PuritanSearch

LEgato Rex, salutem. Cum sicut audivimus Prior Sancti Jerusalem Anglioe, Thesaurarium Ehoracensis Ecclesiae, super quadam Piscaria sua, coram vobis trahat in causam, quae quidem causa terminari debet in Curia nostra: Et nobis ex hoc possit praejudicium generari: Paternitatem vestram attente rogamus, quatenus cum plenam fiduciam de vobis reportemus, quod ea quae spectant ad Coronam et dignitatem nostram velitis plenius conservare, praedictam causam non sustineatis coram vobis de caetero ventilari. Et taliter has preces nostras exaudias, quod vobis ob hec teneri debeamus ad grates. T.

Consimiles Literas habet Radulphus filius Nicholai de catallis & debitis.

Consimiles Literas habet Magister de Ripar. de debitis.

The Bishopric of Landaffe becoming void, the Pope by his own Papal Authority and Provision conferred it on John de Monmouth, who was consecrated Bishop thereof by the Archbishop of Canterbury, after the Kings Royal assent to the Popes: Provision, Anno 1239. (not 1296▪ as Godwin in his Catalogue of Bishops, p. 427. mistakes) whereupon the King issued this Writ to the Earl of Gloucester and Hertford, to restore the Temporalties of the Bishopric to this new Bishop, he having formerly granted them to him, and Jone the Kings sister for their lives, during the vacancy.

REX dilecto & sideli suo Gilberto de Clare, Com. Gloucest. & Hertford. salutem. Cum vobis & charissimae filiae nostrae Johannae consorti vestrae concesserimus custodiam Episcopatus Landaven. necnon & omnium Dominicarum & tenementorum ad Episcopatum illum spectantium, & in Dominico seu feodo vestro existentium tempore vacationis Episcopatus ejusdem. Habendum vobis & praesatae filiae nostrae ad totam vitam vestram tempore illo, salva nobis fidelitate ipsius quem in ejusdem loci Episcopum contigerit confirmari, prout in Literis nostris Patentibus vobis & praefatae consorti vestrae inde confectis plenius continetur. Ac Venerabilis Pater E. Cantuariens. Archiepiscopus, totius Angliae Primas, Cathedrali Ecclesiae Landaven. de Venerabili viro Magistro Johanne de Monemuth, authoritate Apostolica providerit, et ipsum in e • usdem loci praefecerit Episcopum et Pastorem. sicut per Literas ejusdem Archiepiscopi Patences nobis con • ta • : Nos hujusmodi Provisionem et praefectionem acceptantes, cepimus fidelitatem ipsius Magistri Johannes, & temporalia Episcopatus praedicti in manu nostra existentia, prout moris est, restituimus eidem. Et ideo vobis mandamus, quod temporalia Episcopatus praedicti in Dominico sen feodo vestro ex concessione nostra existentia, sicut praedictum est, eidem Magistro Johanni sine dilatione Liberatis. Teste Rege apud Aberconewey, quarto die Aprilis.

The 12. of August following, the King to engage one of the Cardinals of Rome (who would do nothing without Bribes and Pensions) to promote his affairs there, granted him an Annual Pension of 20 l. payable at two Terms, out of his Exchequer during life, by this Patent.

REX omnibus ad quos, &c. salutem. Obsequia fructuosa quae Venerabilis Pater Dominus J. Titulo Sanctorum Marcelli & Petri Presbyter Cardinalis, nobis exhibuit dum erat in minori officio constitutus, & quae, sicut speramus, in futur. faciet, attendants, viginti librarum sterlingorum eidem annuam concedimus Pensionem, percipiendam quamdiu vixerit ad Scaccarium nostrum; unam, viz. medietatem ad Scaccarium nostrum Sancti Michaelis, & aliam medietatem ad Scaccarium nostrum Paschae. In cujus, &c. Teste Rege apud Westm. xii. die Augusti.

The 26. day of the same month, two of these insatiable Romish Cardinals procured the Kings Letters Patents to his Chief Justice, Chancellor, Treasurer, and all other Officers in Ireland, to assist their Chaplain in the collection of their Procurations from the Clergy thereof.

REX dilectis & fidelibus suis Justiciario suo Hiberniae, Cancellario & Thesaurario de Scaccario suo Dublin. Justiciariis, Vicecomitibus, & omnibus Ballivis & Ministris suis de terra Hiberniae, ad quos praesentes Literae pervenerint, salutem. Cum Venerabiles Pater Beraldus Albanensis, & Simon Penestrensis Episcopy, Sacrosanctae Romanae Ecclesiae Cardinales, Magistrum Johannem Bonichy de Senis, Capellanum eorundem ad partes Hiberniae, pro Procurationibus eorundem Cardinalium jam transmittant: Vobis mandamus, quod praefato Magistro Johanni, cum ad partes illas venerit ex parte Cardinalium eorundem occasion praedicta, consilium & auxilium impendatis in hac parte, quotiens ab ipso Capellano ex parte dictorum Cardinalium fueritis requisiti. In cujus rei testimonium, &c. pat. quamdiu nobis pla • uerit.

Teste Rege apud Westm. xxvj. die Augusti.

Per Petitionem de Consilio.

As the King promoted the Popes, Cardinals Rapines, and intolerable Extortions on the Clergy and people on the one hand, so the Pope to gratify the King granted him a Tenth from the Clergy of Ireland, towards the relief of the Holy Land, on the other hand, in outward pretence to delude the people, which in truth the King, Pope and Cardinals shared between themselves; for the collecting whereof the King issued this Patent to all his Sheriffs, Bailiffs, and Officers in Ireland.

REX Vicecomitibus & omnibus aliis Ballivis & fidelibus suis in Hibernia, ad quos, &c. salutem. Cum Summus Pontifex Venerabilem Patrem T. Midden▪ Episcopum, & Magistrum T. de Chaddeworth, Decanum Ecclesiae Sancti Patricii Dublin. per Literas suas Bullatas deputaverit, ad Decimam in tetra praedicta nobis in subsidium Terrae Sanctae concessam, colligendam, prout in eisdem Literis plenius continetur: vobis mandamus, quod eisdem Episcopo & Decano ad eandem decimam colligendam sitis consulentes, & auxiliantes, quotiens ab ersdem Episcopo & Decano vel eorum altero, ex parte nostra super hoc fueritis requisiti. In cujus, &c. quamdiu nobis placuerit duratur.

Teste Rege apud Thurrok. vi. die September.

Per ipsum Regem nunciante J. de Benstede.

There are some Writs of the like nature in the Clause Rolls of this year, which Rolls being for the present mislaid, I could not transcribe.

The Monks of Cambridge having apprehended an Heretic (which they had no legal authority to do) the King thereupon (by his Ecclesiastical Prerogative) issued this Precept to the Sheriff of Cambridge, to bring this Heretic before him at Westminster, at the Kings own cost, to be examined and disposed of as he should direct.

REX Vicecomiti Cantabrigiae, salutem. Praecepimus tibi, quod visis Literisistis sub salvo & securo conductu venire facias coram nobis apud Westm. Haereticum, quem fratres praedicatores Cantabrigiae tibi liberabunt. Et custum quod ad hoc posueris computabitur tibi ad Scaccarium. Teste Rege apud Westm. iii. die Augusti, Anno Regni nostri xxiiij.

Who this pretended Heretic was, and what his Heresies, Matthew Paris thus informs us.

Diebus illis quidam quasi honestae vitae ac severae vir, habitum & gestum praetendens ordinis Carthusiensis, captus est apud Cantabrigiam, nolens intrare Ecclesiam aliquam. Super quo diliramento cum requisitus, secus quam deceret, respondisset, arctiori custodia reservabatur, ita quod post paucos dies sequentes transmissus est ad Legatum, in turri Londinensi recludendus. Palam enim asseruit, dicens, Gregorius non est Papa, Non est caput Ecclesiae. Sed aliud est caput Ecclesiae. Ecclesia prophanata est, nec debent in ea divina celebrari, nisi rededicata fuerit. Vasa & vestimenta ejus reconsecranda sunt: Diabolus solutus est; Papa haereticus. Polluit Ecclesiam, imo mundum, Gregorius, qui Papa dicitur. Et praesentibus & audientibus domino Abbate R. de Evesham, & magistro N. de Finham, magistris quoque P. de Burdegali, & H. de Susa, & multis allis; dixit Legatus illi deliranti: Nonne concessa est desuper potestas Domino Papae solvendi animas atque ligandi, ut vices beati Petri exequatur in terris? Et cum omnes expectarent, quid responderet, credentes judicium ab hac sua responsione dependere, ait sub interrogatione, & non sub assertione: Quomodo possem credere, quod cuidam Symonali, et usurario, et forte majoribus facinoribus involuto, concedatur talis potestas, qualis concessa fuit beato Petro; qui immediate factus ejus Apostolus, sequutus est Dominum, non tantum incessu pedum, sed virtutum claritate? Ad quod verbum erubuit Legatus, & ait quidam de circumsedentibus,

Stulto rixandum non est, furno nec hiandum.

Resolvit labra sua in alia deliramenta, there related. After which I find no more proceedings against him.

The Archdeacon of Canterbury intending to build and erect a Church of Prebends or Canons at Maydeston in Kent, against the Kings Prohibition and Appeal, to the disinherison and prejudice of his Crown and Dignity, the King thereupon issued this memorable Writ of Prohibition to the Sheriff of Kent, to proclaim, and prohibit all Laymen under pain of Imprisonment, loss of life, and member not to aid or assist him therein, by carrying stones, timber, or working therein.

REX Vicecomiti Kanciae, salutem. Quia pro certo audivimus, quod E. Cantuar▪ Archid. ad exhaeredationem nostram, et grave praejudicium Coronae et dignitatis nostrae, nuper accessit personaliter usque Maydenston, et nobis invitis, appellantibus et prohibentibus, ibidem locum ubi Ecclesiam praebendalem construere proposuit, benedixit, assignando loca in quibus construenda sunt aedificia Canonicorum: Tibi praecipimus firmiter injungentes, in fide qua nobis teneris, quod per totam Ballivam tuam clamari facias, et firmiter supra vitam et membrum prohiberi, ne aliqua persona Laica de operatione quam dictus Archid. construere proposuit, in aliquo ligna vel lapides carriando, vel aliquod auxilium vel consilium praestando, sive operando se intromittat. Et si aliquem Laicum contra hanc Prohibitionem nostram inveneris aliquid attemptantem, corpus ipsius capias, et in prisona nostra salvo custodias, donec aliud inde tibi praeceperimus. Taliter hoc praeceptum nostrum executurus, ne si te in hac parte negligentem audierimus, ad te nos graviter capere debeamus tanquam praecepti nostri contemptorem.

Teste Rege apud Clarendon, xxiij. die Novembris.

Per ipsum Regem & Consilium suum.

The King out of favor to the Earl of Flanders, writ to his Proctors at Rome to assist the Earls Proctors all they could, and to dispence, in his particular case, with his Royal Privilege, of drawing no causes out of his Realm to Foreign Judicatures.

REX Drogoni de Barentin, & Willielmo Hardel, & aliis procuratoribus suis in Curia Romana agentibus, falutem. Cum ad commodum & utilitatem dilecti avunculi & fidelis nostri Th. Comit. Flandr. tam per nos, quam per nostros laborare disponamus, vobis praesentium tenore injungimus mandantes district, quod ejus procuratoribus ad curiam accedentibus, in hiis quae ad ipsum Comitem pertinere videbuntur, totis viribus assistatis, & ejus negotia, quatenus per vos fieri poterit, promovere curetis; Proviso quod occasion privilegii Anglicis concessi, Ne ad partes transmarinas seu extra Regnum Angliae trahantur in causam, nihil contra ipsum Comitem nomine nostro impetretur, quo minus in causa quae inter nobilem virum P. quondam Comitem Britaniae, & S. de Monte-forti, vertitur in partibus transmarinis coram judice suo procedatur. Nos enim, pro eo quod causa illa praefatum Comitem Flaundr. velut eum cujus res agitur tangit, magis eligimus, quoad causam illam privilegio renunciare praedicto, cum protestatione tamen quae ad ejus observationem in aliis causis videbitur necessaria, quam Comitem praefatum, in ipsius impedire processu. Vos igitur in hac causa nihil contra ipsum impetretis, nec quantum per vos fieri poterit impetrari permittatis. Nolumus enim si super hoc nostro nomine aliquid fuerit impetratum, quod eo ad impedimentum suae Causae aliquis utatur. Teste apud Clarend. 8. die Decembris.

The Popes Legat this year exacting the fifth part of all outlandish Clerks Benefices and Rents in England, to the Popes use, as well from the Kings Clerks as others, to their intolerable oppression, the King thereupon issued this memorable Prohibition to him, exempting certain Clergy men therein named from this exaction, though he connived at this extortion from others.

REX Domino Legato salutem. Cum jam ex relatu quorundam receperimus fide dignorum, quod de Clericis transmarinis tam nostris quam aliis in regno Angliae, beneficia et redditus habentibus quintam partem suorum reddituum et bonorum, ad opus Domini Papae, authoritate quarundam literarum suarum certis ad hos executoribus ex parte vestra exhibitis, nec saltem ipsorum indempnitate provisa, districtius exigitis: Nos attendants & in animo saepius revolventes, quod hii qui nostris vacant obsequiis▪ intolerabilibus juxta regni consuetudinem fatigantur expensis, propter quod pensatis rerum circumstantiis, ipsorum foret immunitati ration multiplici providendum, dilectionem vestram praesentium duximus tenore rogandam, quatenus honori vestro qui satis Apostolicae sedi convenire creditor, sic in hac parte prospicere curetis, quod dilectos nobis magistrum Walterum de Dya, Guydonem de Rascillum, magistrum Johannem de Dya, magistrum de Estoyland, H. Archid. Wint. L. Archid. Surr. Johannem de la Herce, Henr. de Berneval. I. de Steyland. Petrum Chaceport, Bertardum de Ualentia, Emericum de Roches, magistrum Willum le Brun. W. le Pless, Selmo de Creft, magistrum Atte, & Willum. de Poypia Clericos nostros, praestatione quintae memoratae conservetis immunes. Cum enim Dominus Papa nobis super hoc, prout praedecessorum nostrorum temporibus fieri consuevit, hactenus scripserit, non sustinebimus, quod praefati Clerici nostri super exactione praedicta, in aliquo graventur; immo eisdem districtius inhibuimus, ne de honis suis aut redditibus pro portion memorata, alicui respondere praesumant. Nam etsi id quod in hac parte apud alios agitur quasi dissimulando pertransimus, istos tamen penitus esse volumus immunes. Addici etiam petimus supplicationibus praemissis, ut si quae compulsiones circa eosdem per executores praedictos in locis exercentur diversis, ipsos penitus ad nostram faciatis petitionem relaxari. Scituri pro certo, quod sustinere nullo wodo volumus, quod praefatae pecuniae Summa ab eisdem per aliquos extorqueatur. Teste Rege apud Westmonasterium novemdecem die Februarii.

The Prior of Rupe, by Authority from the Pope exacting from the Clerks of the Churches in England, the advowsons whereof belonged to the Monks of Clungy, the tenth of their goods and rents for three years together, the King thereupon issued this notable Prohibition to him, inhibiting the Collection the eof, or any other Tax, to carry monies out of the Realm.

REX Abbati & Priori de Rupe, salutem. Accepimus ex relatu quorundam, quod vos authoritate cujusdam concessionis Abbati & Monachis de Cluniac. per Dominum Papam factae, a rectoribus Ecclesiarum de sua atque Prioratuum suorum advocatione existentium, decimam bonorum et reddituum suorum de tribus annis proxime sequentibus, exigitis; ipsos Rectores ad solutionem decimae praedictae district▪ compellendo. Quia vero id absque indebito multorum gravamine sustineri non posset, veluti, cum decedentium Rectorum Ecclesiae ad ipsos ultra tempus certum secundum diversarum partium constituta non pertingunt, si pro tribus annis responderet Rector, jam superstes, ipso forte citra lapsum primi anni decedente, pro successore suo videretur indebite gravari, & ex altera parte cum ipsi Priores quoad jura suorum Patronorum, qui de nostra Jurisdictione consistunt quasi pro secularibus habeantur personis, & a nobis proculdubio in hiis debeant tueri. Et praeterea, cum a Domino Papa super hoc nequaquam fit. erimus requisiti, nec moris sit, aut esse consueverit in Regno Angliae quod sine Conscientia et voluntate Principum, possent hujusmodi talliae vel collectae de Ecclesiarum Rectoribus extorqueri: Nolumus quod ad collectam pecuniae extra regnum nostrum trahendae authoritate praedicta per vos procedatur; Immo district prohibemus, ne ab aliquibus Ecclesiarum rectoribus, de regno nostro tallias aut collectas praedictas, seu consimiles exigere vel extorquere praesumatis, quousque super hoc cum Episcopis Angliae, et aliis Magnatibus tam Clericis quam Laicis, tractatum habuerimus, et vobis aliud super eodem significandum duxerimus. Teste Rege apud Westmonasterium 21. die Februarii.

How grievous the Popes exactions, Injustice and proceedings were both to the Bishops and Clergy as well as others, these passages concerning Edmund Archbishop of Canterbury (Canonized soon after for a Saint at Rome ) will in part demonstrate; though what he requested did somewhat impair the Kings prerogative.

Eodem tempore, Archiepiscopus Cantuariensis Edmundus, (having gratified the Pope and his Legat in consenting to the Ayde demanded by them, which he at first opposed) credens & confidenter sperans, habere in Domino Papa tale adjutorium, vel saltem aliquod, quale invenerat in piae memory Papa Alexandro beatus Thomas Martyr, ejusdem Archiepiscopi praedecessor: coepit conqueri lachrymabiliter per Epistolas lugubres, & nuncios solennes, quibus credebat cor Papale lapideum in carneum convertere, quatenus illam detestabilem, & damnosam consuetudinem Ecclesiae aboleret; qua Reges, imo Tyranni, & Ecclesiae penitus inimici & rebels, Ecclesias Cathedrales & conventuales suo pastore viduatas, non sinerent respirare, & eisdem incongruis pastoribus libere & canonice provideri; nec impediret Rex, motu suo plus voluntario quam rationabili earum electiones, per suos cavillatores, quos ad hoc detinu • t conductitios. Quarum si aliqua talis Ecclesia suo pastore viduaretur, vacans per sex menses, per Archiepiscopum loci eidem competenter provideretur. Cumque se ex fallaci promissione curiae Romanae certissime speraret Aedmundus alter fieri Thomas, cujus certamine glorioso malae consuetudines Angliae sunt deletae, Gregorium{que} Papam induisse Alexandrum, beati Thomae coexulis, & coadiutoris, inventus est Papa Gregorius subito timidus ut homo, & ad Regis Angliae mandatum, qui hoc asserebat, esse contra suam Regiam dignitatem, totum illud pium propositum, super quo Archiepiscopus euam literas Papales, non sine magnae pecuniae effusione, obtinuerat, in irritum revocavit. Quo competro, Rex solito Tyrannior effectus, & procacius, electionem Bonifacij, contra libertatem Ecclesiae Wintoniensis procuravit, alias licet rite factas, & piecelebratas efficacius impediendo.

Which Matthew Westminster thus relates. Ipso eodem anno, Archiepiscopus Cantuar. Aedmundus non minima effusa pecunia, quoddam obtinuit privilegium tam regno quam sacerdotio gratissimum; scilicet, Ut si Ecclesia Cathedralis per menses sex vacaret, viduata pastore, per Archiepiscopum Dioecesanum eidem provideretur. Sed quia videbatur hoc in praejudicium regiae dignitatis, et jacturae redundate, cassatum est idem privilegium, pecunia iterum intervemente. Unde Archiepiscopus, cum vidisset sic justitiam manifest, vacillare & tot labores suos annullari, inconsolabiter doluit, nolensque accipere consolationem, ex illo tempore cogitavit spontaneus exulare.

This Archbishop to induce the Pope to continue this Papal privilege he had with much money and pains obtained, to the prejudice of the Kings Prerogative, condescended to the Popes intolerable Tax, against his judgment and Conscience, to wit, quintae partis redditum; paying the Popes exactors 800. marks, antequam violenter extorquerentur: quod videntes alii Praelati Angliae, in similem ruinam sunt prolapsi.

After which, cum Dominus Archiepiscopus Cantuariensis Aedmundus, qui jam dictae exactioni detestandae spontaneus vel invitus, se diatim magis conculcari, et bonis suis temporalibus destitutum, libertatibus suis spoliari, affectus est tedio, quod viveret, et videret mala super terram, Increpansque Regem de promissione, nil nisi dilationes reportavit. Variis ergo lacessitus injuriis, exulans, transiit in Franciam, & castigata familia, apud Pontiniacum, ubi praedecessor ejus beatus Thomas exul commoratus est, orationibus & jejuniis vacans assidue, commoratus est.

Dum igitur fortunalis rota sic mundanum cursum volubiliter exagitaret, Aedmundus Cantuariensis Archiepiscopus, qui spontaneum in transmarinis partibus exilium subierat, contabuit tam corpore quam animo, & ducens ab alto fuspiria, iterabat: O quam melius esse mori, quam videre mala gentis suae & sanctorum super terram. Quos enim ipse ligaverat, Legatus contra suam dignitatem malo grato suo absolvit, & e converso. Optans igitur dissolvi, & esse cum Christo, orabat, dicens: Heu mihi, quia incolatus meus prolongatus est. Jam satis est, imo nimium, quod omnia vidi volvi in praecipitium & ruinam: tolle animam meam, Domine Deus meus. Commoratus est igitur dictus Archipraesul per aliquot dies apud Pontiniacum, ubi beatus Thomas Martyr, praedecessor ejus exul commorabatur. Ubi die & nocte in lachrymis & jejunio pro statu Ecclesiae Anglicanae periclitantis, preces Deo & beato Thom • obtulit indefessus. Exhaustus igitur abstinentiae, & dolore maceratus exinanito corpore, delibato & debilitato, coepit ibidem graviter & infirmari. Et consilio fretus medicorum, apud Soysy, gratia melioris aeris hauriendi, se fecit transportari. Ubi per alicujus temporis spatium morbo languens dysenterico, vinculis carnis absolutus, valedicens nequam saeculo, universae carnis semitas est ingressus. Cujus anima exilium saeculare pro patria coelesti foeliciter commutavit. Vere enim exul, & solo corpore in hac peregrinatione commoratus, undique causis emergentibus languit lacessitus. Rebelles etiam, quos ipse judicialiter excommunicavit, Legatus procaciter & irreverenter absolvere non omisit, multa alia quae sua non erant, in praejudicium ipsius Archiepiscopi totius Angliae primatis, de consensu vel permissione Regis, temere & enormiter praesumendo. Sed haec pestis omnes Angliae Praelatos truculenter agitavit. Unde quidam Satyricus satis Satyrice Regem & Legatum dum ad invicem jocose confabularentur, & in omnibus agendis sese coadjutores fore contra omnes compromitterent, reprehendit, dicens; Eia, eia, nunc been novi, quod ex quo pastor & lupus foedus inierint concordiae, ovibus imminet strages truculenta.

