PuritanSearch

REX Eborum Archiepisco, Karleolensi Episcopo & W. de Cantilupo, salutem. Audivimus nuper, quod Archid. Oxford. ab Ecclesia nostra Sanctae crucis extra Oxford. quam Pontius de Pontibus tenet, annuam exigit procurationem, quae retroactis temporibus, ab eadem non solet erogari. Et quia libertati nostrae non minimum derogaretur, si praedicta, nobis inconsultis, novam ac insolitam subiret servitutem, non permittatis quod idem Archid. pro suo voluntatis arbitrio, praedictam extorqueat procurationem. Taliter vos habentes in hac parte, quod ex hoc sicut de folita sollicitudine vestra singulis agendis nostris vigilanter adhibita, vos habeamus specialiter commendatos. Teste Rege apud Burd. 22. die Aprilis.

The Archbishop of Cassals in Ireland intending to sue his suffragan Bishiops, the King sent this Writ to his chief Justice there, to permit him to sue them only for the spiritualties of their Bishopric, but expressly to prohibit him to sue them for their Temporalties and Lands belongnig to his Crown and Dignity, and not to seise any of them into his hand upon the Archbishops mandate, without his special royal precept.

REX M. filio Geroldi, salutem. Mandamus vobis quod si Casserensis Archiepiscopus impetat H. Limiricensem, G. Lismorensem, D. Lannensem, B. Artfertensem, & C. Imilensem Episcopos suffraganeos suos, super spiritualitate Episcopatuum suorum, in nullo vos inde intromittatis, nec permittatis, quod idem Archiepiscopus inquietet ipsos Episcopos, super terris et rebus temporalibus spectantibus ad Coronam et dignitatem nostram, nec vos ad mandatum praefati Archiepiscopi manum mittatis ad eorum temporalia, sine specially praecepto nostro.

Teste Rege apud Westmonast rium XIII die Octobris.

Per G. dispenser.

The King having expended his Treasure in his unfortuate Wars in France, scutagium per totam Angliam fecit extorqueri; non sine multo gravamine Anglorum, pro scuto tres marcas, vel ut alii volunt, viginti solidos, extorsit: which being not sufficient to supply his necessities, Significatum est eo tempore districtus, & amicabilter supplicatum Archiepiscopo Eboracensi, a Rege Anglorum, ut ipse Archiepiscopus omnes Abbates Angliae ordini Cisterci • nsium subjacentes, in unum authoritate Regis congregaret, & congregatos dulcibus affatibus conveniret. Deprecans attentius ex parte ejusdem Domini Regis, pro Regni promotione in partibus transmarinis militantis, & etiam personam suam casibus belli ancipitis exponentis, ut eum in exhibitione pecuniae efficater promoverent, & juvarent promovendo. Cui illi in unum congregati, responderunt: In quo, domine? At Archiepiscopus: In parvo. Et cum inquisissent Cistercienses: In quo parvo? Ait Archipraesul: In tanta pecunia quantam potestis habere pro lana vestra anni unius. Similis factus dicenti,

Da mihi animas, caetera tolle tibi.

Non enim posset quis alimentorum penuriam per paucos dies tolerare, & vitae carere sustentaculis, quin animam exhalaret. Sed verbum Regis positum fuit in o • e Archipr • sulis.

At ipsi Cistercienses, comperientes sibi parari laqueos & damnum imminere, prudenter responderunt in hoc modo. Domine Archiepiscope, novit authoritas vestra, quod nos omnes membra sumus unius capitis, nec possumus sine nostro generali Cisterciensi. capitulo istud, quod ex parte Domini nostri Regis petitis, concedere. Item, esto quod celebraretur in praesentiarum capitulum generale, novimus, & novisse tenetur discretio vestra, quod non licet nobis quempiam juvare ad bellum gerendum, per quod sanguis effunditur, praecipue Christianus, ne juvantes ad hoc propter horrorem sanguinis irregulares efficeremur. Sed efficacibus & indefessis prec • bus, Eleemosynis, & aliis operibus pietatis ipsum dominum & patronum nostrum animo libenti juvabimus. Et indubitanter credendum est, quod sic melius & certius praevalebit, & gloriosius triumphanti, coeleste juvamen, nisi vacillet fides, quod absit, sibi sentiet profuturum. Quibus cum Archiepiscopus torvo aspectu & adverso vultu respondisset, dicens: Qua front ipsum Regem in necessitatibus vestris aliquid rogabitis, qui ei sic tergiversando supplicanti in instanti articulo respondetis? Ait quidam Abbatum Cisterciensium: Domine, recolimus, quod quando consecrabatur in Regem, juravit se cuilibet justitiam exhibiturum. Non petimus ab eo quicquam speciale, non potest nec debet illud nobis denegare, quod juratum est generale. Nos justo regat moderamine, gravamen nullum contra justitiam inferendo. Si autem pro salute animae suae suorumque antecessorum, & statu Regni sui, aliquod bonum speciale nobis contulerit, sinum pandimus gratanter recipientes. A resolute answer of ungrateful covetous Monks. Hereupon,

Ipso quoque anno non permissi sunt Abbates Cisterciensis ordinis transfretare, ad generale capitulum nunc, eo quod eodem anno (a Rege rogati de lanarum suarum exhibitione, eum juvare noluerunt) nec voluerunt, timentes sibi a Regis fatellibus, maxim per mare, quasi ipso Rege nesciente, eo quod lanas suas unius anni, ut dictum est, negaverunt, laqueos praeparari: se igitur eleganter per procuratores excusarunt, ne viderentur talia procurasse.

Per idem tempus, videlicet in crastino Sancti Micah • lis, dedicata est Ecclesia Conventualis Canonicorum de Waltham, ab Episcopo Norwicensi, solemniter valde, assistentibus aliis plurimis Episcopis, Praelatis, & Magnatibus venerabilibus: statim post dedicationem Ecclesiae Sancti Pauli Londinensis, ut peregrinantes hinc inde indistanter remearent. Eodemque tempore, Adam Abbas de Wareduna, confirmatus est in Episcopum Cunerensem. Qui Episcopatus est in Hibernia, subjacens Metropolitanae Diocaesi Archiepiscopi Armachani.

Eodem tempore, Griffinus filius Leolini in carcere fratris sui David tenebatur in arcta custodia vinctus, quem in dolo vocaverat ad pacificum concilium, sub ducatu Magistri Richardi Bangorensis Episcopy, & quorundam aliorum Nobilium Walliensium, propter quod facinus Episcopus ipse recessit a Wallia, ipso David excommunicato. (Who slighting his Excommunication as a vain scar-crow, thereupon the Bishop,) Veniens ad Regem Angliae, super hoc scelere nequiter perpetrato gravem reposuit querimoniam, postulans instantissime, ut Rex liberaret unjust a David nepote suo fratrem incarceratum, ne tanta talisque facinorosa transgressio remotas regiones Curiamque Romanam, in honoris Regii laesionem, macularet. Rex igitur David nepotem suum graviter super illa prodit one increpans, praecepit & persuasit efficaciter, ut fratrem suum liberans, famae suae restaurationem & absolutionis beneficium promereretur. Quod tamen procaciter David facere abnuit, Regi veraciter significans, quod si ipsum Griffinum a carcere liberaret, profecto nunquam Wallia pacis gauderet securitate. Quod cum Griffino innotuisset, Regi latenter significavit, quod si ipsum a carcere fratris potenter liberaret, terram suam ab ipso Rege teneret, fideliter inde ducentas Marcas annuatim cum gratiarum actionibus & obsequii retributione persolvendo, praestito super hoc fidelitatis juramento, & obside tradito specially: Insuper juvaret eum diligenter, omnes libi rebels Wallenses longinquos & indomitos subjugare. Quidam etiam potent ssimus Wallensium, nomine Griffinus, filius Madoch, adjutorium Domino Regi spospondit indefessum & securum, si Walliam intraret hostiliter, moturus bellum contra David fallacem & multis injuriosum. The King thereupon entered Wales with a great Army, subdued it without effusion of blood, and enlarged Griffin, who swore Homage and Allegiance to him.

Circa idem tempus, scilicet postquam generale Capitulum ordinis Cisterciensium solutum est, venerunt Abbates recedentes ab eodem Capitulo, hos rumores veraciter de adventu Regis Francorum ad illos venientis nobis nunciates, videlicet, quod mutato more Romanorum, scripserat Dominus Papa eorum Capitulo, orans eleganter, ut continue & instanter Domino preces funderent pro Ecclesiae statu vacillantis. Similiter, & quidam Cardinales, & alii potentes, hoc impreciabile munus ab eis flagitabant, ut scilicet Ecclesiae & suo statu roborato tutius Deo militando famularentur. Noverant enim, quod, eo quod Abbates ejusdem ordinis anno praeterito, ne ad Capitulum accederent, per bella fuerant impediti, tunc plenius ad Capitulum generale convenirent. Rex autem Francorum instantius aliis auxilium & precum instantiam postulabat, quia se senserat, postquam iter in Pictaviam moturus bellum arripuerat, nimis de corporis sui statu debilitatum & deterioratum, & alacritate corporali potius indigentem. Solus autem Rex Anglia, missis illuc nunciis solennibus, auxilium pecuniare ab eis instantius postulavit. Erant autem ibidem Monachi ab omni Natione Christiana quae sub coelo est. A quibus omnibus, non sine Anglorum, qui ibidem erant, confusion, solam meruit sine benedictione repulsam. Exigebat enim ab constitutis in Anglia lanas Abbatiis.

The King upon this denial and affront of theirs, by way of retaliation, Eodem anno, prohibuit Dominus Rex, ne lanae Cisterciensium Monachorum venales ad partes transmarinas ad suum commodum transveherentur, volens eos sic gravare & damnificare, eo quod eum transfretatum in Gasconiam, auxilio pecuniari nec voluerunt, nec etiam valuerunt, juvare.

Petrus de Supino, and Petrus de Rubeo, Pope Gregory's Legates and grand extorters of monies in England, Ireland, & Scotland, to maintain his Wars against the Emperor, departing speedily out of the Realm, so soon as they received secret tidings of this Popes death, (which was for some days concealed from the people) thereupon, Walterus de Ocra, Nuncius Imperialis, eos pedetentim insequebatur; iter suum equis non parcentes maturabant. Et cum transalpinassent, se in suorum parentum Civitates & domos clanculo receperunt, pecuniam, qua onerati venerant, in locorum abditis reponentes, praesentiam quoque suam non omnibus exponentes. Et cum nec ipsos, nec praedam eorum, praedictus Walterus liquido potuit invenire, nisi per levis famae sibila, haec omnia Domino suo Imperatori significavit. Dominus igitur Imperator per singulas Civitates Italiae ditioni suae subjectas, diligenter fecit indagari, qui fuissent illi Papales Nuncii vel Mercatores, qui ad subversionem Imperii et Reipublicae, & fomentum belli, per diversas Regiones, praecipue Anglicanam, fraudulenter collegerant pecuniam, ut Papae ipsam conferrent, & sic ei darent cornua & pruritum ad perturbandum Imperium. Fecit igitur ipsos capi, et captos arctius, quasi f • nestos inimicos, conveniri, et infiscata omni eorum substantia cum domibus et totius parentelae eorum, viris spectabilioribus cum uxoribus et liberis incarceratis, inquiri jussit district de summa pecuniae ad opus Papae collectae, per tabelliones et scripta penes Mercatores Civitatum, et conscios et consortes reposita, et omnia fecit prudenter restitui. Et sic miserabilibus personis Ecclesiasticis, sub alis Papalibus protegendis, penitus spoliatis, adversarii Ecclesiae majora gravamina fortius intulerunt.

The sudden death of this turbulent oppressive Extortioner, Pope Gregory the 9th. the decease of Celestine the 4th. in 12. days space after his election, and near two years vacancy of the Roman See before Innocent the 4th. his election, by reason of the Schisms amongst the Cardinals, and the Emperors interpositions, exempted England from Papal Exactions and Provisions above two years space. At last, Anno 1243. Die Nativitatis Sancti Johannes Baptistae, creatus est in Papam Dominus Sinebaldus Cardinalis, postquam vacaverat sedes Papalis per annum & novem mensibus. (Cardinales in unum propter metum Imperatoris congregati, elegerunt Senebaldum Cardinalem in Papam, virum in Decretis, & jure Canonico eleganter eruditum, pecuniae tamen non contemptorem, adds Matthew Westminster. ) Et die Apostolorum Petri & Pauli consirmatus est, & vocatum est nomen ejus Innocentius Quartus. Et confirmatus, statim confirmavit sententiam latam a praedecessore suo Gregorio in Imperatorem Fredericum. Creatus autem est Anagniae, unde Romani & Romanorum Imperator, quasi pro duplici injuria ipsi Papae moliebantur gravamina, & insidias paraverunt, & eo instantius, quia Imperator credebat Papam sibi favorabilem habiturum. Posuit igitur Imperator in transitibus viarum & portuum arctas custodias, & per mare galeias, ne Bullarnm portitores transmearent, libera transitu gratulantes. Nec multum post haec, Dominus Imperator duos fratres de ordine Minorum comprehendit, eo quod Literas jussu superiorum suorum, ad suscitandum bellum inter quosdam Magnates, praecipue contra Imperatorem, furtive detulerunt, et comprehensos jussit suspendi. They being the common Carriers of the Roman Pontifs Bulls and Letters of this nature, when their Legates or Nuncioes had no free passage.

This Pope treading in the foot-steps of his Predecessors, soon after his instalment dispatched a new Roman Harpy and Extortioner with extraordinary large powers into England, before he was sent for or expected, to fleece, yea fley the Clergy, Laity, Church, Realm, and dispose of all Ecclesiastical rents and preferments at his pleasure to the Popes kindred and aliens, as these ensuing narratives inform ns.

Circa idem tempus, misit Dominus novus Papa quendam novum in Angliam pecuniae extortorem, Magistrum videlicet Martinum, autenticum Popale deferentem, et habentem potestatem excommunicandi, suspendendi, et multipliciter voluntati suae resistentes puniendi. Qua roboratus potestate, suspendit Praelatos Angliae a collatione beneficiorum, donec voluntati Papali satisfactum fuisset, redditus ad opus Clericorum suorum et consanguineorum postulanti. Indignum tamen judicabat aliquem redditum suscipere, nisi triginta Marcas aut supra valentem, ne quisquilias colligere tantus vir videretur. Coepit igitur dictus Magister Martinus munera, praecipue palefridos concupiscibiles imperiose exigere et ertorquere a Praelatis, maxim a Religiosis, praecipiens per Literas district illi Abbati, vel illi Priori, ut ei equos, quales decebat specialem Domini Papae Clericum insidere, transmitterent: Contradicentes autem & excnsationes & causas negationis protendentes, etiam rationabiles, (utpote Abbatem de Malmesburia, & Priorem de Meriona ) suspendenda usque ad plenam satisfactionem, graviter punivit. Sedulus etiam explorator Ecclesias vacantes & Praebendas consideravit, ut ipsas patenti sinui Papalis indigentiae praesentaret. Inter quas dum Praebenda opima Sarisburiensis Ecclesiae, spectans ad Praecentorem, vacaret, invito Episcopo & nimis dolente cum toto Capitulo, manus rapidas eidem Praebendae statim injecit, et jussu Papae, cuidam puero nepoti suo, non sine multorum cordium amaritudine et stupore, contulit. Credebant enim multi & sperabant, quod Romana Curia a Deo multipliciter jam flagellata, froeno moderaminis suam avaritiam solitam aliquantulum saltem coerceret. But no Divine nor Human Laws, Judgments, Medicaments, could cure or allay this Roman Dropsy, Avarice, Rapine.

Matthew Westminster renders us this ampler and more particular account of his powers and proceedings. Circa idem tempus, consisus Dominus Papa nimis de Regis simplicitate & patientia, quendam novum pecuniae extortorem, non insigniis Legati redimitum, sed inauditis potestatibus communitum, nomine Martinum, transmisit in Angliam, qui se in solitum legatorum & Papalium Nunciorum & Clericorum receptaculum, scilicet in Novum Templum Londini, statim recipiens, potestatem suam, redditus recipiendi, et pecuniam multipliciter extorquendi manifestavit, et eam exercuit diligenter usque ad multorum cordium summam amaritudinem et conscientiarum laesionem. Habebat enim potestatem, collationem beneficiorum prohibendi donec ad votum suum, ipsi foret satisfactum. Qui exiles redditus quasi quisquilias, despiciens, opimis manus rapidas injecit: habebatque potestatem excommunicandi, suspendendi, & multipliciter voluntati suae, licet impetuose resistentes puniendi, & pro voluntate; quasi ipso die in Papali cancellaria, Bullatas Chartas autenticas more protulisset consueto. Unde a nonnullis, nec sine causa dicebatur, ipsum plures Chartas Bullatas sed vacuas, ad placitum suum scribendas, quod absit, detulisse. Coepit igitur memoratus Magister Martinus undique munera, praecipue palefridos concupiscibiles, & vasa pretiosa imperiose a Praelatis exigere, exigendo extorquere, maxim a Religiosisad opus suum (stulte enim orat qui sui obliviscitur) et ad opus Papae redditus et Praebendas praeelectas: utens hac odibili adjectione, non obstante privilegio, &c. Inter quas dum Praebenda opima quaedam Sarum vacaret, dictus Magister Martinus, sedulus explorator, avidas & aduncas manus injiciens, irrequisito, imo potius invito, loci ipsius Episcopo, contulit ipsam cuidam adolescentulo, Domini Papae nepoti. Similiter & alias ipsius Papae consanguineis, quibus idem Papa mirabiliter abundavit, collegit dictus Magister Martinus indefssus, non sine multorum peritorum stupore. All their comfort in the mean time was this good news; that, In octavis vero Purificationis Beatae Mariae Virginis, obiit vas superbiae, et omnis fomes contumeliae inter Dominum Papam et Imperatorem exortae. Johanne de Collumna, Cardinalis Romae. Qui vir Martius, & genere praeclarus inter omnes Cardinales, Castris & Palatiis necnon & Thesauris, & redditibus instauratus, claruerat potentissimus.

These unexpected new Grievances, Extortions, Provisions, Powers of the Popes avaricious imperious Agent, made the English to begin to meditate how they might totally cast off the insupportable Roman yoke of bondage; their grounds exciting them thereunto, and their proceedings therein, are thus presented to us by our Historians, being ushered in with the sad tidings then received from the Holy Land.

Dum autem in Syria tot mundi turbinibus genus humanum exagitaretur, in Anglia etiam & ejus confiniis,

Saevit in humanis divina potentia rebus.

Romana enim Curia, rubore deposito, tempore novi Papae nostri Innocentii quarti, secus quam speravimus, non desinebat per provisiones quotidianas, redditus impudenter extorquere. Exiit igitur (licet sero) murmur, in cordibus Anglorum diu conceptum et retentum, in manifestam querimoniam, et quasi parturientes loquuti, non poterant amplius sese continere. Patientia enim eorum desidiosa erat, et humilitas infructuosa, imo potius et damnosa.

Et in unum Convenientes totius Regni Nobiles, Regem efficacissime super hoc convenerunt, asserentes, se malle mori, quam amplius tales enormitates tolerare. Non enim eorum, neque antecessorum suorum intentio fuerat, quando contulerunt bona viris Religiosis & aliis locis pia consideratione constructis, ut ipsa ad arbitrium Papae viris Italicis ignotis, et eis quos noverant simoniis et usuris pollutos, et viciis multimodis, quibus non est cura, praedicatio, vel hospitalitas Christi fidelibus impendenda, contribuerent: as Masthew Westminster abbreviates their complaint, thus more at large recorded by Matthew Paris. Et in unum convenientium talis erat consideratio Regi et Regno intimanda.

Si mentis oculis intueretur Dominus Papa statum Primitivae Ecclesiae in Anglia; medium & praesentem, non concuteret Ecclesias & Ecclesiasticas personas, nec illas arctaret hujusmodi exactiombus & angariis, & quod suum non est, ab Ecclesiis non vendicaret, nec extorqueret. Praedicante enim in Anglia beato Augustino Anglorum Apostolo, Rex Athelbertus conversus ad fidem Christi, Londinen em, Roffensem, & Cantuariensem instituit Ecclesias. Hic Clericos & Sacerdotes, ibi Monachos apponens, assignatis illis specially patrimonio suo, terras & possessiones sufficientes ad sustentationem eorum, quos ad hoc solum deputavit, ut in locis sibi assignatis divina celebrarent, laudesque Deo die ac nocte & gratiarum exsolverent actiones, & eleemosynas, & alia pietatis opera exercentes, hospitalitatem pauperum sustentarent pro mensura facultatum. Consimiliter alii Reges in aliis Cathedralibus Ecclesiis & Praebendalibus, & Conventualibus, quod videri potest si decurratur ad eorum instrumenta & modos donationum. Nec adeo libertati dederunt hujusmodi possessiones, quin tria sibi reservarent semper propter publicam Regni utilitatem, videlicet expeditionem pontis et arcis reparationes vel refectiones, ut per ea resisterent hostium incursibus. Si igitur ista & consimilia dantur locis spiritualibus, & locorum Episcopis, tanquam certis personis, in Cathedralibus Ecclesiis dicimus, & Abbatibus, & Abbatiis, de patrimoniis & Laicis feudis Regum & Principum, quo jure poterit, praeter in juriam juris alieni, in alios usus praemissa convertere? Praesertim ad illos, ex quibus oriuntur caedes, & incendia, & sanguinum effusiones, cum dicente Petro, Domine, si percutimus in gladio? respondit Dominus, Converte gladium in vaginam. Item, si transmitterentur substantiae Clericorum Angliae ad Italiam, unde procurarent pontis & arcis refectionem, & expeditionem, si ingrueret necessitas? Unde sectarentur hospitalitates? Quo modo morarentur in certis locis sibi deputatis? Item, praeter alia mala, quae possunt evenire adeuntibus Curiam Romanam de Regno Angliae per satellites Imperatoris, unum quasi in evidenti est, & in promptu, quod cum terra Imperatoris non distabat ab Anglia nisi modico freto, quod transmeari potest uno fluxu & refluxu maris, & tendat jam Imperator ad partes illas, verendum esset, ne sic provocatus hostiliter Regnum ingrederetur, prout dixit Magister Walterus de Ocre coram Rege in communi colloquio Baronum Londini: supplicans ex parte Imperatoris devotissime Regem et Barones, quod non permitterent tallias fieri in Regno, vel a Clericis, vel a Laicis, in subsidium Domini Papae contra Imperatorem, inculcans mnl • oties, quod si secus fieret, sine pruritu tot accumulatis Regno bellis, scalperent se Rex & Regni Magnates usque ad ossa. Item, cum de voluntate & mandato & consilio Ecclesiae nuptui traderet Dominus Rex sororem suam Imperatori, ex qua proles suscepit, quas de stirpe nostra & Anglorum sanguine constat esse, quid aliud esset, contribuere contra Imperatorem, nisi confundere oriundos ex natione nostra? quod absit. Et quid aliud esset, nisi dare occasiones Imperatori, ne possit Domino nostro Regi subvenire in recuperationem terrarum suarum? Item, si attenderet Dominus Papa afflictions & jacturas, quas sustinuit Anglia per Ludovicum Regem Francorum, qui hostiliter ingressus est eam, qui nec pepercit Ecclesiis, nec Ecclesiasticis personis, sed omnia depraedatus est, ita quod vix poterunt hactenus Praelati Angliae respirare, non adderet afflictionem afflictioni super afflictos: imo consultius exigeret aestimationem damnorum, quae fuerunt illata Ecclesiae, & exinde promoveret exercitus suos in hosts, quod facere posset, etiam contradicente Rege Angliae, & sine convocatione Imperatoris contra Regem & Regnum. Item, aurum habet Ecclesia, Civitates, munitiones, & Castra, quae etsi non sufficiant contra tantum Principem, advocet ad manus suas beneficia Italicorum & Romanorum quae non modica contulit eisdem, tam in Anglia quam in aliis Regionibus: & ex eorum fructibus, quos ita beneficiavit, sumptus faciat hostiles, & non de nostris, scilicet de his quae nobis non contulit, imo soli contulerunt patroni, quantum in ipsis fuit, quos oportet de necessitate sustentare, si vergant ad inopiam. Attendere etiam deberet, quod Pharaoh in afflictione populi Israelitici, Sacerdotes & Levitas ab omnibus hujusmodi exact onibus absolvit.

