Vindication of Ecclesiastical Volume 3 2
As the King granted these Protections to the premised Abbots and Clergymen who aided him with their contributions against the French: so out of his Ecclesiastical Supremacy he desired the assistance of their devout prayers unto God for a blessing upon him and his military forces, in defense of his inheritance against their armed power, as appears by these Writs under his Privy Seal issued to his Bishops, and other religious persons, which I found in a Bundle of Writs of Privy Seal and Letters, lately rescued from the rubbish in the White Tower Chapel.
EPiscopo (tali) salutem. Humani generis inimico Regem Francorum & suos contra nos & nostros ad discordiam excitante, ad pacem, quam cum ipso Rege et suis optavimus semper habere, operam adhibuimus instantem, quae per nos & nostros fuit saepe ac saepius procurata, & demum quos post tractatus varios habitos utrobique publice credebamus habere propitios, latenter invenimus inimicos. Pluries enim praedicto Regi & suis omnia quae pacis erant, optulimus in spiritu lenitatis, et cum in spe firma obtinendi propositum fuissemus, ipsi ad occupandam terram nostram Vascon. nequiter inhiantes, post voluntarium et iniquum processum contra Nos in Curia ipsius Regis (ut dicitur) habitum, nos ipsa Terra exhaeredare pro suis viribus moltuntur. Quapropter pro haereditate & haereditariis Juribus nostris, quae Progenitores nostri proprie propria possederunt, defendendis pariter et tenendis, versus partes illas, omnibus praetermissis proponimus (Deo duce) in brevi dirigere gressus nostros; ne ipsis (quod absit) neglectis, possemus à vobis & aliis fidelibus nostris instabiliter reprehendi. Cumque in homine non sit auxilium, sed infirmitas et defectus, et propter hoc oporteat imbecillitatem nostram divinae manus sustentari praesidiis, pias affections vestras affectuose requirimus et rogamus, quatinus Corda vestra sursum habentes ad Dominum, devotis apud eum Supplicationibus insistatis; necnon Parochianos vestros religiosos, et alios, Clerum et Populum crebris et sollicitis exhortationibus ad orandum pro nobis inducere studeatis, ut Regis Regum dextera potenter adjuti, ita possumus assumptum negotium prose • ui, et justitiam n • stram defendere, (pro qua corpus nostrum exponere non timemus) quod Deo cedar ad gloriam, nobis et vobis ad triumphum et landem, et prosperum statum dictae terrae, necnon ad totius Regni nostri commodum et honorem.
Priori Provinciali Ordinis Fratrum P • aedicatorum in Anglia, necn • n universis & singulis Prioribus omnium & singularum Domorum Ordinis vestri, in vestra Provincia constitutis, ad orandum pro nobis crebris et sollicitis exhortationibus injungatis, u • Regi Regum, &c. Ut supra.
Eodem modo ponatur in litera dirigenda Ministro Generali Ordinis Fratrum Minorum in Anglia.
And here I deem it very seasonable, and worthy special observation, (in respect of our present public Negotiations, Treaties with France and other Forreign States for Peace) from this clause in the Kings precedent Writs; [Demum quos post Tractatus varios habitos utrobique publicos credebamus habere propicios, lat •• tenter invenimus inimicos, &c.] to render you this further account of the King of France his fraudulent, yea treacherous proceedings with King Edward in these his Treaties with him for a fi • m amicable peace between them, out of our Histories and Records, to make us more vigilant, cautious in our Transactions with them & others; thus related by Thomas Walsingham. Anno gratia 1295. qui est annus regni Edwardus 1. vicesimus socundus, Edwardus frater Regis Angliae per Reginas Franciae, Johannam Regis consortem, & Mariam ejusdem novercam, ut cum eisdem pacis tractatum resumat celeriter revocatur. Denique mediantibus Reginis, post plurima interloquia, in forma subscripta extitit concordatum; Ut propter honorem Regis Francorum, cui per ministros custodiae Wasconiae deputatos, ut videbatur nonnullis, in pluribus erat derogatum, sex castra, videlicet, Sanctonas, Talemund, Tourn, Pomerel, Pen & Mountflaunkon, voluntati Regis Francia dederentur. In omnibus vero Civitatibus & Castris totius Ducatus, exceptis Burdegalia, Baiona, & Regula, unus serviens nomine Regis Francia poneretur. De ministris quoque Regis Angliae in Wasconia positis, aliisque per totam terram pro libitu Regis Francorum obsides ponerentur. Quibus pactis Rex Francia citationem in aula Parisiensi publicatam faceret revocari. Castra vero omnia, amotis servientibus in Civitatibus positis & Castris, obsidesque, ad petitionem duarum Reginarum vel unius earum restitueret sine mora. Rexque Angliae (concesso sibi salvo conductu) Ambianis veniret, ut ibi habito mutuo Regum colloquio, pax & amicitia in posterum firmaretur: Super hiis confectis scriptis, unam per Reginas signatum Edmundo traditur, aliud signatum ab Edmundo, commendatur