Transiit igitur ex hoc mundo dictus Archipraesul Aedmundus, decimo sexto Calend. Decemb▪ infra scilicet octavas beati Martini, ipsi Confessori Confessor in multis assimulatus, absolutus de Conventu Cantuariensi Monachis poenitentibus. Obiit autem apud Soysy domum Canonicorum Regularium. The manner and place of his funeral is there descibed at large, which I pretermit. Dum enim adhuc viveret, videns se de hoc mundo cito migraturum, causam suam Deo & B. Thomae commendando, (qui ibidem ob similem causam exulans, invenit refugium) Pontiniacensi Ecclesiae corpus suum legavit. Contigit autem inter itinerandum dum sacrum corpus portaretur, propter famam Sanctitatis ipsius, ut illuc confluerunt aegrotantes, sanitatem a Christo ipsius precibus fideliber postulantes. Et factum est quod eundem una die ter dignatus est Dominus manifest, meritis ipsius sancti exigentibus, miraculis praeclaris & titulo Sanctitatis insignire. Pro quibus solenniter hymnus Angelorum, scilicet, Te Deum laudamus, ter veneranter & devote cantabatur. Meruit igitur Pontiniacum corpore Confessoris, quod cum tumularetur, inventum est vermiculs & cilicio rudi corrosum, & genua ob frequentiam genuflexionum callosa, faeliciter venustari, quod fuerat aliquando beato Thomae tuitionis refugium & asylum. Et hoc idem Martyr Thomas aperte praedixerat. His Miracles and Canonizations are at large recorded by Mat. Paris, in succeeding years.

Pope Gregory (before his death) to carry on his Wars and designs against the Emperor Frederick, and throw him from the Empire, Anno 1240▪ intended to by way of Provision to confer all the Benefices in England (especially of the Clergy and religious persons to the sons of Romans and other foreiners, upon condition to assist him against the Emperor) sending his Bull to three Bishops to confer no less then three hundred of the next Benefices that fell void within their Diocese, on these aliens.

Circa illa tempora, facta est iniquissima conventio inter Dominum Papam et Romanos, ut dicebatur; ut scilicet Papa quotquot essent in Anglia beneficia conferenda, praecipue religiosorum, Romanorum filiis vel consanguineis ad nutum eorum forent distribuenda. Ea tamen conditione, ut unanimter in Imperatorem hostiliter insurgerent, pro posse suo eundem a Culmine Imperiali non segniter praecipitarent, titulos antiquae strenuitatis sibi taliter adquirentes. Vnde infra paucos dies, postea misit Dominus Papa sacra praecepta sua Domino Cantuari Archiepis. Aedmundo, et Lincol. et Sarisberi. Episcopis, ut trecentis Romanis in primis beneficiis vacantibus providerent, scientes se suspensos a beneficiorum collatione, donec tot competenter providerentur. Vnde stupor magnus corda haec audientium occupavit, timebaturque quod in abyssum desperationis, talia audens mergeretur. A very daring and dangerous Usurpation on the Kings Prerogative, the Churches Privileges and Patrons rights, the King the next year issueing out Writs to the Archbishops and Bishops of sundry Dioceses (by way of opposition) to inquire how many aliens were promoted to Benefices or Prebendaries, with their values and names, of which more in due place.

Die Sancti Bartholomaei electus est in Episcopum Herefordensem Magister Petrus de Egeblanke, qui aliquando familiaris clericus fuit, & procurator expensarum Williel mi electi Valentini natione Provincialis. Et post parvum temporis intervallum, cum magno honor est a Rege receptus, & confirmatus sine aliqua contradictione vel difficultate. Alius enim quidam Canonicus Lichefeldensis, vir per omnia commendabilis, electus, videns dies malos imminere, & Regem nullum fere nisi alienigenam acceptare, cessit: & regimen Ecclesiae Deo & Canonicis fratribus suis commisit disponendum.

Not long after, die Dominica proxima ante Natal. Domini, consecratus est magister Petrus de Egeblancke in Episcopum Herefordensem, praesente & applaudente Rege & Nobilium multitudine, in Ecclesia Sancti Pauli Londini. Ubi etiam Monachi Cantuarienses pro jure suo Ecclesiae coram Legato ibid▪ praesente & Archiepiscopo Eboracensi, & aliis Praelatis & Magnatibus reclamarunt.

Eisdem diebus Monachi Dunelmenses Romae ad confirmandam electionem suam commorantes, in suo negotio consummando impediente Rege, nimis damnificabantur, ita ut suspenso negotio affecti taedio, quasi dolore contabuerunt. Decubuerunt igitur infirmati, juxta verbum Salomonis, dicentis, Spiritus tristis exsiccat ossa. Et mortui sunt qui ibidem commorabantur quatuor, qui electi de Conventu discretiores habebantur, cum quibusdam in Jure peritis clericis & ministris, ad consolationem eisdem assignatis, & sic periit pars Conventus potissima, utrum morbo eventuali, vel spiritu tristitiae, vel peste, vel potione lethifera, ignoratur. Quod cum electus scilicet Prior Dunelmensis, cognovisset, ab alto ducens suspiria abhorruit, licet Rex principalis causa fuisset, qui non permittit Ecclesias viduatis ordinari, quod ipse videretur tanti mali occasio, cessit spontaneus: asserens se nunquam statum pristinae laetitiae vel alacritatis recepturum. Monachi vero, quibus eligendi libera potestas relinquebatur, Regem, ut moris est, adierunt, ut concederet eis justain eligendi facultatem. Rex autem eis petita concedens, instantissime ipsos rogavit juxta illud Poeticum,

Imperium, promissa, preces, confudit in unum.

Ut magistrum Petrum de Egeblanke, electionem Herefordensem, natione Provincialem, vel Bonifacium avunculum Reginae, sibi postularent vel eligerent, quorum mores & scientiam penitus ignorabant; sciebant tamen utrumque alienae fuisse nationis, & tantae insufficientem dignitati. Nec indiget Anglia extra fines suos in remotis regionibus personas regimini Ecclesiarum idoneas mendicare, quae solet aliis tales saepius ministrare.

After some time of consideration, Monachi Dunelmenses, post multos labores inutiles, & sumptuosarum expensarum effusiones multiplices, cedente Priore Dunelmensi praeelecto, & sic ejusdem electione cassata, elegerunt unanimiter, invocata Spiritus Sancti gratia, Magistrum Nicholaum de Fernham, virum moribus & scientia commendabilem, in Episcopum & Pastorem animarum suarum. Rexerat autem ipse dictus Nicolaus in artibus Parisiis per plures annos. Deinde de art Medicinae Bononiae, in qua claruit gratiosus & peritus excellenter. Hic etiam postquam in Dialectica & art Physicali & naturis ad plenum eruditus, ad Medicinam se postea conferens, spiritualem videlicet Theologiam, ipsa scientia & librorum copia se adeo restauravit, ut lecturiens ad Cathedram ascendendam sufficeret Magistralem. Ipsum igitur quasi expertum, & scientia multipliciter & moribus commendabilibus insignitum, peritorum consilio Rex & Regina ad suarum vocaverunt animarum & corporum custodiam & consilium familiare, hoc consulentibus & procurantibus Ottone tunc Legato, & Episcopo Carleolensi, & aliis secretis Regis consiliariis. Ubi cum prosper & prudenter se haberet, ad dicti Pontificatus dignitatem electus non adquievit. Videbatur enim ei inhonestum, illi consentire electioni, cum paulo ante, quando in Episcopum Coventrensem eligeretur, renuntiavit, nolens quomodolibet consentire. Igitur, ut obstrueretur os loquentium iniqua, qui forte dicerent, Ecce hic Hypocrita, pauperi Episcopatui renuntiavit, expectans uberiorem, summo conamine reluctabatur. Donec Episcopus Lincolniensis R. eum super hoc graviter redarguens, efficaciter ipsum ad hoc persuasit, ut consentiret, hoc modo: Ecee Monachi Dunelmenses, & eorum Ecclesia destituta pastore, lachrymis obortis solatium flagitant pastorale, nec consentis, cum Canonice eligaris? Adjuro per aspersionem sanguinis Jesu Christi, ut hoc onus subeas & honorem: quia Rex nullo modo, nisi manifest desiperet, vestram reprobabit electionem. Si autem non consentias, Rex ibi apponet sua machinatione aliquem alienigenam et degenerem, nec non et imperitum, in subvers: onem Ecclesiasticae dignitatis, & periculum totius Regni, cum sit Dunelmensis Episcopatus in confinio Regnorum Angliae & Soctiae, & fint Castra Dunelmens. scilicet Norham & Dunelmum, Angliae ex parte illa repugnacula contra omnium inimicorum insultus. Quod cum audisset dictus magister Nicholaus, ab imo trahens suspiria, ait; Amplector virtutem obedientiae. In diocesi vestra mea habui ex gratia vestra quae obtinui beneficia; paternis igitur vestris monitis obtempero. Monachi igitur Dunelmenses gaudentes eum Regi praesentaverunt, tanquam suum Electum. Rex autem ejus electionem gratanter acceptans, cum in electo vel electione nihil posset rationabiliter reprehendere, suscepit electum sine morae dispendio. Qui cito postea foeliciter est confirmatus.

Imminentibus autem diebus illis procurante Regis ira vindice, privatus est magister Simon Normanus (qui aliquot annis praeterlapsis Regis summus extitit Consilarius, Regiique sigilli bajulus) ab omni praeterquam uno, authoritate Papali, beneficio: Archidiaconatu Norwicensi viriliter praecipitatus. Et quia dispensationem impetraverat plura beneficia obtinendi, obtinere meruit, ne nimis in eum manum aggravare Papa videretur, redditum suum usque centum marcas annuas, licet nullus pro ipso intercessor existeret, arctando limitavit. Factus igitur opprobrium notis suis, fructus viarum suarum sic collegit, secundum illud Poeticum:

           —I am ad culmina rerum
          
           Injustos crevisse queror; tolluntur in altum,
          
           Ut lapsu graviore ruant.—

Hic est ill qui iniqua consilia & Regno nociva dederat, qui Legatum in Anglia morari fecit succinctum ad iter Transalipnum, qui statutus coram Papa, interogante ab eo, cur Rex Angliae omnes suos naturales homines non diligens, alienos ad se vocaverit? respondit, Non est hodie aliquis Anglicus in Anglia probatus fidelis cui Rex possit secure credere: Quod verbum plenum ingratitudinis rapuit de ore polluto Magister Robertus de Sumercote, Cardinalis, Anglicus natione, ipsum vehementer super hoc reprehendens. And now you see how justly this unnatural viper, and flatterer of the Pope, Legate, King, was rewarded by them in the conclusion.

Eodem anno, scilicet die Sancti Heironymi magister Audelmus, natione Coloniensis, vir moribus & literatura commendabilis, in Archiepiscopum Armachanum (quae Ecclesia Metropolis est totius Hiberniae ) apud Westmonasterium, praesente Rege & Legato, & quamplurimis Episcopis, Wigorniensi ministerium peragente, solenniter est consecratus.

Die vero Sancti Remigij dedicata est Ecclesia Sancti Pauli Londini, ab Episcopo ejusdem loci Rogero, praesente Rege & multis Episcopis & magnatibus: qui omnes ea die convivium cum ipso Episcopo & Canonicis laetanter celebrarunt. Ad quam venientibus, & devote ibidem orantibus, concessa est venia quatuordecim annorum. Quae omnia Legatus & omnes Episcopy praesentes confirmaverunt.

But to return from these elections and consecrations of Bishops and Churches to the Popes Exactions. Pope Gregory to carry on his Wars against the Emperor, oppressed the English Clergy and Religious houses (as well as the French, ) with new, unheard of, and most intolerable Exactions, thus recorded to posterity.

Per eosdem dies, venit in Angliam nova quaedam pecuniae exactio, omnibus saeculis inaudita et execrabilis. Misit enim Papa, Pater noster Sanctus, quendam exactorem in Angliam, Petrum Rubeum, qui excogitata muscipulatione infinitam pecuniam a miseris Anglicis edoctus er at emungere. Intravit enim Religiosorum Capitula, cogens & seducens eos ad pecuniam promittendam, & promissam persolvendam, exemplo aliorum Praelatorum, quos mentitis asserebat gratanter persolvisse: dixit enim, ill Episcopus, & ill Abbas, & ill, jam libens satisfecit, quidnam vos ignaviter tam moramini, ut grates cum muneribus amittatis? Fecit etiam praedictus Impostor jurare, ut hoc genus pecuniam extorquendi nulli hominum infra dimidium annum facerent manifestum, quasi eliciens hoc ex singulorum primitiva profession, cum tantum de honestis sit consilium Papale celandum. Hoc faciendo more praedonum domesticorum, qui fidem ab exspoliatis extorquent, ut nulli prodant nomina spoliantium. Sed etiam si homines silerent lapides Ecclesiarum contra grassatores clamorem levarent. Nec potuit hoc maleficium latere sub tenebris quomodo etenim possent Praelati, a suis & sibi subjectis pecuniam exigere, nisi causa exactionis exprimeretur?

This Machiavilian policy of this Romish Impostor and Tax-master, with his Exactions proving very grievous to the Clergy and Religious persons of the Realm; Thereupon, Venerunt igitur Abbates vultu flebili & capite demisso ad Regem suarum patronum Ecclesiarum, dicentes: Domine Rex, sugillamur, nec licet nobis clamitare: jugulamur, nec possumus ejulare. Jujungitur nobis à Domino Papa impossibilitas, & exactio toti mundo detestabilis. Baronias a vobis tenemus, nec possumus ease depauperare sine vestri praejudicio; nec possumus vobis quae nobis incumbunt pro illis, respondere, et Papae nos incessanter torquenti satisfacere. Sic enim, & sic rediviva & semper nova, & inexpectata oritur nobis illata angaria a Romanis excogitata, quae nos vel ad modicum non patitur respirare; ad asylum vestri Consilii, et ad sinum vestri patrocinii recurrimus, super his desolationibus consili •• et auxilium postulantes. Et qui loquebantur haec, fuerunt Dominus Abbas de Aedmundo, & Dominus Abbas de Bello. Quos Rex, cum haec audiret, torvo intuens aspectu, tumultuosa vociferatione perterrens, clamavit ad Legatum, qui tunc forte praesens extitit: Ecce Domine mi Legate, isti miseri seductores, pandentes secreta Papalia, obloquuntur, voluntati vestrae non adquiescentes: facite de ipsis quod vobis placet. Ecce accommodo unum de melioribus castris meis, ut eosin eo carcerali custodiae mancipetis. Quod cum audissent Abbates, supra quam dici possit confusion perculsi, recesserunt, Legato pro voto satisfacturi. Aliqui tamen, sed pauci, non adhuc vacillantes, nolentes adhuc colla supponere tam odibilis conditionis servituti, steterunt; requisita solvere renuentes, & subterfugia per inducias sibi vix requirebant.

Cumque similia facere credebat Legatus, ipsi Petro Rubeo associatus, Episcopis apud Northamtonam propter hoc vocatis, edocti Abbatum exemplo, responderunt, habemus Archidiaconos nobis subjectos, qui norunt beneficiatorum sibi subjectorum facultates, nos autem Ignoramus. Omnes tangit hoc negotium, omnes igitur sunt conveniendi, sine ipsis nec decet nec expedit respondere. Datus est igitur eis dies responsionis, in octavis Sancti Johannes Baptistae, scilicet nativitatis. Quo die cum praedicti convenissent, coram Legato & ejus complicibus, noluerunt erecta cervice praedictam exactionem tam impudenter contradicendo negare: sed modesta responsione has exceptiones caute contradicendo rationabiliter proposuerunt.

Dicunt, quod contribuere non debent, tum quia contributio fieret contra eum qui contradixit cum Principe suo, tum qui fieret ad effusionem sanguinis Christiani: quod patet ex forma scripti Apostolici, in quo continetur, ad debellandum Imperatorem. Tum quia fieret contra libertatem Ecclesiae, quod patet ex forma ejusdem scripti ubi dicitur, Contradicentes Ecclesiastica censura compescentes; ecce servitus & compulsio. Tum, quia alias dederunt decimas Domino Papae, sub hac protestatione, ne de caetero consimilis fieret exactio; multo fortius, nec nunc quinta pars est exigenda. Tum, quia timeri possit; ne ad consuetudinem traheretur, cum binus actus inducat consuetudinem, ut est in codice: De Episcopali audientia. Lege nemo, Tum, quia cum necesse habeant continue diversa negotia in curia Romana expedire, ad quam nisi per terram Imperatoris patet accessus, timendum esset, ne Imperator eorum captionem procuraret; ac ipsos certos de poena graviori, carcerali custodiae manciparet. Tum, quia cum Rex multos habeat inimicos, contra quos onus belli expectat sustinere, timens graviora, non esset tutum terram magis depauperare, praesertim cum vacuetur pro magna parte terra nobilibus in negotium Crucis proficiscentibus, & multum pecuniae ad viatica secum asportantibus. Tum, quia hoc verteretur in patronorum Ecclesiarum praejudicium; maxim cum non constet ipsos d • ctae contributioni consentire. Tum, quia generalis status Ecclesiae, ut dicitur, periclitabatur, propter quod generalis deberet fieri consultatio; ut sic, si esset necesse generalis fieret contributio; quod non est in casu isto; fama enim percrebuit, quod convocabitur Concilium, ubi talia sunt determinanda; necesse enim est sic fieri, ut tollatur scandalum generale, Cum autem haec Legatus & socii sui audissent, tacit confusionem suam dissimulabant, nacta temporis opportunitate ad hanc vel similem exactionem surrecturi.

Sperantes autem adhuc Legatus & complices sui, alios quosdam ad suam inclinare voluntatem ut contribuerent, videlicet Rectores Ecclesiarum de Bercshyre, & quosdam alios, congregaverunt eos, convenientes eosdem multis sermocinationibus, minas minis addentes, & promissa promissis cumulantes. Quibus constanter responderunt, quod a forma responsionis noluerunt recedere, rationibus eorum fulti: quibus tamen alias, licet illae sufficiant, annectimus rations.

Dicunt omnes, & dicunt singuli rectores Ecclesiarum de Bercshyre, quod contra Imperatorem non est contribuendum, ut contra Haereticum, cum non sit damnatus judicio Ecclesiae, vel convictus, licet excommunicatus, nec pro eo quod occupat vel impugnat patrimonium Ecclesiae Romanae; Ecclesia enim non utitur brachio saeculari contra haereticos. Item, sicut ecclesia Romana suum habet proprium patrimonium, cujus administratio pertinet ad Dominum Papam; similiter & aliae Ecclesiae suum, ex largitione & concessione Regum, Principum & aliorum Magnatum fidelium, quod in nullo est censuale vel tributarium Ecclesiae Romanae; unde non debent Praelati compelli de patrimonio suarum Ecclesiarum contribuere. Item, licet argumento Legis omnia dicantur esse Principis, non tamen dominio & proprietate, sed cura & sollicitudine: similiter Ecclesiae spectant ad Dominum Papa cura & sollicitudine, non dominio & proprietate; unde dicunt, quod non debent ad contribuendum compelli. Item, cum dicat Veritas, Tu es Petrus, & super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, reservavit sibi proprietatem, committendo curam, sicut patet ex verbis Evangelii sequentibus: Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum & in coelis; quodcunque sol. &c. Non quodcunque exegeris super terram, erit exactum & in coelis: unde dicunt, quod ad contributionem non possunt nec debent secundum Dominum & justitiam compelli. Item, cum ex authoritatibus Patrum Sanctorum fructus Ecclesiarum in certos usus, puta Ecclesiae ministrorum & pauperum, sint deputati, non debent in alios usus converti nisi Authoritate Ecclesiae universalis: unde de bonis Ecclesiae non est contribuendum ad pugnandum, maxim contra Christianos. Item, cum Clericis vix sufficiant proventus Ecclesiarum suarum ad victus quotidianos, tum propter earum tenuitatem, tum quia nonnunquam fames in regione ingruit mess deficiente, tum quia tanta sit multitudo pauperum & adventantium, quorum mori partem vidimus pro defectu alimentorum, tum quia nullus potest nisi unicum beneficium obtinere: unde pauperiores & vix sibi & pauperibus sufficiunt, non debent ad talem contributionem compelli. Item licet esset bonum contribuere, omitti tamen deberet & expediret propter scandalum jam suscitatum, & per orbem ventilatum, contra Ecclesiam Romanam: quia dicitur publice alias factae fuerunt hujusmodi exactiones, & clerici enormiter depauperati sunt, & statim exacta & extorta pecunia, composuerunt Papa & Imperator, nec est quadrans restitutus: imo si qua residua fuissent post compositionem & reddenda, graviter extorquebantur. Et dicit Canon: quod licet pro scandalo vitando peccatum mortal admitti non debet, bonum tamen quandoque omitti debet, ut scandalum vitetur: unde non debemus contribuere. Item, si contribuerent contra Imperatorem, non solum cruciatus corporis, sed mortis periculum immineret sedi Apostolicae pro Justitiae impetratione & peregrinantibus de hac regione ad Terram sanctam propter terrae liberationem: unde &c. Item, binus actus inducit consuetudinem; unde cum alias facta fuerit hujusmodi contributio, si modo fieret, verteretur in consuetudinem; unde, &c. Item exhaeredatio Principis Angliae & Magnatum terrae, considerata potestate Imperatoris, & debilitate & paupertate Regni Angliae, ex contributione hujusmodi immineret manifesta, unde contribuere non expedit, nec debemus. Item, cum Rex Angliae & Magnates, tam in jure haereditario, quam bona & appropriata consuetudine habent jus patronatus Ecclesiarum Angliae, & rectores, ad eorum praesentationem instituti nolunt, sicut nec debent, nec possunt, in aliquam contributionem consentire inconsultis patronis, quia sic possit ex Ecclesiis suis praejudicium generari, cum eaedem Ecclesiae sint per eosdem patronos terrarum ac reddituum propter hoc specialiter collationibus dotatae aut ditatae, ut rectores earum suscipiant hospites, tam divitum quam pau •• rum sustinentes hospitalitatem, tam Laicorum quam Clericorum, secundum suas •• cultates locorum exigente consuetudine; a quibus si procedat talis exactio, oportet cessare, & ita patroni suo jure & intention hac causa donandi, fraudati erunt, & sic donata repetere, vel saltem alia quaerent gravamina, nec iterum Ecclesias de suis bonis fundabunt vel conferent beneficia. Item. Cum istud petatur contra talem qui foedus iniit cum Principe nostro, praesertim per matrimonium, non debemus eo inconsulto contra eum contribuere. Item, quod cum nuper alias in pristina contributione in casu consimili promissum esset praebentibus authoritate istius ejusdemque Papae, quod de caetero non fieret hu • usmodi exactio, de dicto gravamine adhuc sentientes se gravatos, non debent contribuere, quia timent quod ex frequenti contributione in servilem & inusitatam trahantur consuetudinem, praesertim cum multi pleris{que} regionibus, nec adhuc Franci non consentiant contributionem. Nec est manifestum vel notorium, aliquod emolumentum per hujusmodi extorsiones Ecclesiae contigisse, utinam non ad detrimentum roborantur, utique & ditantur exinde hosts Ecclesiae, & ex validis fiunt validiores, & durum est nobis armis propriis perimi; quare non est contribuendum. Item. cum omnes, vel fere omnes, voto Crucis sint astricti, ad quae vota, vel per se, vel per alios competentes solvenda admonitionem Papalem receperunt, & huic tam arduo & utili negotio simul & semel etiam huic contributioni nequeunt satisfacere. Item, cum privilegio crucesignatorum sint muniti, quibus & fructus & obventiones reddituum suorum sibi integre triennio conceduntur, ad hoc non debent contribuere. Item, cum plures sint per literas Papales astricti ut de Decimis Ecclesiarum suarum, quae ad jus patronatus Monachorum Cluniacensis Ordinis spectare noscuntur, vel in quibus ipsi Monachi aliquod temporale vel spiritual jus habent, usque ad termiuum eis respondeant: unde non debent contribuere. Item, cum Dominus noster Rex Angliae undique habeat hosts capitals ei, ut dicitur, nocere praeparatos, ac Regnum sit destitutum consilio & auxilio proborum, in brevi peregre proficisci disponentium, maximam pecuniae summam qui secum deportabunt, nec esset tutum in tantum depauperare Ecclesias & regnum, quod ad tuitionem Reipublicae non sufficeret, timendum foret pro certo de irrestaurabili regni exterminio. Item, cum olim essen • ditiores Clerici Anglicana nationis quando videlicet omnes habuerant, vel major pars habuerit plura beneficia sine dispensatione, ac nunquam ab ipsis talis exactio fuit, licet per Imperatores tyrannos tunc temporis multi Patres Sanctissimi exilio relegati, in se & in membris suis ac facultatibus Ecclesiae durissima paterentur: unde non debemus contribuere. Item, in regno Franciae multae Decimae militibus ab Apostolicis Patribus concessae credantur, ut ipsi Romanam Ecclesiam tueantur, nec constat ab eis debitum suffragium esse negatum, nec etiam constat eorum suffragium Exercitui Domini Papae fuisse adhuc contributum, quare non debemus contribuere.