Rex igitu • his supr • dictis provocatus injuriis, & Romanorum multiplici lacessitus avaritia, Domino Papa scribit sic:

SAnctissimo in Christo Patri, ac Domino J. Dei gratia Summo Pontifici, Henricus, eadem gratia Rex Anguae, &c. salutem, & pedum oscula beatorum. Quo amplius paternae voluntati se inger • silius, & mandatis ejus promptius se exponit, atque devotius; eo amplius paternum • abere patrocinium promeretur, & devotionis suae & obsequiorum commoda reportare. Inde est▪ quod cum omni tempore Regni nostri, nos & Regnum nostrum, in omnibus & per omnia paternitatis vestrae voluntati exposuimus, & mandatis, licet tamen in quibusdam nostris Regni{que} nostri negotiis paternam solicitudinem invenerimus plerun{que} & g atiam, in quibusdam tamen Provisionibus vestris, Clericis Angliae et aliarum Regionum frequenter a vobis concessis, nos et Regnum nostrum sentimus non mediocrirer praegravatum et oppressum. Tot et tantis etenim Ecclesiae Anglicanae oneratae sunt hujusmodi Provisionibus, quod non solum patroni, et hi quorum interest confer Beneficia Ecclesiastica, jure suo defraudantur, verum etiam sed proinde multa deficiunt opera charitatis: cum illa Beneficia, quae religiosis domibus ad sustentationem ipsarum conferri soleant misericorditer, et fere omnia alia, in vestris Provisionibus refundantur. Cum igitur sedes Apostolica ita petentibus debeat esse favorabilis, quod jus alterius non laedatur, paternitatem vestram duximus exorandam, quatenus ab hujusmodi Provisionum concessione dissimulare, vel ad tempus desistere, vestrae placeat sanctitati. Interea paternitati vestrae supplicamus, quatenus jura nostra et libertates, quae non aliena, sed propria potestis merito reputare, paterna sollicitudine velitis tueri, et illaesa et integra conservare, nec aliquorum suggestionibus eadem velitis in vestra Curia aliquatenus perturbari. Nec contra nos vestra Sanctitas moveatur, si in aliquibus tenori mandatorum vestrorum obviavimus, cum ad hoc nos compulerit clamor conquerentium, qui nemini debemus in suo jure deesse, sed ex concesso nobis a Deo Regiae dignitatis officio, in Civilibus plenam justitiam exhibere.

His itaque verbis, vel elegantioribus, Dominus Rex nimispatiens et remissus, praedecessori suo, videlicet Papae Gregorio, supplicaverat, ut parceret Regnum Angliae talibus exactionibus affligere. Sed nec ill, nec iste, motus voluntarios dignabantur super hoc refraenare. Vnde credimus, Dominum et Apostolum suum Petrum (cujus vestigia non sequebantur) adversus Ecclesiam Romanam non immerito provocatum, arcum tendere et parare illum. The Pope then offered this new affront to the King:

Nec arbitror materiae meae vel alienum fore, vel impertinens, vel etiam Historiae Regni Angliae penitus inutile, posteris nostris elucidare, qualiter dictus Papa Innocentius Quartus, (such was his avarice, treachery, ingratitude to King Henry ) David Principem Northwalliae, Domino Regi Angliae multiformiter obligatum, a fidelitate Regis exemptum, dominio suo voluit mancipare, quingentas Marcas annuas a tenemento Northwalliae et ejus pertinentis percipiendo. Et haec sunt obligationes & instrumenta, quibus tam David quam alii Magnates Wallensium Domino Regi Henrico tertio tenentur obligati. Several Charters made to the King by the Princes and Nobles of Northwales, ratified by their Oaths, are there recited at large, not pertinent to my Theme; only I cannot pretermit these following ratifications of them by Oath, and voluntary submissions to Ecclesiastical censures of Excommunication and Interdict; by the Bishops therein nominated, in case of violation, of which the Pope took no notice.

Et ad omnia firmiter tenenda, ego David juravi super crucem sanctam, quam coram me feci deportari. Venerabilis etiam pater Howelus Episcopus de Sancto Asaph, ad petitionem meam, firmiter promisit, in ordine suo, quod haec omnia praedicta faciet, & procurabit modis quibus poterit observari. Edenevet s • quidem Wagan, per praeceptum meum, illud idem juravit super crucem praedictam. Actum uc supra. Praeterea concessi pro me & haeredibus meis, quod si ego vel haeredes mei contra pacem Domini Regis vel haeredum suorum, vel contra articulos praedictos, aliquid attentaverimus, tota haereditas nostra Domino Regi & haeredibus suis incurratur. De quibus omnibus & singulis, suppolui meet haeredes meos jurisdictioni Archiepiscopi Cantuariensis, & Episcoporum Lon • inensis, Herefordensis, & Coventrensis, qui pro tempore praeerunt, quod omnes, vel unus eorum, quem Dominus Rex ad hoc elegerit, possit nos excommunicare, et terram nostram interdicere, si aliquid tontra pradicta attentaverimus. Et procuravi, quod Episcop • de Ba • gor, & de S. Alaph, Chartas suas Domino Regi fecerunt, per quas concesserunt, quod omnes sententias tam Excommunicationis, quam Interdicti, a praedictis Archiepiscopo, Episcopo, vel aliquo eorum, ferendas, ad mandatum eorum exequentur. A clause then usual in Leagues and Charters between Princes.

Haecidcirco dixerim, (writes Matthew Paris ) ut pateat mundo quot, quantis, & qualibus obligationibus sese Domino Regi, tam David nepos ejus, proditor, &▪ fratricida, & omnes alii Nobiles, moribus tamen ignobiles, de Wallia, manciparunt. Qui jam rupto consanguinitatis foedere, fidei constantia, instrumentorum tenore, nimis impudenter contra Dominum suum recalcitrantes, bellum moverunt, & ipsum non mediocriter in Marchia damnificaverunt. Insuper dictus David, volens collum suum de sub jugo fidelitatis Domini Regis excutere, ad alas Papalis protectionis confugit, (the commonifanctuary of refuge to all perfidious Rebels against their lawful Sovereigns) spondens, se tenere Walliae partem, eum contingentem, ab ipso Papa. Cui favit Papa. Et quod stupenda admiratione dignum arbitror, contra Regem rebellanti sinum aperuit refugii et protectionis: nisi s • c forte contigisser, ut suppressione veritatis, & suggestione falsitatis, istud fuerit impetratum. Et quis Christianorum ignorat, Principem Walliae Regis Angliae esse Vassalulum?

Soon after, the King summoning a Parliament of the Archbishops, Bishops, Abbots, Priors, Earls, Barons, and Nobles at Westminster, desired an Ayde of money from them against the Scots, promising to confirm the Great Charter of their Liberties▪ The Nobles peremptorily persisting in their resolution, not to grant him any Ayde; thereupon, Tunc Dominus Rex demum sp • rans saltem Clerum ad desiderium suum inclinare, convocatis Praelatis, porrexit illis Papales apices in publico, sub hac forma; requiring them to grant the King an Ayde for the reasons therein mentioned.

INNOCENTIUS Episcopus servus servorum Dei, &c. Archiepiscopis, Episcopis, & dilectis filiis Abbatibus, Prioribus, Archidiaconis, Decanis, & aliis Ecclesiarum Praelatis, & clericis per regnum Angliae constitutis, salutem & Apostolicam benedictionem. Debet mater Ecclesia hos qui Regali praeeminent dignitate, illa praerogativa prosequi, & ea muneris gratia praevenire, quod in ipsius devotione potestas semper ferveat, & ad ejus per consequence subjectorum obsequia pervigil habeatur. Cum igitur inter Reges caeteros orbis terrae Charissimum in Chisto filium nostrum Regem Angliae illustrem, singularis dilectionis brachiis amplectamur, qui veluti Princeps Catholicus et devotus Romanam Ecclesiam, matrem suam, filiali subjectione et obsequio devotionis, sic semper studuit venerari, quod nequaquam ab ipsius beneplacitis declinaret, quinimo quae ipsi grata novit et placita, sollicitudine prompta peregit: non est mirum, imo condedecens est, et condignum, si ipsius precibus facilius annuamus, si honoris ipsius et status quaeramus gloriam et augmentum: si ad quod affectus ipsius dirigatur, vestrae liberalitatis effectus consonet in id ipsum. Sane cum idem Rex, sicut ex parte ipsius fuit propositum coram nobis, pro quibusdam negotiis magnis et arduis, quae sibi imminebant, adeo subierit gravia, et subire adhuc ipsum oporteat onera expensarum, quod vestrae subventionis indigere subsidio dignoscatur, universitatem vestram rogamus, monemus, et hortamur attente, per Apostolica scripta mandantes, quatenus attendants prudenter, quod vos decet et convenit, eo libentius ipsius Regis supportare labores, et gravamina relevare, quo minus posset sine vestri status et honoris dispendio alicujus jacturae vel incommoditatis onere praegravari, sibi de vestris redditibus honestum subsidium liberaliter conferatis. Ut idem expensarum suarum, vestrae subventionis propitiante dex era, perferre levius onus possit, vosque provide vobis ejusdem Regis, cujus honorum es • is participes, honoris & gloriae non expertes favorem & gratiam, quibus proculdubio indigetis, valeatis futuris temporibus vendicare, & nos, qui haberi volumus ex hoc ad vestra & vestrarum Ecclesiarum commoda promptiores, devotionis vestrae promptitudinem non immerito commendemus. Datum Jan • uae 4. Cal. Augusti, Pontificatus nostri anno secundo.

Similiter autem scripsit singulis Praelatis sub eadem forma, non sine multae pecuniae effusione, Papae transmissae, pro labor scripturae.

Et cum per commune consilium, a quo noluerunt recedere, provisum esset, ut responsio ad literas Papales pro Rege deprecatorias, prorogaretur usque ad terminum praenotatum, recedentibus Magnatibus, ultimo die Concilii, quod sex diebus duraverat, usque ad noctem, sollicitavit singulos Praelatos deprecans, ut in Crastino iterum convenirent. Quibus convenientibus, in infirmaria, scilicet in Capella Johannes Evangelista, misit dominus Rex Comitem Legriae S. P. de Subandia, Radulphum filium Nicholai, Willielmum de Cantelupo, Johannem filium G. qui exposuerunt eis ex parte Domini Regis ejus desiderium, petentes diligenter, ut obtemperetur Regiae voluntati, secundem petitionemsaltem Papalem, si Regia postponeretur. Exposuerunt etiam Regis instantem egestatem, & imminentia Regis & regni pericula, videlicet motum in Gasconia, insolentiam quoque Wallensium reprimendam. Petierunt ergo Praelati transcriptum Epistolae Papalis, ut sibi super hoc consulerent. Et dum talia agerentur, ante expectatum ecce Rex solus festinanter, & ex abrupto advenit, protestans cum suo solito jus-jurando, quod honor eorum, honor suus foret, & e converso. Et super praedictis preces exaggeravit. Respondentibus igitur illis, quod super hoc diligentem haberent tractatum, Rex recessit perturbatus. Et cum super hoc propensius tractarent, volentibus aliquibus ut mitius Regi responderent ipsi Praelati, quam Laici; respondit Lincolniensis, proferens hanc Theology authoritatem: Non dividamur a consilio communi; Quia scriptum est, Si dividamur, statim omnes moriemur. Et sic prorogata sunt omnia usque ad terminum memoratum, tam super petitione domini Papae pro Rege, quam ipsius Domini Regis. Perpendens autem Dominus Rex, quod omnessimul non potuit enervare, recurrens ad versutias Romanoruns, attemptare proposuit singulos singulatim, sicut alias fecerat, simulatis sermocinationibus circumventos sibi inclinare. Rediensque petiit, ut saltem adhuc per unum diem moram protelarent. Quod quidem Praelatorum caute attendants, noluerunt illaqueari. Sed summo mane recedentes, retia quibus aliquando involvebantur, prudenter evaserunt. Et murmurante Rege, solutum est concilium.

The Bishops and Nobles before their departure, agreed on these Propositions to be presented and assented unto by the King, before they would grant him any Ayde.

De libertatibus alia vice emptis, concessis, & per Chartam Domini Regis confirmatis, quod de caetero observentur. Ad cujus rei majorem securitatem, fiat nova Charta, quae super haec specialem faciat mentionem. Et ab omnibus Praelatis solenniter excommnicentur, qui scienter & prudenter libertates a Domino Rege concessas vel impugnare, vel impedire, quo minus observentur, praesumpserint; & reformetur status eorum qui post ultimam concessionem in libertatibus suis laesionem incurrerunt. Et quia propter virtutem sacramenti praestiti, nec non propter timorem sententiae latae a sancto viro Aedmuudo, quod ea vice promissum fuerat hactenus non exstitit observatum, ne hujusmodi periculum de caetero eveniat, & sic fiant novissima, pejora Prioribus, de communi assensu quatuor eligantur, Potentes & Nobiles de discretioribus totius Regni, qui sint de consilio Domini Regis, & jurati, quod negotia Domini Regis & Regni fideliter tractabunt, & sine acceptione personarum omnibus Justitiam exhibebunt. Hi sequentur Dominum Regem, & si non omnes, semper duo eorum ad minus praesentes sint, ut audiant querimonias singulorum, & patientibus injuriam celeriter possint subvenire. Per visum & testimonium eorum tractetur Thesaurus Domini▪ Regis, & pecunia ab universis specialiter concessa, & ad commodum Domini Regis & Regni expendatur, secundum quod melius & utilius viderint expedire. Et erunt libertatum conservatores. Et sicut de omnium assensu eliguntur, sic etiam sine communi assensu non poterit aliquis eorum amoveri, aut suo officio privari. Uno eorum sublato de medio, de assensu & electione trium, loco illius alius substituatur infra duos menses, Nec sine ipsis, sed cum necesse fuerit, & ad eorum instantiam, iterum conveniant universi. Brevia contra Regem & consuetudinen▪ Regni impetrata, penitus revocentur & aboleantur. Memorandum quoque, de sententia ferenda in contradictores. Item, de obligatione sacramenti in invicem. Item, de itinere Justitiariorum. Justitiarius & Cancellarius ab omnibus eligantur. Et quia frequenter debent esse cum Domino Rege, poterunt esse de numero conservatorum. Et si aliqua interveniente occasion, Dominus Rex abstulerit sigillum suum a Cancellario, quicquid fuerit interim sigillatum, irritum habeatur & inane. Deinde Cancellario fiat restitutio. Nullus substituatur Cancellarius, vel Justitiarius, nisi solummodo per solennem & universalem omnium convocationem, & liberum assensùm. Duo Justitiarii eligantur in Banco. Duo itidem Barones in Scaccario constituantur. Unus quoque ad minus▪ Justitiarius Judaeorum deputetur. Hac vice autem per communem, universalem, liberamque omnium electionem, fiant & constituantur omnes Officiarii praedicti: ut quemadmodum omnium negotia sint tractaturi, sic etiam in eorum electione concurrat assensus singulorum. Et postmodum, cum necesse fuerit alius loco alicujus ipsorum praedictorum substitui aut subrogari, per provisionem ac auctoritatem quatuor illorum Consiliariorum praedictorum, fiat illa substitutio aut subrogatio. Hactenus suspecti, aut minus necessarii, a latere Domini Regis amoveantur.

These were the particulars the Bishops and Nobles projected, and made no doubt to effect, had not the unseasonable motion of Martin the Popes Instrument interrupted their design for the present, as the Historians thus relate with much grief.

Et dum hujusmodi negotia utilia nimis Reipublicae, in spatio trium hebdomodarum diligenter pertractassent Magnates, hostis humani generis, pacis perturbator, & schismatum suscitator Diabolus, haec omnia per Papalem avaritiam infoeliciter impedivit. Credens enim Dominus Papa, quod flexibiles Angli colla sua jam dictae contributioni, juxta consuetudinem suam subdidissent, tum propter Regis aviditarem, tum propter suae petitionis instantiam, misit a latere suo quendam clericum suum magistrum Martinum, quem propter improbam rapacitatem suam multi magistrum Mattinum appellarunt, habentem novam et inauditam potestatem; videlicet ampliorem, quam unquam meminimus aliquem habuisse. Manus enim extendit ad contributionem exigendam: Provisiones secundum mentis suae impetum, ration relegata, ad opus ignotum faciendas: redditus violenter extortos, consanguineis▪ Domini Papae conferendos, authoritate Papali truculenter armatus, cujus novas Chartas, secundum desiderium suum, et secundum repentini casus emergentis negotium, singulis diebus ostendit. Vnde fuerunt qui dicerent, ipsum habere multas schedulas non scriptas, tamen bullatas, ut in eis quicquid et placeret, scriberet: quod absit. Missus est igitur iste Legatus sophisticus ad Regem primo, supplicans ei, ut et ipse vicem reddens Domino Papae, (who by his precedent Bull had charged the Prelates and Clergy of England to grant the King an Ayde, on purpose to engage the King to consent to the aid now demanded from them for himself in the first place, before the Kings supply) diligenter insudaret, ut Praelati Angliae ad contributionem Domino Papae faciendam, generaliter consentirent: ad minus, ad compromissionem, et festinam solutionem decem millium marcarum. Cui Respondit Rex: Quod Magnates sui, tam Praelati & Clerici, & tam Comites quam Barones, & Milites, tam frequenter bonis suis variis argumentis spoliantur, quod jam sibi vix sufficiunt: nec mihi Regisuo, nec Papae volunt vel valent contribuere. Veruntamen mihi ipsi humiliato, & suae voluntati inclinato, jam modestius respondentes, juvamen juxta suas facultates promiserunt. Quod cum audisset Magister Martinus, dejecto vultu recessit, nullam de Regis adjutorio spem reportans. Veruntamen convocatis Praelatis, apices Apostolicos ostendit sub hac forma, singulatimque primo Archiepiscopis, & Episcopis, & postea Abbatibus exemptis, & non exemptis.

INNOCENTIUS Episcopus, servus servorum Dei, &c. Abbatibus, eorumque Conventibus, exemptis, & non exemptis, in Cantuariensi Diocesi constitutis, salutem & Apostolicam benedictionem. Illam de vestrae synceritatis affectibus spem gerimus & fiduciam obtinemus, ut quoties sedi Apostolicae matri vcstrae necesitatis articulus imminet, ad vos, tanquam dilectos ejus filios et devotos, ac pro ipsius oneribus relevandis semper paratos et promptos, incunctanter cum omni fiducia recurrere valeamus. Cum igitur sedes ipsa Apostolica praedicta, per ea quae piae memory Gregorii Papae, praedecessoris nostri Authoritate in Anglia aliisque Regnis Populi Christiani, pro ejusdem sedis subsidio sunt collata & collecta, non adhuc a debitorum suorum, quae pro catholicae fidei, Ecclesiasticae libertatis, & patrimonii sui defensione ( or rather to maintain his unjust Wars, and Trayterous designs against his Sovereign Lord the Emperor ) contraxerat, onere valeat relevari, ad vestrae devotionis effectum, necessitate cogente, fiducialiter recurrentes, universitatem vestram, de consilio fratrum nostrortm rogamus, attentius monemus per Apostolica scripta praecipiendo mandantes, et mandando praecipientes, quatenus praescriptae necessitatis & oneris instantia, qua Romana Ecclesia, mater vestra spiritualis graviter perurgetur, affligitur, & pene opprimitur, affectione pensantes, ut convenit, filiali, & compassionem super hoc habentes debitam erga ipsam, nobis & sibi, pro solutione debitorum illorum praedictornm, in ea subvenire curetis pecuniae quantitate, et summa, qualem et quantam dilectus filius noster Magister Martinus, Camerae nostrae Clericus, & lator praesentium, vobis ex parte nostra duxerit declarandam, exprimendamque. Eamque ipsam pecuniam, per vos collatam, dicto Magistro Martino, aut ipsius nunciis, infra terminum, quem idem vobis praefiget, assignetis; Preces nostras ( or rather insolent Papal Commands ) taliter impleturi, quod nos devotionem vestram merito commendare possimus, & super hoc aliter procedere non cogamur. Datum Laterani, septimo Idus Jan. Pontificatus nostri anno primo.

Cum autem haec Londini prolata, diligenter a Praelatis omnibus, praecipue tamen ab Abbatibus essent intellecta, noluerunt Abbates soli respondere, sed adjuncti aliis, quia eodem modo scriptum fuit eis, studiose super his contractaverunt. Conquerentesque ad invicem, dixerunt: In arcto constitutus Rex Dominus & Patronus noster, & multarum Ecclesiarum nostrarum fundator & instaurator, thesauro destitutus, rogat auxilium ad defensionem & munimen Regni, id est Reipublicae, & hoc idem Dominus Papa postulat instanter pro ipso Rege: Ecce duplex petitio, utrobique valida & efficax. Supervenit autem alia Papalis non expectata postulatio. Prima quia duplex praeponderat, & est favore dignior. Ex Regis enim liberalitate aliquam expectamus retributionem: ex Papa vero, nullam. Hinc tamen impetimur, illinc perurgemur: hinc premimur, illinc coarctamur, & quasi inter incudem & malleum conterimur; & velut inter duas molas exagitamur.

Et dum talia, non sine cordium cruentatorum amara sollicitudine, diversimode revolverentur, ad omnium Magnatum notitiam omnia pervenerunt. Perstrepit murmur in populo, et quid agendum ignorantes, omnes ad Praelatos accesserunt, ut uno per omnia consilio uterentur, quia hoc negotium generalem statum regni contingebat. Et ecce Magister Walterus de Ocra, & quidam alii solennes nuncii Domini Imperatoris, Londinum advenientes ad Concilium, Epistolam Imperialem in medium protulerunt. Et statim, Magistro Martino multum murmurante, & inde grunniente, perlecta est in praesentia Domini Regis & totius Concilii. In qua Epistola se excusabat Dominus Imperator, de contumacia, super qua reddiderat eum Dominus Papa infamem, asserens, se velle humiliter justitiae parere, & mandatis Ecclesiae stare & satisfacere. Cui etiam perhibebant testimonium Dominus Imperator Constantinopolitanus, & Dominus Comes Tholosanus, per literas suas patentes ibidem in propatulo demonstratas. Justificans etiam se Dominus Imperator Fredericus in tenore ejusdem chartae, & per nuncios itidem offerentes, protestatus est, quod Dominus Papa proterve exigebat se seisiri civitatibus & castris & terris quibusdam, de quibus non adhuc constat, si pertineant ad Imperium vel Ecclesiam; & incarceratos quosdam, quos tenebat quasi suos seductores, liberari, antequam idem Imperator absolveretur. Timens igitur, ut ait, irretiri, et Papalibus laqueis alligari, supposuit se dispositioni & censurae Regum Francorum & Anglorum, ac Barnagii Regnorum eorundem. Nec sic, ut ait, a Domino Papa exaudiri, nec appendi potuit ejusdem tam justa humilitas. Et super hoc conquestus est graviter universis. In calceigitur sermonis in charta conscripti, inculcans addit Dominus Imperator Fredericus, cum quadam etiam comminatione adjuncta, quod omnia transmissa in aurilium Domini Papae, fuerint addita Imperiali the sauro. Vnde modis omnibus quibus potuit, supplicabat, ne Anglici in suum detrimentum Papae aemulo suo aliquid contribuerent. Addidit etiam, quod si Rex Angliae suis obtemperaret consiliis, Regnum Angliae a tributo, quo unjust Papa Innocentius tertius illud ligaverat, potenter ac juste liberaret, necnon et ab aliis Papalibus gravaminibus, quibus diatim opprimitur, illud eriperet. Per quod Dominus Imperator multorum corda sibi conciliavit. Insertum etiam fuit chartae memoratae, quod si Rex huic mandato non obtemperaret, quoscunque de suis in ditione sua posset reperire, gravi puniret ultione. A Letter, advice, resolution worthy a Magnificent Christian Emperor.