Reginis. Quae data fide in manu Edmundi promiserunt pacta in scriptis inita nullatenus violanda. Certificatus super hiis Rex Angliae, per germanum suum literam unam patentem directam omnibus ministris suis in Wasconia, continentem mandatum, ut in omnibus Regis Franoorum obtemperent voluntati; transmisit germano suo, per eum (cum sibi videretur) ulterius in Wasconiam transmittendam. Recepta litera, Edmundus veritus eam transmittere antequá sibi constaret, an Rex ipse acceptaret quae facta fuerant per Reginas, petivit ab eis, ut per dictum Regis proprium super praemissis certior redderetur. Denique praesentibus Edmundo germano Regis Angliae, & nxore sua Blankia, Regina Navarrae, matre Reginae Franciae, necnon Duce Burgundiae, & Hugone de Veer filio Comitis Oxoniensis, & Clerico quodam Johanne de Lacy, Rex ipse promissa Reginarum ac pacta per ease concordata, in fidelitate Regia se impleturum spospondit. Moxque Miles quidam nomine Galfridus de Langleya, de familia Edmundi fratris Regis Angliae, cum literis Regis Francorum revocantibus Consiabularium Regis Franciae, qui cum exercitu profectus fuerat ut Wasconiam expugnaret, missus est ad eum. Rex autem Angliae, Cantuariae solennitatem Paschalem tenuit, ibidem ut Ambianis proficiscoretur, expectabat de conductu. Johannes etiam de Lacy Clericus praedictus, in Wasconiam transmissus est, cum litera ministris Regis Angliae directa, secundum formam praedictam. Johannes vero de S. Johanne (miles discretus & armis strenuus, & in robus bellicis exercitatus, quem Rex Angliae Wasconiae praefecerat, qui Civitates & Castra per totum Ducatum munierat armis & victualibus, & viris strenuis ad bellandum) auditis pactis initis, omnia quae ad munitiones Castrorum et Vrbium providerat, vendidit, discedensque per Parisius versus Angliam iter suum direxit. Et ecce procurante pacis aemulo, mutatum est cor Regis Franciae, conductusque Regi Angliae denegatur, et litera Constabularii revocatoria, per posteriorem literam irritatur. Et quia per Constabularium Wasconiam in manu potemi intrantem, Custodibus et ministris juxta tenorem literae sibi apportatae se subdentibus, in manu Regis Francorum accipitur terra tota. Ministri omnes Regis Angliae, terraeque Custodes, obsides et captivi Parifius deducuntur. Post dies •• ntum aliquot Edmundus Reginas rogavit, ut juxta promissa sua et pactiones initas, Regem Franciae interpellarent, super conductu Regis Angliae concedendo, Citatione revocanda, terra restituenda, et obsidibus liberandis. Rex vero Francorum, per quosdam milites ad Edmundum missos, inficiatur se quicquam de talibus promissis scire. Denique perpendens Edmundus se, fratremque suum Regem Angliae delusos, reversus in Angliam Regem et Consilium suum ad plenum informat et certificat de re gesta. Igitur Rex Angliae convocato Londoniis Parliamento, cui Johannes Rex Scotorum interfuit, de consilio Praelatorum ac Procerum censentium, Terram sub dolo ablatam recuperandam gladio, ad Regem Franciae misit nuncios, Hugonem de Mancestria de Ordine Praedicatorum, & Willielmum de Ginesborn de Ordine Minorum, Doctors Theology, viros providos & discretos, mandans ei per eosdem; quod cum pacta inter progenitores eorum habita et ipsos, necnon et secretos tractatus quas mediante germano suo cum eo habuit, violasset, non videbatur sibi quod ipsum Regem Angliae, Ducem{que} Aquitaniae hominem suum reputabat, nee ipse homagio suo astringi ulterius intendebat. The form of which recunciation of his homage, I found in the White Tower in a particular Roll writ in the reign of King Edw. the 3. (together with the renunciation of the Homage made by the Earl of Flanders about the same time to the King of France, upon his confederacy with the King of England against the French) with this Title. Forma qua Avus Domini nostri Regis reddidit homagium Franciae Regis, ante novissimam.
NOZ Messages derront au Roy de Franc. Nostre Seigneur le Roy Dengleterre, Seigneur Dirland, & Ducs Dacquitan, vous fist Homage sur condition, cest assavoir, solonc le form de la pees faite entre voz Ancestres et les Soens, la quelle vos ne li auez tenuz. Et dautre part puis les conteks & process qi ount este entre voz gentez et les Soens a pesser, secrez tretez ount este entre vous & li par Mons. Edmond ion frere, si combien vous doit sovener: en la queux traitez estoient certain Covenantz les queuz ne li sount gardez en nul point, tout soit quil vous ad fait obeisance entre le form de ceo traitez. Et puis sil si vous ad fait deux foiz query per lavantdit son frere, et le tierz foiz per ascuns de Pier • de France, e puis autrez grantz Seignurs de vestre Roialme, qe sa terre de sa Duchee Daquit. lui fuist rendue, et sa gent, que sont en vostre arrest delivre, des quels riens ne li avez faitz, per ount il li semble, qe vous ne li tenez pas pur vestre home, ne il nentent estre.