Legatus igitur & sui complices, comperientes constantiam eorum tot fultam validis rationibus, nec se posse, ipsos simul cohaerentes frangere, cogitaverunt schisma inter eos & divisiones procurare. Adiit ergo Legatus Regem, & ipsum cito enervatum sibi inclinavit. Adierunt & complices ejus tam Episcopos quam eorum Archidiaconos, praecipue tamen Magistrum Alanum de Becles, Archidiaconum Sudburiae, aliis prius constantiorem, & quosdam alios ambitiosos, ad altiores dignitates aspirantes, adjutorium eis efficax pollicentes, ut dictae Universitati non consentirent, & sic divisis illis praevaluit pars adversa.

The Popes Legate extorting Procurations in money from the Monks of the Cistercian Order, out of insatiable covetousness; thereupon the Monks procured a kind of Prohibition from the Pope to inhibit such Procurations.

Ipsoque anno, Legatus, ut pecuniae plus emungeret, apposuit & manum, ut a Monachis Cisterciensis ordinis suae avaritiae satisfaceret, procurationes instanter erigendo. Sed ipsi viriliter contradicendo, Curiam Romanam privilegiis suis innitentes, ut contra hanc improbitatem impetrarent, adierunt; Literas eidem Legato sub hac forma reportantes.

GREGORIUS Episcopus, &c. Legato Ottoni, &c. Licet tibi, si been meminimus, nuper direxerimus scripta nostra, ut liceat tibi de Monasteriis Cisterciensis ordinis procurationes exigere moderatas, indulgentia concessa eidem ordini non obstante. Quia tamen non est intentionis nostrae, nec credimus esse tuae, ut contra ipsorum indulgentiam procurationes ab 〈◊〉 s pecuniariae exigantur, mandamus, quatenus cibis regularibus contentus, absque esu carnium, cum eos accesseris, prout in praedicta indulgentia continetur, procurationes pecuniarias occasion Literarum hu, usmodi non patiaris exigi ad eisdem.

Otto the Popes Legate, having long oppressed, pillaged the Realm and Church of England, was sent for the third time to Rome by the Pope, to be present in his intended Council against the Emperor, to advise him in his straits; whereupon the King not willing to detain him any longer in England, to avoid the just censure and displeasure of the Emperor, who had married his sister, Legatus & Praelati Angliae (summoned to the Council) Papalibus mandatis obedientes, licet cum magno periculo, ad transalpinandum se, instantibus diebus natalibus praeparabant. Whereupon the King to ingratiate and oblige the Legate as well to promote his affairs at Rome, as in England, before his departure hence, Knighted and conferred an Annual Pension on his Nephew, feasted the Legate publicly at Westminster, and placed him at the feast in his own Royal Throne, to the great offense of his Nobles and Subjects, thus related by Matthew Paris.

Henricus Rex tenuit Curiam suam apud Westmonasterium, ubi Magnates Regni quamplurimi festa cum eo Natalitia celebrarunt. Die igitur Natalis Domini, ad instantiam Legati, cui Rex summopere placere studuit, cinctus est ab ipso Rege balteo militari nepos ipsius Legati, nomine Advocatus, eidemque quoque redditum contulit Rex triginta librarum properanter, quem idem tyro statim vendidit, sciens se in proximo cum Domino suo recessurum. Et eodem die Rex quendam Provincialem cingulo simili solemniter insignivit, & redditu ditavit opulento. Finitis itaque in Ecclesia solemniis; Rex in ampliori Regia Westmonasterii pransurus, Legatum, quem ad prandium invitaverat, in eminentiori loco mensae, scilicet in Regali seed, quae in medio mensae est, non sine multorum obliquantibus oculis, collocavit. Ipso nempe Rege a dextris ipsius, Eboracensi vero Archiepiscopo a sinistris ejus sessionem accipientibus, consederunt consequenter tam Praelati quam caeteri Magnates, secundum ordinem suae dignitatis ac potestatis, Rege sic volente, et convivas disponente. Quarto vero die Dominicae Nativitatis, Legatus a Domino Papa irrefragabiliter ad Romanam Curiam revocatus, accersitis Angliae Praelatis valedicens, versus mare iter arripuit transalpinum. Quem cum strepitu tubarum suarum, & innumerabili multitudine Nobilium concomitantium, pompose nimis usque ad maris Rex duxit confinia: Et tandem cum ab invicem separandi, hinc Rex, hinc Legatus recesserunt, profunda traxerunt suspiria, quod tam cito disjungerentur: licet saepedictus Legatus in Regno Angliae irrestaurabile damnum Ecclesiae, moram jam traxisset triennalem.

Igitur in crastino Epiphaniae, apud Doveram Legatus navem ascendens, post Regales amplexus & oscula, Legationis deposuit insignia, & transfretans, apporriatam Angliam a tergo salutavit, nullo praeter Regem, et quos idem Legatus bonis Regni saginaverat, de recessu suo condolente. Nec remansit eadem hora, (ut veraciter dicebatur) in Anglia tantum pecuniae, (exceptis sanctorum vasis et ornamentis Ecclesiarum) quantum a Regno jam extorserat Anglicano. Praebendas autem, Ecclesias, et varios redditus opimos plus quam trecentos, (a very great number in three years space only) ad suam vel Papae contulerat voluntatem. Unde Regnum quasi vinea exposita omni transeunti, quam exterminavit aper de sylva, miserabiliter languit desolatum. Reliquit autem dictus Legatus Ecclesiam Cantuariensem, quae est inter omnes Angliae Ecclesias nobilissima, nimis perturbatam, et in viduitate languentem, cum multis aliis Cathedralibus et Conventualibus Ecclesiis, omni solatio destitutis. Nec ulla infirma terrae solidaverat, ut manifesto argumento monstraretur, quod non missus erat ad oves quae perierant, protegendas, sed ad pecuniam, quam invenerat, vindemiandam. (The chief end of the Popes sending abroad his Legates, into foreign Christian Realms.) Idcirco meritis multipliciter exigentibus, Domino flagellante, per Imperatorem praeparantem muscipulas, illa praeda meruit spoliari; factus praeda de praedatore, secundum illud Propheticum: Vae qui praedaris, nonne tu praedaberis? A just judgment of God upon this Roman Harpy.

Eodem tempore, permittente vel procurante Papa Gregorio, adeo invaluit Romanae Ecclesiae insatiabilis cupiditas, confundens fasque nefasque, quod deposito rubore, velut meretrix vulgaris et effrons, omnibus venalis et exposita, usuram pro parvo, Simoniam pro nullo inconvenienti reputavit, ita ut alias affiries provincias, imo etiam puritatem Angliae, sua contagione maculavit. Etsi multa, quae se offerunt, exempla abundant, unum duxi, ut pateat quam juste, etsi sero, excanduit ira Dei in dicta Curia, breviter memorandum.

Dominus Papa Gregorius, cuidam suo cupiens specially subvenire, missis in Angliam literis, quosdam super Ecclesiis dignoscitur sic aggravare. Missum est tunc temporis Abbati & Conventui de Burgo, mandatum Apostolicum cum precibus armatis, & monitis terrificis, ut redditum alicujus Ecclesiae, cujus patronatus ad eos spectabat, quae annuatim Centum ad minus valeret marcas, Papae conferrent. Et si in duplo plus valeret, been ei complaceret: concederet autem Dominus Papa ipsis illam Ecclesiam tenendam ab eo ad firmam annuam▪ ita scilicet, ut pro ea annuatim Centum Marcas solverent Domino Papae, omne residuum in proprios usus convertentes. Et ut memoratos Abbatem & Conventum ad consensum hujusmodi Provisionis (imo potius pernitiosae pactionis, et Symoniae et occultae fraudis) quasi proprio usui necessariae, inde facilius Dominus Papa inclinaret, scripsit quibusdam Clericis transalpinis, in Anglia optimc beneficiatis, ut ipsos super hoc efficaciter admonerent, deinde compellerent, concessa eis potestate. Ipsi igitur Papalibus parents jussionibus, venerunt Burgum, vocatis{que} Monachis dixerunt, Ecce fratres & amici imminet vobis ad manum magnum Papale beneficium. Postulat enim a vobis, quod vos deberetis flexis genibus & junctis manibus ab ipso humillime postulare. Et cum cuncta seriatim quae peteret Papa explicassent, sposponderunt ipsi, quod quasi fide jussores, & fideles executores, omnia haec fideliter ex parte Papae consummarent, dummodo petita clam, quasi sine scandalo, concederent postulata, facientes de necessitate virtutem. Ipsi autem responderunt, Se sine Regis permissione hoc facere non posse, qui Patronus est et fundaror ejus, et multarum in hac regione Ecclesiarum. At ipsi clanculo haec fieri flagitabant, similia in aliis Ecclesiis facturos se sperantes, & ab illa concessione sumentes exempli consequentiam. Monachi autem nolentes fallacibus circumveniri sermocinationibus, inducias petierunt; donec Abbas eorum, qui tunc absens erat, domum rediens, assensum, si videret expedire, huic praeberet postulationi. Miserunt igitur ad Abbatem suum, hujus rei seriem eidem explicantes; Abbas autem per quendam fidelem, & prudentem Clericum suum Willielmum de Burgo, Regem & ejus super hoc consilium est affatus, intimans pericula quae inde emergere potuerunt. At Rex comperiens hujusmodi factum Ecclesiae illius, et consimili modo aliarum esse detrimentum, cum ipse sit earum defensor, patronus et gubernator, laqueos absconditos, et Romanae Curiae detestans avaritiam, prohibuit districtius, ne tam enorme factum amplius etiam aera macularet.

Moreover, the Pope under pretext of the Crossado against the Saracens, cheated the people of their monies, and the Holy Land of their vowed assistance. Circa dies illos, ut quasi mille argumentis misera terra Anglicana suis bonis viduata spoliaretur, fratres Praedicatores & Minores, autentico Domini Papae communiti, in praedicatione sua plenam peccatorum remissionem concesserunt omnibus Crucesignandis pro Terrae sanctae liberatione. Et statim vel in Crastino, vel tertia die postquam multos devotos signaverant, ea conditione a crucis voto eos absolvebant, ut quantum suppetebat facultas, pecuniae suae portionem in subsidium Terrae sanctae conferrent largiorem. Et ut ad hoc Anglicos inclinarent pronius ac promptius, ipsam pecuniam asserebant Comiti Richardo deferendam, chartam ipsius super hoc certius ostendentes. Insuper a senibus & valetudinariis, mulieribus, imbecillibus, & parvulis, crucem accipientibus, vel accipere proponentibus, tantundem indulgentiae, accepta prius ab eisdem pecunia, concesserunt, ostendentes super hoc Comitis Richardi scriptum testimoniale, a Romana curia impetratum. Et hoc genere emungendi loculos est infinita pecunia propter favorem Comitis adquisita. Quis autem custos aut fidelis dispensator inde fuerit, hic jam quaeritur, nam nescitur.

Moreover after the oppressing Legates departure out of England when the English expected ease from their more then Egyptian Papal Taxmasters, their bricks were doubled rather then diminished, by new Exactors.

Labentibus autem dierum illorum curriculis, & ludente fortuna in mortalium mutabilitate, non adhuc cessavit avaritia Romanorum insatiabilis. Quia post recessum Legati remanserunt in Anglia duo Papales Clerici, quasi vices Legati supplentes, exactores indefessi, scilicet Petrus cognomento Rubeus, & Petrus de Supino, autenticum Papale retinentes Procurationes exigendi, interdicendi, excommunicandi, et pecuniam variis modis a misera Ecclesia Anglicana extorquendi: ut talibus rapinis Ecclesia Romana, secundum assertionem eorum, quae damnificabatur multiformiter, respiraret. Scripsit igitur imperiose praedictus Petrus Rubeus, qui se alteri praeferebat, habens se per modum Legati, epistolas suas & literas autenticas illi Abbati, vel illi Priori, cujus titulus talis praeponebatur, Magister P. Rubeus, domini Papae familaris & consanguineus, salutem, &c. Et sub tali titulo Procurationes, et collectas varias exigebat et extorsit. Praeterea, socius suus Petrus de Supino in Hyberniam, permittente Rege, ex parte Papae veniens, & autenticum ejusdem deferens, a Praelatis Hyberniae omnibus, brachio adjutus saeculari, cum magna tyrannide collegit. Unde quidam suspensi Londinum ad eundem Petrum venerunt, secundum voluntatem ejus satisfacturi. Rediens igitur ab Hybernia idem Petrus in Autumno sequenti, & Romam tendens, mille & quingentas marcas secum clitellis refertis asportavit.

Per idem tempus Petrus de Supino, clericus Domini Papae, instantissime ex tota Hybernia pecuniam, scilicet vicesimam, per autenticum Papale extorquens collegit, indeque absque diversis donativis, mille quingentas marcas reportavit. Magister quoque Petrus Rubeus, cujus titulus fuit, Domini Papae familiaris & consanguineus, ex partibus Angliae Borealibus, & missis nunciis per Scotiam, autentico Papali similiter communitus, pecuniam diligentissime ac festinanter studuit adunando duplicare. Et sic subito refertis clitellis sub conductu Monachorum Cantuariensium, apud Doveram clanculo mare transierunt. Audierant enim per cursores suos expeditissimos, quod Dominus Papa irremediabiliter aegrotaret, ita ut jam vel obierat, vel foret in proximo moriturus. Repentinam igitur & clandestinam cum praeda sua fugam, tam per mare quam per terram inierunt, quia timebant, ne Rex certificatus de morte Papae, pecuniam totam quam collegerant, prudenter retinuisset, consilium habiturus, quid inde faceret, cum alius Papa succederer. Et cum vix Franciam ingressi fuissent, ecce magister Walterus de Ocra, nuncius Imperialis, deferens literas Domini sui de credentia ad Regem festinanter, sed tamen nimis sero, mandata de statu Curiae Romanae veniens nunciavit, persuadens, quod si adhuc tales in Anglia invenirentur, tam praedam quam praedones retineret. Sed cum didicisset, quod elapsi erant, increpans Regis ignaviam, iratus statim recessit, dolens quod frustra advenisset. Ipsosigiture vestigio diligens investigator insequebatur, ut eorum quasi vulpecularum Maeandros prudenter perscrutando, Domino suo Imperatori viarum suarum diverticula nunciaret. Who met with most of their spoils converted to the Emperors use.

Pope Gregory having the year before, sent a Bull to the Archbishop of Canterbury, and Bishops of Sarum and Lincoln, to provide by his Papal Provisions no less then 300. Benefices which should first fall void with in their Diocese, for Romans, Italians, and other aliens, to the Kingdoms and Churches great prejudice: the King thereupon issued these ensuing Writs to the Archbishops, Bishops, Officials and other Ecclesiastical officers under written, to return him a particular of all the Ecclesiastical Benefices, Prebendaries and their respective values, with the names of the persons on whom they were conferred. And likewise to inquire, what sums of money had been levied for the Popes use, what arrears were yet unpaid thereof, and to secure them.

REX Venerabili in Christo Patri W. Eborum Archiepiscopo, salutem. Mandamus vobis firmiter injungentes in fide qua nobis tenemini, quatenus per literas vestras sine morae dispendio nobis significetis, quae, et quanta beneficia clerici Romani, et alii, tam Anglici quam ultramarini habeant in Diocesi vestra ex collatione, vel provisione Summi Pontificis, vel Legati, vel alterius provisoris Authoritate sedis Apostolicae, scilicet tam Ecclesiastica quam alia beneficia praebendalia; nomin a etiam praedictorum Clericorum nobis sci • e faciatis. Teste Rege apud Mer leberg. 12. die Junii.

Eodem modo scribitur R. Li • c. R. Lond. W. Carl. H. Elyensi. R. Roff. P. Hereff. N. Dunholm. R. Sarr. H. Coventr. & Litchf. Archid. Cantuar. Offic. Exon. & Offic. Episco. Winton.

After which he issued this ensuing Writ:

REX Venerabili in Christo Patri W. eadem gratia Eborum Archiepiscopo Angliae primati, salutem. Paternitatem vestram rogamus, quatenus in singulis Archidiaconatibus vestris diligenter inquiri faciatis, quot, et quae beneficia Clerici Romani, sive Italici habeant in Diocesi vestra. Quae etiam beneficia collata fuerunt quibuscunque Clericis, undicunque fuerint oriundi, per Provisionem factam authoritate Apostolica, sive beneficia illa consistant in Praehendis, sive Ecclesiis Parochialibus, et tam de nominibus eorundem beneficiorum, et de eorum valore, quam de nominibus praedictorum Clericorum nos certificare velitis, infra Octab. Sancti Martini. Anno &c. 26. Inquiri etiam faciatis, quantum pecuniae concessum fuerit Domino Papae in Diocesi vestra in contributione nuper facta in regno nostro, tam a viris Religiosis, quam ab aliis personis Ecclesiasticis, et quid, et quantum fuerit inde solutum, et quantum inde restat solvendum et a quibus. Et id quod adhuc restat solvendum de pecunia praedicta, salvo colligi in singulis Archidiaconatibus vestris et custodiri faciatis, donec nos inde certificaveritis. Talem igitur & tam diligentem inquisitionem de praedictis fieri demandetis, quod inde ad praedictum terminum certificari possimus, & quod inde vobis ad gratias teneamur speciales. Teste Rege apud Westmonasterium 27. die Octobris.

What listsor certificates were returned by virtue of these Writs, I have not yet found amongst the Records in the White Tower or elsewhere.

The Pope having sent Peter Rubeo his forementioned Agent into England to spoil the oppressed English Clergy of the small remainder of Treasure, his Legat Otto had left them, he presumed to Tax the Clerks attending upon the King, and to grant Provisions of Prebends and Churches during their vacancy, to the prejudice of the King and his Crown, whereupon the King issued these ensuing memorable Writs, extant in the Clause Rols of this year.

REX Magistro Petro Rubeo, salutem. Satis vobis expressimus tam literatorie quam viva voice, quod omnes Clericos in obsequio nostro specialiter commorantes a contributione facenda ad Subsidium Dommi Papae, esse volumus immunes Quapropter Vobis mandamus, quatenus ad contributionem illam a redditibus Petri de Wackering. nichil exigatis, nec aliquid inde capere praesumatis, & si quid inde ceperitis, id ei sine morae dispendio restitui faciatis. Teste Rege apud Westmonasterium, &c.

REX Archidiacono Huntingdon. salutem. Cum magistro Petro Rubeo Procuratori Domini Papae dederimus in mandatis express, quod ad contributionem ad opus Domini Papae factam, sive faciendam, a Clericis obsequio nostro fideliter vacantibus nichil exigat, vel aliquo modo extorquere praesumat. Vobis mandamus firmiter injungentes, ne a magistro Nicholao de Farnham in Archidiaconatu vestro beneficium obtinente, occasion praedicta aliquid exigatis, vel ad hoc faciendum aliquatenus compellatis, sine dilatione restituentes eidem si quid de beneficio ipsius receperitis ad contributionem praedictam, et cohertionem, si quam propter hoc fecistis, penitus relaxando. Et sic hoc mandatum nostrum adimplere curetis, quod nos non oporteat ad hoc aliter interponere partes nostras. Teste meipso apud Merleberg. xxvii. die Januarii.

REX magistro Petro Rubeo salutem, non credebamus de vobis, quod gratiam nostram ad opus Domini Papae vobis impensam velletis per ingratitudinem compensare, immo potius ipsam gratanter admittere, & nos vobis grates opportuno tempore exhibere. Cum igitur alias signisicaverimus vobis express, quod Clericos obsequio nostro vacantes a contributione facta seu facienda ad opus Domini Papae immunes esse volumus, vos ipsos nichilominus, ad contribuend. demandatis compelli, nobis ipsis nullatenus in hac parte deferentes. Super quo miramur plurimum et movemur. Adhuc vobis mandantes et rogantes attente, quatenus nec magistrum Nicholaum de Fernham, nec alium nobis specialiter obsequentem adp raedictam contributionem faciendam compelli aliquatenus faciatis, et procuratoribus dictorum Clericorum, si quid ab ipsorum redditibus receptum fuerit occasion praedicta, sine dilatione restitui facientes. Scituri, quod singulis Archidiac. ipsorum dedimus in mandatis, quod nichil ab eis exigant vel recipiant ad contributionem praedictam, si quid ad hoc receperint restituendo.

REX magistro Petro Rubeo, salutem. Certum & indubitatum habere potestis, quod nunqum fuit intentionis nostrae, quod Clerici obsequio nostro specialiter intendentes, neque aliegenae neque indigenae, aliquid contribuerent ad subsidium Domino Papae praestandum. Et cum alias vobis significaverimus, quod ad quintam praestandam ad subsidium memoratum nullatenus sustinere vellemus, quod Clerici obsequio nostro vacantes contributionem aliquam facerent, in hac parte specialius a contributione minori immunes esse volumus Clericos supradictos. Quapropter dilectioni vestrae mandamus, attente rogantes, quatenus ordinariis locorum in mandatis dare velitis, quatenus a Clericis obsequio nostro vacantibus, nihil exigant ad contributionem praedictam vel extorquere praesumant. Et si quid jam ad hoc captum fuerit ab eisdem, id eis sine morae dispendio restitui faciatis, nobis significantes, quid super hoc duxeritis faciendum. Teste Rege apud Windeles. Decimo die Januarii.

REX dilecto sibi in Christo Archidiacono Glouc. salutem. Significamus & etiam viva voice exposuimus magistro P. Rubeo, Nuncio Domini Papae, quod non est intentionis nostrae, nec etiam volumus aliquatenus sustinere, quod vel viros Religiosos vel Clericum aliquem ad contributionem faciendam ad opus Domini Papae compellat. Et ideo vobis Mandamus inhibentes district, ne ad mandatum ipsius magistri Petri, vel suorum, viros Religiosos seu Clericos, ad contributionem praedictam faciendam aliqua Censura Ecclesiastica compellatis. Scituri, quod si secus egeritis, nos contra vos tanquam perturbatorem pacis Ecclesiasticae, quam conservare tenemur, modis quibus expedire viderimus, procedemus. Teste Rege apud Glouc. xi. die Junii.

REX Decano & Capitulo Sancti Pauli London. salutem. Cum Ecclesia vestra protectioni Dei et nostrae vacante seed specialiter sit commissa, nullatenus sustinere possuimus nec debemus, quod sub praedicta protectione Iuri et libertati ejusdem Ecclesiae in aliquo derogetur. Cum igitur, sicut audivimus, magister P. de Depham. per Petrum de Arch. sicut dicitur datum a seed Apostolica provisorem, nisi eidem assignaveritis stallum in Choro, et locum in capitulo, seed vacante procuraverit, Ecclesiam vestram suspendi. Quia hujusmodi assignatio si ipsam absque consensu nostro fieri contingeret, Vobis firmiter inhibemus ne praefato magistro P. sive alicui alii hujusmodi assignationem vacante seed aliquatenus assignetis. Teste Rege apud Westmonasterium 12▪ die Octobris.