Convenientibus autem iterum Magnatibus cum Praelatis generaliter Londini, scilicet a die Purificationis Beatae Mariae in tres septimanas, Concilium super praedictis negotiis & tractatum habuerunt diligentem. Affuerunt etiam illic quorundam absentium procuratores, videlicet Cantuariensis & Eboracensis Archiepiscoporum, triumque sedium Episcopalium tunc vacantium, ex parte Capitulorum, Coventrensis, Cicestrensis & Coventr. Et renovata fuit petitio Domini Regis, super auxilio pecuniari sibi faciendo. Circa quod de die in diem convenit eos Dominus Rex, tum in propria persona, tum per internuncios solennes, per quos promisit se libertates quas juraverat in Coronatione sua, super quibus Chartam confecerat, integerrime servaturum. Ad quarum etiam tuitionem, rogavit, ut singuli Episcopy in Diocaesibus suis, sententiam ferrent in ipsum, et omnes, qui contra memoratas libertates venirent in aliquo articulo. Tandem unanimiter, cum nullo modo ad aliam formam possent flecti, concesserunt Domino Regi, ad maritandam filiam suam primogenitam, de omnibus, qui ten e nt de Domino Rege in capite, de singulis scutis viginti solidos solvendos, scilicet medietatem ad Pascha, et aliam ad festum Sancti Michaelis. Et cum relatum esset Domino Regi, ut ad memoriam tam haec quam praeterita reduceret, recordatum est ei, quoties similia a suis fidelibus, quos fovere debuit, non depauperare truculenter, & sine solutione promissorum, eisdem extorserat. Post captionem Bedefordiae, statim concessum est ei Carucagium de tota Anglia, scilicet de qualibet Caruca duo solidi. In anno sequenti, quintadecima omnium mobilium. Iterum, iturus in Britanniam, coepit non modicam pecuniam a Praelatis etiam & viris religiosis, Burgensibus, & Judaeis. Post reditum suum de Britannia, coepit Scutagium, scilicet de Scuto tres Marcas. Item, postea concessa fuit quadragesima pars omnium mobilium. Item, postea trigesima pars omnium mobilium. Item, quando maritavit sororem suam Isabellam Domino Imperatori Frederico, coepit Dominus Rex ad maritagium suum Carucagium, videlicet de qualibet Caruca duas Marcas. In nativitate autem filii sui, in magnum dedecus sui, multa munera, quae ad magnam summam pecuniae ascenderunt, violenter & impudenter extorsit. Item, iturus in Gasconiam, coepit a Praelatis, viris religiosis, Burgensibus, & Judaeis, & a quibuscunque potuit aliquid abradere, pecuniam multam, imo pene infinitam. Rediens autem a Gasconia inglorius & seductus, jussit ut Magnates & Praelati ipsi occurrerent etiam usque ad mare, qui ibidem illum diu expectantes frustra, tandem ipsum in muneribus multis & impreciabilibus exceperunt. Similiter & Cives Londinenses, & alii. Et qui munera nobilia compertus est non contulisse, aliquo argumento redargutus, damnificabatur. Qualiter autem pro hac praesenti contributione & omnibus aliis, promissa & pacta adimplebit Rex, noverit ill qui nihil ignorat.

Et cum novisset Magister Martinus Nuncius Domini Papae, quod Magnates Angliae Regiae contributioni generaliter consensissent, inhiabat avidius ad negotium suum, ad quod missus fuerat, consummandum, quod adhuc suspensum expectabatur, videlicet de adjutorio Domino Papae pecuniari faciendo. Congregatis igitur omnibus, ait, Veri fratres, ac Domini Romanae Ecclesiae filii dilectissimi, in quorum sinu reposita est tota spes Papalis, quid respondetis & vos Patri vestro spirituali super negotiis Romanae Ecclesiae matris vestrae, ut per Epistolam Papalem certificamini, sic oppressae? Domino vestro temporali obedienter obtemperastis, videlicet Domino Regi; Absit ut Patri vestro spirituali, scilicet Domino Papae, in vobis confidenti, et pro statu universalis Ecclesiae contra ejus rebels dimicanti, manum non porrigatis auxiliatricem. At Praelati prudenter considerantes sermons ipsius mellitos & mollitos, favo dulciores, & oleo molliores, cum tamen essent in fine felle amariores, & jaculis pungentiores, non sunt incurvati. Sed praehabita deliberatione, ponentes verbum commune in ore Domini Decani Sancti Pauli Londinensis, viri discreti & facundi, haec ipsi Magistro Martino praedicto retulerunt. Domine, respondet tibi universitas Praelatorum Angliae, jam de auxilio pecuniari Domino Papae contribuendo, quam de redditibus, quos à singulis Ecclesiis sibi per te Dominus Papa postulat exhiberi. Ista quae proponis, Dominum Regem Angliae specialiter tangunt, generaliter autem omnes Ecclesiarum patronos. Tangunt etiam Archiepiscopos, et eorum Suffxaganeos, necnon universos Angliae Praelatos. Cum ergo Dominus Rex propter infirmitatem, Archiepiscopi, Episcopy, & alii Ecclesiarum Praelati, sint absentes, in eorum absentia, respondere non possumus, nec debemus: quia si id facere praesumeremus, in praejudicium omnium absentium fieret Praelatorum. Et illis dictis, venit Johannes Marescallus, & alii Nuncii Domini Regis, ad omnes Praelatos, qui de Rege Baronias tenebant in Capite, district inhibentes, ne Laicum feudum suum Romanae Ecclesiae obligarent, unde a servitio sibi debito privaretur. Haec cum Magister Martinus intellexisset, statuit his qui aderant diem in medio Quadragesimae, dum ipse procuraret Domini Regis adventum & absentium Praelatorum, ut negotium tunc sortiretur effectum. Sed illi absque Regis et aliorum, qui absentes erant, assensu, praefixum diem admittere noluerunt: unde singuli ad propria sunt reversi. Veruntamen authoritate novarum Literarum, quibus ad placitum abundabat Magister Martinus, iterum aliqui Praelatorum convocati, memoratae contributioni noluerunt consentire, sed jam efficatius restiterunt, dicentes per praedictum responsalem: In primis, paupertas Regni Angliae, cui undique imminent bellorum pericula, non permittit huic exactioni consentire, quae toto Regno comminatur. Praetextu cujus paupertatis plures adhuc Ecclesiae aeris alieni ponder, & praecipue Monasteria, praegravantur. Item, cum Legato Cardinali exigente fieret contributio nuper propter onus aeris alieni, quo dicebatur Ecclesia Romana praegravari, in magnum gravamen nostrum, nec tamen in utilitatem Ecclesiae sit conversa, fortius nunc simplici nuncio exigente, timeri potest, ne consimile vel deterius contingat ista vice. Item, si nunc iterum fieret, timeri posset non immerito, ne ad consequentiam traheretur, cum binus actus inducat consuetudinem. Item, cum in brevi celebraturus Concilium credatur Dominus Papa, & certe jam dicatur, ubi indubitanter Praelati omnes et singuli gravabuntur, tum in magnis itineribus, et sumptuosis laboribus, tum etiam in visitationibus, gratis vel non gratis, Domino Papae, aut quibusdam aliis, quos nunquam munera spernere vidimus, faciendis, contingeret, quod per afflictions afflictis additas, pauci invenirentur, qui possent moles hujusmodi importabiles ferre aut sustinere. Item, cum sancta mater nostra Ecclesia Romana aere alieno onerata plurimum affligatur, justum est & honestum, ut cum pondus hujusmodi sustinere non praevaleat, sibi ab universis devotis suis filiis, qui omnes in brevi cre • untur in Concilio convenire, fiat subventio. Et quod principaliter tangit, ab omnibus comprobetur, ut sic melius Ecclesia relevetur, & sirguli minus praegraventur. Cum autem haec audisset contra exactionem Ecclesiarum & Praebendarum, & auxilii pecuniaris tam efficaciter & constanter inferri, dicitur Magister Martinus oblatrasse comminando. Quod Praelati patienter sufferentes, soluto Concilio recesserunt: In calce Sermons addentes, Quod Imperiales minas, si contribuissent amplius, formidabant. Martin thus defrauded of his expected Ayde, betakes himself to his Rapines: Et tunc autem insidiando, manus avidas redditibus vacantibus latentius injecit: Utpote Sarisburiensis Ecclesiae Thesaurariae, quam nepotulo Domini Papae conferri procuravit, & aliis plurimis, de quarum collationibus et ablationibus, ob reverentiam Ecclesiae Romanae honestius est omittere, quam propter scandalum enarrare.

Eodem vero anno, tertio Idus Septembris, consecratus est in Episcopum Batoniensem Magister Rogerus, Sarisburiensis Ecclesiae Ptaecentor, vir eleganter moribus & scientia Theology praeditus, apud Radingum. Cujus redditibus jam vacantibus, Magister Martinus, Domini Papae Clericus, Papali fultus authoritate, avidas manus injecit, cuidam Papae consanguineo conferendis.

Eodemque tempore, factae sunt inauditae extorsiones pecuniae et reddituum, per Magistrum Martinum, Londini commorantem, scilicet apud Novum Templum. Per modum enim Legati se gerens, licet Legati vestibus, pro privilegio Regis sophistice salvando, non insignitus, passim significavit imperiose illi Abbati, vel illi Priori, ut sibi darent et mitterent munera pretiosa, Palefridos desiderabiles, et in esculentis et poculentis sumptuosa xenia, et vestimenta adornativa. Quod cum fecissent, ipse Martinus remisit eis quae ei missa fuerunt, asserens ea esse insufficientia, & praecepit eis, ut meliora sibi sub poena suspensionis et anathematis transmitterent. Suspendit autem omnes a collatione beneficiorum triginta Marcas valentium et supra, donec suae satisfactum foret cupiditati. Vnde miseri Anglici acerbiorem quam olim subierunt filii Israel, se doluerunt in Aegypto Britannica tolerare servitutem.

Hereupon the King issued this memorable Writ of Prohibition to this usurping, oppressing Roman Harpy, to stop his invasions upon the Rights of Patrons by Papal Provisions, which neither he nor his Nobles would or could any longer endure, and whereof they would complain to the Pope and Cardinals, to put a bridle to him: Wherein the King amongst other things informs him, That no Legates ought to come into the Realm, unless they were specially desired from the See Apostolic, by the King himself.

REX Magistro Martino, Clerico Camerae Domini Regis & ejus Nuncio, salutem. Non capit in vobis Sermo noster, nec recepit impressionem Sermons nostri cor vestrum lapideum, quod erga nos est nimium induratum. Nos autem illud mollificabimus, & de necessitate virtutem vos facere faciemus, quoniam subversionem quam in Regno nostra intenditis attemptare, non possumus nec volumus sustinere. Ad memoriam quidem, si vultis, been poteritis revocare, qualiter pluries vobis scripsimus satis recenter, quod nullo modo sustinebimus Abbatem de Burgo S. Petri, praesentationibus Ecclesiarum ad patronatum suum spectantium, privari ad praesens, ad quos nostros praesentavit Clericos speciales. Porro, non credimus vos latere, & si placet, vobis praesentibus innotescat; Quod Legati in Regnum nostrum non veniunt, nisi per Nos a seed Apostolica specialiter postulati. Et qui hucusque postulati venerunt, et in majori officio missi fuerunt, nunquam mandatum Apostolicum pervertere, et jura nostra, et Magnatum nostrorum subvertere intenderunt, nec id effectui manciparunt; et de Majoribus Magnatibus nostris Episcopos et Abbates merito reputamus, qui inter alios Majores possident Baronias, quos sicut et Laicos, si Regnum nostrum conservare velimus, necesse habemus protegere et tueri. Discretionem igitur vestram attente rogamus precibus inculcatis, quatenus praesentationes praedictas impedire nullatenus praesumatis, attentius attendants, quod Magnates nostri non modicum contra patientiam nostram obmurmurant super beneficiorum surreptione, quam in Regno nostro facere incepistis, quam nec nos possumns, nec volumus, nec ipsi possunt, nec volunt aequanimiter tollerare. Vos igitur tam in praemissis, quam in aliis agendis vestris in Regno nostro, vos ita modeste gerere studeatis, quod jura nostra, et Magnatum nostrorum, nullatenus perimatis; quoniam si secus egeritis, protervitati vestrae et injuriae fraenum debitum imponemus, non sine revelatione execrabilis facti vestri, quod Domino Papae, et omnibus Cardinalibus, et toti Romanae Ecclesiae curabimus intimare. Si quod autem mandatum praesentationibus praedictis contrarium Episcopo Lincoln. direxeritis, id celeriter revocetis. Teste Rege apud Novum Castrum super Tinam, Decimo die Augusti.

Martin notwithstanding these Prohibitions and Complaints, proceeded on still in his rapines and Exactions; the King at last protecting and conniving at him, for the Ayde the Pope had enjoined the Clergy to grant him. Whereupon, Instabat interim vigilantissime & incessanter, saepedictus ill Magister Martinus Domini Papae Clericus, redditibus, quomodolibet ad opus Papae, Papalibusque consanguineis congregandis ac conferendis. De cujus proterva et injuriosa rapacitate honestius et tutius esset, ob reverentiam Sanctae Romanae Ecclesiae, arbitror silere, quam aures offender audientium, et mentes fidelium talia enarrando perturbare. Redditus autem Thesaurarii Sarisburiensis, cum aliis multis, violenter, ut praetactum est, sed praecipue a viris religiosis, rapiuntur; Procuratiae, et munera exiguntur sibi festinanter transmittenda, et contradicentes graviter puniuntur. Rex quoque parti suae favit, eundem contra omnes protegens, forte propter retributionem, & facta est Regni conditio miserrima.

Ipso quoque tempore, obiit Magister Elyas de Derham, Canonicus Sarisburiensis. Cujus redditibus vacantibus, manus rapaces injecit Magister Martinus, ad opus Papae.

After which he seized upon the Temporalties of some Bishoprics then void, belonging to the King, who thereupon grew very angry with him. Upon which occasion, Fecit Dominus Rex eodem tempore per singulos Comitatus diligenter inquiri, summam reddituum Romanorum et virorum Italicorum, quos Romana Curia fraudulenter et violenter ditavit in Anglia. Et inventa est summa reddituum eorum annuatim, sexaginta Millia Marcarum: ad quam summam non attingit redditus annuus totius Regni Angliae. Vnde Rex, licet sero, et in admirationem est expergefactus, et in iracundiam, nec immerito, est commotus.

The copy of these Writs of Inquiry issued to all the Sheriffs of England, not extant in our Historians, I find thus recorded in the Clause Rolls of this year.

REX Vicecomiti Northamptoniae, salutem. Praecipimus tibi quod per Sacramentum proborum & legalium hominum de Com. tuo, per quos rei veritas melius sciri poterit, cum quanta poteris diligentia inquiras; Quae beneficia Ecclesiarum Parochialium, Praebendarum, et Pensionum de Camera, et de omnibus aliis beneficiis Italici, videlicet Romani, Tuscani et Lombardi, et alii ultramarini habent in Com. praedicto, et quantum valeant per annum. Et inquisitionem inde factam sub sigillo tuo et sigillis eorum per quos facta fuerit, nobis distinct, caute et aperte sine dilatione mittas, et hoc breve: Ita quod eam habeamus ad tardius in festo Sanctae Trinitatis, sicut corpus tuum diligis.

Teste Rege apud Woodstock, xxiij. die Maii.

Eodem modo scribitur omnibus Vicecom. Angliae.

Moreover, the Nobles to prevent the Popes extravagant Exactions, Bulls and Provisions, caused all such as brought them into England, to be diligenty searched and apprehended.

Urgente igitur necessitate totius Regni Angliae maxima, praeceptum est ipso tempore, ex parte aliquorum Magnatum, pro multiformi et incessabili oppressione et depraedatione Regni dolentium et miserantium, ut diligenter et arcte custoditis omnibus portubus Angliae, Papales Literae, quae quotidie ad emungendam pecuniam portabantur, caperentur. Contigit autem eisdem diebus, ut unus Domini Papae cursor, talibus Literis Bullatis one ratus, apud Doveram applicans, pervenisset. Quem statim custos portus illius & Villae praepositus comprehendit, ut sibi mandatum erat, & abstulit ab illo omnes illas Epistolas & Bullatas Literas, multas abominationes de diversis argumentis emungendi pecuniam continentes, et ipsum cursorem in Castro Doverae incarcerari fecit. Quod cum audisset Magister Martinus, Regem adiit, super hoc querelam ei praesentaturus. Cujus rei cum Rex se auctorem negasset, ( for fear of displeasing the Pope, though he issued out Writs for thaet purpose at the Nobles importunity ) ipsum eursorem liberari praecepit, & in perniciem Regni & honoris sui, ipsas Epistolas a Majore Doverae fecit violenter extortas Magistro Martino gratanter praesentari, & aliquarum effectu ad votum gratulari.

The Writs issued to the Guardian of the Cinque-ports and others, for seising the persons of all such as brought in any Romish Bulls or Letters, is thus entered on Record in the Tower.

REX Bertramo de Cryoyle, salutem. Mandamus vobis in fide qua nobis tenemini firmiter injungentes, quod nec Archiepiscopum, nec Episcopum, Abbatem, vel Priorem, fratrem Praedicatorem vel Minorem, vel aliquem virum Religiosum cujuscunque fuerit ordinis, vel alium cujuscunque Nuncium, Clericum, vel Laicum, Anglicum vel Alienigenam, de hiis quos applicare continget in Portu Dovorum, vel aliquo Quinque Portuum, ulterius procedere permittatis, antequam diligens factum fuerit scrutinium de hiis quae super se portaverint, sive Literas deferant, sive Literas deferant, sive alia, & inde certificati fuerimus per missionem earundem Literarum ad nos ubicunque fuerimus in Anglia; & interim corpora eorundem Arrestari faciatis: Ita quod ulterius non procedant, donec inde voluntatem nostram vobis scire fecerimus. Istud autem firmiter observari faciatis, Nisi solum de hiis quos been seiveritis esse de fide & amicitia nostra, vel specialium nostrorum. Teste Rege apud Clippenham, Tricesimo primo die Marcii.

Et mandatum est Ballivis Portus de Heath, quod nec Archiepiscopum, nec Episcopum, Abbatem, vel Priorem, fratrem Praedicatorem, vel Minorem, vel aliquem virum Religiosum, cujuscunque fuerit ordinis, vel alium cujuscunque Nuncium, Clericum, vel Laicum, Anglicum vel Alienigenam, de hiis quos applicare continget in Portu suo, ulterius procedere permittant, antequam diligens, &c. ut supra, usque ad illam clausulam nisi solum, &c.

Moreover the King at the earnest request and complaint of his Nobles, against his own private inclination, issued forth this memorable Ptohibition to the Abbot of St. Edmunds, not to give or pay any Subsidy to Martin the Popes Agent, or to suffer him to confer any Benefices on any person without his privity, till the Noblemen’s Proctors returned from the Council of Lions, where they intended to Appeal against these innovations and oppressions.

REX Abbati de Sancto Edmundo, salutem. Cum pro oppressionibus innumerabilibus factis in Regno nostro per Ecclesiam Romanam, ob quam Magnates nostri ad sedem Apostolicam appellarunt, et quosdam pro ipsis pro universitate totius Barnagii Angliae ad Concilium in brevi celebrandum, ad appellationem suam prose quendam duxerint destinandos, Nos attente rogaverunt, ut nullam immutationem per Nuncios Apostolicos usque ad reditum praedictorum Nunciorum fieri patiamur; Nos, licet inviti, voluntati Apostolicae contrarium aliquid facientes, volentes tamen nostris condescendere Magnatibus, quod quidem honori nostro novimus convenire, vobis mandamus firmiter injungentes, quod sicut Baroniam et tenementa vestra diligitis, Magistro Martino Clerico Camerae Domini Papae, vel alicui Nuncio Apostolico nullum subsidium impendatis, donec praefati Nuncii redierint a Concilio supradicto, aut certum responsum receperimus ab eisdem, nec interim ad ipsius mandatum praeter conscientiam nostram aliqua beneficia conferatis, vel ab ipso conferri permittatis.

Moreover the King at the Nobles request, sent this Writ to his chief Justice in Ireland upon the same account, to hinder John Russin, Martins Agent sent over into Ireland, to extort any money or Provisions, or confer any Benefices there, or to do anything to the prejudice of his Land or Crown, until he should receive the Kings further command therein.

REX M. filio Geroldi Justic. Hiberniae, salutem. Ad vestram volumus notitiam pervenire, Quod Magnates nostri Angliae ob gravamina non modica et immoderatas oppressiones quibus Summus Pontifex viros religiosos, et alios Clericos terxae nostrae inquietat, obmurmurant, et mente turbantur; Ita quod ea de causa missuri sunt in proximo solempnes Nuncios ad ipsum Summum Pontificem, petituros cum instantia, quod a praedictis oppressionibus desistat. Et quia, sicut audivimus, Martinus Clericus et Nuncius Domini Papae, qui in Anglia moratur, quendam Clericum nomine Iohannem Ruffum, jam misit in Hiberniam, ut similes in terra nostra Hiberniae faceret oppressiones: Vobis mandamus, quatenus ipsum Iohannem, vel alium Literas Apostolicas deferentem, vel ipsius Martini, non permittatis a viris religiosis pecuniam aliquam extorquere, vel Promissiones aliquas facere Romanis vel Italicis de Beneficiis Ecclesiasticis virorum religiosorum, vel aliarum personarum Ecclesiasticarum, vel aliquid exigere quod terrae nostrae Hiberniae nocere possit, donec aliud a nobis habueritis mandatum. Teste Rege apud Westm. primo die Junii.

The Kingdom being thus generally grieved by this shameless oppressor, thereupon the Nobles meeting secretly at a Torney, against the Kings Prohibition, consulted how to send him packing out of the Realm, and sent a terrible menacing message to him, within four days to depart the Realm, under pain of being cut in pieces; whereupon he repairing to the King, who gave him a sharp answer, demanded a safe conduct from him, to guard him from the fury of the Nobles and people to the Sea-side, and thereupon departed the Realm in a terrible panic fear; thus related by Matthew Paris.

