Greece suum Antipapam Germanum contra Romanam Ecclesiam erexit: Et Dominus Imperator, sratrem Heliam contra Papam opposuit, qui summus minister fuit aliquando ordinis minorum, & Praedicator nominatissimus, & sic coeperunt mala multiplicari super faciem terrae;