Et prohibitum est magistro Petro de Arch. ne alicujus authoritate praefatam Ecclesiam suspendere, vel in eadem seed vacante contra dignitatem Regiam aliquid praesumat attemptare.

Et prohibitum est magistro Petro de Depham. ne in hujusmodi Procuratione contra dignitatem Regiam aliquatenus prosequi praesumat.

If any Religious person did cast off the habit of his order, and become a Layman, or wander abroad out of his Monastery without consent of his Abbot or general of his Order, the King upon complaint, by his Ecclesiastical prerogative, usually issued forth his Writs to apprehend them as Apostates, and deliver them over to their Superiors, to be condignly punished; witness this ensuing Writ.

REX Willielmo de Vescy, & omnibus aliis fidelibus salutem. Quia datum est nobis intelligi, quod quidam frater Siwardus, qui aliquando professus ordine fratrum Praedicatorum, in Scandalum ipsius ordinis recessit a domo ipsorum fratrum de Berewicke, et tanquam Apostate Laicorum obsequio et aliorum, contra honestatem suae Religions non erubescit adhaerere: Vobis mandamus rogantes, quatenus nullus vestrum de caetero, ipsum in obsequio vestro retinere praesumat, nec impediat, quin fratres ejusdem ordinis, insistentes ad ipsum Siwardum de error suo revocandum, cum ipsum invenerint secundum exigentiam ordinis sui arrestare possint, et tractare. Scituri quod sine indignatione nostra praedictum Siwardum in obsequio vestro retinere vel alias contra ordinem praedictum fovere aut manutenere non possitis. Teste, &c.

Moreover, such was the extent of the Kings prerogative in Ecclesiastical affairs, that if any dead person was buried in any Place or Church, contrary to his declaration in his last will or Testament, bequeathing his corps to be interred in some other Church, the King upon information thereof issued forth Writs, to take up his body and translate it to be interred in the place designed by his will: witness this memorable Writ, in the case of Aleanora his own Kinswoman, buried by his own command, in the Priory of St. James in Bristol, contrary to her testament, to be removed, and interred in the Nunnery of Ambresbury.

REX dilectis sibi in Christo Priori & conventui Sancti Jacobi Bristol, salutem. Quia pro certo didicimus, quod Alienora quondam consanguinea nostra, quam in domo vestra fecimus sepeliri, in ultima voluntate sua corpus suum legavit Domui de Ambresbury. ibidem tradendum sepulturae; Nec decet quoad sepulturam Corporis sui, nec in aliis, de quibus Testamentum condidit, aliter ordinare quam disposuit; vobis mandamus, quod cum Priorina de Ambresbury, pro corpore illo transferendo ad domum suam ad vos venerit, vel aliquos de suis miserit, corpus illud amoveri, et ad domum suam deferri sine impedimento permittatis, Nolumus enim quod alibi sepeliatur quam in vita sua fieri disposuit. In cujus &c. Teste Rege apud Westmonasterium 20. die Octobris.

Edmund Archbishop of Canterbury deceasing, and making executors to dispose of his goods according to his last will and testament, the King upon his Executors petition issued forth this Writ to the Guardians of the Archbishopric, to deliver all the goods belonging of right to the Archbishops executors, to and call all his Bailiffs to account for the better execution of his Will.

REX Custodibus Archiepiscopatus Cant. salutem. Praecipimus vobis quod omnia bona quae supersunt foelicis memory E. quondam Cant. Archiepiscopi, habere faciatis Executoribus Testamenti faciendum. Et omnia bona quae fuerunt ipsius Archiepiscopi et cesserunt in usus nostros, reddi faciatis eisdem Executoribus de exitibus ejusdem Archiepiscopatus ad executionem praefatam faciendam. Ita quod occasion nostri nichil deperiet dicto Testamento, retentis tantum ad opus nostrum carucis maneriorum ejusdem Archiepiscopatus, pro rationabili praecio, de quo praecio forisfaciatis executoribus praedictis, diligentem etiam fieri faciatis Inquisitionem in pr • sentia praefatorum executorum, si qui aliquid habuerunt de bonis ipsius Archiepiscopi; et si quos inveneritis, qui bona aliqua de suis habuerunt, per inquisitionem illam, illos distringatis ab bona illa sine dilatione reddenda praefatis executoribus. Distringi etiam faciatis omnes Ballivos et praepositos, de tempore ipsius Archiepiscopi, ut praefatis Erecutoribus de tempore suo rationabilem compotum reddant, ut eis inde sine dilatione satisfaciant. Teste meipso apud Wintoniam primo die Maii Anno regni nostri 26.

The Bishop of Worcester, and other Delegates of the Pope by virtue of his Bulls and commission, holding Plea of a Prebendary in the Church of Lincoln, whereof the King was Patron, and right of visitation and Procurations, wherein the right of Patronage determinable only in the Kings temporal Coutt, was like to come in question, to the prejudice of the Kings Crown and Right; thereupon the King issued these two memorable Inhibitions to the Popes Delegates, not to proceed therein, in the first whereof his Supreme care and protection of the Church, by divine institution, with his Bishops obligation to him upon this account, are thus expressed.

REX W. Wigorn. Episcopo, salutem. Cum Nos constituerit Altissimus Ecclesiae Defensorem, quam sua gratia suffragante defendere volumus et debemus, dignum esse judicium arbitramur, ut Praelati Ecclesiae grata nobis vicissitudine respondeant, tempore opportuno defendendo, conservando jura et Libertates Regiae dignitatis. Sane cum vobis et conjudicibus vestris super contentione quadam orta inter venerabilem Patrem R. Episcopum Linc. et Decanum et Capitulum ejusdem Ecclesiae, Causa a seed apostolica sit commissa, quae sine magno praejudicio dignitatis nostrae in foro Ecclesiastico non poterit ventilari, praesertim cum libertates praebendarum Ecclesiarum Cathedralium, quarum ad nos pertinet patronatus, deduci non possint in judicium sine nobis, et praefatus Episcopus Linc. visitatores et procuratores exigat in praebendis Ecclesiae memoratae, non sine nostri juris injuria, et Regiae dignitatis praejudicio manifesto, paternitati vestrae mandamus, Inhibentes, ne in causa praedicta aliquatenus procedatis, donec de consilio nostro provisum fuerit et discussum, utrum in causa praedicta, necne, possitis procedere absque injuria nostra et laesione Regiae dignitatis. Teste Rege apud Castelacr. 22. die Martii.

REX magistro R. de Kirk. & H. de Ho. & aliis principalium delegatis, si affuerint, salutem. A memoria nostra non excidit, nec a vestra credimus excidisse, qualiter alias vobis literas nostras direximus, inhibentes ne in causa quae vertitur coram vobis authoritate Apostolica inter R. Lincoln. Episcopum et Decanum et Capitulum super visitatione et procuratione quas praefatus Epis. exigit in Praebendis Linc. Ecclesiae in praejudicium regiae dignitatis, processum aliquem haberetis. Adhuc autem iterato vobis duximus inhibendum, ne in eadem causa aliquatenus procedere praesumatis: Scituri pro certo, quod si secus ageritis cum injuriam regiae dignitatis non possimus aequanimiter sustinere, nos contra vos cum jurisdictione Regia procedamus. Teste ut supra. A memorable evidence and expression of the Kings Sovereign regal Ecclesiastical Jurisdiction.

King Henry being to take a royal voyage beyond the Seas against the French, thereupon issued this Writ to the Archdeacon of Canterbury (the See being then void) to cause prayers to be made to the most High, throughout his Archdeaconry, for himself, his Queen, children, the prosperous success of his affairs, and safe return home, in form ensuing.

REX Archid. Cantuar. salutem. Cum Auctore Domino in proximo simus transfretaturi, et certam geramus fiduciam, quod mediantibus precibus fidelium, iter et Actus nostros prosperari velit Altissimus; dilectionem vestram rogamus attentius, quatenus per totum Archidiaconatum vestrum, pro nobis et Regina nostra labiorum victimas Altissimo faciatis offerri, ut de misericordia sua propositum nostrum feliciter adimplere valeamus, ad propria cum prosperitate reverri, et etiam pro liberis nostris Drationes fieri faciatis, quod Dominus ipsos conservet incolumes. Teste Rege apud Castelacr. 27. die Martii.

The Archdeacon of Derby petitioning the King, that some Clergymen imprisoned for the death of a man, might be delivered to his custody, according to Ecclesiastical Liberty; thereupon the King issued this Writ to the Sheriff of Nottingham and Derby, to deliver them to him before the Coroner, upon security given for their appearance before the Kings Justices at the next Assizes, or in the Kings Bench, when he should require it, there to stand to their trial, if any would prosecute against them.

ARCHID. Derbi Regi humiliter supplicavit, per Literas suas Patentes, quod Simonem Rectorem Ecclesiae de Trussel. Hugonem de Dereb. Capellanum, & Rogerum de Trussel. acolitum, captos & detentos in prisona Regis Nottingham, pro morte hominis secundum Libertatem Ecclesiasticam, ei liberari faceret.

Et Mandatum est Vic. Nottinghamiae & Derebi, quod in pleno Com. suo coram Coronatoribus Regis, praefatos prisons eidem Archid. faceret liberari: Ita quod eos habeat coram Justiciariis Domini Regis ad primam Assisam, cum in partes illas venerint, vel coram Rege quando praeceperit, ad standum recto, si quis versus eos loqui voluerit. Teste W. Eborum Archiepiscopo apud Westmonasterium secundo die Octobris.

There being a Council of Bishops and other Prelates appointed to be held at Oxford, in the 26. year of Henry the third, the King suspecting, that some things would be propounded and attempted therein against his Crown and Dignity; appointed his special Proctor to sit therein, and to appeal against all such proceedings if attempted, and likewise to deliver some things to them by word of mouth from the King, to which they might give credit, by this memorable Patent.

REX Venerabilibus in Christo Patribus W. Eborum Archiepiscopo, Angliae primati, & omnibus Episcopis, & aliis Praelatis qui conventuri sunt apud Oxoniam, salutem. Dilectum & fidelem nostrum Galfridum de Langel. ad vestram praesentiam duximus transmittendum, ad appellandum pro Nobis, ne in Concilio nunc apud Oxford. convocato, contra Coronam et dignitatem nostram aliquid statuere praesumatis. Quaedam etiam posuimus in ore ip • us vobis exponenda, cui super hiis fidem adhibeatis. Teste Rege apud Merleberg. XXIX die Novembris.

There happening a controversy concerning the affairs and elections of the Churches of Canterbury and Winchester in the Court of Rome, by way of Appeal, the King constituted special Proctors therein, by these his Letters Patents.

REX omnibus, salutem. Sciatis nos constituisse magistrum Henricum de Secus, Priorem Antipolitanum, & magistrum Willelmun de Seint. Amur. procuratores nostros, tam in negotiis Cantuariensis, quam Ecclesiae Wintoniensis prosequendis in curia Romana. Ratum & gratum habituri, quicquid ipsi duo vel alter eorum in negotiis praedictis duxerint faciend. In cujus, &c. Teste Rege apud Westmonast. Septimo die Martii.

The like special Proctor he appointed in the case of an Inquisition before the Popes Delegates in England, between the Bishop of Bath and others, the Patronage of whose Churches belonged to the Crown.

REX Venerabilibus patribus Herefordensi & Exoniensi Episcopis & Abbati sancti Edmundi, salutem. In negotio inquisitionis, quod inter vos vertitur ex una parte, authoritate Apostolica, & Venerabilem Patrem Bathoniensem Episcopum ex altera, magistrum Robertum de Ford. Procuratorem nostrum constituimus, ratum & gratum habituri quicquid idem magister Robertus in dicto negotio Inquisitionis justitia mediante coram vobis duxerit faciendum. Hoc idem dicto Episcopo significamus. Teste Rege apud Merleberg. 28. die Novembris.

The Prior and Covent of Trinity in Canterbury during the Vacancy of the See, and the Kings absence in foreign parts, encroaching Archiepiscopal jurisdiction upon the suffragan Bishops and their subjects, to their great oppression, and prejudice of the Kings Crown and dignity, he thereupon issued this memorable prohibition to them, to stay all proceedings till his return into England, to hear and determine these differences by the advice of the Council of the whole Realm.

REX Priori & Conventui Sanctae Trinitatis Cant. salutem. Ex insinuatione quorundam Episcoporum, de regno nostro suffraganeorum Cantuariensis Ecclesiae nobis innotuit, quod finibus vestris non contenti, manus ad ea quae ad dignitatem pertinent Archiepiscopalem, aliter quam deceret extendere nitimini, quantum in vobis est intendentes libertates ecclesiarum suarum hactenus obtentas adnullare, et ipsis ac subditis suis quasi jugum quoddam servitutis imponere, non solum in grave ipsorum praejudicium, set et manifestam Regiae dignitatis laesionem, ut asserunt. Cupientes igitur sic ipsis regni nostri Praelatis, qui nostrum inde consilium invocarunt, adesse, quod vobis aut Ecclesiae vestrae Juri non videamus praejudicasse, devotionem vestram monendam duximus et rogandam; vobis etiam singulis ac universis consulimus et mandamus, sicut alias Mandavimus, quod Articulos qui materiam contentionis inter vos linquunt, utpote insolitos et hucusque ut dicitur inauditos, teneatis in suspenso, quousque in Anglia revertamur, ut tunc convocato consilio totius Regni nostri liberius deliberemur, qualiter super tam arduo negotio ad concordiam vos revocemus. Mandavimus enim Eborum Archiepisco, Karl. Episcopo, et W. de Cant. quod nichil novum aut insolitum, vel aliqua quae lisi non fuistis die quo ultimo transfretavimus vel antea, in perturbationem Cleri et regni nostri vos interim attemptare permittant. In quo non intendimus Juri vestro in aliquo derogare. Teste Rege apud Burd. 26. die Junii.

During the vacancy of the Archbishopric of Canterbrury, the King wanting victuals to supply his forces in France, * district praecipendo, significavit Archiepiscopo Eboracensi Regni custodi, ut blada Archiepiscopatus Cantuariensis, & aliorum maneriorum & Episcopatuum tunc vacantium, cum Baconibus & sale, & aliis hyematuro necessariis, pannis quoque advestes faciendas adjectis, sibi sine morae dispendio us{que} Burdogaliam, transmitterentur. Unde abs{que} denariorum multitudine, missa sunt decem mille summarum frumenti, & quin{que} millia avenae, cum totidem Baconibus, ac si esset Anglia puteus inexhaustus. Most of these Provisions were raised out of the Temporalties of the Archbishoprics and Bishoprics then in the Kings hand:

The Archbishopric being void by the death of Edmund, King Henry used his utmost endeavors to procure the Monks of Canterbury to elect Boniface his Queens uncle (a forraigner and every way unfit for such a trust) to succeed him, whom they accordingly elected upon the ensuing considerations.

Temporibus sub eisdem, Monachi Cantuariae Romam ex parte Conventus destinati, pro absolutione obtinenda, qua Archiepiscopus, E. eos terribiliter innodaverat, mense Aprili a Romana curia redierunt. Qui impetraverant, ut existentibus eorum negotii Abbate & Archidiacano Sancti Albani, & Priore de Dunestaple executoribus, ad cautelam absolverentur.

Sed huic impetrationi antiquus eorum persecutor, Magister Simon de Langetune, Archidiaconus Cantuariensis, se statim appellando opposuit contradicens, asserens constanter, quod per falsam suggestionem & veri suppressionem, fuerant litterae talis absolutionis nequiter adquisitae. Sed ipsi, qui Regi certissime promiserant se Bonifacium in Archiepiscopum suum electuros, juxta quod R. devotissime supplicaverat, gravem super Archidiaconi Simonis illata injuria & excogitata malitia coram Rege querimoniam deposuerunt. At Rex partem fo • ens Monachorum, & acceptans de Bonifacio promissam electionem, terribiliter est eidem Simony Archidiacono comminatus, quod si non a temerario proposito suo quam citius desisteret, Regiam cum effectu, per omnia sentiret indignationem. Quod cum comperit dictus Simon Archidiaconus, sciens quod Papa in nullo Regem offenderet, et sentiens se jam senem et inveteratum transalpinatorem, quievit, et a proposito concepto resilivit. Monachi autem Cantuarienses, comperientes Papam et Regem sibi vicissim indulgere, et alt. alterius quibuscunque precibus inclinari, elegerunt sibi in pastorem animarum suarum, invocata Spiritus sancti et Regis gratia, Bonifacium electum de Bal. Hominem procerae staturae, elegantem corpore, avunculum dominae Alienorae, illustris Anglorum Reginae, Monachis tamen praenotatis, scientia, moribus, etaetate penitus incognitum, et tantae dignitati, respectu praedecessorum Archipraesulum Cantuariensium (ut dicebatur) insufficientem; Hac tameu consideratione, quia si alium elegissent, Rex adinventis erceptionibus quibuscunque, electionem cassasset reprobatam, qui favorem Papalem in omnibus obtinebat. Rex autem omnibus modis volens memoratum Bonifacium, vel jam electum, vel cito eligendum, promovere, & nomen ejus exaltare, ne forte dominus Papa, quasi insufficientem, eundem reprobaret; imo ut potius videretur sufficiens & idoneus tantae dignitati, jussit chartam confici, in qua commendabatur supra modum persona dict: Bonifacii, & eidem scripto sigillum Regium in testimonium appendit veritatis. Et misit eam Episcopis Abbatibus, praecipiens, vel imperiose supplicans, ut & ipsi sigilla sua similiter apponentes, huic Regiae assertioni certum testimonium perhiberent. Multi ergo conscientiae suae integritatem nolentes infringere, & timentes illud praeceptum Dominicum, Non falsum testimonium perhibebis, firmiter eidem renuerunt obtemperare. Quamplurimi autem digniorum clericorum, videlicet Episcopy & Abbates aliqui, Regiis comminationibus perterriti, & enerva • i, sigilla sua, scilicet pignora & testimonia suae fidei, spreto Dei timore, plus hominem quam Deum reverentes, apposuerunt, & eundem Bonifacium in suum superiorem gratanter acceperunt. Quippe cum de nobilissimo sanguine natus, & Regnorum utrorumque Principibus, ipse procerus & satis sufficiens; fuerit specialissimus. Monachi tamen Cantuarienses, Regis praeventi supplicatione, vehementer doluerunt se Regi in hoc consensisse. Unde quidam Monachorum ad se reversi, suam miseriam cognoscentes, ut perpetuam poenitentiam agerent ab Ecclesia sua recedentes, ad ordinem Curtusiae convolarunt.

Boniface being thus elected Archishop, the King thereupon dispatcshed his Letters and Proctor to the Pope and Cardinals at Rome, for his confirmation, thus entered in our Records, though not extant in historians, wherein he thus flattered the Pope beyond all measure, to obtain his desired purpose.

SAnctissimo Patri ac Domino, divina providentia Summo Pontifici, H. eadem gratia, &c. salutem. Sanctitati vestrae petitions nostras tanto cum majori porrigimus fiducia obtinendi, quanto non solum ad regni nostri commoda, set etiam ad Ecclesiae Romanae fructuosum honorem per ea quae petimus aspiramus. Quicquid enim honoris vel commodi regno nostro accreverit, ad vestrae dominationis augmentum est specialiter referendum. Cum igitur nuper Ecclesia Cantuar. per mortem bonae memory E. quondam ipsius Archiepiscopi destituta pastore, petita prius, prout moris est, a nobis eligendi licentia, et obtenta, Prior et Conventus ejusdem, vocatis omnibus, ut intelleximus, qui vocandi erant, et praesentibus qui debebant et poterant interesse, de prudenti viro et nobis Charissimo Bonifacio de Sabaudia procuratore Bellic. Ecclesiae avunculo nostro, sibi canonice ac concorditer providerint in Archiepiscopum et in patrem: Et Nos provisionem eandem ratam habeamus quantum nostra, interest et acceptum, dilectum & fidelem Clericum Nuncium & Procuratorem nostrum magistrum Robertum Anketil. Canonicum Dakensem, & nobis gratum, ad hoc & alia nostra negotia, quae sibi hac vice apud sedem Apostolicam promovenda commisimus constitutum, ad sanctae Paternitatis vestrae pedes transmisimus, devote per eum & praesentes literas nostras ex affectus cordis intime, quantum possumus humiliter supplicando, quatenus in eodem B. avunculo nostro geminam nobilitatem morum & generis, & tam ipsius quam suorum devotionem erga. Deum & Romanam Ecclesiam attendants, nec non utilitatem Regni tanquam rei vestrae pensantes, dictum B. jam a Deo promissum nobis in subsidium speciale, & proli nostrae non modicum fulcimentum, & Cantuariensi Ecclesiae in Archiepiscopum, difficultate qualibet & impedimento postpositis, impenso, de sedis Apostolicae liberalitate consueta confirmationis munere concedatis. In hoc vel de Jure quo dictum B. juvari credimus • , vel si necesse fuerit, de gratia specially petitionem nostram sic efficaciter admittentes, quod ex eo paternae dilectionis affectum quem erga nos & Haeredes nostros geritis, manifestis ut optamus, indiciis ostendatis. Et nos ad exaltationem Coronae nostrae fructum quem been de sublato nobis majore fratre speravimus, de minore per Dei gratiam consequentes, vobis & S. Romanae Ecclesiae fortius imposterum astringatis. Rogamus & attentius supplicamus, ut in praesenti negotio & aliis ad nos spectantibus, dicto Clerico nostro exauditionis aures benevolas praebeatis, de sedis Apostolicae clementia consueta, personam ipsius nichilominus nostri contemplatione habentes vestri gratia propensius commendatam, utaffectum quem Sanctitatem vestram ad nos & haeredes nostros habere credimus, in hoc facto cognoscamus evidentius per effectū. Quicquid enim in nostris maxim negociis quae habet procurare apud sedem Apostolicam, gratiae invenerit aut favoris, nobis reputabimus esse factum. Teste Rege apud Burd. 17. die Feb.

Super eodem negotio, & consimiliter scribitur omnibus Cardinalibus, videlicet, Dominis Roman. Portuen. & Sanctae Ruffin. Reg. Hostiens. & Velletr. Jacobo Penetrino Episcopis S. Titulo Sanctae in Transtiberim, Johanni Titulo Sanctae Praxedis; Senobaldo Titulo Sancti Laur. in Latin. Presbyteris; Reinero Sanctae Mariae in Cosmedi. Egidio Sanctorum Cosmae & Damiani, Ottoni Sancti Nicholai in Carcere Tulliano, & Richardo Sancti Angeli Diaconis.

Upon the receipt of these flattering Letters fraught with overmuch Courtship, (and the intercession of some golden Angels superadded thereunto) the Pope confirmed Boniface, to the admiration of many; as Matthew Paris thus stories.

Eisdemque diebus Boniface Electus Bellicensis Avunculus Reginae, natione Provincialis, non sine multorum admiratione, in Archiepiscopum Cantuariensem, Rege hoc diligentissime procurante, a Domino Papa confirmatur. Dominus Rex ut efficacius Bonifacium promoveret in Archiepiscopatum Cantuariensem confecit unum scriptum, in quo miro modo ipsum Bonifacium, licet ipsum non cognovisset, commendavit in moribus, & scientia & generositate, instinctu Reginae. Et apposito signo suo, fecit ut fere omnes Angliae Praelati consequenter apponerent. Solus autem Abbas Sancti Albani hoc falsum testimonium caute declinando vitavit. Cum enim vidisset signum Abbatis Westmonasterii appensum, dixit, injurjatum fuisse ei, cum Abbas Sancti Albani digniorem esse constet, dicente ejus privilegio, sicut beatus Albanus Protomartyr est Angliae, ita & ejus Abbas primus sit omnium Abbatum Angliae ordine & dignitate, ergo ejus signum deberet apponi. Et sic permissum est hoc donec excuteretur. Hoc scriptum missum est Domino Papae, ut de bonitate Bonifacii plenius certificaretur.