His diebus, videlicet in crastino Apostolorum Petri & Pauli, postquam quaedam Torneamenta plena occulto odio per Dominum Regem, propter imminens periculum, prohibebantur, apud Luitonam & Dunestapliam congregatorum, missus est Fulco filius Warini ex parte universitatis Regni, ad Magistrum Martinum, Papae Clericum saepedictum, Londini commorantem, apud Novum Templum. Qui torvo vultu respiciens, eum sic est affatus: Recedens statim, exi ab Anglia. Cui Magister Martinus: Quis mihi hoc mandat? An tu ex te ipso hoc habes? Cui Fulco: Hoc tibi per me mandat armatorum, qui nuper apud Luitonam & Dunestapliam apparuerunt, universitas. Et si sano credis consilio, ne moreris usque in tertium diem, ne tu et omnes tui in trustra concidaris. Recedente igitur Fulcone irato nimis, & minas minis cum terribili juramento cumulante & exaggerante, Magister Martinus trepidus & anhelus, statim Dominum Regem adiit, & dixit e • : Domine Rex, talia nunc audivi: fit ne hoc authoritate vestra, vel vestrorum temeritate? Cui Dominus Rex: Non me hujusmodi rei authorem profiteor; Sed Barones mei vir se continent, quin insurgant in me, eo quod tuas in Regno meo, et eorundem, quae jus et modum excedunt, depraedationes et injurias hactenus toleravi. Quorum etiam furorem vix compescui, quin et in te irruentes, te membratim non dilacerarunt. Cui Magister Martinus humili & trepida voice ait: Peto igitur, Domine Rex serenissime, ob Dei amorem, & Domini Papae reverentiam, liberum exitum, & tutum à terravestra cum conductu vestro recessum: Cui Dominus Rex, commotus & iratus nimis, ait: Diabolus te ad inferos inducat et perducat. Dumque circumsedentes vix Regem mitigassent, jussit Rex cuidam Marescallo Palatii sui, nomine Roberto Norisco, ut ipsum Magistrum Martinum usque ad mare salvo perduceret. Qui cum statim iter aggrediens, ducem suum Robertum dictus Magister Martinus juncto latere sequeretur, & quandoque, ut contingit, equitantes aliquos conspiceret vel transeuntes, ipsum timor & tremor adeo contraxerunt, ut si terra hiaret, sub cespite latitaret. (O the strange fear and terror that guilt infused into this impudent Papal oppressor, though armed with the Popes own Bulls!) Et cum procedentes, ad lymbum cujusdam sylvae venalis pervenissent, quam electus Cantuariensis venalem exposuerat, ubi compatriotae ad emenda & eligenda robora convenerant, conspiciens eos Martinus, pavidus ait, duci suo Roberto, Heu heu, quod timebam, accidit mihi. Ecce nos invasuri. O amice & Domine mi Roberte, habesne filium, nepotem, consanguineum, vel amicum, quem cupis in redditu Ecclesiastico promoveri? Praesto sum ut procurem omnia tibi postulata. Ecce insidiantes animae meae: protege me sub umbra alarm tuarum. Cui respondit Robertus: Absit ut aliquis meorum talem habeat in Ecclesiasticum beneficium per me ingressum. Nescio qui sunt illi. Veruntamen ad ipsos vado quantocyus, te me hic expectante, ut monstrato Regis autentico, si malevoli sint, eorum reprimam temeritatem. Qui ad ipsos veniens, cum rei veritatem cognovisset, cito rediens ad Martinum, ut illuderet ei, ait: Vix eorum compescui furorem, quin te frustatim detruncassent. Sed nunc latenter & caute ambulemus, ne deterius quid tibi contingat: & navigans irrediturus, sisapis, recedas, ne in laqueos quaerentium animam tuam infoeliciter praecipiteris. Ex tunc igitur Magister Martinus equinis lateribus non parcendo, moram ducis redarguens, ad mare properabat. Et ad Doveram perveniens, die Sancti Suitheni navem ascendens, multos in recessu suo laetificavit. Sed ne virulentae pestis efficacia penitus cessaret, cuidam Magistro Philippo, auctoritatis sibi concessae adhuc exequendi in extorsione reddituum, potestatem concessit, et sic post terga foeda reliquit vestigia. Haec igitur dixerim, ut sciat quilibet, quam formidolosi sunt hi solum pecuniae inhiantes, quos propria sauciat conscientia. There being nothing that so much encouraged the Popes Exactions, to proceed in their Rapines, as the sordid timidity and baseness of the English Prelates and Clergy, in not publicly resisting them with that courage and resolution as the Nobles and Commons then did, out of a generous public spirit.

Matthew Westminster thus relates Martins departure out of England, somewhat different in some circumstances from Matthew Paris.

Audiens autem Dominus Rex, multos de protervitate dicti Magistri Martini graviter conquerendo murmurare, reversus ad se, licet sero, coepit dolere, quod tantum tolerasset Romanos alienis bonis saginari, et ubi non seminaverunt tantum messis congregasse. Fecit igitur per singulos Comitatus Angliae inquiri, summam reddituum Romanorum, et inventum est, quod ad tantundem pecuniae ascendisset, quantum redditus ipsius, videlicet lx. Millia Marcarum puri redditus, exceptis aliis variis emolumentis. Admirans igitur Rex insatiabilem Romanae Curiae protervitatcm, misit ad ipsam Curiam procuratores suos, ut contradicerent de Tributo injuriose imposito, et ut coram Concilio querimoniam reponerent de oppressionibus, et injuriosis exactionibus, quas Dominus Papa quotidie non desinit in Anglia exaggerare. Misitque Dominus Rex Fulconem filium Warini, ut diceret praedicto Magistro Martino, quod sibi caute praecavens, a terra sua cito fugeret. Non enim poterat furorem volentium irruere aliquatenus cohibere. Fulco igitur mandatum Regis exequens fideliter, ex parte universitatis Angliae dixit eidem Magistro Martino, ut ante quartam diem sequentem nullatenus in Regno inveniretur, ne extunc in frustra concederetur. Magister igitur Martinus more Romanorum, qui fugantes fugiunt, et fugant fugientes, multum timens pelli suae, accepto Domini Regis conductu, ab Anglia ante tertium diem clanculo fugit repentinus.

Magister interim Martinus ad Dominum suum Papam cum pervenisset, & quae praescripta sunt eidem plenius enarrasset, infrenduit Papa, et ira excanduit vehementi. Et recolens quod tam Rex Francorum, quam Arragonum, ingressum Regnorum suorum vetuissent ipsi postulanti, nec Rex Anglorum adventum suum in Angliam acceptasset, imo potius ipsum execrando Nuncium suum et Clericum ab Anglia probose ejecisset, dixit in iracundia magna, voice susurra, oculos obliquando, & nares corrugando: Expedit ut componamus cum Principe vestro, ut hos Regulos conteramus recalcitrantes: contrito enim vel pacificato dracone, (meaning the Emperor) cito serpentuli conculcabuntur. (A most insolent Speech of a proud Antichristian choleric Pope.) Quod verbum in vulgus promulgatum, in multorum cordibus offendiculum indignationis generavit.

Alexander King of Scots (An. 1244.) having by his Charter to K. Henry the 3d. Charissimo & ligio Domino nostro, (as he styled him) promised and granted for him and his Heirs, Quod in perpetuum bonam fidem ei servabimus pariter & amorem; Et quod nunquam aliquod foedus inibimus per nos, vel per aliquos alios, ex parte nostra, cum inimicis Domini Regis Angliae, vel haeredum suorum, ad bellum procurandum vel faciendum, unde damnum ei vel Regnis suis Angliae & Hiberniae, aut caeteris terris suis eveniat, vel possit aliquatenus evenire, nisi nos unjust gravent, &c. Which Charter was ratified by his Oath, and the Oaths of most of the Nobles of Scotland, in the presence of the Popes Legate. Haec itaque, ut firmius robur in perpetuum obtinerent, & alia inferius annotata, transmissa sunt ad Dominum Papam, ut haec omnia confirmaret, hoc modo. (It being then grown in use by former presidents, for Princes voluntarily to subject themselves to the Popes and other Bishops Ecclesiastical censures and Excommunications, if they violated their Charters, Leagues, Oaths, and Agreements to each other.)

SAnctissimo in Christo Patri, Innocentio Dei gratia Summo Pontifici, Alexander eadem gratia Rex Scotiae, Comes Patricius, Comes de Stratherne, (with 47. more Earls and Nobles therein named) salutem, & debitam cum omni honor reverentiam. Sanctitati vestrae significamus, nos Sacramentum corporaliter praestitisse, coram Venerabili Patre Ottone, Tituli Sancti Nicholai in carcere Tulliano, Diacono Cardinali, in Anglia, Scotia, & Hibernia, tunc Apostolicae sedis Legato, ac Chartam nostram confecisse, quae ita incipit: Sciant praesentes & futuri, quod ita convenit in praesentia Domini Ottonis Sancti Nicholai, &c. Quae Charta penes Dominum Regem Angliae & nos remanet chyrographata. Item aliam: quae sic incipit: Ad omnium vestrum notitiam volumus pervenire. Cum ex forma praecedentium nostrarnm pateat obligationum, subjecimus nos Iurisdictioni vestrae, ut nos et haeredes nostros per censuram Ecclesiasticam possitis coercere, si aliquo tempore contra memoratam pacem vencrimus: Etsi nonnunquam contingit, quod quidam nostrum, omnes, vel unus, contravenire temere praesumerent, vel praesumere nituntur, & ex hoc tam animabus nostris quam haeredum nostrorum grave posset generare periculum, & corporibus nostris & rebus non minimum immineret detrimentum: Sanctae Paternitati vestrae supplicamus, quatenus alicui Suffraganeorum Archiepiscopi Cantuariensis detis in mandatis, ut nos haeredesque nostros ad praefatae pacis observationem compellat, prout in instrumentis inde confectis plenius continetur. Alias, super eadem pace, quod Canonicum fuerit, authoritate vestra statuat, contradictores, &c. Et ad istius petitionis nostrae consummationem, praesenti senpto sigilla nostra apposuimus. Haec autem cum consummata fuissent, amici facti sunt, ut sperandum est, indissolubiles, Domini Rex Angliae, & Rex Scotiae, absque simulatione & verborum scrupulosa contentione.

Soon after this League with the Scots thus ratified, David Prince of Northwales invading and pillaging the English, against his forementioned Oath and Charter, (encouraged by the Popes Bulls of Exemption) thereupon the King in the Archbishops absence sent this Writ (together with a copy of the Archbishops delegation and David's Charter) to the Bishop of Worcester, to excommunicate him with his adherents and favorers, according to the clause in the Charter forecited.

REX W. eadem gratia Wigorn. Episcopo, salutem. Cum David filius Lewellin quondam Principis Norwalliae summiserit se & omnes alios Wallenses qui sibi adhaererent, & eorum terras Jurisdictioni Venerabilium Patrum Cantuariensis Archiepiscopi, & quorundam Suffraganeorum ipsius vel aliquorum ex ipsis in solidum, quorum nos ipsi examen eligere vellemus; quod si a forma pacis inter nos & ipsum initae aliquando resiliret, liceret eisdem Archiepiscopo & Episcopis quibusdam eorum quos nos eligeremus, per sententias excommunicationis et interdicti ipsum David et alios Wallenses sibi adhaerentes coercere, donec ad condignam satisfactionem venirent, et super hoc corporale praestitisset Sacramentum: Nos quia praedictus David cum quibusdam complicibus suis terram nostram & Baronum nostrorum, spreta Sacramenti sui religione, hostiliter invasit, coercionem super hoc invocavimus Venerabilium Patrum B. Cantuar. electi, & P. Hereford. Episcopy, qui cum profecti sint ad Curiam Romanam, suam nobis Jurisdictionem in hac parte, per Literas suas Patentes, quas vobis mittimus simul cum transcripto Literarum ipsius David, demandaverunt exequendam; super quo Paternitatem vestram rogamus quatenus praedictum David & complices suos, et fautores debita fcriatis authoritate praedicta coercione, ut super eo quod contra formam pacis praedictae, inter nos & nostros attemptavit, debitam non effugiat vindictam. Teste apud Merleberg. xxix. die Novembris.

Hereupon to avoid this Excommunication, and exempt himself from the Kings Allegiance: Eorum temporum curriculo, David Princeps Northwalliae, neposque Domini Regis Angliae, timens vehementissime impetus Regis Anglorum, contra eum merito commotum, (qui ad Asylum Papale ut praetactum est fugerat, & favorem invenit ut collum de jugo Regis excuteret) misit ad Dominum Papam Nuncios solennes, per quos ei significavit, quod se suamque terram totam contra Regis Anglorum jus contuendam Ecclesiae Romanae resignavit, ipsi tamen David tenendam, suisque haeredibus, reddendam inde annuatim quingentas Marcas. (In imitation of King Johns forecited Charter to Pope Innocent the 3d.) Et Literas super hoc, nacta occasion justitiae, non sine maximae pecuniae inutili effusione, meruit obtinere, sub hac forma.

ILlustri viro, Domino Henrico, Dei gratia Regi Anglorum, &c. Abbates. Haberconmiae, & de Kemere, Cisterciensis ordinis, Inquisitores dati a Domino Papa, salutem in Domino. Mandatum Domini Papae recepimus in haec verba.

INNOCENTIUS Episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis Abbatibus de Haberconmia, & de Kemere, Cisterciensis ordinis, Bangorum Diocaesis, salutem & Apostolicam Benedictionem. Ex parte dilecti filii nostri, Nobilis viri David, Principis Northwalliae, fuit propositum coram nobis, quod cum inter ipsum, quem parents ejus in alumnum Romanae Ecclesiae donaverunt, & charissimum in Christo silium nostrum Regem Anglorum illustrem, bellum longo tempore perdurasset, tandem postquam fuit in Venerabilem fratrem nostrum Episcopum de Sancto Asaph, & collegas ipsius, de stando hinc inde eorum arbitrio super omnibus querelis, juramento a partibus praestito, concorditer, bonis viris mediantibus, compromissum. Idem Rex, non attendens, quod pendente illorum arbitrio, sibi super hoc aliquid attentare non licebat, in praedictum Principem ex insperato hostiliter irruit, ad praestandum quod super praedictis, de quibus compromissum fuerat, & juratum, ac aliis ipsius Regis, mandare per vim compulit, & metum, qui cadere poterat in constantem. Cum igitur ea quae vi & metu fiant, carere debeant robore firmitatis, (therefore King Johns Charter of Resignation of his Crown and Kingdoms to Pope Innocent the 3d. by force and fear, must be void by this his Papal resolution) discretioni vestrae per Apostolica scripta mandamus, quatenus inquisita super hoc diligentius veritate, si rem inveneritis ita esse, authoritate nostra praedictum Principem ab observatione sic extorti juramenti penitus absolventes, sententia, si qua occasion hujusmodi in ejus personam, vel terram, ab aliquo forsan lata fuerit, jurta formam Ecclesiae, sine difficultate qualibet, sicut justum fuerit, relaxetis. Testes vero, &c. Datum Januae, septimo Calend. Augusti, Pontificatus nostri Anno secundo. Hujus igitur authoritate muniti, vobis mandamus, quatenus in Vigilia Sanctae Agnetis virginis, apud Keyrus, in Ecclesia Gustefend, coram nobis compareatis, super contentis in autentico, dicto Principi responsuri, si vobis videritis expedire. Haec cum ad audientiam Domini Regis, & suorum Magnatum pervenerunt, & cito post ad notitiam aliorum Principum fama referente pervolarunt, indignati vehementer, et Romanam avaritiam detestantes, ipsum Regem non attendere hujusmodi mandata Papalia tam injuriosa persuadebant, et ad hostile certamen animabant, ad reprimendam tam ingrati novam insolentiam, et ut ipsum David sine dilatione impeteret, accelerabant. (So little did the King or his Nobles value this Popes most insolent Bull, or his Delegates illegal summons.) Quod cum cognovisset Dominus Papa, conniventer haec omnia dissimulabat: et conniventibus oculis dissimulando elabi permisit sub silentio, praemio tamen, quod acceperat ab ipso David, non restituto.

The King hereupon, instantibus Calendis Julii, omnibus Comitibus, Baronibus, Militibus, & aliis, qui ei servitium militare debebant, ut se convenienter in Walliam profecturum sequerentur, per Literas suas Regias strictissime submonitis & convocatis, non valens, nec volens amplius subitos incursus & discursus Wallensium aequanimiter tolerare, preparavit se, ut ad illorum terminos potenter expugnandos iter & vexilla dirigeret, milite stipatus copioso. Then marching with his forces to Gannok, they wasted Wales with fire and sword: Abbatiam de ordine Cisterciensi, Abercukunam nominatam, (whose Abbot was one of the Popes Delegates that summoned the King) omnibus bonis, etiam calicibus & libris irreverenter depraedantes, officinas ejusdem combusserunt. And the English invading them on the one hand, and Irish forces on the other, he destroyed these Welsh rebels (notwithstanding the Popes absolution and protection) exterminio irrestaurabili. Hybernenses enim in adventu suo totam Englesiam, quae est omnium Wallensium quasi nutrix & refugium, vastaverant, & in recessu si quid residiuum infuerat, in ore gladii trucidarunt, & in favillam redigerunt; ita quod omnia quasi incultam & vastam eremum sive solitudinem relicta visa sunt. The King wasted the other parts of Wales in like manner, and prohibited any victuals to be brought from England or Ireland to the Welsh. Wallenses igitur infoelicissimi, hyemali ingruente rigor, multiformi inedia, cum domiciliis & omni victualium genere distituti essent, nec in spem ullam melioris fortunae vel conditionis erigerentur, cum omnes terrae suae jacerent incultae, in semetipsis contabuerunt, fame, & frigore, & desperatione, tam mente quam corpore miserabiliter perituri languerunt. Not long after, Anno. 1246. circa initium Veris, quando solent promptius se accingere praeliaturi, ad belli necessaria, David Princeps Northwalliae, & nepos Regis innumeras animi amaritudines, post terrae suae destructionem, variasque caedes, & famis inedias hominum suorum, quasi variis tribulationibus lacessitus, de hac valle morientium, ad vallem transiit mortuorum; Walliam perturbatam, & miserabiliter relinquens desolatam. In cujus loco Wallenses filium Griffini sibi in Principem elegerunt. Quod cum idem Griffinus audisset, Regem, qui eum in sinu misericordiae receptaverat, & jam per multum temporis honorifice aluerat & exaltaverat, relinquens, more leporino ad latibula Wallensium, saltu confugit repentino. Where I shall leave him.

To return from the Wars and proceedings against the Welsh Rebels excited by the Popes Bulls, I shall relate some Differences between the King, Deans, Chapters and others, arising about the Elections and confirmations of Bishops, wherein the King was very industrious to preserve; and regain his ancient eclipsed Royal prerogative therein, as they were studious to entrench upon it.

Tempore autem Dominicae Nativitatis imminente, (Anno 1241) elegerunt Canonici Londinenses in Episcopum & Pastorem animarum suarum Magistrum Fulconem, Decanum Eboracensem, virum discretum & circumspectum, moribus compositum & genere praeclarum: contra tamen Regis voluntatem, qui pro Episcopo Hertfordiensi, Magistro scilicet Petro de Egueblanche, capitulum Sancti Pauli instantissime petierat, ut ipsum in Episcopum postularent. Magistrum quoque Willielmum de Sanctae Mariae Ecclesia, vitum laudabilem ipso eodem tempore, scilicet Canonicum ejusdem Ecclesiae & Cancellarium in Decanum unanimiter ordinarunt. But by reason of the Kings opposition against Fulco his election, he was not consecrated Bishop till the year 1244.

After many tedious expensive contests between the Monks of Durham and King Henry about the election of a new Bishop, wherein the King prevailed (as you heard before) there was likely to hapen a difference at this new Bishops consecration about his subjection to the See of York, which he at last thus publicly made and subscribed.

Eodem Anno, magister Nicholaus de Fernham, electus Dunelmensis consecratus est in Episcopum Dunelmensem apud Gloverniam, in Ecclesia Sancti Oswaldi: quinto Idus Jun. ab Archiepiscopo Eboracensi Waltero, praesentibus Rege & Regina, Episcopis, Abbatibus quamplurimis. Et quia super profession sua mota fuit quaestio ab aliquibus volentibus dissidium ventilare, noluit idem Nicholaus illicitam sibi usurpare libertatem, ut ad insolentiam prorumperet recalcitrando. Talemque in propatulo suam solenniter in consecratione sua, coram cunctis Praelatis & Magnatibus, in praesentia sui Metropolitani dicti Archiepiscopi W. fecit professionem distinct & articulatim elevata voice, in hunc modum, prout moris est: Ego Nicholaus Ecclesiae Dunelmensis electus, profiteor Eboracensi Ecclesiae, tibique Pater Waltere Archiepiscopo, & successoribus tuis canonice substituendis, canonicam subjectionem, reverentiam, & obedientiam, & hoc propria manu subscribo. Et incontinenti coram omnibus subscripsit crucem in capite chartulae in causto, & tradidit Archiepiscopo penes se in Thesauro reservandam. This Bishop falling sick of an incurable Dropsy, is fabled to be miraculously cured of it, by drinking some of the hairs of St. Edmund Bishop of Canterbury in Water, which his Barber shaved from him in his life time: After which, Anno 1249. sentiens se annosum, valitudinarium, & infirmum, malens relinquere divitias, quam a divitiis derelinqui, Episcopatum suum Dunelmensem, obtenta tali a Domino Papa licentia, resignavit. Et datis ad hoc provisoribus, Archiepiscopo Eboracensi, & Londinensi, & Wigorniensi Episcopis, assignata sunt ei tria maneria, videlicet de Hovedia cum pertinentiis, Stocton, & Esingtuna. Recedens igitur a Dunelmo, accepta ibidem a fratribus licentia, ad alterutrum dictorum maneriorum mansurus perrexit, ut in pace ibidem sine querelarum vel causarum strepitu, exutus a sollicitudinibus mundanis, sibi jam expectanti donec ejus veniret immutatio, liberius vacaret orationi penitus intendendo. Super hoc Dominus Rex certificatus, omnia residua non segniter haud invitus, in suam coepit custodiam et potestatem, ut ibidem uberrimos pecuniarum fructus, semper tamen jejunus & avidus, deglutiret. Ad quae sibi amplexanda et congerenda, illico misit unum de clericis suis, Thomam videlicet de Newerca.

Anno 1241. There fell out a great quarrel between the King, and the Prior and Covent of Coventry and the Bishop elected by them against the Kings Will, thus related by our Historians.

Labentibus autem eorum dierum profluviis, obiit Episcopus Cestrensis, Hugo de Pateshulle, vii. Idus Decembris, vir viribus adhinc integer & aetate. Qui cum toto aetatis suae tempore laudabilitet vixisset, demum iniquo fretus consilio, versus est in arcum pravum, malleusque factus religiosorum, praecipue eorum qui ipsum creaverunt, in morte sua parum plangi meruit, licet parum plus quam per unum annum in Cathedra sedisset Pontificali. Quod cum audissent Prior & Monachi Coventrenses, convocatis Canonicis Licthfieldensibus, elegerunt Monachum & Praecentorem suum Gulihelmum de Monte Pessulano virum sanctum, & moribus, & scientia prope Deum, Coventrensis Ecclesiae in Episcopum & pastorem animarum suarum, pro electo suo habent & protegunt. Sed Dominus Rex, sicut jam ei moris erat, alium malens in Episcopatum promovere, statim se opposuit, neque electionem, neque electum acceptans. Et stantibus cum eo, aliquibus de Canonicis de Lichefeldia contradicentibus, & Abbatem de Evesham Richardum, qui tunc sigilli Regii bajulus, vices supplevit Cancellarii, pro quo Rex supplicaverat, eligentibus: unde Rex factus adversarius Ecclesiae Coventrensis, ipsum Priorem & Conventum in multis quibus potuit damnificavit. Adversantibus itaque tam Rege cum suis satellibus, quam quibusdam Canonicis Lichfieldensibus, domus Coventrensis magnam induit confusionem & jacturam, adeo ut Conventus dispergeretur, aliarum domuum subsidia petiturus. Domus autem Sancti Albani, charitatis & honestatis intuitu, ipsum Priorem cum aliquibus Monachis suis, & famulis & equis liberaliter, per annum & aliquot menses adjectos, cum summo honor sinum pandens misericordiae, suscepit alendum. Matthew Westmister subjoins. Et lite ventilata, fiunt utrobique dispendia morosa & sumptuosa, viz. 245 lib. The Abbot by his own purse and the Kings favor notwithstanding the insufficiency of his election, having obtained the Popes favor for his confirmation. But he dying soon after, there grew a new contest about this Bishopric, Anno Dom. 1245. thus related.