There being a great contest between the King and the Prior and Monks of Winchester about the election of their Bishop, they electing first William de Raeley Bishop of Norwich; whom the King and Pope opposing, thereupon they elected Ralph Nevill, whose election was likewise vacated: After which, according to their first resolution, they elected the Bishop of Norwich again; whose election was suddenly made, and quickly confirmed at Rome: yet the King ceased not to spurn againstit, commanding the Mayor of Winchester to forbid the New Bishop entrance into the City, which he did; who thereupon excommunicated him for his labor and interdicted the whole City. The King thereupon so persecuted the Monks, that he imprisoned divers ofthem, and so afflicted the Bishop, that he was forced to fly the Realm, and pass into France for a season. Thus related by Matthew Paris, and Mat. Westm.

Curriculo temporum eorundem Rex continuans conceptam iracundiam aggravavit adversus Episcopum Norwicensem eo quod postulationi consensit de se factae ad Episcopatum Wintoniensem; Noluit enim, quia nec decuit renunciare. Exigebat tamen Rex chartam ab eodem de renunciatione, quod idem Episcopus facere constanter renuebat. Orta exinde occasionaliter quadam dissensione gravi in Episcopatu suo per quendam scriptorem Curiae, qui pro sua temeraria usurpatione vulneratus est, multa inconvenientia sunt secuta. Unde multi tam Clerici quam Laici baculati, vulnerati, & pugnis impie sunt percussi, & per brachium secularem multis damnis & injuriis lacessiti. Nec voluit aliquo modo Rex, ut jurejurando affirmabat, a talibus gravaminibus desistere, nisi dictus Episcopus, ut praetactum est, chartam conficeret quod nunquam ad Episcopatum Wintoniensem transferri se permitteret, quod omnino dissonum fuit rationi, et Episcopali contrarium professiom. Quia si Dominus Papa in virtute obedientiae id ei praeciperet, nullo modo, si filius esset obedientiae, aliquatenus posset contradicere.

Sub illis diebus, quidam Aulici satellites, qui de Regiis praeceptis confidentes & enormia saepe ex levibus nanciscentes, venerunt Wintokiam, sciscitantes arroganter, qui Monachorum noluerunt Regiis mandatis obedire super electione, vel postulatione Wintoniensis Episcopy, quique illi erant qui Episcopum Norwicensem, Willielmum videlicet de Raele, Regi non obtemperantem, tam procaciter postularent, ut nullo terrore vel precibus resilire dignarentur? O Monachorum superbia, cucullatorum improbitas obstinata. Facta igitur inquisitione per Priorem intrusum, qui totius turbationis fuit Machinator, ejecerunt a Monasterio eosdem Monachos, non senium, non personas, vel ordinem, vel demum reverentiam Ecclesiae vel claustri considerantes. Quos etiam carcere, fame, convitiis & infamia, viliter & indign, in totius ordinis Monastici dedecus, & ignominiam, afflixerunt.

Sub eisdem diebus, ipse Brito, quem violenter Dominus Rex praeposuerat Conventui Wintoniensi, quasi Priorem, Conventum multis modis affligere satagebat. Procurante enim eodem Impostore, ut justam causam habere videretur, quod Conventus ei contradicens excommunicaretur, ortae sunt dissensiones. Et vocatis Regiis satellibus post quadraginta dies elapsos, dixit: Ite & vindicate Regiam & nostram injuriam in rebellibus nostris, excommunicati enim sunt, nec est aliqua offensa in eos manus violentas injicere. Catervatim igitur ruunt aeditui Regales, & crudelius quam a Rege imperatum est, vel a falso Priore persuasum, manus prophanas in Monachos ad majus Altare fugientes, ut ibidem tutum haberent refugium, violenter injecerunt. Et impellentes viriliterque trahentes, ita ut pavimentum cruentarent, ab Ecclesia ejecerunt. Et in conspectu Civium, prae dolore et admiratione flebiliter ejulantium, us{que} ad castrum Regium, & ad Husvebeie raptim tractitabant, pugnis coedentes, baculis impingentes, probris afficientes, hos hic, hos illic incarcerantes, vinculis & compedibus binos & binos manciparunt. Et spreto Dei timore, religione, habitus{que} reverentia, squalore carcerali, tenebris, fame & frigore, cum opprobriis, non sine palma martyrii, cruciarunt. Ipsi autem scientes haec omnia sibi pro executione justitiae violenter inferri, patienter, imo gaudenter sustinuerunt, qui digni sunt pro Christo contumeliam tolerare.

The King likewise writ to the Pope, not to permit the Monks of Winton (then at Rome to justifië their election) to take up any provisions or monies upon the account of the Church or Monastery of Winton, whereof he was Patron; and likewise importuned him, by way of Provision, to confer the Bishopric upon his Uncle * Boniface; who being soon after elected and confirmed Archbishop of Canterbury, he moved the Pope both by his Letters and Proctor, not to consent to the Bishops translation from Norwich to Winchester, to the prejudice of his Crown and honor; and to give way that the Prior and Monks might proceed to the election of another Bishop, as these Letters to the Pope entered in the Patent and Charter Roll of 27 H. 3. inform us;

DOmino Papae Rex salutem. Quia Wintoniensem Ecclesiam tanquam ad nos de specially jure Patronatus spectantem tueri & exaltare, ac ejus Oppressionibus seu afflictionibus obviare, necnon indempnitatibus providere tanto affectuosius volumus & debemus, quanto in ejus exaltatione nos contingeret specialius gloriari, Sanctitati vestrae supplicamus, quatenus per Benedictum de Burgo Monac. Wintoniensem & sequaces ejus, nostri & nostrorum adversarios nominis & honoris in Curia vestra, contra sui voluntatem Prioris vagantes, expensis eam non permittatis gravari, seu debitis onerari, faciendo eis provisionem ad expensas & mutuum vestri gratia denegari; quod enim eorum expensae sive debita de bonis Ecclesiae praedictae solverentur, non possemus aequanimiter sustinere. Teste Rege apud Burd. primo die Februarii.

Super eodem negotio scribitur omnibus Cardinalibus. Teste ut supra.

EIdem Domino Papae, Rex salutem. Cum inspirante gratia sancti Spiritus, sitis a Deo supra omnes in eminenti specula cum potestatis plenitudine constituti, et sub vobis alii sunt in sollicitudinis partem gradatim positi, specialiter autem Reges et Principes, in tutelam Ecclesiarum et subsidium oppressorum, ad vos recurrendum esse credimus quotiens negotiorum imminet difficultas, ut per providentiam, et circumspectionem vestram & sacri vestrarum fratrum Collegii dominorum Cardinalium, Ecclesiae sacrosantctae remedium adhibeatur, quod expedit, & salubre Consilium apponatur. Cum igitur Wintoniensis Ecclesiae quam tanquam ad nos de specially jure Patronatus spectantem tueri et exaltare, tanto affectuosius volumus & debemus, quanto specialius in ejus exaltatione & gratia nos contingeret gloriari, ardenti cupiamus desiderio indempnitatibus providere, ac ejus afflictionibus seu oppressionibus obviare, non possumus ideo, sicut nec debemus, sub dissimulatione sufferre, ipsam per aliquem occupari, qui ad eam ambitiose per abrupta intendat ascendere, vel transire, non debet vestra circumspectio admirari, si nos cum nostra intersit interponamus partes nostras. Quocirca dominationi vestrae paternitatis Sanctissimae supplicamus, quatenus Episcopum Norwicensem, in nostrum et honoris Coronae nostrae praejudicium et non modicum detrimentum, sicut alias scripsimus praedecessori vestro, mandati ejus non servato tenore, & venerabilis patris Domini O. Sancti Nicholai in carcere Tulliano tunc Legati in Anglia, spreto consilio, de quo duntaxat Ecclesiae jam dictae per electionem Canonicam seu idoneam, in Pastorem contra Sanctiones canonicas postulatum, non sustineatis transferri, sicut honorem nostrum diligitis ad eandem; cum Prior ipsius Ecclesiae & ejus complices, utpote illi ad quos per aliorum in obedientiam, peccatum, negligentiam sive culpam tota de jure illa vice devolvebatur, ipsi Ecclesiae providendi potestas, de B. de Sabaudia, secundum tenorem mandati Apostolici, dicti Legati consilio adhaerentes, Canonice ac concorditer providerunt. Quae si forte provisio ad effectum non pervenerit, de ipso quem ad altiora provehi, per vos cupimus et speramus, per magistrum Robertum Auketill, & per praesentes literas, cum quanta possumus devotione ac precum instantia vobis & sacro fratrum vestrorum Collegio iterum supplicamus, ut jam dicto Priori, Archidiaconos Winton. & complicibus eorundem quos obediendo mandato dicti Praedecessoris vestri & Domini Legati sequendo consilium, nullus debet intelligere peccavisse, sed meruisse potius gratiam de benignitate sedis Apostolicae consueta nostri contemplatione honoris, eo quod semper a nobis requirenda est licentia concedatur facultas iterum eligendi ipsos in hoc & aliis negotiis suis quae nos tangunt, prout praedictus clericus, noster ex parte nostra vobis explicaverit viva voice, habentes amore nostri & precum interventu nostrarum propensius vestri gratia commendatos, ut affectum quem vos ad nos habere credimus, in hoc facto cognoscamus evidentius per effectum. Quicquid enim pro nobis apud sedem Apostolicam invenerit gratiae, aut favoris, nobis reputabimus esse factum, & ne credatur susurrone aliquo suadente, nos dissimulando velle translationem dicti Norwicensis Episcopy ad Winton. Ecclesiam sustinere, supradictum magistrum procuratorem nostrum constituimus generalem, ad omnia quae nos tangunt ration vel occasion provisionis factae de ipso B. Specialiter autem ad proponend. & prosequendum in euria Romana contra eundem Episcopum, ipsumque postulantium personas, & formam factae postulationis, de ipso exceptiones quascunque competentes & competituras nobis secundum quod viderit expedire. Nos opponentes ipsi & eum postulantibus, nec non postulationi suae ut incepimus incessanter, ratum habituri & gratum, quicquid super praemissis in praedicta curia ipso Procuratore nostro fuerit factum procurante. Teste ut supra.

The differences between King Henry, the Monks, and this Bishop Elect of Winchester, transmitted to posterity by our Historians, are thus related.

Tempore quoque sub eodem, Episcopus Norwicensis postulatus in Episcopum Wintoniensem, à Domino Papa, quem sibi valde propitium invenit, Rege minus invito et renitente, confirmatus est. (Notwithstanding his foresaid Letters to the Pope.)

Certificati autem Monachi Norwicenses super confirmatione Domini Willielmi de Rale, qui Episcopus eorum extiterat, ad Episcopatum Wintoniensem postulati, invocata spiritus Sancti gratia, magistrum Walterum de Suffeld. virum eleganter literatum, moribus, fama, genere pollentem, unanimiter in Episcopum & suarum pastorem animarum eligerunt. Qui cum Regi, ut moris est, praesentaretur, satis et electum et electionem acceptando reputavit irreprehensibilem. Veruntamen donec plenius constaret ei de confirmatione Wintoniensis, favoris suspendit ad tempus plenitudinem. (He was afterwards confirmed by Boniface Archishop elect of Canterbury. )

Rex autem eisdem diebus nimis commotus erga Episcopum Wintoniensem Willelmum de Rale, eo quod se quasi Episcopum Wintoniensem gerebat; & a cunctis, praeter quosdam Monachos Wintonienses habebatur & dicebatur, renuit recepi ab eo in osculo, vel ipsum in aliquo amicabili verbo recipere. Qui tamen omnes Angliae Nobiles praecipue Ptaelatos, & in osculo, & in gratis eloquiis, post adventum suum de partibus ultramarinis, tam gratanter quam gratulanter susceperat, & civiliter advocarat. In eujus rei tristi prognostico, Episcopus luce clarius perpendens, Regis iram inveteratam in odium pertinax induratam fuisse, penes amicos suos, quos fortunae minime credidit esse sectatores, donec visitaret eum oriens ex alto, & tepesceret Regis indignatio, latitavit. Rex autem, persistens in ira sua, ad maneria sua arctam posuit custodiam per suos satellites: qui, ut de more solent, limites praecepti tyrannici saeviendo transgredientes, Episcopatui subjectos satis inhumane tractantes, propriis emolumentis avidius intendebant. Et cum Episcopus praenominatus causa intrandi in civitatem, ad suam sedem Cathedralem specialiter spectantem, scilicet Wintoniam pervenisset, jussit Rex portas Civitatis arctissime custodiri. Priorautem Wintoniensis, si dignus est nomine Prioris censeri aut nominari, magnam partem Monachorum, in unam conflavit conspirationem, ut in suum Episcopum calcaneum levarent; asserens in propatulo, omnes qui ei pr • berent auxilium vel consilium, inimicos Domini Regis fore manifestos, et proinde graviter puniendos: ita ut tam inter Monachos quam seculares, ortum est schisma, & usque ad sanguinis effusionem gravis & detestabilis discordia.

Igitur ipse miser, habitum tantummodo portans religions, qui nomen non officium Prioris Ecclesiae Winton. sibi temere Usurpaverat, & praecepto regio se fecit Prior nominari, & a multis haberi, postquam illam nobilem Ecclesiam diversimode, non sine multa delapidatione, scandalo, & conventus ipsius Ecclesiae, variis afflictionibus turbaverat, multis afflictam sollicitudinibus, animam miseram exhalavit, viarum suarum fructus recepturus.

Rex autum, nulla ration refraenatus, sed propriae voluntatis impetu potius exagitatus, manum aggravans potentissimam, & in Episcopum praedictum & ejus bona gravando protendens, clamari fecit, et prohibuit, ne quis Willielmum de R • l • , (qui se falso, ut ait, Episcopum Wintoniensem fecit) solenniter acclamaret, hospitio susciperet, vel eidem in venalivus communicaret, vel necessaria victualium ministraret, et qui ei in aliquo horum subveniret, hostis Regis, imo publicus haberetur. Misit etiam idem Rex literas suos Oxoniam, ut eundem Episcopum coram Universitate diffamaret, asserens eundem per falsam suggestionem a Domino Papa impetrasse, ut in Episcopum Wintoniensem postularetur, et transferretur, & quod omnem dolum suum coram curia Romana & Regno sufficienter probando detunicaret. Ad quod effectui mancipandum, cursores suos Romipedas jam destinavit. Fecit etiam Episcopatum Norwicensem infiscari, ut ubique, & omnino eidem aditus ad solatium excluderetur. Misit insuper dictus Dominus Rex contra memoratum Episcopum Theobaldum Monachum Westmonasteriensem, Priorem Hurleiae, ad Romanam curiam, nec non & Magistrum Alexandrum Legistam cognomento S • cular • m, ut ipsi dictum Episcopum, vel quacunque prece, vel quantocunque precio, a sua dignitate praecipitarent. Episcopus autem memoratus Gulielmus, ne Ecclesiam suam visitaret, Winton. adi • t. Major autem civitatis, & suorum concivium nonnulli, super hoc praemuniti, & praecepto ipsius Regis animati, omnes portas Civitatis contra ipsum praeclusit. Episcopus vero nudis pedibus ad unam portam civitatis, & postea ad alias extra civitatem, cum suis presbyteris & clericis, aditum humiliter, ut Ecclesiam suam intraret, postulavit; omnes enim portas in adventu suo clausas inveniebat. Obstantibus autem Majore civitatis & ministris Regis, & ubique introitum procaci • er denegantibus, & probra probis cumulantibus, Episcopus civitatem totam, cum Ecclesia Cathedrali, et omnibus aliis interdicto supposuit, nec non, et omnes Monachos sequaces et fautores Prioris intrusi per Regem, Anathematis vinculo terribiliter innodavit.

I shall now proceed to inform you what our Records attest concerning it. The King having appealed to Rome against the Bishop of Norwich Election, and translation to Winchester, sent his Appeal to Robert Ludlowe, to publish and execute: he against the Kings intention, exceeding his commission, by armed force, seised the Bishops goods and provisions, as well within as without his Church, which the King disliked, reprehended, and commanded to be restored, by this Writ.

REX magistro Roberto de Ludelawe, salutem. Auditis & intellectis hiis quae nobis significastis per literas vestras, satis inde non potuimus admirari; cum vos propter discretionem vestram, de qua confidebamus, miseramus, ad stultitiam Laicorum compescendam, si quae vellent attemptare, quae essent ad deteriorationem causae nostrae, contra▪ W. de R. Episcopum, ea fecistis quae Laicos fecisse non debuerat. Res & victualia sua quae deportari fecit a partibus Norff. tam in Ecclesia quam extra Ecclesiam arrestando, & vim armatam convocando ad talia perpetranda, quae nostris exprimere literis aborremus, quae si vellemus, quod Deus avertat, perpetrari, non id fieri mandassemus in manu Clericali. Hinc est, quod non mediocriter moti super praemissis, Vobis Mandamus, quatenus bona ipsius Episcopy per vos arrestata, tam in Ecclesia quam extra, nec non & omnia bona occasion ipsius Episcopy arrestata, visis literis istis deliberari faciatis, ab executione caeterarum crudelitatum vestrorum quae continebantur in literis vestris quas nobis misistis, vos penitus abstinentes: licet enim per vos Appellationem nostram, & in ea nobis adhaerentes ab omni violentia intendamus defendi & tueri, non tamen contra aliquos alios crudelitatem aliquam volumus perpetrari. Sed potius ea quae ad tuitionem appellationis & partis nostrae pertinent, taliter exerceatis via media incedendo, quod nec de duritia, nec de negligentia redargui debeatis. Vos igitur praecepta nostra, quae vobis injunximus, viva voice, & quae prius Vicecomitibus & caeteris Ballivis nostris demandaveramus, quae omnia diligenter volumus observari, firmiter teneatis & observetis. Et si super aliquibus forsitan haesitetis, consilium nostrum requiratis, antequam aliquid novum durius attemptetis. Teste Rege apud Waliford. Vicesimo secundo die Decembris.

The Bishop soon after presuming against the Kings Appeal, to enter into the Bishopric of Winchester, to confer orders, excommunicate his subjects, the Mayor, Citizens, and interdict the whole City of Winton. for obeying his commands (as you heard before) and intending to proceed de novo in the like contempts, the King thereupon, (to preserve his own Royal Prerogative and Jurisdiction Ecclesiastical, and evidence his supremacy in and over all Ecclesiastical persons, causes) issued this Writ to the Guardians of this Bishopric; touching his proceedings against him in this Appeal, commanding them personally to acquaint the Bishop therewith, to read it to him in the presence of witnesses, to declare all his excommunications void, and that he would severely proceed against him, if he persisted in his obstinacy, and submitted not to his Appeal.

REX Custodibus Episcopatus Winton. salutem. Licet contra W. de Raleg. appellaverimus in hunc modum, Dicit Dominus Rex, &c. ut patet ex alia parte R • • uli in appellatione facta contra eundem Episcopum, & post appellationem quam de diversorum Jurisperitorum Regni nostri, quos huic habere potuimus, fecimus, magistros Oxford. in Jurelegentes, & alios viros Religiosos & Jurisperitos consuluerimus, & per omnes dicta appellatio fuerit approbata; dictus tamen Episcopus haec omnia parvipendens, & spernens, supra dictum Episcopatum, sicut intelleximus intravit, ordinesque celebravit ibidem, sententiasque diversas excommunicationis et suspentionis protulit, nuncque de novo manum suam totis viribus aggravando, Majorem et Ballivos nostros Winton. excommunicavit, contra privilegia nostra prohibentia, nequis in tales sententias proferat, nisi Authoritate Rescripti Apostolici, specialem facientes de dicto nostro privilegio mentionem, et Civitatem Winton. interdixit; quae omnia licet de facto tantum teneant, tamen utcunque famam nostram sugillant, nec ipsa de catero possumus conniventibus oculis praeterire. Ideoque vobis praecipiendo Mandamus, quatenus convocatis Abbate Abbatiae de Hyda, Priore fratrum praedicatorum, cum duobus vel tribus de fratribus, & Gardiano fratrum minorum, cum totidem & aliis viris Religiosis honestis & fide dignis, quos habere poteritis, ad dictum Episcopum accedatis, & supradicta omnia de verbo ad verbum legi faciatis, iterum ex eisdem causis, & supradicto modo nomine nostro appellantes & supplicantes. Postea sibi ex parte nostra offeratis, nos paratos incontinenti mittere Parisius ad omnes magistros in jure, ibidem regentes & alios Jurisperitos, qui ibidem poterunt reperiri. Et si audita dicta Appellatione, & plene intellecta, ipsam dicant, tanquam inanem & frivolam non fuisse admittendam, nec fore Nuncios & procuratores nostros, quos jam ad Curiam Romanam, pro prosecutione dictae appellationis misimus, & alios qui jam sunt in procinctu Itineris sui, revocabimus, & in aliis omnibus erga ipsum Episcopum, nos habebimus secundum quod decuerit, & sicut praedicti Magistri Jurisperiti dixerint faciemus. Quod si dictam Appellationem tanquam rationabilem, seu probabilem admittendam fuisse, & fore dixerint, idem Episcopus Episcopatum exeat, et Clerici quos ordinavit suspensi permaneant, et quicquid post et contra Appellationem praedictam factum est, sicut hoc totum de jure fuerit, in irritum revocetur. Ita quod haec omnia & offensas et injurias contra nos & nostros attemptas corrigat & emendet, juxta dictum & consilium Magistrorum. Quod si hoc totum renuerit, sciat pro certo, quod nos contra ipsum et suos taliter procedemus, quod paena decente sentiat se errasse. Hiis autem omnibus lectis coram ipso, post sigillum nostrum, hiis praesentibus literis faciatis opponi sigilla praesentium testificantium lectionem & oblationem praedictas, & responsum Episcopy supradicti apponentes, diem & annum, quibus nomine & de mandato nostro, haec omnia legeritis & optuleritis, & postmodum haec omnia universo Clero & populo Winton. publicetis, & transcriptum retinentes nobis incontinenti facta publicatione praesentes literas transmittatis. Supradicta etiam sic intelligimus, quod licet Appellatio per magistros Parisienses approbaretur, nichilominus tamen postea Appellationem nostram prosequentes, super praemissis voluntatem & judicum sumum Pontificis audivimus, & secundum quod judicaverit per omnia faciemus. Quod si hoc totum renuerit, et sic per elationem et ambitionem nimiam, nos et nostros sic in Episcopatu morando et administrando contra Deum et justitiam, quasi in Regno nobis fortior sit, offender eligit; It • rum nomine nostro propter haec nova gravamina ad sedem Apostolicam appelletis, & ad tuitionem ad Electum Cantuariensem. Nos enim dante Domino super hoc justum & salubre consilium capiemus. Teste Rege apud Wind. primo die Januarii.

The Bishop notwithstanding this Writ and Appeal, persevering in his obstinacy, the King thereupon seen this second Writ, to the Guardians of the spiritualties, and writ a Letter to the Pope, answering all his Cavils and exceptions against this Appeal.

REX Custodibus Episcopatus Wint. Vicecomitibus Suthamp. & Sur. salutem. Nuper pervenit ad aures nostras quod W. de Ral. Episcopus, post Legitimas nostras appellationes quas ad Dominum Papam interposuimus, propter multiplices injurias & magna gravamina quae nobis & nostris intulit, denunciavit magistrum Henericnm de Secus, Clericum nostrum Specialem & in hoc negotio nostrum procuratorem, & Monachos quosdam Sancti Switini Winton. nobis adhaerentes, et quosdam alios sententia Excommunicationis innodat • s, quam injuriam in Curia nostra nobis factam, tanquam gravissimam ad animam revocamus. Et cum tam grave delictum contra Nos attemptat, nullatemis impunitum possumus derelinquere, vobis districtius praecipiendo Mandamus, sicut vos ipsos & vestra diligitis, si idem Episcopus contra Appellationes nostras, legitime ad sedem Apostolicam interpositas, Episcopatum Winton. intret, ad officium Episcopale exercendum, eundem nullo modo hospitemini, nec hospitari ab aliquo saico permittatis, nec aliquem de Clericis suis, nec aliquem de hiis qui se gerent suos officiales. Immo sub paena memorata omnibus Laicis de Balliva vestra inhibeatis, ne cum praescriptis contractus faciant, vel commercia contrahant. Item, Laicos ejusdem Episcopatus, et suos concomitantes capi faciatis, et captis detineatis donec aliud a nobis acceperitis mandatum, maxim cum post publicationem nostrarum appellationum ad provocationem animi nostri superiora attemptasset, praecipue cum officialis electi Cantuariensis ad cujus tuitionem appellavimus, causas praedictarum nostrarum appellationum approbaverit. Et quicquid in praejudicium ipsarum attemptatum fuerit, irritum pronunciavit et inane, nosque, Clericos nostros & alios nobis adhaerentes in eodem statu in quo fuimus, fuerunt, & nostrae tempore appellarionis interpositae pronunciavit fore tuendos, & manutenendos; hanc autem p • nam contra memoratum Episcopum, vos volumus exercere et suos, quamdiu infra Episcopatum Winton. fuerint, & non extra, elapsis etiam quatuor diebus postquam per vos admoniti fuerint, quod dictum Episcopatum exeant, nec ipsi ulterius remaneant contra appellationem nostram per dictum officialem approbatam. Teste Rege apud Westmon. 11. die Januarii.

The day following the King writ thus to the Pope concerning this Appeal.

DOmino Papae Rex, salutem. Noverit Sancta Paternitas vestra nos appellasse contra W. de Radleg Episcopum in hunc modum. Dicit Dominus Rex, &c. ut infra Rotulam, postmodum vero quia praedicti custodes ipsum Episcopum invenire non poterant in partibus Winton. ad praedicta mandata nostra exequenda, Anno &c. xxviij. viii. die Januar. lectae fuerunt praedictae Literae in praesentia W. de Ral. Episcopy, & in praesentia Abbatum W stm. & de Tichfeld, fratris Walteri Prioris fratrum Praedicatorum London. Magistri Alex. Secularis, Johannes de Gatesden, & aliorum plurimorum virorum Religiosorum & Laicorum side dignorum apud Suwerk, quibus idem Episcopus secundum subscriptas responsiones respondit, & quibus responsionibus secundum subscriptas replicationes replicavit Dominus Rex s • c. Licet Dominus H. Rex Angliae nihil petierit ab W. de Ral. Episcopo, sed ei cum omni humanitate & humilitate diversos modos obtulerit, secundum quos paratus erat facere quicquid deberet, salva appellatione sua, ipse tamen Episcopus responsum dedit minus sussiciens & injustum: Unde contra primam Responsionem quam fecit id • m Episcopus sic dicit. G. cum Domini Papae Literas receperit continentes, quod ipsum a Cura Ecclesiae Norwicensis absolutum Wintoniensi Ecclesiae, de fratrum suorum consilio, praefecit in pastorem, omnem postulationis defectum in dicta Ecclesia de eo factae, de suae potestatis supplens plenitudine, per quas in virtute obedientiae ei injungitur, ut Wintoniensem Ecclesiam adeat, & in Episcopatu officii sui debitum exequatur, si secundum Regis petitionem super exceptionibus contra suae Jurisdictionis exercitium, ex parte sua propositis Magistrorum Parisiensium examinationem subiret, contra omnem sanctionem C • nonicam dubitare videretur, an Apostolico mandato deberet obedire, cum in certis nec discussionibus, nec locus existat conjecturis. Sic replicat idem Dominus Rex extra judicium, & salva sua appellatione. Quod cum summus Pontifex quantumcumque scribat praecise, legitimas tamen exceptiones contra suam mandatum admittere per Decretalem suam dicat: Etidem Dominus Rex contra Literas Domini Papae tales exceptiones opposuerit, quas si Dominus Papa audivisset, recepisset, nec in translatione dicti Episcopy taliter processisset, nec Literas quas idem Episcopus sibi a summo Pontifice directas asserit, concessisset, contra omnem fanctionem Canonicam. Et idem Episcopus praedictas exceptiones admittere debuisset, & quousque Dominus Rex de praedictis per summum Pontificem certificatus esset, ab ingressu & administratione Wirton. Episcopatus, nisi gratia quam sibi factam asserit abuti vellet, penitus abstinere: Nec obest supplementum plenitudinis potestatis; nam & ipsum, & omnia quae in Literis continentur, per subreptionem & falsitatem obtenta fuerunt, sicut in appellatione Domini Regis apparet. Et si principale non tenuit, non valuit quod ex eo vel ob id sequebatur: Contra secundum, cujus tenor talis est. Item cum dictae exceptiones ad Domini factum infirmandum proponantur, & ab earundem effectu, num videatur, quod ab ipso qui jura tuetur injuriandi occasio oriatur. Cum minor in majorem Imperium non habeat, dictis Magistris authoritate Domini Papae minime requisita, in facto praefato omnis discussionis potestas a jure denegatur, & tam ipsorum praesumptio, quam eorundem examen in Apostolicae sedis praejudicium eligentium ultioni debet subjacere. Sic replicat Dominus Rex extra judicium, & salva appellatione sua. Idem Dominus Rex, quod ad infirmandum, quod factum est per summum Pontificem, ex certa scientia nihil proponit, sed ad subreptionem & falsitatem praedictas detegendas, & ad id quod dictus summus Pontifex circumventus fecit in melius reformandum, quod alias factum fuisse legitur in Decretalibus legibus & Decretis, nec examen Magistrorum Parisiensium obtulit ad discussionem aliquam diffinitivam faciendam, set ad causas appellationis suae videndas, & ut de plano rescriberent, an ipsas frivolas, an probabiles judicarent, sicut in oblation per ipsum facta plenius continetur: Contra tertiam etiam cujus tenor talis est. Item, si absque juris offensa ipsorum eligi posset discussio in praemissis, tamen eorum subjacere sententiae nec Regni utilitati congruerit, nec Majestati Regiae conveniret illam, cum in utroque jure in Regno suo existant peritissimi, si alterius regionis examen invocaret, vel de suorum fidelitate diffidere, vel circa praemissa videretur insufficiens ipsorum consilium reputare, quod celsitudinem Regiam non deceret, quae secundum legum statuta non solum armis, set etiam legibus esse debet decorata; maxim cum praedecessorum suorum temporibus majores mundi Principes super causis dubiis Regium requirere consilium consueverunt, et jurisperitorum Angl. convocatione formatum in omnibus comprobare. Sic replicat idem Dominus Rex extra judicium, & salva sua appellatione, quod cum de consilio jurisperitorum Regni sui quos tunc habere potuit, appellationem dictam fecerit, & postea Magistros Oxford. in jure regentes consuluerit, & alios viros religiosos, certum est quod non diffidit Dominus Rex de consilio suorum jurisperitorum, sed cum ipse Episcopus oblationem sibi factam per Magistrum Henricum de Secus, sicut in appellatione sua continet, & quam ratam habuit, & habet, renuerit, ipse incidit in diffidentiam quam eidem Domino Regi imponit; hoc enim facile cognosceret si cum superioribus consilium habuisset. Et quia consilium Magistrorum Parisiersi • m renuit, ut in responsione sua satis innuit, ex hoc novo gravamine ad Apostolicam sedem appellate, & ad tuitionem ad Cantuar. electum, & appellationem antiquam innovat, sicut in suis Literis plenius continetur. Addit etiam Dominus Rex; quod oblationem quam fecit de Magistris Parisiersibus, ex maxima humilitate & aequitate processit, & ut pertinacia & ambitiosa voluntas ipsius Episcopy luce clarius appareret, quia cum idem Episcopus consilium sive cognitionem jurisperitorum de Regno, sicut dictum est refutavit, credere posset aliquis, quod juste & probabiliter moveretur quasi innueret, quod nullus de toto Regno auderet dicere contra voluntatem Regiam. Et ideo obtulit cognitionem plenariam Magistrorum illius Civitatis, quam habet odio super omnes, sicut illam cui inimici sui capitals dominantur, & in ea conversantur, nec tam audacter Dominus Rex hoc obtulisset, nisi jus suum foret apertissimum. Unde cum dictus Episcopus cognitionem plenariam subjectorum & non subjectorum amicorum & inimicorum renuerit, quo spiritu ducatur satis ostendit: Item contra quartam, cujus tenor talis est. Item, ad hoc quod Dominus Rex per Literas suas appellationum causas continentes, videtur innuere, quod quasi cui Regno suo fortior existeret procedit, respondet, Quod per potentiam secularem vel aliam nunquam suis resistor proposuit voluntatibus, sed in hiis quae Regiae congruunt dignitati in omnibus affectat obedire, & siquid in sui praejudicium contra justitiam attemptaverit, corrigere, dum tamen in executione officii authoritate sedis Apostolicae suis humeris alligati non posset negligens reputari. Sic replicat idem Dominus Rex extra judicium, & salva sua appellatione, Quod facta ipsius Episcopy verbis ipsius, de quo dolet Dominus Rex, aperte contradicunt: Et quae per ipsum attemptata sunt in praejudicium Domini Regis, et nimium contemptum, licet non in toto, in parte tamen in Literis Domini Regis, quae ipsi Episcopo heri lectae fuerunt, in quibus oblatio cognitionis praedictorum Magistrorum continetur late declaratur. Et si se circa praedicta vellet corrigere, been faceret, quod etiam quis in propria causa datus sit executor a seculo non est auditum. Idem etiam Episcopus non in minimum contemptum Apostolicae sedis, quae quemlibet juste appellantem tuetur, & maxim illum, qui jam ad ipsam iter arripuit, in Magistrum Henricum de Secus supradictum consiliarium Domini Regis, & procuratorem in hac causa, post appellationem supradictam, & licentiam quam ab amicis & familia sua Winton. receperat, & jam iter arripuerat causa prosequendi hanc causam, sicut audivit Dominus Rex, excommunicationis sententiam promulgavit de facto, quia de jure non potuit, sed certe quod uni ex minimis suis fecit, &c. Et qui vos tangit, &c. nec mirum, quia pars corporis sui est. Teste Rege apud Westm. xii. die Januar.

Moreover the King to these his replies to the Bishops cavils, superadded these reasons against his translation and ordination to Winchester.

DIcit Dominus Rex se non teneri ad recipiendum W. de Raleg. Episcopum Norwic. in Winton. Pontificem, occasion rescripti Apostolici dicto Domino Regi oblati. Innocentius Servus Servorum Dei, &c. In amore virtutum, &c. seu occasion postulationis de ipso facto in Wintoniensem Ecclesiam, & per summum Pontificem sicut asseritur confirmatae, & hoc illa ration, quia appellatum fuit ex parte ipsius Domini Regis, contra dictam postulationem ad sedem Apostolicam, & procuratores missi qui in causa praefatae postulationis coram bonae memory Domino Gregorio Nono, multas exceptiones proposuerunt, & in multis aliis processerunt. De qua appellatione seu processu in praefato rescripto nulla fit mentio: Immo hiis omnibus suppressis, innuit ipsum Episcopum amicum fore Regis & ei devotum; Cum ipse Dominus Rex ipsum Episcopum reputet fortissimum inimicum et diu steterit, quod propter rancorem contra ipsum conceptum non comparuerit coram Regia Majestate. Item, Quia Dominus Innocentius supradictus in ordination & translatione quam de persona praefati Episcopy dicit fecisse in Wintoniensem Ecclesiam seu confirmatione praedicta, sicut praesumit Dominus Rex, non plene certificatus de facto contra privilegia Regia, veris procuratoribus Domini Regis insciis et absentibus, et quibusdam etiam ex ipsis per aliquos ex fratribus Apostolicae sedis licentiatis, cum nulla spes haberetur super creatione summi Pontificis, nec postea revocatis, nec Domino Rege citato, nec aliquo praesente qui jus Regium defenderet. Item, quibusdam Canonicis Linc. qui sicut nunciatum est Regi, pro certo dicebant se procuratores Domini Regis, cum super praedictis nullum mandatum haberent, praesentibus & ipsis & quibusdam aliis asserentibus quod Domino Rege placeret, si dictus Episcopus Norwicensis ad Ecclesiam Wintoniensem transferreretur, & quod credebant pro certo ipsum Episcopum omnino Domino Regi fore reconciliatum, quod salsum erat. Immo Dominus Rex quam cito scivit Dominum Papam creatum, incontinenti per Nuncios suos Literas misit eidem, significans quod super hoc mitteret ad sedem Apostolicam procuratores suos, & supplicans, ne Dominus Papa ante adventum procutatorum dictorum in aliquo super hoc procederet, ignoranter asseritur processisse. Unde si ita est, immo quia ita est, liquet summum Pontificem in negotio praedictae ordinationis sive translationis vel confirmationis deceptum fuisse. Et quicquid ex parte dicti Episcopia summo Pontifice in hac parte obtentum est per falsitatem, & sub eptionem obtentum, maxim cum tempore illo quo summus Pontifex in praemissis finaliter processisse dicitur, propter famam dictae reconciliations, sicut verisimiliter praesumitur, motus praefatus Episcopus esset per Cantuariensim Ecclesiam vacante seed, excommunicationis vinculo innodatus, secundum quod postea recognovit, Literas a seed Apostolica super hoc impetrando, quam excommunicationem summus Pontifex supradicto tempore penitus ignorabat. Et quia talia facta Romanorum Pontificum, sicut jura testantur, non prohibentur, immo conceduntur in melius reformari, nec de hiis alius quam summus Pontifex posset cognoscere super praedictis omnibus et singulis, offert Dominus Rex, se paratum fore stare judicio summi Pontificis, & prohibit praefato Episcopo, ne Episcopatum Winton. intret, nec tanquam Episcopus in aliquo per se vel per alium administret in prejudicium juris Regalis, seu Regiae dignitatis, quousque super praemissis per summum Pontificem fuerit judicatum, & secunda jussio, si justum fuerit, emanaverit. Quod si huic scripturae oblationi seu prohibitioni acquiescere nolit praedictus Episcopus, Dominus Rex, tam contra ipsum, quam contra coexecutores suos quos habet, ex praemissis causis, & qualibet per se ad hoc sufficient. Et quia antequam dictum rescriptum Domino Regi praesentasset, & Metropolitanae & aliis vicinis Ecclesiis publicasset, seu responsum Domini Regis super hoc congruo tempore expectasset, & antequam ab electo Cantuariens. per Dominum Regem admisso, seu Episcopo Hereford. vicem ipsius electi gerente, authoritatem haberet, se per suas Literas Winton. Episcopum nominavit. Et usus est jurisdictione ord naria subditos Ecclesia Winton. vocando ad se & citando, & quaedam alia exercendo, non praesentatus legitime Domino Regi, nec per ipsum investitus, contra g neralem consuetudinem et privilegia Regni Angliae, in praejudicium Regiae dignitatis. Et quia transcriptum aliorum rescriptorum super praemissis ad ipsum Episcopum & Clerum & populum Winton. obtentorum, in quibus multa falsa suggesta, & vera suppressa, dicto Regi cujus super ipsis deliberare intererat, tradere denegavit. Et quia oblatum fuit sibi per Magistrum Henricum de Secus, ex parte Domini Regis appellantem, quod ipse duos probos viros honestos & jurisperitos, quoscunque vellet, & Rex totidem toto Regno eligerent, qui quatuor diligenter viderent causas supradictas: Et si judicarent ipsas rationabiles, & probabiles, idem Episcopus abstineret se ab ingressu Episcopatus & a ministratione ejusdem, quousque Dominus Rex iterum super praemissis certificaretur de voluntate summi Pontificis; si vero ipsas frivolas judicarent, incontinenti Dominus Rex ipsum admitteret in Wintoniensem Episcopum, ipse Episcopus hoc admittere renuit, & oblation praedicta penitus refutata & nulla, nedum petita, sed nec oblata Domino Regi fidelitate debita, in praejudicium Regis et Regiae dignitatis, administravit, ad sedem Apostolicam appellate, et personam suam uxorem et filios, et consiliarios, et omnes eidem Domino Regi adhaerentes, Episcopatum Winton. Capellam et totam terram suam protectioni Domini Papae supponit, et ad sedem Apostolicam super praemissis omnibus universis et singulis incontinenti mittit Procuratores sufficientes, et ad tuitionem praedictae appellationis et pertinentium ad eundem, ad electum Cantuariens. appellate, et diriguntur istae Literae Priori et Capitulo Sancti Swithini Winton. Quibus mandatum est, quod jura Regis & ea quae praedictam appellationem Regis contingunt, & quae ad Coronam et dignitatem Regi pertinere dignoscuntur, fideliter et firmiter servant, et in nullo in praejudicium Regis, contra praemissa venire praesumant. Teste Rege apud Westm. primo die Decembris. Et ex eisdem causis supplicavit & supplicat Dominus Rex contra translationem et confirmationem praedictas, si quae sunt, et sequentia, ex eisdem venia impetrata.

Eodem modo scribitur Archid. Surr. & Wint. & universo Clero & populo Wint. Civitatis & Diocaesis.

REX Abbatibus, Abbatissis, Prioribus, Priorissis, & aliis Praelatis, Rectoribus, & Presbyteris Ecclesiarum Winton. Episcopatus, salutem. Mittimus ad vos Literas Officialis B. Cantuar. electi & Executorum suorum, super tuitione nobis & nostris, & nobis adhaerentibus in appellationibus nostris contra W. de Radleg Episcopum, concessas: vobis mandantes, quatenus ease benign audiatis & videatis cum vobis fuerint praesentatae, tenorem earum observantes, nec facientis aliquid contra ease in praejudicium appellationum nostrarum & tuitionis supradictae. Teste Rege apud Merleberg. xxvi. die Februarii.

MAndatum est Majori & Ballivis Winton. quod honesto modo et sine violentia amoveri faciant Magistrum Galfridum de Fering, qui se gerit in Civitate Winton. et extra, pro Officiali W. de Radl. Episcopy, et vice ipsius utitur jurisdictione ordinaria. Teste Rege apud Clarendon, ix. die Martii.

This Bishop was much vexed, terrified with these Writs and proceedings of the King against him, he and his fellow Bishops, neither by their solicitations nor insufferable menaces to Interdict his Royal Chapel, nor by others intercessions, being able to gain any answer from the King till his Proctors return from Rome; whereupon the Bishop absented himself for a time, and soon after fled secretly into France, without the Kings license, to avoid the severer effects of his just indignation, thus published by our Historians.

Circa idem tempus, Lincolniensis, Wygorniensis, Herefordensis Episcopy, Regem quasi fugientem prosequentes e vestigio, tandem eundem apud Westmonasterium invenientes, eum acriter increpabant de persecutione & tyrannide, quam in eorum fratrem coepiscopum Wintoniensem non desinebat diatim exercere. Et dum preces precibus addiderunt, & minas minis adjunxerunt, parati Capellam ejus interdicto supponere, petiit Rex inducias, ut ipsis super hoc praecise responderet, donec nuntii sui, qui transalpinarant, remearent. Sperabat enim indubitanter, quod ipsi corrupta Curia, quicquid mente conceperant, effectui manciparent. Episcopy autem supradicti Regiae petitioni benign consenserunt. Sed cum Episcopus Wintoniensis teporem eorum comperisset, x. Calend. Martii, clandestinam fugam arripuit, navem Londini ascendens, partes Gallicanas aditurus. Et per Tamesim navigans, in alta maris instanter se suscipiens, antequam ad Regis notitiam, vel etiam aliquorum suorum familiarium, rumor hujusmodi pervenisset, in portu Sancti Walerici prosper applicuit. Et inde se ad Abbevillam transferens, obvium habuit Regis Francorum nuncium solennem, qui eundem Episcopum ex parte Domini sui Regis cum gaudio & vultu suscepit serenissimo, in omnibus ei spondens ejusdem Regis consilium & auxilium, cum consolatione & protectione. Praecepitque ex parte Domini sui, ut Major Abbevillae promptam haberet totam communiam ipsius Civitatis, ad ejusdem Episcopy defensionem, si forte insequerentur ad nocendum aliqui ex parte Regis Anglorum, ita scilicet, ut si opus expostularet, ad arma convolantes, hostiliter pro Episcopo contra omnes illi adversantes, dimicarent.

Sic igitur exulante Winton. Episcopo, fama Regis Anglorum per omnes partes cisalpinas non mediocriter denigratur. Dicebant enim Franci, Anglorum semper aemuli, materiam sumentes exinde nequiter obloquendi: Eia, eia, ecce Rex Angliae contra omnes Regni sui inimicos deses & imbellis, omnes Sànctos Episcopos suos persequitur & proscribit. Nunc beatum Thomam, nuper gloriosum Aedmundum Cantuar. Archiepiscopos, & in praesentiarum Episcopum Winton. qui etiam ei dru diligenter ac fideliter servivit, non permittit vel Ecclesiam suam ingredi, vel Regni sui pace gratulari, malens alienigenas & ignotos promovere. Quod cum electo Cantuariensi Bonifacio innotuisset, dolens de Regis Angliae infamia, ipsum Regem per amicabilem super hoc corripiens Epistolam, admonuit diligenter ipsum Regem, ut memoratum Episcopum revocans, in pristinam amicitiam suscipiens, & familiaritatem, ingredi permitteret in Episcopatum suum, & Episcopale officium suum libere exercere, ac libertatibus suis, & possessionibus temporalibus gratulari, ne ipsi Regi▪ & Regno deterius eveniret. Episcopo Wintoniensi consolatoria, & Regi commonitoria verba amicabiliter scripsit in hunc modum.

BONIFACIUS Dei gratia Cantuariensis electus immeritus, Venerabili in Christo Patri Willielmo, Dei gratia Wintoniensi Epis • opo, salutem in Domino▪ Quoniam nobis, & officio nobis injuncto, vos devotos per Literas vestras obt •• ist • s, devotioni vestrae congratulamur in Christo. Sane cum per Magistrum W. Clericum vestrum, quaedam a nobis duxeritis requirenda, • ciatis nos petitionibus vestris, quantum cum Deo, et sine juris offensione potuimus, admisisse, sicut a dicto W. plenius audietis. Scituri, quod nisi an •• adv • ntum nostrum in Angliam, inter vos & Dominum Regem pax reformata fuerit, nos ad illam viriliter intendentes, graviora experiemur, ut res finem convenienter sortiatur. Et quia sigillum proprium non habemus, sigillo Bellicensis Capituli utimur in praesenti. Valete.

ITem idem Regi sic: Literas quorundam Suffraganeorum Cantuariensis Ecclesiae nuper recepimus, nobis devote supplicantium pro pace, inter vos & Venerabilem Patrem ad Wintoniensem Ecclesiam postulatum, cujus postulationem ab Apostolica seed admissam, asserunt reformandam. Nos igitur desiderantes Regni tranquillitatem, & Ecclesiasticae pacis stabilitatem, & attendants ipsam in hac parte periclitari, dictorum Patrum petitioni, quae tam Ecclesiae quam Regni utilitatem continere dignoscitur, sicut condecet, inclinantes, Celsitudini vestrae cum devotione supplicamus, quatenus memoratum Patrem ad gratiam vestram, more boni Principis, & Dominum timentis, dignemini revocare. Et quia sigillum proprium, &c. ut prius. Scripsit etiam idem electus Episcopo Herefordensi P. ut idem vigilanter & efficaciter versus Regem, eundem persuadendo, deprecando, comminando, negotio Domini Wintoniensis intenderet.