Et dum his mundus diebus volveretur, & secum mutabilis traheret mutabilia, electus Coventrensis, videlicet Wilhelmus, cognomento de Monte Pessulano, Monachus & Praecentor Ecclesiae Coventrensis, vir bonus & sine querela & ambitione, cum audisset quod magister Wilhelmus de Drouhedale lugubriter expirasset, qui suus fuerat diligentissimus Advocatus in Anglia, comperiensque quod Dominus Rex Angliae promotionem suam non acceptasset, & Magistrum Laurentium, de quo superius mentio facta est, ipsi electo potenter sentiens & efficaciter adversantem, & constanter accusantem, comperiens quoque Canonicos Lichfeldenses ipsum inimicabiliter persequentes, considerans etiam quod domus sua Conventrensis damnis & injuriis pro sua electione impetebatur, tactus dolore intrinseco inconsolabiliter doluit, quod electus unquam exstitisset. Tot igitur lacessitus tribulationibus, Papalem adiit praesentiam, & singultibus sermonem prorumpentibus, ait: Pater sancte, impulsus undique, eversus sum, ut eadam. Dominus Rex Angliae, cum suis consiliariis, meam graviter infestat innocentiam: non enim ut novit Deus, hanc ipsius promerui persecutionem. Et si consequenter hanc, ad quam eligor rite, dignitatem, unquam pace in Anglia gratularer. Omnia igitur in manus vestras resigno. (A loyal Practice of a Bishop elect, who would rather give this usurping Pope a power to dispose of this Bishopric then the King, the right Patron thereof.) Absit a me ut amplius Ecclesiae meae causa sim jacturae ac perturbationis. Provideat paterna solicitudo vestra ipsi Ecclesiae tam diu cura Pastorali viduatae. Cui cum vix Dominus Papa annuisset, recessit ipse, quasi gravi sarcina liberatus. Quod videntes qui salutem animae Domini Regis in veritate sincero cord desiderabant, doluerunt periculum sibi et Regno propter hoc et plura alia imminens, quia multus in causa fuit; vehementer formidantes et timentes.

Quo cognito, diligentissime ( in new affront of the King and his Prerogative ) procurante primo & praecipue Episcopo Lincolniensi, loco ipsius Willielmi de Monte Pessulano praedicti (qui jam jus suum ultro, ut dictum est, penitus resignaverat) electus est & subrogatus in Episcopum Cestrensem sive Coventrensem, Magister Rogerus de Weseham, Decanus Ecclesiae Lincolniensis, vir moribus & scientia eleganter insignitus, Rege Angliae irrequisito: ne et ipsam Electionem cavillatoriis, ut sibi moris erat, exceptionibus impugnaret, et in laesionem animae et famae suae amplius impediret. Episcopus igitur Lincolniensis, suum in hac parte consequutus desiderium, Ecclesiam de Aillesberria, quam ex multo tempore desideraverat, a Decanatu Lincolniensi (eo quod credebat Decanum ex ejus ubertate cornua audaciae assumentem, contra Episcopum Lincolniensem recalcitrare) radicitus sequestrare & abalienare, statim & incontinenti ipsam Magistro Roberto de Marisco contulit, non sine magno & multo Ecclesiae suae prae judicio, ut multis videbatur, & injuria, cum a tempore cujus non exstat memoria, Decanatui Lincolniensi semper dignoscitur adhaesisse. Such was his Episcopal usurpation and injustice both to the King and Dean to advance his own Jurisdiction thus related by Mat. Paris.

Anno 1244. There arose a grand contest between the King, the Archbishop of Canterbury elect and other Bishops, about their rejecting the Bishop of Chichester duly elected, and approved by the King, thus related by our Historians. Robertus Passeleve, Regis thesaurum jam multis marcarum millibus inopinabiliter adaugens, ejus gratiam mirabililer est adeptus. Quod videntes Canonici Cicestrenses, ipsum esse idoneum & perutilem, quia prudentem & circumspectum, ad Ecclesiae suae regimen censuerunt; Et sperantes Deo placere & Domino Regi, nec non & Regis gratiam & tutamen, & suae Ecclesiae promotionem se proinde consequuturos, ipsum Robertum Passeleve in Episcopum suum elegerunt. Quod comperientes Electus Cantuariensis et Episcopy Angliae quamplurimi, indignati sunt valde. Et spreto Regis simul timore et amore, eundem Robertum in nimis arduis quaestionibus per Episcopum Lincolniensem examinantes, electionem et electum reprobaverunt et cassaverunt. Et Magistrum Richardum de Wiz loco ipsius statim, Regio assensu irrequisito, subrogarunt. (A very bold and almost unpresidented attempt) The King being then at St. Albans, supervenerunt rumores, qui tam aures quam cor regium perturbabant, scilicet de Roberti Passeleve clerici sui, qui corpus & animam regio famulatui exposuit, repentina cassatione, qui ad Episcopatum Cicestrensem electus fuerat, et alterius loco ipsius, videlicet Magistri Richardi de Withz, sine assensu regio, subrogatione. Dominus igitur Rex, cui derogatum fuit, iratus valde, Episcopatum caepit in manum suam, non permittens novum electum aliquem habere ingressum in eundem Episcopatum vel Dominium; So Mat. Westmister expresseth it; but Matth. Paris thus; Unde Regis ira excanduit in Electum & Episcopos vehementer; Protinusque redditus dicti Magistri Richardi, idoneis ac dignis personis postquam electus fuit, sunt collati. Magister enim Martinus, Domini Papae Clericus ad hoc constitutus, redditibus ejus vacantibus qui praesens fuerat, & promptus, inhiabat. Quod cum audisset Dominus Rex, iratus vehementer, prohibuit ne novo electo, qui eo inconsulto electus fuit, in sui et Regni enorme praejudicium, introitus in Baroniam Ecclesiae suae pertinentem, vel possessiones seculares, aliquatenus concederetur:

Moreover the King justly incensed by this affront, issued a Mandate to the Guardians of the Bishopric of Chichester and Sheriff of Sussex, so strongly to guard the gates of the City day and night, that neither this new pretended intruded Bishop, nor any of his should enter into it, as this Record assures us.

MANDATUM est B. de Sabaudia Custodi Episcopatus Cicestr. Quod de die et de nocte, ita custodiri faciat januas Civitatis Cicestriae, quod nec Richardus de Wicio, qui se gerit Episcopum Cicestriae, nec aliquis suorum Civitatem illam ingrediatur.

Teste Rege apud Wind. 21 die Aprilis.

Eodem modo Mandatum est Vicecomiti Sussex.

Mat. Westminster, superadds; Rex insuper concepit magnam indignationem adversus omnes qui haec procuraverant, praecipue adversus electum Cantuariensem Bonifacium, quem maxim redarguit ingratitudinis; imponens ei, quod esset laesor Regiae dignitatis •• principio suae promotionis. Et ab imo trahens Rex suspiria, tacitus tandem ait, Merito haec patior, quia impediens liberam electionem Cantuar. ubi tot sancti praecesserunt, prorsus indignum ibi censui promovendum.

Cum haec agerentur, Cantuariensis electus Boniface, & Wigorni • nsis & Herefordensis Episcopy, qui inter omnes alios Angliae Episcopos erant Domino Papae specialiores, et Anglis suspectiores, ad voluntatem ejus perficiendam, etiam in detrimentum regni, quia ipse eos creavit, proniores, Dominum Papam propter quaedam, (quae nesciebantur ab universitate) secreta negotia subito adeuntes transfretarunt: ad votum facta dispositione in domo Cantuariensi, tam de conventu, quam curiae familia, obedientiariis, & obedientiis, plus quam alicui antecessorum alii ejusdem memorati Bonifacii unquam permissum exstiterat. Asserebat etiam idem Electus Boniface, quod facta diligenti inquisitione, obligata fuit Ecclesia sua Cantuariensis ex parte Archiepiscopatus, alieno aere plus quam quindecim Millibus Marcarum, et quasi irrestaurabilirer compedita. Vnde naves ascensurus apud Dover am in recessu suo, jussit nemora Archiepiscopatus abscindi et vendi, et quasdam collectas et tallias, tam in Clero, quam in populo, fieri graviores. Et constituit quendam suum officialem natione Pictaviensem, Magistrum Hugonem de Mortimer, qui diligenter mandata sua exequebatur. Quas quidem Tallias multi factas effe dicebant ad quendam militem Provincialem expugnandum. Qui audito testamento Comitis Provinciae Reimundi filiam ejus juniorem furto repentino ac nocturno surripere proponebat, &c. Electus igitur Cantuariensis Boniface, a praedecessorum suorum vestigiis imprudenter & impudenter exorbitans, cum fratre suo Philippo Ball, eo quod avunculi fuerunt Puell • supradictae, hinc negotio martio curam apposuerunt, Anglieanae sumptuosum & damnosum Ecclesiae, ad quae sustinenda diversa acquirendi pecuniam argumenta consingentes, thesauros thesauris cumularunt, militibus stipendariis, & aliis viris sanguinum distribuendo. Asserebant itaque ut aliquo color peccatum tegeretur, se hac pecunia necessario eguisse ad Ecclesiae Cantuariensis liberationem, quam (ut dicebant, non sine magna injuria antecessorum sanctorum, Ecclesiae eidem qui praeerant eamque irrepraehensibiliter rexerant) aere alieno fere irrestaurabiliter praecedentes Archiepiscopi obligaverant. Impetravit electus Boniface a Domino Papa inauditum privilegium, quod nunquam alii meminimus praeconcessum. Similiter effrater ejus Philippus in hoc negotio deditus armis, privilegium, non sine multae paecuniae effusione, scilicet ut liceret redditus, quos obtinuit in Anglia, et Episcopatus proventus Valentini similiter, et quaedam majora, quae tunc sibi fuerant, profutura, tenere a Curia Romana impetravit.

Soon after the Bishop of Chichester, obtruded by Boniface and his suffragans into that See, without any election at all, against the Kings will and prohibition, departing privily out of Engl. resorted to Boniface and the Pope for protection & consecration; the like did the Bp. of Coventry secretly elected without the Kings privity, for fear he should have hindered their consecrations. Where the Pope in despite and contempt of the King and his Proctors Appeal against them: these two Bishops were consecrated by the Pope himself, together with Archbishop Boniface their Patron, as Mat. Paris and Mat. West. thus commemorate.

Anni quoque sub illius curriculo consecratus est a Domino Papa Lugduni in Archiepiscopum Cantuariensem Boniface, natione Provincialis, plus genere, quam scientia coruscus: plus armis Martialibus, quam spiritualibus formidabilis, qui procurantibus Rege Angliae & Regina nepte sua ad hanc promotus est, foeliciter utinam dignitatem. Hujus frater Philippus Bal. electus Valentiae, ipsis diebus ad Archiepiscopatus Lugdunensis promotus est possessionem: Priore cedente ob causas post dicendas. Qui tantam a Domino Papae meruit obtinere dispensationem, ut Archiepiscopatus retenta cum suis commodis potestate, Episcopatus Ualentini Bal. proventus perciperet, uberrimorumque reddituum quos in Anglia & Flandria possederat, quod plus ut videbatur, ob quasdam causas seculares fiebat, quam spirituales, libere & licenter asportaret, & praeposituram Brugensem obtineret. Hic igitur elegans corpore, & armorum peritia praepollens, copios • sque redditibus saginatus, factus est quasi Princeps Papalis Militiae, et Cusros praepotens pacis in Concilio Lugdunensi celebrando. Et idcirco potissime, quod generis Claritate coruscabat. Consecrati sunt etiam Magister Richardus de Withz in Episcopum Cicestrensem, et Magister Rogerus de Weseham, Decanus Lincolniensis in Episcopum Cestrensem, a Domino Papa Lugduni, vixi moribus et scientia adornati. Nec est omissum pro appellatione procuratoris Regii constanter reclamantis, eo quod in horum promotione Regius assensus non requirebatur. Imo in facie dictum fuit ei, quod quia Rex sibi concessa dignitate et privilegio abutebatur, indignum se reddidit hoc honor laecabundum. Et sic Regis et Regni ipsius, Regiis peccatis exigentibus, dignitas vacillabat. Haec igitur postquam Regi innotuetunt duorum Episcopatus, scilicet Cicestrensis et Cestrensis, bona temporalia jussit infiscari.

At last after much mediation, Anno 1246. Dominus Rex, precibus amicabilibus mitigatus, Domino Episcopo Cicesirensi Rogero (eo quod esset vir benignissimus, & omnium haberet favorem) Baroniamsuam in pace benign restituit.

Matthew Westminster thus briefly relates the story of those Bishops elections and consecrations by the Pope, and Kings proceedings against them.

Eodem quoque tempore Gulihelmus de Monte Pessulano, electus Coventren. nolens amplius injuriosos impetus, quos a Rege diu sustinuerat, tolerare, jus suum in manus Papae patienter resignavit. In cujus loco Magister Rogerius de Weseham, Theolgus, videlicet Decanus Lincoln. electus est Episcopo Lincoln. procurante, Rege penitus irrequisito. Vnde antequam plenam Episcopatus sui posset obtinere possessionem, • ulta sustinuit dispendia et pacis damnosam (nec immerito) dilationem. Simili quoque modo, ipso eodem tempore irrequisito Regio assensu, cassata electione Roberti Pessuleu, electus est in Episcopum Cicestren. Magister Richardus de Withz, uude ne tanta Regis injuria remaneret inulta, Baronia ad Episcopatum pertinente privari meruit, multo tempore, donec multiplicatis intercessionibus impetravit, tam ipse quam electus Cestren. ut uterque ex Regis gratia suae possessionis gauderet plenitudine. (A pregnant evidence of the Kings Ecclesiastical Prerogative over them and their Bishoprics.) Eodem Anno Consecrati sunt Lugduni, ubi ad huc Dominus Papa commorabatur, Boniface de Provincia in Archiepiscop. Cantuar. et Magister Richardus de Withz, in Epis. Cicestren. et Magister R. in Episcopum Cestren. a Domino Papa, non sine Regni Angliae magno damno ac periculo. Papa enim sic Episcopos attraxit, ut magis ei tenerentur obligati, et contempto Rege, fierent in damnum Reg. proniores. The true reason of these Papal encroachments on the Crown.

The Archbishop of Armach in Ireland committing two high contempes against, and Usurpations upon the Kings Royal Prerogative and Privileges, both in holding Pleas of Advousons and Patronages in the Ecclesiastical Court, belonging only and immediately to the Kings Temporal Court and Dignity, and drawing them into an Ecclesiastical Judicature, and out of the Realm, before the Popes Delegates, contrary to his duty and Allegiance, in a suit between the Prior of Lanton and him; the King thereupon issued this most memorable Prohibition, to prohibit him to proceed therein, under pain of seising all his Temporalties, since such proceedings tended to the utter prostration and overthrow of his Crown and Royal Dignity, which he neither would nor could permit, nor any Loyal Subject desire.

REX Armachano Archiepiscopo, salutem. Non credebamus de vobis antequam haec res gesta faceret manifestum, quod aliqua impetrare velletis quae Regiae dignitati generare possent praejudicium aut gravamen; sed in contrarium res est versa, quod sine animi anxietate non possumus refer. Ad praesens enim duo gravamina nobis intulistis, videlicet, a seed Apostolica impetrando, ut extra terram nostram quae de terra nostra conveniatur, super terris et Ecclesiarum advocationibus, quae quidem causae ad Regiam dignitatem spectare noscuntur sive personis Ecclesiasticis, sive Laicis, super hiis injuria irrogetur. Et etiam hoc contra dignitatem Regiam vos non latuit impetrare, cum impetratio vestra de privilegio nostro faciat mentionem. Cum igitur contra nos dupliciter delinqueritis in hac parte, tum quia causas ad dignitatem Regiam immediate spectantes ad forum Ecclesiasticum trahere volentes, tum quia contra privilegium nostrum, sic temere venientes, paternitati vestrae mandamus inhibentes, et firmiter injungentes ne super terris, aut Ecclesiarum advocationibus extra terram nostram sive infra in foro Ecclesiastico Priorem de Lanton, vel quemcunque alium in causam trahere praesumatis, sicut gaudere desideratis omnibus possessionibus vestris, quae de nobis tenetis: indubitanter enim scire potestis, quod hoc nullo modo poterimus sustinere; praecipue cum sic Coronam nostram prosternere et Dignitatem nostram possitis penitus enervare, quod velle nullatenus deberetis si fidelitas sit in vobis. Teste Rege apud Stanford, septimo die Julii.

The King in further pursuit hereof, to preserve this his ancient inherent Royal Dignity, enjoyed time out of mind, and the Popes special indulgence, issued forth this Appeal, in nature of a Prohibition, to the Popes Delegates in foreign parts, not to proceed in this cause between the Prior of Lanton and Archbishop of Armach, constituting a special Proctor to prosecute this Appeal by these Letters Patents.

REX Abbati de Pontiniaco, Decano & Archid. Antissiod. salutem. Cum a seed Apostolica nobis specialiter sit indultum, ne quis de Regno nostro in for • Ecclesiastico, extra Regnum nostrum, per Literas Apostolicas trahatur in causam, et Prior de Lanton, extra Glouc. super quibusdam non ad forum Ecclesiasticum, sed mere ad dignitatem nostram spectantibus, sicut in Regno nostro a tempore cujus non extat memoria est obtentum, conveniatur ab Armachano Archiepiscopo, coram vobis per Literas Domini Papae, ne in causa illa procedatis, tum propter praedictum privilegium nostrum, tum propter ea quae ad dignitatem nostram spectare noscuntur, sedem Apostolicam praesentibus appellamus. Ad quam appellationem in praesentia vestra, si necesse fuerit innovandam, procuratorem nostrum constituimus Willielmum de Lanton Clericum, praesentium portitorem. In cujus, &c. Teste Rege apud Westmonasterium, Vicesimo fexto die Aprilis.

After the long contests formerly touched, and much money spent between the Bishop, and the Dean and Canons of Lincoln, at the Court of Rome, the Pope by advise of his Brethren gave sentence for the Bishop, against the Dean and Canons, which he ratified with this dear purchased Bull.

Eisdem vero temporibus, dum solis orbita circularis jam declinans versus tempus hyemale vicinaretur, Episcopus Lincolniensis Robertus, quietis nescius, multis adversans, quam plurimisque ei adversantibus, Ismaeli consimilis, post multos labores et pecuniarum inaestimabilium effusiones, hanc a Domino Papa, quem cum multis donariis respexerat, contra Canonicos suos meruit impertrationem obtinere.

INNOCENTIUS, &c. Venerabili fratri Episcopo Lincolniensi, salutem & Apostolicam benedictionem. Inter caetera, quae nostrum animum qui universali regimini, quamvis immeriti, disponente Domino praesidemus, insultibus impetunt successivis; illud nos frequenti meditatione perurget, ut Ecclesiae causarum agitatae non deficiant sub dispendiis quaestionum & litibus, quae propter concertationes & diffugia partium, videntur quodammodo immortales, finis debitus imponatur. Cum igitur inter te ex parte una, & Decanum & Capitulum Lincolniensem ex altera, super eorum & Ecclesiarum Praebendalium & Ecclesiarum caeterarum de dignitatibus & communa, visitatione, & reformatione morum, ac correctione, tam Decani, quam Canonicorum, & Clericorum chori, & etiam ministrorum, ac vicariorum, & Capellanorum, & Parochianorum dictarum omnium Ecclesiarum, necnon reverentia & obedientia Canonica tibi ab eis praestanda, & quibusdam aliis dignitatibus, & officium Episcopale contingentibus, suborta fuisset materia quaestionis; Nos post diversas commissiones hinc iude ab Apostolica seed ad Judices diversos obtentas, & processus habitos per easdem; causam ipsam, finem sibi cupientes imponi, ad examen nostrum duximus revocandam. Cumque tu & procurator partis alterius in nostra essetis praesentia constituti, fuit ex parte tua propositum, quod cum ex diligentia pastoralis officii tenearis de jure communi Capitulum Lincolniensem, & omnes Ecclesias Praebendales de dignitatibus & communa visitare; ac ea, secundum formam juris, quae ad visitationis spectant officium, adimplere; cum tam Capitulum quam Ecclesiae tibi sint de jure communi subjectae, necnon excessus tam Decani, quam Canonicorum universorum, & singulorum Clericorum de choro, & ministrorum eorundem, vicariorum etiam Capellanorum & Parochianorum praedictarum Ecclesiarum corrigere, ac eorum mores, ne ipsorum sanguis de tuis manibus requiratur, reformare. Causam etiam omnium praedictorum, cum ad invicem eos movere contingeret, vel ipsos contrarios tuae Diocaesis, vel alii contra ipsos, sive sint civiles, sive criminales, examinare ac desidere, ad te, tanquam ad ordinarium, proprie pertineat, dum tamen ad Ecclesiasticum forum spectent: Decanus & Capitulum se tibi super his contra justitiam opponebant, propter quod praemissa libere non poteras, prout officii tui cura exigit, adimplere. Adjiciebas praeterea, quod tu cum sis caput Lincolniensis Ecclesiae, & a te, tanquam a capite, ante electionem Decani Lincolniensis celebrandam tuus de jure sit requirendus assensus; ipst tua irrequisita licentia, se debere ad electionem Decani procedere, asseverant: super quo tibi petebas justitiam exhiberi. Dicebas praeterea, quod cum Decanus in sui confirmatione, & Canonici cum Praebendae ipsis conferantur, jurare tibi de jure Canonicam obedientiam teneantur; iidem id hactenus indebite facere non curarunt. Proponebas insuper, quod cum lege Diocaesana Decanatus, dignitatum, et Praebendarum vacantium sequestratio ad te de jure pertineat; praefati Decanus & Capitulum se tibi super hoc contra justitiam opponebant. Quare petebas super praemissis jus tuum declarari, ac dijudicari tibi per diffinitivam sententiam, teque ad visitationis officium in Capitulo Lincolniensi, et Ecclesiis Praebendalibus de dignitatibus et communa, et ad correctionem excessuum, et morum reformationem omnium praedictorum, non obstante Decani et Canonieorum reclamatione, admitti debere, diffinitive pronunciari, ac imponi eis perpetuum silentium, nisi sedis Apostolicae privilegio, vel alio jure specially, tueri se possent super impedimentis et obstaculis supradictis. Petebas etiam procurationem ration visitationis Cupituli debitam, & expensas faciendas in lite: ac ut ipsi quotiescunque te ad Ecclesiam Lincolniensem venire contigerit, contra te Ecclesiae campanas pulsare faciant, & exhibeant reverentiam tanquam Patri. Quodque Decanus aliquem Canonicum ad jurandum ei Canonicam obedientiam, nisi dignitas Episcopalis & auctoritas excipiatur, de caetero non compellat: nec cogat Canonicos jurare aliquas consuetudines, quae sunt contra Canonicas sanctiones: neque statuta, quae sint contra Canones, & auctoritatem & dignitatem Episcopalem, ulterius in Capitulo ipso non edat. Petebas insuper, ut cum Praebendarum & Ecclesiarum de dignitatibus & communa visitatio, ad te de jure communi pertineat, quod Decanus de caetero ab earum visitatione desistere per sententiam cogeretur. Procurator vero partis alterius, litem contestando, respondit, Narrata non esse vera, ut narrabantur: & petita fieri non debere. Lite igitur super his legitime contestata, rationibus quoque ac allegationibus utriusque partis diligenter auditis: Nos postquam fuit causae conclusum, deliberatione habita diligenti, de fratrum nostrorum consilio pronunciavimus, te ad visitationem tam Decani et Capituli, quam Canonicorum Clericorum chori, ac ministrorum, etiam Capellanorum Ecclesiarum et Parochianorum ad omnes praedictas Ecclesias pertinentium. Et ad correctionem excessuum, ac morum reformationem libere admittendum. Pro visitatione autem in Cathedrali Ecclesia facienda, procuratio a Capitulo non praestetur. Excessus tamen Canonicorum Cathedralis Ecclesiae, qui consueverunt corrigi per Capitulum, per ipsum, juxta Ecclesiae consuetudinem hactenus pacifice observatam: ad commonitionem & jussionem tuam, successorumque tuorum, infra competentem terminum, eis praefigendum a te, vel eisdem successoribus, corrigantur. Alioquin extunc tu, vel successores ipsi, Deum omnipotentem prae oculis habentes, ipsos ut animarum cura requirit, per censuram Ecclesiasticam corrigatis. Mandamus etiam, ut praedicti Canonic • tibi Canonicam obedientiam & reverentiam exhibeant & observent. Obligare se tamen ad hoc juramento, manuali praestatione, seu promissione, minime teneantur; cum ad hoc consuetudine non juveris. In caeteris potitis, ab impetitione sua, praefatos Decanum & Capitulum absolventes. Nulli ergo omnino hominum, lice at hanc paginam nostrae diffinitionis infringere, vel ausu temerario contraire. Si quis autem hoc attentare praesumpserit; indignationem omnipotentis Dei, & beatorum Petri & Pauli Apostolorum ejus, se noverit incursurum. Datum Lugduni, Octavo Calendas Septembris, Pontificatus nostri anno tertio.

The King this year issued his Writs to all the Sheriffs of England, to inquire what Landsany Archbishops, Bishops, Abbots, and other Religious persons, who were Aliens, or any Normans had in England, and to return the particulars of them, with their respective values.

REX Vicecomiti North. salutem. Praecipimus tibi, quod sicut teipsum & omnia quae habes diligis, diligenter inquiras per Sacramentum proborum & legalium hominum de Com. tuo, quas terras & quae tenementa Archiepiscopi, Episcopy, Abbates, Priores, & alii viri religiosi transmarini teneant in Balliva : Et omnes terras illas & tenementa per eosdem Inquisitores extendi facias, quantum valeant terrae praedictae instauratae, omnimoda instaur. et quantum de instaur. et extentam illam distinct et aperte in scriptis redactam et inquisitione praedicta insertam sub sigillis eorundem Inquisitorum nobis sine dilatione mittas, et hoc breve. Diligenter etiam inquiras per Sacramentum eorundem, qui Comites vel Barones, Milites, viri religiosi, vel alii de Regno nostro Angliae, aliquas terras habeant de terris Normannorum, vel Alienigenarum in Balliva tua, exceptis terris illis quae captae sunt in manum nostram per aliam Inquisitionem quam de terris Normannorum fieri fecisti per praeceptum nostrum, provisurus, quod praedicti Archiepiscopi, Episcopy, & viri religiosi transmarini, nec alii de Regno nostro disseisientur, vel aliquod dampnum incurrant de hujusmodi terris vel rebus suis occasion harum Inquisitionum, vel hujusmodi extentae, donec a nobis aliud habueris praeceptum. Teste Rege apud Windesor, xxij. die Martii.

Eodem modo scribitur omnibus Vicecomitibus Angliae.

Matthew Paris gives us this account of the Kings seising the Lands of Normans in England.

Circa dierum illorum curricula, Rex Francorum Parisiis convocatos omnes ultramarinos, qui terras habuerunt in Anglia, sic est affatus. Quicunque in Regno meo conversatur habens terras in Anglia, cum nequeat quis competenter duobus Dominis servire, vel penitus mihi, vel Regi Angliae inseparabiliter adhaereat. Unde aliqui terras & redditus habentes in Anglia, ease relinquentes, possessionibus, quas habebant in Francia, adhaeserunt; aliqui e converso. Super quo certificatus Rex Angliae, omnes de Regno Franciae, praecipue Normannos, jussit terris suis, quas in Anglia habuerunt, disseisiri. Unde Regi Francorum videbatur, quod Rex Anglorum, quia non in adoptionem eorum statuit conditionem terris hinc vel inde suis privandorum, ut ad alterutrum Regum transmigrarent libere, sicut & ipse Rex Francorum fecerat, treugas initas inter eos confregisset. Sed quia nimis corpore debilitatus post reditum suum de Pictavia fuerat, noluit certamina suscitare, imo potius dissimulando pertransire, & impetuosas Normannorum querelas, & insurgendi in Regem Anglorum proterviam & avidam voluntatem, reprimere satagebat.

This Record and passage of Matthew Paris, will very well explain the Statute De Praerogativa Regis, An. 12 E. 2. c. 12. and Stamfords Gloss thereon, Placita Coronae l. 3. c. 36. compared with Bracton l. 2. c. 35. sect. 12, 15. And l. 5. De Exceptionibus, c. 24. sect. 1. fol. 427. Est etiam & alia exceptio quae tenenti competit ex persona petentis propter defectum nationis, quae dilatoria est & non perimit actionem, ut si quis Alienigena qui fuerit ad fidem Regis Angliae, tali non respondeatur, saltem donec terrae fuerint communes, nec etiam sive Rex ei concesserit placitare, quia sicut Anglicus non auditur in placitando aliquem de terris & tenementis in Francia, ita nec debet Francigena & Alienigena qui fuerit ad fidem Regis Franciae, audiri placitando in Anglia; sed tamen sunt aliqui Francigenae in Francia, qui sunt ad fidem utriusque, & semper fuerunt ante Normanniam deperditam & post, & qui placitant hic & ibi, ea ration qua sunt ad fidem utriusque, sicut fuit W. Comes Marr. & manens in Anglia, & M. de Feynes manens in Francia, & alii plures. Et ita tamen si contingat guerram moveri inter Reges, remaneat personaliter quilibet eorum cum eo cui fecerit ligeantiam, & faciat servitium debitum ei cum quo non steterit in persona. And c. 25. sect. 3. Item respondere poterit, quia particeps de quo dicitur nihil capere potest, quia est ad fidem Regis Franciae, & nihil capere poterit antequam fiat fides Regi Angliae, & cum terrae sint communes & concordes, & ideo non est necesse quae in brevi nominentur.

The Sheriff of Cambridge and Huntingdon seising the Lands of the Prior of St. Neoth and others, by pretext of the Kings Writs (the year before) to seise the Lands of all Prior Aliens into the Kings hands, the King upon the Priors complaint issued this Writ to the Sheriff, to restore the possession of their Lands unto them, and to show by what warrant he seised them, and to hear his judgment.

REX Vicecom. Cantabrig. & Hunting. salutem. Monstravit nobis Prior de Sancto Neoth. quod tu occasion praecepti nostri, quod nuper tibi fecimus de terris Abbatum & Priorum, & aliorum virorum religiosorum de partibus transmarinis, cedentium vel decedentium in manum nostram capiendis, ipsum Priorem de Prioratu suo Disseisivisti, in manum nostram caepisti. Quod quidem ex dicto mandato nostro elicere non potuisti. Et quia fines ejusdem mandati nostri excecisti, tibi praecipimus quod eidem Priori de praedicto Prioratu suo, cum omnibus pertinentiis suis, & omnibus aliis de partibus transmarinis, quos de terris suis contra formam praedicti mandati nostri in aliquo Disseisivisti talem seisinam habere facias, qualem inde habuerunt ante susceptionem ejusdem mandati nostri. Et si quid de bonis eorum ea occasion caepisti per pacem quam tecum fecerunt, vel alio modo, id eis sine dilatione reddi facias. Et tu nihilominus sicut corpus tuum diligis, coram nobis in crastino Claus. Pascha, ubicunque tunc fuerimus in Anglia, ad ostendendum, quo warranto ipsum Prioratum caepisti in manum nostram, & terras quorundam aliorum, & ad audiendum inde judicium tuum. Ei habeas ibi hoc breve. Teste Rege apud Westmonasterium, Undecimo die Aprilis, Anno Regni nostri xxix.

There being a Parliament summoned at London this year by the King, and the Bishops being likewise required by Martin the Popes Agent to repair thither about an Ayde to the King and Pope, the King thereupon fearing some designs from Scotland, commanded the Bishop of Durham, notwithstanding his former summons, to remain at home for defense of those parts, till further order, by this Writ.

REX N. Dunelmensi Episcopo, salutem. Mandamus vobis rogantes, quod ne que occasion adventus B. Cantuariensis electi, cui ob nostram reverentiam, & ejus honorem occurrisse proposuistis, neque occasion alicujus summonitionis nostrae seu quaestionis vobis hactenus factae, a partibus vestris vos versus partes transferatis Australes, sed ad securitatem nostram & vestram, & ad tuitionem partium vestrarum, in eisdem propter quorundam insidias, de quibus ad vos rumor satis manifest, ut credimus, pervenit, remaneatis, donec habitis cum fidelibus nostris tractatu pleniore & certitudine evidenti, aliud vobis duxerimus significandum. Nos autem super omni summonitione & quaestione facta, vos interim conservabimus indempnes. Teste Regeapud Westm. xxij. die Aprilis.

The like Writs upon the like occasion I find issued to the Bishop of Durham and others, Claus. 30 E. 1. m. 7. dorso, Claus. 6 E. 2. m. 12. dorso, Claus. 20 E. 3. pars 2. dors. 22. Claus. 46 E. 3. dors. 11. Claus. 12 R. 2. m. 42. dorso.

The Sheriff of Buckingham distraining the Tenants of the Abby of Westminster for Hidage, and view of Frankpledge, against the Liberties granted them by the Kings Charters, as their supreme Lord, the King thereupon issued this Precept to the Sheriff for preservation of their Liberties.

CUm inter Libertates quas Rex concessit Abbati & Conventui Westm. concesserit eis, quod quieti sint in omnibus Comitatibus Angliae, de Hydagio, & visu F • ancipledgii: Mandatum est Vicecom. Buck▪ quod averia hominum suorum de Cypham, de Estburnham, de Dilherst, & de Brekewell, quae capit pro Hydagio, & visu Francipledgii deliberari faciat. De caetero ab eis non exigens vel exigi permittens Hydagia, vel visum Francipledgii, vel aliquid contra libertates eis a praedecessoribus Regis concessas. Teste, &c.

The Pope having granted authority to the Bishop of Hereford to give special dispensations to such of King Henries meritorious Clerks as he should recommend unto him from time to time, (to receive more benefices then one, and exemption from residence on them) specially recommended John Mansel, and three more of his Clerks to the Bishop, to grant them the benefit of the Popes indulgence, by this Patent.

REX Venerabili in Christo Patri P. Hereford. Episcopo, salutem. De promotione Clericorum nostrorum nobis fideliter obsequentium esse sollicitos nos oportet, & praecipue de ipsorum Provisione, sollicitiores esse debemus, quorum obsequium nobis est magis gratum & acceptum, sua gratitudine mediante. Cum igitur Dominus Papa vobis injunxerit, ut cum dilecto Clerico nostro Johanne Mansel dispensetis, secundum formam vobis ab eo transmissam, cum a nobis fueritis requisiti, paternitatis vestrae dilectionem requirimus & rogamus attente, quatenus cum praefato Clerico nostro juxta mandatum Apostolicum misericorditer dispensetis, ut idem Clericus noster qui multo majoribus quam ei possemus facere dignus esset, gratiam Apostolicam ad instantiam nostram sibi sentiat fructuosam, nosque vobis pro laudabili exeeutione mandati praedicti gratias speciales impendere debeamus.

Teste Rege apud Westm. Octavo die Aprilis.

Eodem modo scribitur eidem Episcopo, pro Gwidone de Russilum, Pet. Chaceport, & Magistro Henrico de Secus.

The Freers Minorites having petitioned the King that none of their Order might be elected an Archbishop or Bishop in Ireland for the future, nor that he should assent to such election, if casually elected without the consent and testimonial of the Provincial and Freers of that Order, the King thereupon in pursuit thereof, issued this Inhibition to all the Chapters of that Order, and chief Justice of Ireland.

REX Universis Capitulis Ecclesiarum Cathedralium & ordinis fratrum Minorum in Hybernia, salutem. Cum nonnulli boni viri de ordine fratrum Minorum nobis supplicarunt, quod concederemus eisdem, quod nullus frater ordinis sui ad aliquam dignitatem Archiepiscopatus sive Episcopatus in Hybernia eligatur de caetero, nec si aliquis eorundem fratrum forte sic eligatur, idem electus assensum praebere possit hujusmodi electioni sine consensu & testimonio ministri sui Provincialis & fratrum ejusdem ordinis discretorum; Huic petitioni suae honestae duximus annuendum. Vobis mandantes, et etiam firmiter inhibentes, ne fratrem aliquem ejusdem ordinis sic eligatis vel eligi permittatis, nisi in forma praedicta, pro certo scituri, quod electioni factae de aliquo hujusmodi fratre in Archiepiscopum vel Episcopum nullo modo assensum Regium adhibebimus, nisi sub forma praedicta. Teste, &c.

Et mandatum est M. filio Geroldi Justiciario Hiberniae, quod hujusmodi electiones de fratribus ordinis praedicti fieri prohibeat.

About this time there happened a great controversy between the Freers Predicants and Minorites, wherein their pride, avarice, ambition, extortions as the Popes instruments, and other vices are thus set out by each other, in their proper colors.

Et ne mundus turbinibus undique multiplicatis vacare videretur, inter fratres Minores & Praedicatores controversia eisdem temporibus ventilata, multos, eo quod viam perfectionis, videlicet paupertatis & patientiae, videbantur elegisse, movit in admirationem. Asserentibus enim Praedicatoribus se fuisse Priores, & in hoc ipso digniores, habitu quoque honestiores, a praedicatione merito nomen & officium se sortiri, & Apostolica dignitate verius insigniri: respondent Minores, Se arctiorem vitam & humiliorem pro Deo elegisse, & idcirco digniorem, quia sanctiorem, & ab ordine Praedicatorum ad ordinem eorum fratres posse, & licenter debere, quasi ab inferiori ad ordinem arctiorem & superiorem transmigrare. Contradicunt eis in faciem Praedicatores, asserentes, quod licet ipsi Minores, nudi pede, & viriliter tunicati, cinctique funiculis incedant, non tamen eis esus carnium, etiam in publico, vel dieta propensior denegatur, quod fratribus est Praedicatoribus interdictum: quapropter non licet ipsis Praedicatoribus ad Minorum ordinem, quasi arctiorem & digniorem, avolare, sed potius e converso. Sic igitur, sicut inter Templarios & Hospitalarios in Terra Sancta, sic & inter illos humani generis inimico zizania seminante, ortum est discordiae enorme scandalum, & quia viri literati sunt & scholares, universali Ecclesiae nimis periculosum, in indicium magni judicii prae foribus imminentis. Et quod terribile est, & in triste praesagium, per trecentos annos, vel quadringentos, vel amplius, ordo Monasticus tam festinanter non coepit praecipitium, sicut eorum ordo, quorum fratres jam vix transactis viginti quatuor annis, primas in An • lia construxere mansiones, quarum aedificia jam in Regales consurgunt altitudines. Hi jam sunt, qui in sumptuosis & diatim ampliatis aedificus, & celsis muralibus, thesauros exponunt impreciabiles, paupertatis limites, & basim suae professionis, juxta Prophetiam Hyldegardis Alemanniae, impudenter transgredientes. Morituris Magnatibus, & divitibus, quos norunt pecuniis abundare, diligenter insistunt, non sine ordinariorum injuriis & jacturis, ut emolumentis inhient, confessiones extorquent, & occulta testamenta, se suumque ordinem solum commendantes, & omnibus aliis praeponentes. Unde nullus sidelis, nisi Praedicatorum & Minorum regatur consiliis, jam credit salvari. In acquirendis privilegiis solliciti in Curiis Regum & potentum consiliarii, & cubicularii & thesaurarii, paranymphi, & nuptiarum praeloquutores, Papalium extorsionum executores, in praedicationibus suis, vel adulatores, vel mordacissimi reprehensores, vel confessionum detectores, vel incauti redargutores. Ordines quoque auctenticos, & a sanctis patribus constitutos, videlicet a sanctis Benedicto & Augustino, & eorum professores contemnentes (prout in causa Ecclesiae de Scard • burc, in qua Minores turpiter ceciderunt, patuit) suum ordinem aliis praeponunt. Rudes reputant simplices, & semilaicos vel potius rusticos, Cistercienses Monachos: Nigros vero, superbos, & Epicuros.

Soon After, Fratres, praecipue Praedicatores, ordinis ignaros, a tramite disciplinae Sancti Benedicti, nimis impudenter exorbitasse deprehendebantur: Whereupon, Papalis severitatis moderamine corriguntur, & authoritate Literarum talium in viam meliorem diriguntur. Pope Innocents Bull for their reformation you may read in Matthew Paris.

The Abbots, Priors; and other Ecclesiastical persons of the Diocese and Province of Canterbury, being summoned to a Convention at Maydeneston in Kent, to contribute an Ayde to the Pope or Archbishop, when as they had not yet given any satisfaction to the King, as to the Ayde the Pope had by his Letters granted him, from the universality of the Clergy of England; the King thereupon issued this memorable Prohibition to them, not to grant any Ayde at all to the Pope, Archbishop, or any other, without his Royal assent thereto.

REX Abbatibus, Prioribus, & omnibus aliis personis Ecclesiasticis vocatis hac die Veneris in Septimana Paschae usque Maydenestan, salutem. Cum Dominus Papa per Literas suas nuper nobis concesserit, quod universitas totius Cleri Angliae, subsidium nobis conferat, in quo nondum nobis est satisfactum: Et vos, sicut audivimus, authoritate Domini Cantuariensis Archiepiscopi convenire debeatis super aurilio eidem Archiepiscopo, sive Domino Papae praestando: Vobis mandamus firmiter inhibentes, ne dicto Archiepiscopo, seu Domino Papae, seu alii subsidium aliquod praeter assensum nostrum concedatis. Teste Rege apud Winds. xix. die Aprilis.

There being an Inquisition pending between the King, by Papal Authority, and the Bishop of Bath, the King by this Patent constituted a special Proctor therein, the business depending before two Abbots, to whom it was referred.

REX constituit Magistrum R. de Cantilupo, procuratorem Regis in negotio Inquisitionis, quod vertitur inter Regem ex una parte, Authoritate Apostolica, & Ba • hon. Episcopum ex altera, ratum, &c. quicquid idem Magister in dicto negotio Inquisitionis mediante justitia duxerit faciendum. Et diriguntur Literae Sancti Edmundi, & de Persor. Abbatibus. Teste Rege apud Wigorn. primo die Augusti.

A baptized Jew turning an Apostate, the King upon information thereof sent this special Mandate to the Sheriff of Oxford, to apprehend and imprison him when he should be named to him, till the Ordinary of the place should order what belonged to him.

MAndatum est Vicecomiti Oxford. quod quendam Apostatum qui vitam Judaeorum deseruit, & baptizatus fuit, & Acolitus postmodum factus, & postea Apostatavit, cujus nomen ei scire faciet frater Robertus Bacun, capi & in prisona Oxford. detineri faciat, donec loci Diocaesanus inde fecerit, quod ad se viderit pertinere.

Teste meipso apud Waledon. Quinto die Aprilis, Anno Regni nostri xxix.

Per Paulinum Peyur.

The Pope sending a Legate into Ireland upon a particular occasion, the King thereupon granted a special Writ to his Chief Justice, to admit him into Ireland for that purpose, but not to execute any other Authority there whatsoever, without his special license, without which he could not so much as enter into Ireland.

REX Justiciario Hyberniae, salutem. Ad duo Authoritate Apostolica exercenda, Magistro J. de Frussyn, Clerico & Nuncio Domini Papae, concessimus licentiam in Hyberniam transfretandi, viz. ad absolutionem impendendam hiis qui manus violentas in Clericos injecerunt, & ad pecuniam colligendam in subsidium Terrae Sanctae. Et ideo vobis mandamus, quod ipsum ad exercenda praemissa benign admittentes▪ a Praelatis & aliis ad eadem permittatis admitti. Non sustinentes, quamvis Praelati sustinere vellent, quod aliam Iurisdictionem exerceat, donec aliud a Rege habuerit mandatum. Teste, &c.

The Pope presuming by his usurped authority to ordain a Bishop of Elfin in Ireland without the Kings Royal assent, the King, although it tended to the derogation of his Royal Prerogative, upon which account the Archbishop of Tuam refused to consecrate him; yet notwithstanding because he had received a laudable testimony from the Pope and others touching the person, out of his mere special grace was content to give his Royal assent to his ordination and consecration; and thereupon to restore the Temporalties to him by this special Patent, without which the Popes Provision had been ineffectual to him.

REX M. filio Geroldi Justiciario Hiberniae, salutem. Sciatis, Quod etsi per ordinationem factam a Summo Pontifice de J. quondam Archid. Elfin. in Episcopum Elfin. libertati Regiae fuerit derogatum, eo quod praeter assensum nostrum constat esse factam: Quia tamen de persona ejusdem J. testimonium laudabile perhibetur, sicut ex Literis Domini Papae plenius audivimus, et M. Tuamensis Archiepiscopus munus consecrationis, sine assensu nostro ei noluerit impendere, ordinationi praedictae de gratia nostra Regium assensum adhibuimus et favorem. Et ideo vobis mandamus, quod de omnibus terris & tenementis, & Regiis aliis ad praedictum Episcopatum pertinentibus, & in manu nostra existentibus, eidem J. plenam seisinam habere faciatis. Teste Rege apud Gannak in Castris, Quarto die Septembris.

The Chief Justice in Ireland in a case of Assise of Novel Disseisin between two Irish Bishops, refusing to give Judgment against the Defendant, till he received the Kings direction therein, for fear of being excommunicated by the Defendant Bishop▪ who threatened to excommunicate him; the King thereupon checking him for his cowardice, commanded him to proceed to give Judgment and Damages in the cause, notwithstanding the threatened excommunication, and to Attach and imprison those Judges and others, who presumed against his express Prohibition to hold Plea of these Lands in the Bishops Court, to the contempt, prejudice, and disinherison of his Crown and Dignity, and not to suffer from thenceforth any suits of this nature to be held in any Ecclesiastical Court, or to suffer any of his Rights to be lost.

REX Justiciario Hiberniae, salutem. Auditis & plenius intellectis Literis vestris quas super processu Assisae novae disseisinae quam venerabilis Pater Cristinus Imlicensis Episcopus arramiavit versus Alanum Episcopum Clon. de tenemento suo in K • lcomyr, nobis transmisistis▪ ut inde voluntatem nostram vobis responderemus, non potuimus non mirari quod metu alicujus excommunicationis, vel all • a ration super tam manifesta disseisina quam dictum Clon. Episcopum, fecisse ex confession̄ sua liquet aperte, judicium proferre distulistis, & dicto Clon. Episcopo amerciato, & ad damna dicto Imlicen. illata restituenda, condemnato secundum legem & consuetudinem terrae nostrae Hiberniae, seisinam eidem Imlicen. Episcopo, de dicto tenemento rehabere non fecistis; volentes igitur quod super disseisina praedicta suppleatur, quod minus actum est hucusque: Vobis mandamus, quod non obstantibus minis dicti Clon. vel cujusquam alterius de sententia excommunicationis in vos, vel in dictum Imlicensem Episcopum lata, vel in alium de Ballivis nostris ferenda, ad judicium inde proferendum sine dilatione procedatis, dissesitorem praedictum amercientes secundum modum et qualitatem transgressionis; disseisito seisinam restitui faciatis cum damnis suis ei inde adjudicatis. Iudices vero qui spreta Prohibitione nostra in foro Ecclesiastico super dicto tenemento processerunt, et hoc in Curia nostra recognoverunt, et dictum Episcopum Clon. contra Coronam nostram, placitum illud et dignitatem nostram prosequendo, capi, et in prisona nostra salvo custodiri faciatis, donec super tanto contemptu et tam enormi transgression plenam et condignam nobis fecerint emendam. In casibus consimilibus cum evenerint, in fide qua nobis tenemini, eodem modo vos habentes, et processum observantes, ita quod de jure nostro nihil per defectum vestrum nobis depereat. Teste meipso apud Winds. Anno Regni nostri xxix.