But yet this Archbishops Letters and others Intercessions would not pacisie the Kings indignation, nor yet the Popes Letters, who took an extraordinary Bribe to procure his peace, as our Historians thus relate.

Cum vero talibus fluctibus mundus intum • sceret, & Syniam talibus procellis concussisset, non cessavit etiam Angliam anxius exagitare. Rex etenim, licet crebras & efficaces petitions & admonitiones a Domino Papa pro Episcopo Wintoniensi, adhuc in Franciae partibus exulante, suscepisset, fretus tamen conciliis clericorum aulicorum, suis tantum emolumentis inhiantium, graves movet contra Episcopum questiones. Scripsit cito post Dominus Papa, ipsi Regi efficacissime, ut ipso Episcopo in amicitiam revocato, sinum panderet misericordiae, & pro promotione & pace Episcopy, cui Episcopus, ut dicitur, ne de ingratitudine possit redargui, octo millia marcarum numeraverat, & Dominus Papa, ne de contemptu valeret corripi, nec unumdenarium tejecisse. Ac pro ipso, tum charitatis intuitu, tum respectu tantae pecuniae numeratae, diligentissime scripsit Domino Regi Angliae in haec verba.

INNOCENTIUS Episcopus, &c. Charissimo in Christo filio Regi Angliae, salutem & Apostolicam benedictionem. Postquam Dei benignitas humilitatem nostram ad Apostolicae vocavit officium dignitatis, illam concepimus de tua serenitate fiduciam, quod in his quae sunt ad honorem Ecclesiae, se promptam habere & vigilem exhibere. Provenit ex hoc, quod cum venerabilem fratrem nostrum quondam Norwicensem, Wintoniensi Ecclesiae de fratrum nostrum consilio concessimus in pastorem, preces tibi direxerimus speciales, ut eidem pro divina & nostra reverentia te redderes affectu benevolum, & effectu serenum, ac si quae castra, & maneria ipsius Ecclesiae, prompta benig n ate ei faceres assignari. Tu vero, sicut mirantes audivimus & dolemus, nedum preces hujusmodi voluisti deducere ad effectum, imo quod est gravius, in verba, nihil debitae▪ modestiae vel reverentiae filialis habentia, prorupisti, quod nulla postulatio inregno Angliae, per sedem Apostolicam admitti possit vel debeat te invito, et quod illam quam nos in spiritualibus, tu in temporalibus habeas potestatem: nec quis postulatus possit absque tuo consensu possessionem temporalium obtinere. Adiecisti praeterea, quod translationem ipsius Episcopy reputares invalidam, tanquam a nobis per vitium surreptionis obtentam. Haec siquidem fili charissime, non Dei, non Ecclesiae, non tuae resonant sublimatis honorem, non sapiunt justitiam, non redolent aequitatem, praesertim cum teneat omnium credulitas pia fidelium, quod Apostolicae sedis auctoritas liberam habeat in Ecclesiis universis potestatem a Dei providentia: nec arbitrio Principum ipsa stare cogitur, ut eorum in electionum vel postulationum negotiis requirat assensum. In quibus tamen Dominum habendo prae oculis, sic provide procedit & caute, quod per Illam nullius possit honori detrahi, vel justitiae derogari. Sicut etiam in translatione ipsius Episcopy dignoscitur processisse, in quo promovit hominem scientia, moribus, & honestate perspicuum, ac in spiritualibus & temporalibus circumspectum, olim tibi charum & amabilem, ac semper tuis beneplacitis secundum Dominum totis viribus intendere cupientem, per cujus industriam probatam, in plurimis honoris & commodi proficere poteris incrementis. Sed tamen non suggerat astutia susurronum, a quibas parare dispendia virtuosis, pro indifferenti ducitur, dummodo sua specialia commoda vel privata desideria consequantur. Tuam itaque celsitudinem affectione qua possumus exhortamur, & obsecramus in Domino Jesu Christo, quatenus ab impia suggestine talium Regiae pietatis avertens auditum, Ecclesiam Dei continuo prosequaris honor, & indultae sibi desuper libertatis privilegium, conservare studeas illibatum. Nunc & in posterum tui Regni Praelatos, ea quae in spiritualibus seu temporalibus spectant ad ipsorum Ecclesias, libere consequi & pacifice possidere permittas. Caeterum, solerti considerans meditatione, quod in Apostolici prosecutione officii, divini nominis deservimur honori, quae de praefato Episcopo cum solenni deliberatione fecimus, non ad animum revoces, non aliquo impedimenco perturbes. Sed qui cordi nostro statuimus, ut te specialem inter alios terrae Principes habeamus, in ipso impertiri procurans honorem, sibi castra & maneria, cum fructibus inde perceptis a tempore translationis hujusmodi, omni postposita difficultate, resigns, ac benevola benignitate conced • s, quod solicitudinem ei creditam possit cum effectu prosequi, tua favente gratia specially. Alias autem, cum libertatem Ecclesiasticam in diebus nostris velimus non minui, sed Deo propitio augeri cupiamus, nullatenus sustinere poterimus, quod nos in ipso Episcopo tam praejudicialem injuriam patiamur. Datum Laterani, tertio Calend. Martii, Pontificatus nostri anno primo.

Simili modo scripsit Dominus Papa Anglorum Reginae Epistolam elegantem, pro Episcopy Wintoniensis negotio, in cujus Epistolae titulo, asserit Papa ipsam Reginam sibi esse, (sed nescitur qua ration) consanguineam, nisi forte ut haberet eam suis negotiis proniorem, & petitionibus favorabiliorem. Ipsum igitur verbis elegatissimis petit & exhortatur, (sciens quia mulier, quasi molliens herum dicitur) ut ipsa Regis viri sui in hoc rigor & rancore, quem concepit erga Episcopum Wintoniensem, studeat emollire.

Scripsit idem Dominus Papa electo Cantuariensi, Wigornensi & Herefordensi Episcopis, ut ipsi dicto negotio diligenter intenderent, annectens in fine Epistolae, ut nomina susurronum, animum Regis pervertentium, sibi in literis suis rescriptis mitterent annotata.

Upon receipt of these Letters, the King sent certain Articles to the Bishop of Winchester to subscribe, without which subscription he would not receive him to his favor: To which the Bishop returned this Letter and Answer.

EXCELLENTISSIMO, &c. Cum vestris beneplacitis quantum cum Deo poterimus totis viribus intendere cupiamus, fratrem Hugonem desancto Heudorio, à vestra serenitate ad nos destinatum, cum omni qua decuil suscepimus reverentia. Deinde ex parte vestra exposuis nobis articulis ab eodem, ad singulos respondimus, Juris & aequitatis sectantes, ut credimus, rations, prout dictus frater Hugo vestrae Majestati suis literis plenius, ut ab eo accepimus, intimabit. Affectantes toto mentis desiderio, ut super eisdem articulis, quantum secundum Dominum poterimu • , vestram voluntatem adimplere, pietati vestrae devotissime supplicamus, quatenus Ecclesiae Wintoniensis compatientes angustiis, ob Apostolicae sedis reverentiam, ad gratiam vestram nos admittere velitis pariter & favorem, & indignationem, divini nominis obtentu misericorditer remittere, quam ad quorundam fors • n sugg • stionem, contra nos vestra concepit Regia celsitudo.

Et quia de articulis, super quibus convenit Dominus Rex Episcopum Wintoniensem, mentio facta est, videndum est quibus & qualiter responderit Episcopus. In primis, quod cum ex tenore privilegiorum Domini Regis, et tam jure quam consuetudine Regni sui obtentum sit ab antiquo, quod electi et postulati post electionem et postulationem celebratam, per electores et postulatores, ipsi Domino Regi debeant praesentari, et post confirmationem, ante administrationem in spirtualibus vel temporalibus faciendam, ei juramentum fidelitatis praestare, quae in persona ipsius Episcopy sunt omissa, apud Dominum Papam studeat procurare, quod non obstante praemissa, de caetero in similibus casibus, privilegia ipsa, jus et consuetudo permaneant in suo robore firmitatis, et ab ipso specialiter confirmentur. Secundario, quod idem Episcopus relaxet sententiam interdicti, in civitatem Wintoniensem promulgatam. Tertio, quod ad cautelam absolvat omnes Clericos, et laicos, et alios, et praecipue Wintonienses, quos ration controversiae inter Dominum Regem et Episcopum, ertortae excommunicationis sententia innodavit. Quarto, quod Priorem Wintoniensem quem Dominus Rex ibidem constituit non amoveat, sed ex sua gratia stare permittat. Quinto, quod omnia beneficia Ecclesiastica, ad suam donationem spectantia a Domino Rege post motam controversiam, inter eos in eodem Episcopatu vel alio collata, ratificet, & possessores pacifica gaudere possessione permittat. Sexto, quod contra magistrum Henricum de Seusa, nec quosquam alios clericos vel monachos memoratos, occasion hujus controversiae nullam instituat actionem: imo omnem indignationem, offensam, injuriam, & rancorem remittat. Septimo, quod si quod jus vel actio sibi competit super exitibus Episcopatus Wintoniensis, pro tempore retroacto, ea penitus ob honorem Regium, Domino Regi ex sua liberalitate remittat. Octavo, quod idem Episcopus a Papa procuret, quod omnibus Clericis Domini Regis, quorum nomina sibi ad mandatum suum per Episcopos Wigorniensem & Herefordensem, & Archidiaconum Cantuariensem, sunt transmissa, omnem ind • gnationem remittat, & eos admittat in gratiam pleniorem, ita quod quantum ad famam, & beneficia & status conditionem, conserventur illaesi.

Ad primum articulum Domini Regis respondet Episcopus Wintoniensis, Quod cum postulatores sui, facta postulatione de Domini Regis licentia, ipsum secumdum Regni consuetudinem eodem Domino Regi present assent, et postmodum dicta possulatione per Dominum Papam admissa et confirmata, idem Episcopus literas Domini Papae super hoc eidem Domino Regi directas, tam per fratres praedicatores, quam minores Clericos, & milites, ei porrig▪ procurasset, qui ex mandato ipsius devote Domino Regi supplicarunt, ut de ipsius licentia se ejusdem conspectui posset praesentare: facturus eidem quod regni sui consuetudo postulat et requirit. Nec hoc post magnam i •• anuam obtinere potuissent, ex parte illius Episcopy nihil omissum poterit reputari, cum per ipsum non steterit quin omnia in dicto articulo Domini Regis con • enta & posiulata, essent adimpleta. Ad secundum & tertium respondit ita: Quod cum Domini Regis gratiam fuerit assequutus, quam tota mente desiderat, & sui Episcopatus possessionem pacificam obtinuerit; Interdicti et excommunicationis sententias in forma juris benign relaxabit, ad quod pactionis vinculo, secundum Dominum & Justitiam astringere se non potest. Omnem tamen gratiam, quam secundum Dominum poterit excommunicatis, obtentu Regiae petitionis intendit impartiri. Ad quatuor autem articulos sequentes respondit: Quod cum r • s tangant spirituales, & spiritualibus annexas, quae conditionis seu pactionis formam non admittunt, in forma a Domino Rege petita dictos non potest nrticulos adimplere. Veruntamen cum Domino suo Regi reconciliatus fuerit, & suam gratiam, & Episcopatus possessionem pacificam obtinuerit, de dicti Domini Regis & suorum fidelium consilio, cum tanta benignitate procedet, quod in praemissis quantum secundum Dominum poterit, se favorabilem exhibebit. Ad articulum vero super exitibus Episcopatus, respondit: Quod cum favorem Regis assequutus, Episcopatus possessionem habuerit, & ei de eorundem exituum aestimatione constiterit, Domini Regis ita voluntati obtemperabit, ut in hoc ab eo merito debeat commendari.

Ex ipso igitu • tempore, Dominus Rex petitionibus Domini Papae, & aliorum Magnatum precibus emollitus, mitius agebat Rex cum Episcopo Wintoniensi, tum propter Domini Papae diligentem supplicationem, tum propter Episcopy humiliationem & modestam responsionem. Pace igitur pro foribus apparente: Quod audiens Magister Henricus de Seusa, Regis Clericus, fomes & procurator discordiae memoratae, qui in Curia Romana contra Episcopum Winton. steterat Regis procurator, cui Rex contulerat opimum beneficium, videlicet custodiam hospitalis Sanctae Crucis extra Civitatem Wintoniensem, coepit cogitare & dicere intra se, propria laesus conscientia: Quod si pax inter dictas partes plenius ac planius reformaretur, inter amicos Regis Episcopus praecipuus haberetur, nullique secundus in consiliis Regiis, utpote discretus & circumspectus sublimaretur: ipsumque eundem Henricum, & merito, usque ad confusionem persequeretur. Rex quoque ea facilitate eum sperneret, qua sequutus est. Considerans igitur haec omnia, de pecunia, quam de Rege non minimam, ad dejiciendum Episcopum Wintoniensem, acceperat, in partes suae nationis subito & clam divertens, asportavitque secum totam dictam pecuniam, & per eam adquisivit sibi, (utinam non comparavit) unum Episcopatum, ipsius proventum rei non officium desiderans. Et nuncius, corvo factus consimilis, Dominum suum Noah defraudanti, nuncium cum onere negotii, quod humeris suis susceperat bajulandum, nequiter reliquit imperfectum. Nec apparuit postea in Regno Angliae, bonis Regni plenius saginatus.

Not long after, Dominus Rex saniori usus consilio, Dominum Episcopum Wintoniensem amicabiliter a partibus revocavit transmarinis, gratiam suam & ablatorum restitutionem, ad instantiam Domini Papae, & aliorum Magnatum, pro ipso praecordialiter petentium, pollicendo. Unde Episcopus in spem erectus meliorem, salutato Rege Francorum, & reddita eidem gratiarum action, de sibi impensis ab eo beneficiis, & eo quod ipsum exulantem, in Regno suo receptaverat, & protexerat repatrians, Nonas Aprilis apud Doveram prosper applicuit. De cujus adventu omnes Angli, praeter illos Clericos Regis, aulicos, discordiae seminatores, quos propria conscientia sauciebat, gratulabantur, dicentes: Benedictus qui venit in nomine Domini. Sperabatnr enim indubitanter, quod prudentia sua & sensu, quo abundavit & praepollebat, tam Regem quam Regnum, nec non & Episcopatum suum, in statum optimum solidando promoveret. Qui Regis se praesentiae gratulanter praesentans, hilari vultu & placabili est admissus, ac si semper fuisset ab ejusdem Regis offensa alienus. Quorum de die in diem ex insolito amor cumulatur & congratulatio, sicut seriptum est:

Post inimicitias clarior exstat amor, &c.

Circa eadem tempora, Episcopus Wintoniensis, valedicens Regi Francorum, & eis, qui eidem exulanti sinum aperuerant misericordiae, & gratias referens, securus de gratia Regis Angliae, versus partes Wintoniae ut Ecclesiae suae desolatae pastorali sollicitudine consulendo disponeret, & deformata reformaret, iter maturavit. Quod audiens Prior Wintoniensis, licet sero, faciens de necessitate virtutem, se Episcopo suo adventanti humiliavit. Similiter & alii, tam saeculares, quam Monachi, qui pacis fuerant perturbatores, & discordiae seminatores, confisi nimis in Regis protectione, ad Dominum & Episcopum suum satisfacientes sunt conversi. Et cito post, videlicet die decollationis beati Johannes Baptistae, relaxata est sententia Interdicti lati ab Episcopo in Ecclesiam et Civitatem Wintoniensem, cui subjacuerant, sub forma • uris liberaliter absoluti. Memoratus autem Prior J. de Cauz, similiter sub eadem forma cum suis complicibus est absolutus, depositus tamen, & alii cum eo, quos idem Prior temere instituerat, obedientiarii, & ministri saeculares. Major autem Civitatis, qui magis offenderat, majori poenae subjacuit satisfaciendo.

The payment of the monies which this Bishop gave to the Pope and others to purchase his peace with the King, and the charges of his troublesome suits stuck so close to him, that although he lived very privately all his life, retiring himself to Turin, yet he was never able to recover himself out of debt, having been held out of his See near five years space by the King, who kept the profits of it in his hands. The whole series of this History, (which I have conjoined though acted in several years) most eminently displays the Kings Ecclesiastical Regal Prerogative, and constant resolution to regain, maintain, and support it, against this Prelates and the Popes Usurpations, and his fevere proceedings against the Bishop, till he submitted to, and complied with his Proposals, notwithstanding all menaces and mediations from at home or abroad.

Soon after the beginning of this unhappy controversy between the King and Bishop of Winton, there fell out another costly difference between the Bishop of Lincoln, and the Abbot of Westminster, about an impropriation, discovering the covetousness of Prelates and Clergymen in that age.

Circa illud tempus, discordia mota inter Dominum Robertum Lincolniensem Episcopum, & Dominum Richardum Abbatem Westmonasteriensem, nimis sumptuosa & utrique partium damnosa, diatim recens suscepit incrementum. Nitebatur enim summopere Episcopus, infirmitatis ipsius Abbatis sufficientibus privilegiis, super Ecclesia de Heswelle in proprios usus redigenda, ipsam Ecclesiam occupare violenter, & nacta exili occasion Monachis ablatam, alii confer; scilicet Domino Nicholao, quem idem Episcopus satis inhumane beneficiis suis privaverat. Sed Abbas tamen jure, quam privilegiis suis suffultus, restitit ei in faciem viriliter.

About the same time there also happened a hot contest between the King and Robert Grosthead, Bishop of Lincoln, (a contentious choleric Prelate) concerning the Church of Thame, conferred on John Mansel by the Popes Provision, which the Bishop had formerly bestowed on another Clerk, who stoutly opposed the Popes Provision; thus related.

Ipsis quoque diebus, orta est gravis discordia inter Dominum Regem, & Episccpum Lincolniensem, eo quod quidam Regis Clericus, prudens & fidelis, Johannes nomine, cognomento Mansel, in possessione Ecclesiae de Thame Regis favore & auxilio missus est, ration Provisionis a Domino Papa impetratae. Quam Ecclesiam Dominus Episcopus cuidam Clerico, videlicet Magistro Simony de Londino, Poenitentiario Episcopy Dunelmensis, praecontulerat vacantem. Unde Episcopus Lincolniensis commotus, Dominum Regem per Huntund. & Legr. Archidiaeonos diligenter admonuit in Wallia adhuc commorantem, ut Deo gratus, de sibi tam inopinata victoria, tam enormem excessum corrigere festinaret, ne forte Dominus iratus risum verteret in moerorem. Quibus Rex: securus respondeo, Quia appellatum est. Nec debet quicquam pendente appellatione innovari. Nec quicquam attemptavi nisi Jurisperitorum consilio, & Apostolica fultus authoritate. Cui unus Archidiaconorum respondit: Domine Rex, Dominus noster Episcopus Lincolniensis privilegium habet ab Apostolica seed concessum, quo usus est, quod nulli per Apostolicum mandatum teneatur providere, nisi fiat illius privilegii mentio specialis. Sed in hujus Papalis mandati tenore, quo utitur praedictus Johannes, ration cujus se in dictam Ecclesiam, vestro confisus ad jutorio, violenter intrusit, nulla sit dicti mentio privilegii. Quapropter non tenetur Episcopus Lincolniensis ipsi in hoc ca • u respondere, praesertim de collatione Ecclesiae de Thame, quam vacantem alii rite praecontulerat. Et esto, quod nullum tale habuisset privilegium, absurdum est, ut aliquis se ingerat in possessionem alicujus Ecclesiae inconsulto Episcopo Diocaesano, nedum invito, licet Papali confisus authoritati, cum omnia velit Dominus Papa fieri ordlnate. (So little did they value the Popes illegal Provisions of this kind.) Et quid opus discordiae vel injuriae jam sic attemptatae? Pro meritis ipsius Johannes praecellentis, circumspecti & competenter literati, ad petitionem vestram & suam inclinabitur de facili Dominus noster Lincolniensis, ut provideatur eidem in tanto, v • l uberiori beneficio, & erit collatio utrobique licita & honesta. Et ne secus fiat, humiliter & devote postulat Dominus noster Episcopus, qui praeparatus est in omnes suae Ecclesiae dignitatis laesores et invasores, anathematis sententiam fulminare. Quod cum audisset tam dictus Johannes, quam Rex & ejus consiliarii, ait Johannes: Domine mi Rex, absit ut per me inter tam nobiles personas discordia, vel aliqua perturbatio oriatur. Cedo patienter. Satis mihi Dominus ad beneplacitum suum, vita vestra comite, providebit. Sed cum Rex dilatione •• accepisset, dispositis disponendis in Wallia, & relictis ibidem Walleranno Theutonico, & aliis prudentibus, & potentibus viris, ut Castris adificatis, infirmiora terrae roborantes, armis & militia communirent, venit Londinum laetabundus. Venit & illuc dictus Episcopus, paratus infer sententiam in ipsum Johannem specialiter, & omnes suae Ecclesiae, & libertatis perturbatores. Quod cum dicto Johanni innotuisset, venit ad Regem humiliter, & ait: Domine mi, ecce ad manum Lincolniensis Episcopus vehementer perturbatus, ne occasion mei amplius dissidium oriatur, vel scandalum ventiletur, resigno Ecclesiam illam litigiosam. Quod cum Rex audisset, timens ne juxta verbum Episcopy, aliquando secus quam deceret impetuosi, quem ad hoc in procinctu vidit praeparatum, subiret exilium, Episcopatu suo Interdicto, rigorem quem conceperat, mitigavit, nec dedit amplius Johanni cornua; quem vidit renuentem. Quapropter meruit idem Johannes uberiori beneficio, scilicet Ecclesia de Maydnestan, Rege largiente protinus investiri, & eodem anno, Ecclesiae de Hovedene uberrimae possessione ampliari. Episcopus igitur mitigatus, Rege postulante, in publico praedicans, utpote in cujus pectore reconditae sunt claves scientiae, hanc utriusque humilitat m satis eleganter commendavit, faciens inter caetera comparationem radiorum solarium, qui sunt rectissimi ad Regalem & regularem justitiam. Videns autem Rex Episcopy mentem jam been pacatam & pacificatam, controversiam nimis damnosam & inhonestam, motam inter ipsum Episcopum & Abbatem Westmonasteriensem, pro Ecclesia de Heswelle, cupiens sedare, non permisit Episcopum recedere, donec omnia procurante prudenter id Abbate, foeliciter pacificarentur. Cessit igitur Ecclesia illa de Heswelle in possessionem Westmonasteriensis, reservata praesentatione vicariae ipsi Episcopo. In quo facto magnum suscepit Ecclesia Westmonasterii utilitatis & honoris incrementum. Auxerat igitur absque illo non minimo commodo, Abbas ill Richardus Abbatiam suam redditibus trecentarum Marcarum annuarum, strenuitate sua in perpetuum adquisitis.

But the greatest and longest-lasting controversy, between the Bishop and his Chapter, wherein the King had an interest, formerly touched) still remained undecided, thus described by Matthew Paris.

Remansit autem adhuc controversia damnosissima & indecentissima inter ipsum Episcopum Lincolniensem, & ejus Capitulum Lincolniense. Unde aliqui Canonicorum ibidem praesentes, scilicet Londini, ab Episcopo adeo fatigati sunt & damnificati, quod coacti sunt unam chartam monstrare, & tenorem ejus in communi dilucidare, ut Ecclesia Lincolniensis necesse habeat jugum subire novae servitutis hac occasion.