King Henry having the Patronage of the Priory of Louis by reason of a Wardship, issued this memorable Inhibition to the subprior and Covent, not to permit any person whatsoever to present to any Church belongining to the Priory which was or should be void, during the vacancy of the Priory, upon pain to forfeit all they had▪

REX Subpriori & Conventui de Louis, salutem. Quia ex certa Relatione fide dignorum intellexerimus, quod existente domo vestra sine Priore sicut nunc est W. quondam Com. Warren. fuit in possessione praesentandi ad Ecclesias, de patronatu vestro, quas in hujusmodi vacationibus vacare contingebat, & Idem jus modo residet penes nos ration Custodiae Haeredis praefati Com. in manu nostra, existenti. Vobis firmiter inhibemus, quod sicut omnia bona ve ••• a quae in vestra tenetis potestate diligitis, ad Ecclesias, qu • vacaverint postquam fuistis Acephali, vel quas vacare continget, ad instantiam cujuscunque nullatenus praesentare praesumatis. Teste Rege apud Gudeford 27▪ die Januarii.

The Archbishops and Bishops of the Realm in this age, could not make their last Wills and Testaments, nor devise any of the Corn sown, or stock or goods on their Bishoprics, nor their moveable or immovable goods, without the Kings special Patent, grant and license, authorizing them to do it, and ratifying their wills, against himself, his heirs and successors, as these two memorable Patents intimate. The first of them to the Archbishop of York.

REX omnibus, &c. salutem. Sciatis quod concessimus. W. Eborum Archiepiscopo, quod quandocunque voluerit, libere & licenter condere possit testamentum suum, & pro voluntate sua ordinare, tam de bladis seminatis in terris Episcopatus sui & Ecclesiae suae, quam de omnibus aliis mobilibus suis; & similiter immobilibus personam suam ration Ecclesiae suae, seu ration sui ipsius contingentibus. Ita quod si de eo humanitus contingat, quod nollemus, executores Testamenti sui liberam habeant administrationem omnium praedictorum ad executionem Testamenti sui faciendam prout inde ordinaverit, sine impedimento nostri & Haeredum nostrorum & Ballivorum nostrorum. In cujus, &c. Teste Rege apud Woodstock▪ 22 die Maii.

The second is to the Bishop of Karlisle.

REX omnibus, &c. salutem. Sciatis quod Testamentum quod W. Karl. Episcopus condidit, vel conditurus est quocunque tempore, & quacunque hora tam de bladis in terra, quam de Wardis & firmis, & omnibus suis mobilibus, pro nobis & haeredibus nostris gratum habemus & acceptum, & illud concedimus & confirmamus: prohibentes ne aliquis Ballivus, noster vel Haeredum nostrorum, quae idem Episcopus reliquerit ad executionem Testamenti sui faciendam, manum mittat, vel in aliquo se inde intromittat, vel aliquo modo Testamentum illud impediat, quia tam Testamentum suum, quam executores Testamenti sui cepimus in protectionem & defensionem nostram, & haeredum nostrorum. In cujus, &c. Teste Rege apud Winds. 5. die Julii.

Pope Innocent the 4. was one of the first Popes who presumed to summon a General Council by his own Papal Authority, without and against the Emperor, and that purposely out of malice to excommunicate and depose him, against all Laws of God and man, for which end he sent abroad his Nuncio's and Letters as to other Kings and Prelates, so particularly to the King of England, and all Archbishops Bishops and other Prelates, to summon them to a General Council to be held by him at Lions in France.

Anno eodem circa medium Quadragesimae, venerunt Nuntij Domini Papae in Angliam de convocando Concilio generali, tale mandatum Papale bajulantes:

INNOCENTIUS Episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis, Abbatibus & Prioribus per Angliam constitutis▪ salutem & Apostolicam benedictionem. Dei virtus, & Dei sapientia, cujus ineffabili subjecta sunt omnia Majestati, a fundationis initio splendore virtutum suam illustravit Ecclesiam. Et sic insignem, reddidit singularis privilegio potestatis, ut per ejus ministerium suum justitia consequatur effectum, & sedato bellorum turbine, mundo possit tranquillitas provenire. Hujusmodi enim praeeminentiam dignitatis dum nos reverenter attendimus, quiregimini generalis Ecclesiae, licet immeriti, Divina providentia praesidemus, reddimur cord solliciti, quod tempestatis horror qua ipsa turbatur Ecclesia, et religio▪ Christiana con • utitur, per nostrae provisionis auxilium caelesti pietate propitia propulsetur. Hinc est, quod nos▪ ut ipsa Ecclesia perfidelium salubre▪ consilium & auxilium fructuosum, status debiti possit habere decorem, ac deplorando Terrae sanctae discrimini, & afflicto Romano Imperio propere valeat subveniri, ac invenire remedium contra Tartaros, & alios contemptores fidei, ac persecutores populi Christiani: nec non pro negotio quod inter Ecclesiam et Principem vertitur, Reges torrae, Praelatos Ecclesiarum, & alios mundi Principes duximus advocandos. Rogamus etiam devotionem▪ vestram & hortamur attente, per Apostolica vobis scripta praecipiendo mandantes, quatenus ad praesentiam nostram, omni prorsus occasion postposita, usque ad proximum festum sancti▪ Johannes Baptistae, personal •• er venire curetis; Ut ipsa Ecclesia ex vestra▪ visitationis honor▪ spiritual gaudium▪ & ex nostra industria consilium percipiat prosuturum. Scituri, quod nos dictum▪ Principem in praedicatione nostra citavimus, ut per se, vel per suos nuntios in Concilio celebrando compareat, responsurus nobis, et aliis, qui aliquid contra ipsum durerint proponendum, et satisfactionem idoneam praestiturus. De personarum autem & evectionum moderato numero, illam cum veniritis providentiam habeatis, quod vestris Ecclesiis nimis non sitis onerosi. Datum Lugduni, tertio Calend. Februari • , Pontificatus nostri anno secundo.

Eisdemque diebus Dominus Rex enormiter, ut sibi suisque videbatur, pa •• us injuriam, eo quod plures jam Episcopy sine suo assensu creabantur, super hoc conquesturus, et pro suo jure ab antiquis temporibus obtento et approbato, allegaturus ad Curiam Romanam Magistrum Laurentium de Sancto Martino, Clericum suum, virum circumspectum, et Iurisperitum suum, destinavit Procuratorem; similiter etiam pro aliis arduis negotiis Regem et Regnum contingentibus prudenter ac fideliter cum diligentia expediendis. Maxim tamen pro negotio Roberti Passelevae Electi Cicestrensis, tam praecipitanter, inconsulto tam Rege quam Capitulo Cicestrensi, in medio regni sui eassati, et per electum Cantuariensem Bonifacium, quem noviter, non sine multorum murmur & contradictione in Regnum suum vocaverat, & ad tantam promoverat digni atem, depulsi. Promeruisset utique Dominus Rex non minimum in causa favorem. Sed quia multos viros idoneos, & praecipue religiosos, quos potius promovere & tueri, sicut quondam sancti Reges fecerunt, teneretur, excogitatis argumentis, et frivolis exceptionibus, falsis, ac potius malitiosis, toties repulit, et cum rite eligerentur, in ignominiosam confusionem praeciptavit, merito procuratum est tanti mali remedium. Vt scilicet eo, qui tot mala machinabatur, ignorant vel etiam contra dicente Ecclesiis viduatis provideatur, quibus viri idonei, ne grex Dominicus detrimentum patiatur, maturius praeponantur, quod videtur consonum rationi. Sed de Regni potius quam de Regis perturbationius, et • uinis Anglorum Nobiles doluerunt.

Cum autem haec ad Concilium generalis convocatio, ad audientiam Praelatorum pervenisset, multi ad iter praeparantur arripiendum. Aliqui tamen Regiis negotiis intendentes, aliqui valetudinarii, & senes, se per Regem, vel competentes Procuratores excusarunt. Regi etiam, qui pro aliquibus humiliter domino Papae supplicaverat, Papa favorabiliter sic rescripsit.

INNOCENTIUS Episcopus, &c. Charissimo in Christo filio, Regi Anglorum illustri, salutem & Apostolicam benedictionem. Erga personam tuam, tanquam filii & devoti Apostolicae sedis, specialis paternum gerentes dilectionis affectum, precibus tuis, quantum cum Deo possumus, libenter attentum accommodamus auditum, & benignum impertimur assensum. Sane per dilectum Magistrum Laurentium, Nuncium tuum aepud sedem Apostolicam constitutum, & per Literas Regias, a nobis humiliter postulasti, ut cum instanti estate proponens ad perfidiam quorundam tuorum rebellium conterendam, exercitu congregato dirigere gressus tuos, Venerabilem fratrem nostrum Carleolensem Episcopum, & ailectum filium Abbatem Westmonasteriensem, custodiae Regni tui, quamdiu in expeditione permanseris, provide deputaris, ipsos & Venerabiles fratrem nostrum Episcopum Landavensem, omnibus bonis Episcopatus sui, per inimicos Regios denudatum, & dilectos filios Sancti Edmundi, morbo podagrico laborantem, ac de Wautham senio confractum & confectum, Abbates, ne ad Concilium veniant, quod in instanti festo Nativitatis beati Johannes Baptistae, Deo dante, celebrabimus, haberemus benign ac misericorditer excusatos. Nos itaque Celsitudinis Regiae Regnique tui propensius affectantes commodum & quietem, & tibi, ac pro te tuis, quantum pro Deo fieri potest, exhibere parati, gratiam & favorem devotioni tuae praesentium authoritate concedimus benignitate postulata: sublimitatem tuam hortantes attente, ut moleste non feras, quod petitionem tuam pro Venerabili fratre nostro Eboracensi Archiepiscopo, in Literis Regiis praedictis expressam, & per memoratum Magistrum ex parte tua insuper nobis inculcatam, super excusatione consimili, non duximus admittendam. Quia cum ipse sit honorabile Ecclesiae Dei membrum, ejus praesentiam praefato Concilio credimus opportunam. Datum Lugduni, x. Calend. Junii, Pontificatus nostri anno secundo.

Similiter quidam alii Angliae Praelati, tam Abbates quam Episcopy, diversis causis expressis praepediti, & sese rationabiliter excusantes, quia valetudinarii, vel senes, vel infirmi, (utpote Episcopus Eliensis, & Abbas Sancti Albani, & quidam alii) per procuratores suos, per quos Dominum Papam & Cardinales, sic volentes, salutarunt, & preciosis muneribus respexerunt, licenter remanserunt. Abbas autem de Burgo, vir sine querela, qui specialius aliis super hoc mandatum Papale suscepit, & non sine molestia ad Curiam Romanam cum pervenisset, per Magistrum Martinum Papae Clericum, in Anglia commorantem, graviter accusatus est, pro eo quod quandam Ecclesiam, quam cuidam viro idoneo contulerat, ad opus cujusdam consanguinei Domini Papae, ipsi Magistro Martino noluit, sicut nec debuit, confer: (procuring a Prohibition from the King, forecited.) Unde dictus Abbas cum in Curia Papali apparuisset, ipsum Dominus Papa, vel per Papam, Papales, probose objurgatum, a Palatio suo jussit ejici, tam turpiter et irreverenter, quod nunquam postea plenam admittens consolationem, contristatus, in incurabilem praecipitatus est infirmitatem. Unde eodem anno, post multas indignas vexationes, tribulationes, & infirmitatem, quam in jura Romana ob id initiaverat, in magnum Ecclesiae suae damnum, jacturam & perturbationem, quam prudenter rexerat, viam universae carnis est ingressus. Such was the Tyranny of this peremptory, usurping, Antichristian Pope, trampling the persons, privileges, Crowns, Rights of all Christian Emperors, Kings, Princes, Prelates, Abbots, Nobles, Kingdoms under his Papal feet, and more particularly those who had either any courage or conscience to withstand his injurious Usurpations, as this Abbot did at first.

Per idem quoque tempus, Dominus Rex sano fretus Consilio, ex quo certificabatur de Concilio generali in proximo Lugduni celebrando, Nuncios solennes ad Concilium destinavit, videlicet Comitem Rogerum Bigod, Johaennem filium Galfridi, Gulihelmum de Cantilupo, Philippum Basset, Radulphum filium Nicholai, Milites, & Gulihelmum de Powic, Clericum, ut Domino Papae et toti Concilio gravamina exponerent, quae Regno Angliae in multis a Romana Curia diatim inferuntur: praecipue de Tributo in guerrae tempore extorto, cui contradictum fuit, et aperte per Stephanum Archiepiscopum Cantuar. reclamatum.

Which Matthew Paris thus more largely expresseth; Tunc vero, licet sero, Dominus Rex Anglorum, aliquantulum conversus ad se, coepit detestari Romanae Curiae insatiabilem cupiditatem, et totius Regni, imo etiam et Ecclesiae per eam factas injuriosas occupations, illicitasque rapinas. Composita igitur per Regni universitatem eleganti Epistdla, in qua extorsiones Papales nimis execrabiles, et exactiones multiformes Legatorum ejus, et quorundam Clericorum potestate inaudita fungentium, continebantur, ut sequens sermo declarabit. Cum qua viri nobiles ac discreti ad Concilium destinantur, gravem super his, et praecipue super exactione Tributi, in quod nunquam consensit Regni universitas, coram Concilio querimoniam reposituri, et talium relevamen onerum importabilium Regno Angliae misericorditer impendi, rogaturi: (which as the affairs of England then stood they • old hardly redress themselves, till this general Complaint and Petition first made against them in this general Council.) Electi sunt igitur, et ad hoc, nomine totius universitatis Regni Angliae ad Concilium Lugdunense missi, Comes Rogerus Bigod, Johannes filius Galfridi, Wilhelmus de Cantelupo, Philippus Basset, Radulphus filius Nicholai, & Magister Wilhelmus de Poweric, Clericus.

I find in the Clause Rolls of 29 H. 3. this Letter sent by the King to the Pope, reciting his sending of these solemn Nuncioes to this General Council, according to his command, who were then in their journey to his Court, from whence they should hasten to his Holy Paternity with all possible expedition; earnestly requesting him, that if before their arrival anything should happen to be handled or mentioned in this Council concerning his affairs, or the state of the Kingdom, that it might be suspended till they presented themselves before him.

DOmino Papae Rex, salutem, & debitam tanto Patri reverentiam & honorem. Cum sollempnes Nuncii nostri quos ad Concilium per vos in proximo celebrandum, sicut nobis mandastis, duximus destinandos, in procinctu sint itineris veniendi ad Curiam, & quam cito poterunt illuc venire festinant, Sanctam Paternitatem vestram rogamus cum effectu, quatenus si ante adventum eorundem Nunciorum nostrorum in dicto Concilio contingat, aliquid tractari seu mentionem fieri de negotiis nostrum, & Regni nostri statum contingentibus, ea si placet teneri faciatis in suspenso quousque commode se possint vestro conspectui praesentare. Teste Rege apud Westmonasterium, viii. die Junii.

He likewise directed another Letter by them to the Emperor, entered in the same Roll, reciting, that he had sent Ambassadors to this Council, of the Noblest and discretest men of his Realm, who should use their uttermost endeavors to effect a laudable and desired peace between him and the Pope, to his honor; desiring him when they came to his Excellencies presence, to grant them a favorable reception and audience, that so by his desire they might procure a convenient increase of his Imperial honor.

DOmino Imperatori Rex, salutem. Ille novit qui nihil ignorat, & Imperialem Excellentiam non credimus ignorare, quod honorem vestrum totis visceribus affectamus, ad quod fraternae dilectionis affectio nos excitat jugiter & inducit. Sane laborem animi nostri quo diutius laboravit Altissimus sui gratia consummabit; sicut enim ex voluntate vestra novimus processisse, ad Concilium Lugduni convocatum Nuncios mittimus sollempnes, de Nobilioribus & discretioribus Regni nostri, qui ad honorem vestrum super pacis reformatione, per Dei gratiam laudabiliter laborabunt & effectum consequentur optatum; vestram igitur Excellentiam exoramus, quatenus praefatos Nuncios nostros ad vestram praesentiam accedentes commendatos habere velitis, & eis benignam audientiam exhibere, qui utinam vestro desiderio conveniens honoris Imperialis augmentum procurent.

The King did then likewise by his Letters Patents constitute three of these Ambassadors, together with two others his Proctors general in that Council, to propose, impetrate and contradict on his behalf, whatever they should deem expedient, and ratifying whatever they should do according to justice.

DOmino Papae Rex, salutem. Cum dilectos & fideles nostros Nobiles viros Willielmum de Cantilupo, Johannem filium Galfriái, Radulphum filium Nicholai, ad vestram praesentiam destinemus, ipsos una cum Barthol. Pecche, & Magistro Laurentio de Saencto Martino, Procuratores nostros constituimus, ad proponendum pro nobis quae viderint proponenda, & ad impetrandum quae viderint impetranda, & ad contradicendum quae viderint contradicenda, ratum habituri & gratum quicquid iidem in hac parte mediante justitia duxerint faciend. Teste ut supra.

He then likewise granted special power to one of them by this Patent, to give his Royal assent to the translation of any Bishop, which by the advice of the Pope, his Cardinals, and his own Ambassadors sent to this Council, should happen to be translated, for the benefit of the Realm; without whose assent neither the Pope, Cardinals, nor Council could translate any of his Bishops.

OMnibus, &c. Rex, salutem. Ad universitatis vestrae notitiam volumus pervenire, nos Magistro Laurentio de Sancto Martino, potestatem nostram dedisse, ut si forsitan de Concilio Domini Papae, & Cardinalium, & Nunciorum nostrorum processerit in instanti Concilio, aliquem Episcopum pro utilitate Regni nostri debere transferri, praefatus Magister L. ad translationem illam faciendam possit assensum Regium adhibere. Teste meipso apud West monasterium, Decimo die Junij, Anno Regni nostri xxix.

The Pope having called this General Council at Lions, and given the King of England notice thereof, as aforesaid, he thereupon issued this memorable Patent and Writ to all the Archbishops, Bishops, and other Prelates of England, Ireland, and Gascoign, which should repair to that Council by the Popes summons, and his Royal License, that as they were obliged by their respective Oaths of Fealty to be faithful to him in all things belonging to his Royal Crown and Dignity, so they should use their utmost diligence and endeavors in this Council, both to acquire, conserve and defend the Rights of his Crown and Kingdom, and not do anything therein against him, or those Rights which his Predecessors and he by ancient and approved custom had used, nor give their assent to any one that should attempt to procure or ordain anything against the same, under pain of violating their Oaths, and forfeiting all the Temporalties they held of him. And so to demean themselves therein, that he might rather commend and render them special thanks for their benefit and virtue, then reprehend or reprove them for ingratitude, in due time.

REX Archiepiscopis, Episcopis, & omnibus aliis Praelatis terrae suae Angliae, conventuris ad Concilium Lugd. salutem. Vinculo juramenti nobis estis, at nostis, astricti, quo nobis in omnibus ad Regiam dignitatem spectuntibus et Coronam, omnem quam poteritis fidelitatem observare debetis. Quapropter vobis mandamus, in fide et fidelitate quibus nobis tenemini firmiter injungentes, quatenus tam ad adquisitionem, quam conservationem, necnon et defensionem Iurium nostrorum, et Regni nostri, omnem quam poteritis diligentiam adhibere curetis. Et ne in praejudicium nostri, vel ejusdem Regni in Concilio Lugd. et ne etiam contra nos vel jura nosira, quibus praedecessores nostri et nos ex antiqua et approbata consuetudine usi sumus, procurare vel attemptare aliqua praesumatis, nec etiam alicui hujusmodi procurare vel statuere volenti assensum praebeatis, sub vinculo juramenti memorati et poena amissionis temporalium quae de nobis tenetis, Vobis firmiter inhibemus. Sic igitur vos in hac parte geratis, quod de beneficio vestro et virtute gratitudinis, vos debeamus potius specialiter commendare, quam de contrariis a vobis attemptatis, quod absit vestram ingratitudinem increpare et ultionem debitam, nobis opportuno tempore reservare. Teste, &c.

Eodem modo scribitur Archiepiscopis, Episcopis, & omnibus aliis Praelatis, &c. ut supra, de Hybernia & Wasconia.

The King by former experiments having just grounds to suspect they would rather comply with the Pope against their Oaths, then with him, to the betraying of the Rights of his Crown and Realm to his Papal Usurpations, which God by his extraordinary providence thus prevented in a great measure.

Diebus vero Rogationum, in triste praesagium, apud Lugdunum quaedam Domini Papae camera, quae conclave, id est, Guarda roba dicitur, cum omnibus quae in ipsa continebantur, combusta est, asserentibus nonnullis sinistre interpretantibus, quod gratis accensa est, ut sic occasionem Dominus Papa acciperet pecuniam petendi et extorquendi a Praelatis ad Concilium venire properantibus. Sed cum incendium plus quam credebatur desaeviret, combusta sunt etiam quaedam quae habebantur chariora. Et fuit multorum assertio, quod detestabilis illa Charta, quae de Tributo Angliae, annis singulis▪ Ecclesiae Romanae solvendo, sub stebilis memory Rege Johanne, confecta fuerat, eodem incendio in cinerem ibidem est redacta.

Cum autem Dominus▪ Papa graviter conquereretur suis familiaribus, & quibusdam magnis Praelatis, maxim Cluniacensi & Cisterciensi Abbatibus, ut sic cito in propatulo talis ventilaretur querimonia, quod videlicet aere alieno Ecclesia Romana fere irrestaurabiliter obligata praegravaretur. Et hac nacta occasion, intelligi daret, se maxim auxilio indiguisse pecuniari, unde ab ipsis tanquam à filiis charissimis & specialibus, subsidium pecuniare instanter postulavit. Venerunt ad eum Praelati multi, in saeculo abundantes, & amplioribus possessionibus inhiantes, gratiam Papalem, utpote paternam desiderantes; labores, & pericula sua deplorantes: sed quod Imperiales laqueos evasisset, & ad filios sibi devotos appropinquasset, alacriter eidem congratulantes, suae obtulerunt paternitati munera in equis, vasis, vestibus, auro, argento, & omni supellectili preciosa & desiderabili, inaestimabilia. Ex quibus Abbas Cluniacensis non ultimus esse desiderans▪ ne de • es haberetur, impetrata licentia ac potestate cellas suas depauperandi, ut Papam ditaret: suam Ecclesiam depauperans, & suis Prioratibus praegravatis & spoliatis, tantam pecuniae quantitatem praesentavit, quod audientibus admirationem magnam non immerito generavit: multa munera multaque xenia in equis desiderabilibus & pretiose phaleratis Papae contulit, quorum etiam aliqui pecunia erant onerati. Unde in Lingonensis Episcopatus dignitatem, a Domino Papa meruit sublimari. Imo intelleximus ex relatu Prioris de Westacre, qui est Monachus Cluniacensis, quod Dominus Abbas Cluniacensis praedictus, dederit Domino Papae tunc incontinenti, quater viginti elegantissimos palefridos decentissime phaleratos; & cuilibet Cardinalium unum palefridum optimum, & unum summarium electissimum: & erant Cardinales circiter duodecim. Papa autem, malens quod ipse Abbas suus foret stabularius, quam aliquis alter, praecepit Abbati, equos sibi datos ad suum opus been custodire. Contulit quoque dictus Abbas Domino Papae in pecunia numerata, & vasis pretiosis, Thesaurum non minimae quantitatis. Quo exemplificatus, similiter & Abbas Cisterciensis, non minora, ne secundus haberetur, munera, filiali provocatus devotione, patri suo Domino Papae afflicto, & indigenti asseritur obtulisse. Archiepiscopus vero Rothomagensis, qui se suamque Ecclesiam non levibus ob hoc debitis irretivit, ipsi Domino Papae, ne quasi ultimus redargueretur, complacere cupiens, Papales Thesauros non mediocriter adaugendo cumulavit. Quod audiens Abbas Sancti Dionysii, Archiepiscopalem adoptans & ambiens dignitatem, emunctis ac extortis ab Ecclesia sua multis librarum millibus, Domino Papae charitative conferendis, in Rothomagensem sublimari meruit Archipraesulatum; hoc efficaciter praedecessore suo, jam Cardinali, procurante. Hoc autem cum audiret Rex Francorum, singularis & specialis Ecclesiae Sancti Dionysii oeconomus & patronus, coegit dictum Abbatem, quem ambitionis redarguit, memoratam pecuniam aliunde mendicare. Et sic uterque, videlicet tam Abbas, quam Archiepiscopus, post se foeda relinquentes vestigia, ut ad status desiderabiliores convolarent, suas, quas regendas susceperunt, Ecclesias depauperantes, per multorum Regnorum spacium scandala generarunt. Matthew W • stwinster adds; Archiepiscopus autem Rothomag. P. & Abbas Sancti Dionysii, natione Anglus, cum haec audissent, volentes Priores datores superare, tantam in moneta numerata pecuniam Thesauro Papali addiderunt, ut haec scientibus, quantitas & numerus stuporem non immerito generaret. Unde Archiepiscopus suam relinquens Ecclesiam, irrestaurabiliter pecunia spoliatam, in Cardinalem multo Domino Papae specialem, meruit sublimari; Abbas autem Sancti Dionysii in Archiepiscopum Rothomag. simili conditione pomposius infulari: Abbas vero Cluniacensis in Episcopum Lingonensem, quod multum desideraverat, ut unus esset ex Paribus Franciae, incathedrari. Cito etiam post, Archiepiscopus Lugdunensis, vir sine querela, & pacificus, & jam vergens in aetatem senilem & valetudinariam, nolens aliquatenus, ut Papam saginaret, suam Ecclesiam destruere, imo potius dolens, quod Papa totam Christianitatem & universalem Ecclesiam turbaturus, illuc adventasset, & suum Archiepiscopatum onerasset sua praesentia, & ad Concilium Praelatorum universalium advenientium, omnia in manus Domini Papae sponte resignavit. Cujus loco, Papa procurante, vir bellicosus, & secularibus negotiis aptior quam spiritualibus, subrogatus est, Philippus de Sabandia, frater Archiepiscopi Cantuar. Bonifacii, ut sic Papa tantis viris & tam generosis suam partem cautius roboraret, & genus eorum Romana Curiae astutius confederaret; Curam animarum non sine multorum justorum oblocutione postponendo. Electus igitur Lugdunensis, Philippus memoratus, ex Papali indulgentia opimos redditus, quos in Anglia habuit & multis aliis locis, licenter retinens, ut fortius & efficacius Papalibus intenderet & secularibus negotiis, suam diu distulit consecrationem, nec officium Episcopale curabat exercere. Similiter & frater ejus, Cantuar. Archiepiscopus Boniface, suae immemor Ecclesiae, nec recolens sanctitatis suorum in Ecclesia Cantuar. praedecessorum, quasinauta navem, curam omisit pastoralem; & se per multum tempus in partibus Lugdunensibus, multum a Cantuar. distantibus commorans, absentavit. Vnde Ecclesia Anglicana, quae per ipsum speraverat respirasse, pro consolatione induit confusionem et desolationem. Alii quoque Praelati, singulis diebus ad Curiam Papalem adventantes, munera impreciabilia, quae stuporem intuentibus merito possent generare, festinanter ac certatim Romano Pontifici obtulerunt. Ita ut videretur multis, & ab eisdem palam affirmaretur, quod Dominus Papa propter hoc Lugdunum gratanter venisset potius, quam à facie alicujus aufugisset. Quibus omnibus Dominus Papa sinum, ne contemptus & elatio videretur, acceptationis aperuit: asserendo se multo pluribus indigere, honestas praeferens suae indigentiae jugiter excusationes, cum secundum, nescitur si vera, ejus assertionem, Romana Ecclesia occultis de causis, plus quam in centum & quinquaginta millibus librarum approbatae monetae exceptis usuris, quae sere ad numerum sortis ascendebant, teneretur obligata.

Eodem tempore, cum vellet Dominus Papa (for his kind reception at Lions, by his Provisions) quibusdam Praebendis Lugdunensis Ecclesiae vacantibus quosdam alienigenas consanguineos vel affines suos, inconsulto Capitulo intrudere, restiterunt ei in facie Canonici Lugdunenses; comminantes, et cum juramento obtestantes, (most likely by the English Nobilities examples) quod si tales apud Lugdunum apparerent, non posset eos vel Archiepiscopus vel Canonici protegere, quin in Rhodanum mergerentur. Nec ipsi, qui beneficium fuerant accepturi, ultra usquam comparuerunt. Eisdemque diebus, dum quidam Ostiarius Domini Papa protervius cuidam Civium Lugdunensium, introitum civiliter & humiliter postulanti, incivilius & frontosius, quam deceret, denegaret; idem Civis indignatus & iratus, manum praedicti Ostiari • penitus amputavit. Unde idem mancus, cum coram Domino Papa gravem reponeret querimoniam, brachium suum ostendens mutilatum, Dominus Papa, secundum legem Civitatis, vindictam sibi postulavit exhiberi. Quam Philippus de Sabaudia, custos pacis Ecclesiasticae, procuravit quali quali modo, ut honor Paplis saltem superficialiter salvarerur. Had his Papal Usurpations and Agents been thus resolutely opposed in other places, the world had never been so oppressed and molested by them, as they were to their intolerable vexation▪

The day of the Session of the Council of Lions summoned by this Pope, being come, our Historians give us this account of the Inception thereof, and Proceedings therein.

Anno gratiae millesimo ducentesimo quadragesimo (misprinted decimo) quinto, sub Innocentio tertio Papa, celebrabatur aliud Concilium generale proximum, in quo decretum & scriptum est, quod non deberet de jure Concilium generale celebrari, nisi semel infra quinquaginta annos, quod est spacium clausum jubileo. Anno enim jubileo, vel infra tempus contentum infra annos quinquaginta, semel celebrari habet generale Concilium: in quo omnia collapsa habent reformari, & in bono statu restitui & solidari.

Altius igitur Solis orbita cursum suum peragente, videlicet circa aestatis medium, cum jam festum Nativitatis beati Johannes Baptistae advenisset, congregati sunt Lugduni ex totius fere Christianitatis latitudine Praelatorum venerabilium innumerabilis multitudo, vel eorum idonei; Imperatoris quoque, & multorum Principum, aliorumque Procuratores, secundum Papalis mandati tenorem, Concilium celebraturi. Multos tamen, ne advenirent, impedivit Imperator Fredericus, praesciens quod ad suum impedimentum & dedecus ipsos Papa convocarat. Absentes autem quamplurimi Praelatorum, per eos quos promiserunt procuratores, sese ex legitimis causis sufficienter excusarunt. Multi etiam Praelati ex Anglia tum propter senium, tum propter infirmitatem, tum per Regias preces pacifice remanserunt, sese per procuratores suos destinatos rationabiliter excusantes, ut supra latius dictum est. Inter quos, Abbas Sancti Albani, corpore gravis, & jam ad senilem declinans aetatem, Magistro Martino, qui tunc temporis in Anglia prosper commorabatur, testimonium veritati suae per hoc perhibente; se rationabiliter per quendam Monachum suum, Johannem videlicet de Bulum, & quendam Clericum suum, Magistrum Rogerum de Holdene, suam excusavit absentiam: & sic indemnis & quietus remansit, Domino Papa per ipsos civiliter salutato. Veruntamen de Regno Hungariae, quae pro multa sui parte per Tartaros est vastata, nulli venerunt, & propter regionum distantiam nullus advenire valuit, aut voluit. De Alemannia, bello Imperiali perturbata, pauci Praelati ad Concilium minime convenire potuerunt. De Terra vero Sancta, quae multo patuit discrimini, nullus penitus potuit illuc advenire, sed nec advocari. Occasionaliter tamen illuc adve •• t de Terra Sancta Episcopus Beritensis, totius Syriae Nuncius generalis, & Syndicus omnium Christianorum Terrae Sanctae▪ mandatum bajulans lugubre, de exterminio, permittente Deo, in Terra Sancta perpetrato.

Dum autem Dominus Papa multos jam Praelatos, licet tamen non omnes, vidisset congregatos, die Lunae proxima post festum Nativitatis Sancti Johannes Baptistae: intravit Dominus Papa cum fratribus Cardinalibus, Patriarchis, Archiepiscopis, Episcopis, & aliis Praelatis ad Concilium convocatis, simul & procuratoribus absentium tam Principum quam Praelatorum, in refectorium Religiosorum Sancti Justi, apud Lugdunum. Fuerunt itaque ibidem absque Cardinalibus, duo Patriarchy, scilicet Constantinopolitanus, qui & Antiochenus, & Patriarcha Aquilegiae, qui & Venetiae: Imperator quoque Constantinopolitanus, Comes etiam Tholosanus, & procuratores Angliae, Comes Bigod, cum sociis suis Nobilibus; Archiepiscopi vero & Episcopy, Centum & Quadraginta. Proposuitque Patriarcha Constantinopolitanus statum & necessitates Ecclesiae suae, asserens, quod olim habuit sub se Suffraganeos plus quam triginta, quorum vix jam tres remanserunt. Subjungens insuper, quod Graeci, et quidam alii inimici Ecclesiae Romanae, totum jam Imperium Romaniae fere usque ad portas Civitatis Constantinopolis violenter occuparunt; qui in nullo Romanae Ecclesiae obedientes, ipsamque detestantes, hostiliter eidem adversantur. Unde dolor & confusio omnium Christianorum imminet, cum ipsa sua Ecclesia primo fuisset privilegiata, et merito plus caeteris honoranda: primo enim constat, beatum Petrum Antiochiae (quae Civitas Graecorum Imperio vel Regno subjecta est) ab antiquo sedisse: et inde Simonem Magum, et alios Haereticos, confusos aufugasse. Ad quod Papatacuit. (being unable to reply thereunto.) Consequenter propositus fuit sermo fidelis, & omni acceptatione dignus, de canonizatione scilicet beati Aedmundi Cantuariensis Archiepiscopi: quem Dominus evidentissimis miraculorum signis illustravit. Cujus rei assertioni, cum constanter testimonium octo Archiepiscopi, & circiter viginti Episcopy perhibuissent, & instanter, ut in ipso Concilio veneranter, ad majorem solennitatem, canonizaretur, postularent: ait Dominus Papa, non suo, sed aliorum spiritu invidorum aversus, dicens; Urgent nos, dilationem non capientia Ecclesiae nimis ardua negotia, quare hoc merito ad praesens tempus suspendere debeat expectatum. Sed, vita Comite, in posterum neglectui non commendabitur: & quia Deus & mundus sanctitati & virtutibus ejus perhibent testimonium, in Domino gaudemus, & gratias ipsi referimus uberiores. Affuit etiam praesens ibidem Thaddaeus de Suessa, Domini Imperatoris Frederici procurator, vir prudens, & eloquentiae singularis, Miles, & Legum Doctor, & Sacri Palatii Judex Imperialis: pro Domino suo Imperatore, tam constanter, quam diligenter responsurus. Imperator vero praesciens graves fore quaestiones movendas (nec immerito) contra ipsum, necnon & Papalem iram diutinam, jam versam in odium, discretos ac solennes suos procuratores & prolocutores ad Concilium destinavit, viz. Thaddaeum de Suessa, Petrum de Vinea, & Magistrum Walterum de Ocra, Clericos facundos & discretos, & cum eis Milites Nobiles & disertos. Congregata vero sancta & universali Synodo, in Ecclesia Sancti Justi apud Lugdunum, proposuit in medio Dominus Papa graves contra Fredericum querimonias, ita ut intelligerent liquido omnes maxim propter hoc Concilium fuisse convocatum. Inter quas graves querimonias gravissima contra Imperatorem Fredericum resonabat, quod Praelatos in mari truculenter invasit, submersit, coepit, & incarceravit. Procuratores vero, prout causa eorum toleravit, satis prudenter ad objecta responderunt. Pro cujus pace, & pristinae amicitiae reformatione, Thaddaeus obtulit pro Domino suo Imperatore confidenter, ad unitatem Romanae Ecclesiae totum Romaniae, id est, Graeciae Imperium, revocare: & quod sese Tartaris, & Chorosminis, & Saracenis, & aliis Ecclesiae hostibus & contemptoribus, Christo fideliter militando, potenter opponet. Et quod statum Terrae Sanctae discrimini magno & manifesto periculo jam patentem, suis sumptibus propriis personaliter, pro posse suo reformabit, & ablata Romanae Ecclesiae restituendo, de injuriis satisfacere. Ad quae omnia respondit Dominus Papa dicens exclamando▪ O quam multa & quam magna sunt promissa, nunquam vel nusquam tamen adimpleta vel adimplenda. Sed & haec nunc constat sunt promissa, ut securis jamad radicem posita, illuso Concilio, & soluto, per dilationem avertatur. Pacem nuper in anima sua juratam, secundùm formam praestiti sacramenti teneat, & adquiesco: Porro

Quo teneam nodo mutantem Protea vultus?

Et si concederem sibi postulata, & resilire vellet, nec aliud spero, quis nunc pro eo cavens fide juberet, ut cogeret resilientem? Et cùm duos Reges, videlicet Francorum & Anglorum, Thaddaeus ad hoc spospondisset fide jussores; Respondit Dominus Papa: Nolumus, Quia si pacta commutasset, vel penitus infirmasset, nec aliud credimus, propter frequentiam, aliquo tempore in posterum, opporteret nos animadvertere in eosdem: & tunc haberet Ecclesia tres, quibus non sunt in saeculari potentia majores, imo nec pares, inimicos. Sed cum rations Papales praevaluissent, omnes fere in ipsum Imperatorem frenduerant, Anglici tamen dolentes de sua confusion, propter affinitatem, quae inter Dominum ipsorum, Regem Angliae, & ipsum Imperatorem contrahebatur, & foedus amicitiae inter ipsos initum, & prolem, quam ex Isabella Imperatrice, Imperator susceperat, diu dissimulantes siluerunt. Invaluerunt tamen undique insurgentes Imperatoris adversarii, nec poterant Imperiales Nuncii vel exaudiri, vel audiri. Et cum procuratio Thaddaei ad hoc non sufficeret, neque temporis satis habuerit, ut haec consummarentur competenter, siluit contristatus. Unde Thaddaeus, (soon after) videns damnationem Domini sui imminere ait, Vere dies ista, dies irae, calamitatis, & miseriae. Thereupon, Gulielmus de Powic, qui cum Nobilibus Domini Regis Angliae procuratoribus, Comite Rogerio, & aliis sociis praesens affuit, volens haec praedicta per interruptionem differ, assidentibus ibidem Anglicanae universitatis procuratoribus assurgens in medio, gravamina Regni Angliae, ex parte universitatis Angliae, proponens satis eleganter, conquestus est graviter, Quod tempore belli (guerrae) per Curiam Romanam extortum est Tributum injuriose nimis a Rege Iohanne, dum summa mentis angustia torqueretur, cui etiam manifest contradictum fuit, et ex parte universitatis Regni reclamatum, quod talia nullo modo facere poterat, per os venerabilis Stephani Cantuariensis Archiepiscopi, quo non erat tunc major in Regno. In quod Tributum nunquam Patres Nobilium Regni, vel ipsi consenserunt, nec consentiunt, neque in futurum in aliquo tempore consentient, unde sibi petit instanter exhiberi justitiam cum remedio. Ad quod Papa nec oculos elevans, nec vocem, verbum non respondit, sed dissimulavit, donec quae magis eum angebant primitus exuperasset. Et post paululum silentii, dictus Magister Gulielmus proposuit in medio gravissimam querimoniam de multiformi reddituum extorsione et pecuniae in Anglia per Curiam Romanam factam, a Praelatis Angliae, quasi a servis ultimae conditionis: hanc elegantem ostendens Epistolam ex parte universitatis Angliae.

REverendo in Christo Patri, Innocentio Dei gratiâ Summo Pontifici, Magnates et universitas Regni Angliae, recommendationem, cum pedum osculo beatorum. Matrem nostram Romanam Ecclesiam totis visceribus diligimus & amamus, ut debemus; & ipsius honoris incrementum & augmentum, affectione quanta possumus affectamus, ad quam habere refugium nos oportet temporibus opportunis; ut dolor aggravans filialis, materno solatio mitigator. Quod quidem solatium, mater filio eo tenetur mitius & facilius impertiri, quo ipsum maternae dulcedinis alimento, gratum repetit & devotum. Esse quidem non potest immemor mater illa illius gratitudinis, quam ei a longe retroactis temporibus Regnum Anglicanum impendit, concedendo eidem, ad exaltationem suam, et conservationem majorem, subsidium decens, et non modice fructuosum: ut per hoc inter Ecclesiam ipsam et Regnum praedictum, foedus dilectionis firmius iniretur. Quod quidem subsidium, processu temporis beati Petri denarius extiterit nuncupatum. Ipsa vero Ecclesia hujusmodi subsidio non contenta, aliis temporibus tam per Legatos, quam per alios Nuncios multiplicatos, subsidia petebat diversa in Regno praedicto: quae ei a filiis suis, tanquam devotis, et matrem suam sincerae dilectionis brachiis amplexantibus, fuerunt concessa liberaliter et libenter. Paternitatem etiam vestram non credimus ignorare, quod Praedecessores nostri, sicut viri Catholici, creatorem suum diligentes pariter & timentes, animarum suarum, & Praedecessorum suorum, necnon & successorum saluti insistere cupientes, Monasteria fundaverunt, & bonis suis, tam terris Dominicis, quàm Ecclesiarum patronatibus ditaverunt: ut viri Religiosi in Monasteriis illis primam Religionem laudabiliter exercentes, & cum summa devotione altissimo famulantes, pace & plena tranquillitate possent gratulari, prout Religioni dignoscitur convenire, de dictis Dominicis necessaria capientes. Et ut Clerici sui patronatuum suorum Ecclesias obtinentes, pro eis labores subirent exteriores, & eos defenderent, inhaerentes Religioni secundae, ab incursibus aliorum. Quapropter non sine magna molestia nostra, et gravamine intollerabili nobis valde, praefati religiosi possent patronatibus suis, aut Ecclesiarum collationibus, aliquatenus defraudari. Sed ecce per vos et praedecessores vestros, nullam considerationem habentes, quod praeter subsidia supradicta, jam ditantur in Anglia Italici (quorum est jam numerus infinitus) Ecclesiis ad ipsorum religiosorum spectantibus patronatus, qui rectores Ecclesiarum dicuntur, praefatos religiosos, quos deberent defendere, relinquentes penitus indefensos, nullam curam animarum gerentes, sed Lupos rapacissimos gregem dispergere, et oves rapere permittentes. Unde vere dicere possunt, quod non sunt boni pastores, quoniam oves suas non cognoscunt, nec pastorum notitiam oves habent. Hospitalitati Eleemosynarumque largitioni, sicut statutum est in Ecclesia, non insistunt: sed fructus tantum percipiunt, extra Regnum asportantes, Regnum non mediocriter depauperando, et redditus occupando. Quibus redditibus fratres, nepotes, consanguinei nostri, et caeteri been meriti de Regno Angliae praedicto beneficiari tenerentur; qui possent et vellent dicta charitatis opera, et etiam plura alia misericorditer et pie exercere, et Ecclesiis ipsis personaliter deservire; ut qui altari deserviunt, vivant etiam de altari, secuudum dictum Pauli. Ipsi vero nunc necessitate compulsi, laici et exules sunt effecti. Vt autem vobis veritas plenius innotescat, Italici percipientes in Anglia sexaginta millia Marcarum, et eo amplius annuatim (aliis perceptionibus diversis exceptis) plus emolumenti meri redditus de Regno reportant, quam ipse Rex, qui est tutor Ecclesiae, et Regni gubernacula moderatur. Porro, post creationem vestram firmiter sperabamus, et adhuc speramus, eam de vobis fiduciam reportantes; quod vestrae paternitatis misericordia mediante, gaudebimus Eleemosynas nostras praedictas, tempore vestro fore statui debito et pristino reformandas. Sed tacere non possumus gravamen nostrum, quo non solum gravamur, sed etiam opprimimur ultra modum. Videlicet, quod Magister Martinus praefatum Regnum, sine Domini Regis licentia, cum majori potestate, quam unquam vidimus habere Legatum a Domino Rege postulatum, nuper ingressus (licet non utens legationis insigniis, multiplicato tamen legationis officio) novas quotidie proferens potestates inauditas, excedens excedit: quaedam beneficia jam vacantia, triginta Marcas, vel amplius, annuatim valentia, personis Italicis conferendo: quibus decedentibus, et patronis ignorantibus, alii supponuntur; et sic patroni suis collationibus defraudantur. Adhuc etiam idem Magister Martinus beneficia consimilia, cum ea vacare contigerit, personis nititur assignare. Quorundam beneficiorum collationem Sedi Apostolicae reservando, et a viris religiosis pensiones immoderatas insuper extorquendo: contradictores et resistentes Excommunicationis et Interdicti sententiis passim, non absque magno discrimine et animarum periculo, supponendo. Cum igitur praefatus Magister Martinus, non sine totius Regni perturbatione non modica, jurisdictionem exercens memoratam, quam a conscientia vestra credere non possumus emanasse, eo quod in multis majori fungeretur officio, quam unquam fungi Legatum aliquem videremus, privilegio Domini Regis admodum derogando, per quod ei a seed Apostolica specialiter indulgetur, ne quis in Anglia legationis fungatur officio, nisi a Domino Rege specialiter postulatus: Sanctae paternitati vestrae supplicamus quantum possumus humiliter et devote, quatenus, cum pius pater ad relevationem oppressionis filiorum manum misericordiae teneatur extendere; ab oppressionibus et gravaminibus memoratis, nos velit vestrae paternitatis benignitas tempestivo ac efficaci remedio, cito relevare. Quantumcunque namque Dominus noster Rex, qui est Princeps Catholicus, et jugi vigilatione obsequiis divinis intendit, corporis sui consumptionem non considerans, in obsequio Jesus Christi sedem velit Apostolicam revereri, et Ecclesiae Romanae, sicut filius ejus charissimus, commodi et honoris desideret incrementum et augmentum; jure tamen Regio dignitate que Regia plenius conservatis: nos tamen, qui in negotiis suis portamus pondus dierum et aestus, et quibus una cum ipso Domino Rege, intendere conservationi Regni diligenter incumbit, dictas oppressiones, Deo et hominibus detestabiles, et gravamina nobis intolerabilia, non possumus aequanimiter tolerare; nec per Dei gratiam amplius tolerabimus, vestrae pietatis remedio mediante; quod festinum et tempestivum, habere credimus et speramus. Placeat igitur paternitati vestrae hanc supplicationem nostram taliter exaudire, quod a Magnatibus et universitate Regni Angliae, tanquam a filiis in Christo charissimis, speciales gratias debeatis merito reportare. A memorable Epistle, worthy the Magnanimity, Honor, Gallantry of the free-born English Nobility, Gentry, Nation.

Cum autem per praedictos Nuncios in medio Concilio legerentur, & in propatulo manifesto, facto optimo silentio, proponerentur, Dominus Papa non respondit: quia, ut asseruit, tam arduum negotium morosa indiguit deliberatione. Suspendit igitur ad tempus responsionem, licet urgenter instarent Nuncii praedicti, tam solennes & magnifici, postulantes certam super his responsionem, indistanter tamen se responsa daturum pollicendo. Addebant quoque idem Nuncii, prioribus querimoniam gravem & seriam; videlicet, de violenta oppressione, intolerabili gravamine, et impudenti exactione et injuria, quae per hanc invisam adjectionem, Papalibns Literis frequenter insertam, Non obstante, &c. exercetur; per quam jus pro nihilo habetur, et autentica scripta enervantur. Altiori igitur insistens negotio Dominus Papa, postquam se talia provide promiserat correcturum, in Dominum Imperatorem Fredericum,

Vindication of Ecclesiastical Volume 3