Cum ante conquestum Angliae fuisset sedes Episcopatus, qui nunc Lincolniae, apud Dorkcestriam, & meritis Episcopy tunc praesidentis exigentibus, & locus a Domino Papa anathematizaretur, & Episcopus deponeretur, ( for Simony ) vix remanserunt tantae rei post multos annos vestigia, & sic desiit tam sedes quam cura Episcopalis tempore diuturno. Tempore igitur Will. Rufi Regis Angliae, filii Will. primi, destructae fuerunt multae Ecclesiae in Nova Foresta, ipso sic jubente. Sed tandem poenitentia ductus, consilium salubre concepit, in reconciliatione illius peccati, jam dictum Episcopatum nobilem restaurare et ampliare, et locum in melius commutare. Empta igitur quadam terra, vel commutata a quodam nobili, M. • e Gaunt, qui cum Patre suo venerat in Angliam ad conquestum, & illam acceperat in sort retributionis post victoriam, fundavit dictus Rex Wilhelmus secundus Ecclesiam, quae nuncest Lincolniae. Qua perfecta, vocavit duos Cardinales Legatos, qui accepta potestatis plenitudine super ordination Episcopatus & Ecclesiae illius a Domino Papa affuerunt. Et convocatis octo Archiepiscopis, & sexdecim Episcopis, ordinari fecit solenniter nimis ipsam Ecclesiam, & statui ejus Canonicos, scilicet saeculares, & eorum redditus & portiones distingui & assignari, ut sub Episcopo & Decano ordinate & honorifice sub certa disciplina in perpetuum deservirent, & permaneret ordinatio • all • s ac tanta, tot Sanctorum Patrum authoritate, Apostolica quoque pagina communira in perpetuum inviolabiliter duratura. Fuit autem ordinatio talis, Quod Episcopo ordirato, & Canonicis in suis possessionibus constitutis, ex tunc ordinate & disciplinate Deo & ejusdem sacratissimae matri nocte{que} die{que} deservirent. Quorum Canonicorum si quis a • ramite discipline • d viaret, & correptus non corrigeretur, per Decanum visitatus puniretur, nihil prius Capitulum pertimens & increpationem in ipso factam. Si autem • ec sic se corrigeret, privaretur per annum suo beneficio, vel per biennium, secundum quantitatem delicti. Quod si adhuc rebellis fuerit, advocaretur Episcopus in adjutorium, ad coercendum induratum. Quod si adhuc obstinatus incorr gibiliter recalcitraret, ipse Rex privatum ab omni beneficio poena graviori puniat. Et cum omnibus talis ordinatio complacuisser, in scriptum redacta est, et Apostolica authoritate roborata, et inscripserunt. Et dedicata Ecclesia, omnes qui praesentes erant solenniter excommunicarunt omnes hujus ordinationis perturbatores. Unde Canonici dicunt, quod ex quo Decanus nec est negligens, vel nescius, vel impotens visitandi delinquentes, & excessus corrigendi, unjust & impudenter se ingerit Episcopus ut visitationes exigat, nec videtur penitus illaesus a mucrone sententiae tam solenniter latae a tot sanctorum multitudine. His auditis, Rex partem se vendicavit habere in hujus causae negotio: unde pars Episcopy & Capituli in magna parte infirmata est. Nec potuit propter talis repaguli impedimentum res optatum finem pac •• componendae sortiri, sed dilationis coepit sumptuosam expectationem.

During this controversy between this Bishop and his Dean and Chapter, there arose a new hot angry contest between the Bishop and Monks of Canterbury, about Jurisdiction and Visitation, wherein they excommunicated one the other, and yet slighted these their mutual Anathemaes, as ridiculous Nullities; thus transmitted to posterity.

Profluentibus eorundem dierum decursibus, Rege adhuc in transmarinis commorante, orta est gravis contentio inter Conventum Cantuariensem, & Episcopum Lincolniensem, hoc modo. Quidam Clericus exegit importune nimis ab Abbate de Barden • ia, quoddam debitum, de debitis antecessoris ejusdem Abbatis. Cumque oriretur super hoc controversia, Archidiaconus Lincolniensis desiderans quandam Pontificalem dicti Abbatis & ejus Conventus, qua diu quiet gavisi sunt, dignitatem enervare, ait Clerico memorato dictum debitum exigenti: Conquerere mihi graviter & solemniter in hac tibi illata injuria, & ego edomans ipsos Monachos indomitos adversarios tuos, omne tibi debitum restituam, violenter ab eis, si sic oporteat, extorquendo: ( good Archdeacon Justice. ) Ipse igitur, juxta cavillatoris consilium, gravem de Abbate & Monachis reposuit in propatulo coram Archidiacono super hoc querimoniam. Citavit igitur Archidiaconus Abbatem, ut coram eo compareret, etiam in sua libertate, responsurus, & super hoc juri pariturus. Quod cum videret Abbas hoc esse juri Ecclesiae suae & consuetudini contrarium, contradixit appellando. Archidiaconus igitur repulsum jure se videns, citavit Abbatem, ut alibi compareret: Abbas autem noluit, innitens priori Appellationi suae. Sciebat enim ipsum insidiari ei, & nihil aliud quaerere, nisi suae libertatis perturbationem & infirmationem, tali nacta occasion, pluribus edoctus argumentis praeteritis, & nunc certior inchoatis. Noverat etiam experimento evidenti, quod si haec causa usque ad Episcopum ascenderet (quod Archidiaconus versute quaerebat) foret illi Episcopus favorabilis in subversionem libertatis Monachorum, qui habebatur Religiosorum persecutor generalis, praecipue tamen quibus potuit adversari privilegiatorum. Archidiaconus igitur, quaerens discordiae seminarium ventilandae, super hoc conquestus est Episcopo, nodum in scirpo perscrutando. Citavit igitur Episcopus Abbatem, ut multiplicibus his excessibus responderet. Abbas igitur, immobiliter innisus Priori suae appellationi, noluit huic citationi obedire, sciens ipsum ad iram praecipitem, & Archidiacono suo in hac causa nimis favorabilem. Stomachatus igitur, & ira plusquam deceret intumescens Episcopus, statim quasi contumacem, dictum Abbatem excommunicavit. Quod Abbas patienter sustinens, humiliter sententiam servavit, ne in posterum de contemptu puniretur. Post haec, non multis diebus elapsis, misit Episcopus visitatores ad Bardenay, personas videlicet saeculares, potius paratos in Monachos protervire, quam excessus, si quos invenirent, corrigere: Noluerunt igitur ipsos admittere, tum quia ex parte Episcopy venerunt adversari, ex adversario manifesto destinati, tum quia missi saeculares ordinis Monastici ignari penitus extitere, tum quia Abbas eorum, qui erat ipsorum pastor & capitaneus, per quem deberet eorum consilium solidari, sententiae vinculo per ipsum Episcopum fuerat innodatus. Ipsos igitur visitatores protervius instantes, & jam objurgantes, & violentam manuum impositionem sese exponendo provocantes, repulerunt ipsi janitores, & extra portam repulsos excluserunt, dicentes: Petimus humiliter, ut citius recedatis, antequam irruant in vos, nobis etiam invitis, multi ad hoc ardenter animati, quorum impetus non poterimus refraenare. Ipsi autem comminantes recesserunt, & super his Episcopo conquesti, de magnis majora loquentes, dicebant; Monachos armatos habuisse ad irruendum in eos, quos etiam ministri Monachorum baculaverant, ut asserebant, veritatis metas impudenter transgredientes. Episcopus igitur supra modum ad iram provocatus, comminatus est Abbati & Conventui ruinam & confusionem, ad posse suum se praeparaturum. Abbas igitur, multo moerore perculsus, arctius quid agendum cogitabat. Per inquisitionem igitur certificatus, quod Conventus Cantuariensis privilegium habebat appellationes recipiendi & tuendi, vacante seed Papali, ad refugium talis remedii convolavit, reponens gravem super tali gravamine querimoniam. Indignatus idcirco Episcopus, convocatis A. Episcopo Cunerensi, & quibusdam Abbatibus Nigri ordinis, scilicet Ramesis & Burgi, in sua Diocaesi existentibus apud Herefordiam, memoratum Abbatem de Bardenay absentem, nec pro se responsalem habentem, quasi convictum & contumacem, eo quod videbatur ei ipsum non rite in appellatione sua processisse, & ipsi quasi Episcopo suo prius non fuisse conquestum, ignomunose nimis deposuit. Significavitque Conventui de Bardenay, quod in nullo ei obedire tenerentur, sed merito pro cassato & deposito eum, necnon & excommunicato, haberent. Quod cum Conventui Cantuariensi innotuisset, quod scilicet memoratus Episcopus Lincolniensis privilegia sua tam contemptibiliter violasset, convocatis & congregatis quinquaginta Presbyteris ipsius Diocaesis, in pleno Conventu, in quo quinquaginta, vel etiam plures Monachi Sacerdotes habebantur, candelis accensis, pulsatisque omnibus campanis, ipsum Episcopum Lincolniensem, quasi ingratum, et Ecclesiae, cujus Suffraganeus esse comprobatur, rebellem, solenniter excommunicavit. Episcopus autem, ut viderat talis Literas mandati, ipsas ad pedes suos projectas viliter conculcavit, non sine hoc videntium vehementi admiratione, propter effigiem beati Thom • impressioni cereae consignatam. Et adeo in vehementem iram excanduit, ut omnibus diceret audientibus: Non quaero ut aliter orent Monachi pro animamea in aeternum. Et convitiis affectum ipsum Nuncium capi praecepit. Quod cum ministri, ob reverentiam Sacerdotii (Sacerdos enim fuit qui mittebatur) hoc facere tardassent & trepidassent, eundem Presbyterum a domo sua, quasi vile mancipium, vel etiam latronem, praecepit expelli. Unde magis reddidit omnes attonitos & admirantes, qui in domo erant, viros discretos & literatos. Quia etsi nulla alia causa subesset, posset rationabiliter ill Sacerdos ipsum Episcopum super violenta manuum injectione accusasse. Dictus autem Episcopus, Monachorum sententiam parvipendendo, imo viiipendendo, non omisit celebrare, Ecclesias dedicare, et alia Pontificalia officia exercere: non perpendens, quod ex contemptu, etsi injusta sit sententia, robur tamen indeformidabile posset sortiri justitiae.

Revolventibus eorundem dierum circulis, Episcopus Lincolniensis nuncios suos solennes, clericos & discretos, ad Romanam curiam, ex una parte, & Conventus Cantuariensis, ex alia parte, ad dirimendum litem inter eos ventilatam, destinarunt. Qui super hoc talem diffinitionem meruerunt reportare.

INNOCENTIUS Episcopus, servus Servorum Dei, dilectis filiis, Conventui & Priori Ecclesiae Christi Cantuariensis, salutem & Apostolicam benedictionem. Exhibita nobis venerabilis fratris nostri Episcopy Lincolniensis petitio, continebat, quod cum vobis contendentibus jurisdictionem Metropolitani, quam ad vos, Cantuariensi seed vacante, in provinciam Cantuariensem, tam ex privilegio sedis Apostolicae, quo nunquam adhuc usi fuistis, quam de jure communi, pertinere dicitis, in eum & suos subditos committendo eorum causas & appellationes ab eis interpositas exercere: ipse grave sibi ex hoc prjudicium generari conspiciens, ad sedem Apostolicam, cujus interest quaestiones tam arduas, Metropolitana seed vacante, dirimere, provocasset; vos in eum & in ejus subditos, suspensionis & excommunicationis sententias, occasion hujusmodi, pro vestrae voluntatis arbitrio promulgastis. Quare nobis humiliter supplicavit, ut provideri sibi super hoc paterna sollicitudine curaremus. Volentes igitur ex officio nostro sic eidem Episcopo & suis subditis subvenire, quod jus alterius non laedamus, universitati vestrae per Apostolica scripta mandamus, quatenus infra octo dies post receptionem praesentium, absque vestro & partis alterius praejudicio, relaxetis praedictas sententias ad cautelam. Alioquin venerabilibus fratribus nostris Archiepiscopo Eboracensi & Episcopo Dunelmensi, damus literis nostris in mandatis, ut ipsi ex tunc sine praejudicio partium, tam super petitorio, quam etiam super possessorio, sententias relaxent easdem, contradictores per censuaram Ecclesiasticam appellatione postposita compescendo. Datum Anagniae, decimo Calend. Septembris Pontificatus nostri Anno Primo.

The Bishop of Lincoln excommunicating the Monks of Bardeny on the one part, and the Prior and Monks of Canterbury excommunicating the Bishop and his Officers on the other, concerning which both sides appealed; the King thereupon, as Supreme moderator in such cases, issued forth this Prohibition to the Archbishop of York and others (who had then the government of the Realm in his absence) not to apprehend, or cause to be apprehended any of those Monks, by pretext of any excommunication of the Bishop of Lincoln, or other suffragans of the province of Canterbury after the Appeal exhibited, till himself, then in France, should return into England, to hear and decide their difference.

REX Eborum Archiepiscopo, Carl. Episcopo & W. de Cantil. salutem. Mandamus vobis, quod nullum de Monachis Abbaciae de Bardenay capi faciatis, aut capi permittatis occasion alicujus sententiae in eos latae per Episcopum Lincol. vel alium suffraganeum Cantuariensis Ecclesiae post Appellationem interpositam, et ad sedem Cantuar. ad tuitionem. Et de aliis excommunicatis per dictos Suffraganeos post hujusmodi appellationem, sub dissimulatione pertranseatis, donec in Angliam redierimus, ita quod non capiantur. Teste Rege apud Burl. x. die Julii

He likewise issued this ensuing Writ to them to seise all the appropriate Benefices belonging to the Abby of Bardeney during the vacancy, into his hands, as belonging to him and his predecessors by their ancient Royal Prerogative, reserving to the Monks only their usual reasonable Estovers, and that they should repair the House & Church.

REX Eborum Archiepiscopo, Carl. Episcopo & W. de Cantilupo, salutem. Cum omnia beneficia Ecclesiastica ad Domum de Bardenay spectantia & usibus Monachorum appropiata, domo praedicta vacante, ad custodiam nostram de Iure spectare noscuntur, sicut et tenementa eorum laica, miramur vehementer quod praedicta beneficia in manum nostram non cepistis, sicut capi consueverunt in hujusmodi domibus vacantibus in manus praedecessorum nostrorum temporibus suis. Et ideo vobis mandamus, quod praedicta beneficia in manum nostram capi faciatis, a monachis solitum & rationabile estoverium suum inde, & aliis ad domum suam pertinentibus exhiberi, & Ecclesiam & domos ejusdem Abbatae sustentari faciatis, & residuum in manu nostra retineatis. Teste ut supra.

King Henry being beyond the Seas (in France ) when this controversy happened, the Bishop of Lincoln, with the rest of the suffragan Bishops of the Province of Canterbury, by their petition, complained to him against these proceedings and other vexations of the Prior and Monks of Canterbury, as prejudicial to their Churches, Ecclesiastical liberties, and mere Innovations, tending to the disturbance of the public peace of the Realm: Whereupon the King, not having then and there leisure, to hear and determine this difference with the advice of his Nobles, by virtue of his Ecclesiastical Prerogative, sent this memorable Prohibition, to stay all proceedings between them till his return into England.

REX Dominis Cistriensi, Exoniensi, Eliensi, Sarr. Linc. Wigorn. & Roff. Episcopis, salutem. Etsi sedem Cantuar. Ecclesiae in sua velimus libenter tueri libertate, & Priorem & monachos ejusdem Ecclesiae syncerae Charitatis brachiis amplexemur, nolumus tamen, nec nostrae fuit intentionis aliquando, quod favor noster eis impensus, vobis aut alicui vestrum cedere debeat in dispendium, aut caeteris Ecclesiis de regno nostro, quibus praesidetis in laesionem redundare; Vestrae igitur petitionis instantia pulsati, & sicut decuit eidem propensius inclinati, auditis & intellectis plenius, quae per Magistrum Girardum de Wesebam. nobis significastis super molestiis, quibus ut asseritis, dicti Prior & Monachi intendunt vos non solum fatigare, sed & statum regni nostri evidenter immutare, cum sine consilio vestro & aliorum Magnatum nostrorum de regno nostro, in partibus remotis agents, non possumus ad praesens aliquid certum super praedictis ordinare: Damus in mandatis Eborum Archiepiscopo, Carli. Episcopo, & W. de Cantilupo, quod ipsos Priorem et Monachos nichil insolitum, nichil novum, vel aliquid quod temporibus praedecessorum nostrorum et Regum Angliae et nostro usi non fuerint, in Cleri et regni nostri perturbationem seu praejudicium libertatis alterius Ecclesiae, permittant attemptare, quousque in Angliam revertamur. Dictis etiam Priori et Monachis damus in mandatis, quod articulis universis, quibus vos indebite fatigare nituntur interim supersedeant, et adventum nostrum patienter expectent. Teste Rege apud Burd. 26 die • unij.

About the same time there hapnning a controversy between the Bishop of Aquen in France, and the Citizens (then under the Kings obedience) he slaying one, and imprisoning three others of the City, upon the Citizens petition, the King cited the Bishop to appear before him by virtue of his Ecclesiastical praerogative; after which he authorized J. Mansel, as his delegate, to hear and determine these differences; and prohibited the Bishop in the mean time to molest the Citizens again, under pain of incurring his Royal displeasure, by these his Letters Patents.

REX ad querimoniam proborum hominum de Aquis, fecit summoneri Episcopum Aquensem, quod sit coram eo responsurus, quare hostiliter invasit praedictos homines, in enorme dedecus Regis, et ejus dignitatis laesionem, et • x eis tres caepit, et unum occidit. Et praefixus est dies apud Burdeg. quinto die Natalis Domini. Teste Rege apud Burdeg. 15. die Decembris.

Idem dies praefixus est praedictis Civibus, & ibidem ad prosequend▪ contra Episcopum praedictum. Teste ut supra.

REX proposuit in proximo mittere J. Mansel, ad partes Aquenses pro quibusdam negotiis suis ibidem expediendis. Et visum est Regi et consilio suo, quod inter caetera agenda sua, audiantur coram eodem Johanne & aliorum fidelium Regis, quos assumet, contentiones ortae inter Episcopum Aquensem, & Cives Aquenses, & per ipsos si poterit fieri terminentur. Et etiam mandatum est eidem Episcopo, quod non oportet quod propter ease contentiones accedat ad Regem in Octabis Purific beatae Mariae, sed coram eis quod justum fuerit recipiat & faciat. Et inhibitum est eidem Episcopo, ne iterum eos molestet, sicut vult Regis vindictam evitare. Teste &c. Item mandatum est Civibus Aquensibus super eodem negotio.

The King having the year before, denied the Cistercian Monks leave to go to a General Chapter for denying him an aid▪ this year granted this royal License and Protection, to the Provincial of the Monks, to send over one Abbot or two Monks of that Order, to visit certain houses of their Order in England, which they could not do without his special authority.

ABBAS de Savinaco habet licentiam, quod possit mittere aliquem Abbatem de ordine Cisterciensi quem volu rit, vel duos Monachos ejusdem ordinis in Angliam, ad quasdam domos de praedicto ordine Visitandas. Et ideo mandatum est omnibus quod praedicto Abbati, sive praedictis duobus Monachis, in veniendo▪ in Angliam, ibidem morando, a • t inde recedendo nullum faciant impedimentum aut gravamen. Et habet inde literas Domini Regis Patentes. Teste Rege apud Burd. 31. die Januarii Anno Regni sui 27.

The King granted special privileges to his Clerks of Chancery (being then Clergy men) to receive Provisions of benefices, and be discharged from residing actually on them, which the King ratified by this Patent, notwithstanding any former mandate of his to revoke them.

REX Eborum Archiepiscopo, salutem. Ut paternitati vestrae plenius constet, quod non fuit aliquando intentionis nostrae, quod gratias, quas dilectis Clericis nostris G. de Wulward. & sociis suis Clericis de Cancellaria nostra, vel etiam aliis semel concessimus, de provisione facienda, per aliquas literas nostras vobis postea directas revocassemus, aut potestatem vobis inde subtraheremus; vobis iterato man damus, quod in forma qua pro singulis eorundem Clericorum nostrorum, vobis alias scripsimus, non obstante aliquo mandato nostro contrario (quod quidem non recolimus, vobis fecisse) quam cito poteritis eis provideatis Provisionem Nicholai Lungespe, si oportunitas se obtulerit, quodei providere possitis, sicut alias vobis mandavimus, provisioni dictorum Clericorum nostrorum de Cancellaria nostra tantummodo praeferentes. Teste Rege apud Burd. primo die Junii.

The King whiles in France sent this Writ to the Archbishop of York then Custos Regni, to confer Benefices that should fall void on such Clerks of his, who to their great danger and expense, continued with him, and incurred many various casualties in his services beyond the Seas, commanding them all in general, and one of them only in special by name, to be first provided for in this kind.

REX Eborum Archiepiscopo, salutem. Non est Admiratione dignum si praecipue Clericorum nostrorum invitamur promotioni, velimusque eis beneficia conferri, qui nobiscum in partibus transmarinis in variis casibus & fortunis permanserunt, & adhuc in eisdem partibus nobis assistunt; pro quo licet plurium petitionibus inclinati pluribus provisiones concesserimus, de beneficiis Ecclesiasticis eis conferendis, volumus tamen praescriptos Clericos nobiscum ibidem morantes caeteris omnibus ad beneficia Ecclesiastica, de dono nostro obtinenda praeferri. Quocirca paternitati vestrae mandamus firmiter injungentes, quatenus eisdem Clericis nobiscum, ut praediximus, in servicio nostro commorantibus, ex quo vacare continget secundum continentiam Literarum suarum, de provisione vobis directarum, prae omnibus aliis beneficia Ecclesiastica conferatis, scilicet praebendalia & alia loco nostro. Inter quos solum Will. Hardel. praecipue volumus nominari. Taliter in hac parte vos habentes, quod praedicti Clerici nostri pro laboribus suis immensis fructum reportent, & utilitatem, & vos specialiter ex hoc habere debeamus commendatos.

In these days, such Ladies who held Castles and Lands of the King in Capite or by Knight service, presuming against Law and custom, to marry themselves to whom they pleased without the Kings privity or license first obtained, the King thereupon issued this Writ to the Archbishop of York and others, (who had the custody of the Realm during his absence in France ) to seise the Castle of Warwick, and such other lands as they should think fit, more then the ordinary security, as a pledge; that Margery the Earl of Warwicks sister, should not marry without his license, under pain of forfeiting the said Castle and lands so pledged, to the King and his Heirs.

REX Eborum Archiepiscopo, Karl. Episcopo, & W. de Cantelupo, salutem. Cum per experientiam didicimus, quod quamplures Dominae Regni nostri, spreta securitate, quae per legem & antiquam consuetudinem Regni Angliae capi solet, & debet ab eis, ne se maritari permitterent sine consensu et voluntate nostra, non requisito super hoc nostro assensu, quibuscunque voluerunt indistincte se fecerunt maritari, unde tam nobis quam Coronae nostrae et dampnum et opprobrium emerserunt. Et quia nobis et dignitati nostrae volumus acrius a similibus praecavere, ne futuris temporibus nobis et Haeredibus nostris, per hujusmodi praesumptionem et insolentiam dampnum inevitabile generetur: Vobis mandamus firmiter injungentes in fide qua nobis tenemini, quatenus sine dilatione a Margeria sorore quondam Comitis War. quae est una de generosoribus mulieribus Regni nostri, & Castrum habet ingentis fortitudinis & situm versus partes Marchiae, pro quo nobis nullatenus expediret, quod aliquem in virum acciperet, nisi de ipso tanquam de nobis ipsis confiderem, Castrum de War. & de terris suis, quas ipsi eligetis in plegium capiatis, praeter securitatem debitam, quod ipsa nulli viventium,

Vindication of Ecclesiastical Volume 3