But that which is most observable, during these very Treaties of Peace, the French King by his private solicitations, letters and promises, procured John Bayliol King of Scots, with all the Prelates, Nobles and Commonalty of Scotland, (against their late premised solemn Oaths and Homages under their respective hands and seals made to King Edward) to enter into a most perfidious clandestine league, and an offensive and defensive war with him against their Sovereign Lord, yea to invade and waste England with fire and sword, so soon as King Edward should send forces into Gascoign to recover his ancient right therein, and to make no Peace nor Truce with him, without his concurrent assent; thus related at large in French in two Parchment Rolls, I found in the White Tower, only briefly mentioned in sundry other Records and Instruments, containing that and other succeeding Treaties of Peace with the French Kings, with the exceptions taken by King Edward the 1. and his Successors against the legality of the premised citation and arrest.
Transcriptum Confoederationis inter Franciae Regem & Johannem de Balleolo quondam Regem Scotiae, in Gallico.
PHelip. par la grace de Dieu Roy de France, a tous ceux que cestes lettres verront, saluz. Entre les autres chooses, par les queles est procure lenhauncement des regnants & des Royaumes, & est aquis delitablete de Pees & de posible quiet, & est purveu a bon & benure estate des Subgits, celes chooses par atentif regard est veu estre soveraine, qe unite de ferme charete & liens de loiale amisce soient noriz entre Rois & Roialmes. E ensi Roys & Princes doyvent affec damiable charity chescuna autre come beneson demand, nomement pur l'amour de Droiture a defendre toetz, & a daunter les defasettementz des manners & impugnations de Enemis, qe lun se deign voluntres a lautre en bontez, a ne faille mi e en adversetez qe soneaux la douteur de pees desire amegne, & par taunt soient tortinouses forces des gentz qe ne vollent pees destorbe par remedy de covenable Deffens, en qe beaute les denonz fuitz de pees, taunt come plus sont en equite devant peussent servir plus devoutement a fesour de pees. Dount le nobl • Prince Johan Re • Descoce, nostre especial ami peussant, queytement les avantdites profitablitees ad envees especialment a nous les honerables Peres Will. de S. Andreu & Matheu de Dunkeldin Evesqes, & Johan de Souls, & Ingeram de Umfraville, chivalers, ses Messages & ses Procuratours a especialment faitez, pur fair profitables ailiances & liens damisce, sicome est plus pleinement contenuez en ascunes lettres p • ocur • tories de ce fa • tez, sealeez du seal meisme celi Roy: Les tenours des queles • e mot • n autre son • issi dess • u • z • scritez. No • s accordantz a les loyales desirs mesme celi Roy en ceste party de bon volunte, qe affinite de bien manere dalliance, & le contrac de fe • me amisce de taunt s • it greivour, & dirre plus establiment qil serra afferme p •• fort lien, fa • te cove • a • ce & accord feust entre nous de la volunte & lassent nostre tres • h • e • frere & fea • , Charles Conte de Valeyse & de Aungeo, & ses Procurators avanditz, & J. le • sne 〈◊〉 nostre frere avandite, a qn. Roy en noun de son sui • z avandi • z avons p • omis pur nous & pur noz successors de fair doner ov la dite fil • e en marriage 25000 l. de Tornois pet • zen deniers courantz. Et meisme celi Roi serra tenus de doner & assigner ov la dite • ill en dowaire 1500 liverees daunele rent Desterlingz, des quant 〈…〉 assevera 1000 liveres de annele rente Desterlings en terres ov jurisdictions, & • outes maneres des de Justices nient appurtenantz a la Corone, en les lieux desouz escritez▪ Cest assavoir, De Bailloil, de Dampetre, de Helicourt, de Horneie en Royaume de France, & de Lanark, de Kadis, de Maldisle, de Cuyngh • m, de Hadynton ov la Castel de Donde en Royalme Descoce, ov e les appurtenances de mesme les lieux. Issint qe si les Rentes des meismes les lieux passent la sum de 1000 li. per an, ce que serra surplus outre meisme la sum remeigne a lavandit Roy Descoce. Et si rien defaille de t le sum, le Roy soit tenuz de la fourner entierment en autres rentes en Royalme Descoce, o • si nous mieuz vodroms, il lui assignera celes 1000 li. & les autres 500 liures, & resceiure en bourse en certeyns lieux, d'an en an, a deux terms a • u • asseura b • en de cel Dowaire, a ver & receiure apres le marriage fait, & apres la mort le dit fu •• z, taunt qele vivera. Et si le fuitz & la fille avanditz, apres la marriage fait, vodereint par aventure partir du dit Roy, il averont Franchement le Dowair avantdit, vivant meisme celui Roi. Et si en temps avenir le dit Roi se vodroit autre foi • marrier, il devera requere & avoir sur ce nostre conseil. Et mesme celui Roi par manere de Droiturel Prince, qui par ardante volunte de Droiture, qui par enterme amour qil ad a nous & as gentz de nostre Royalme tristement portant les grefs, torts, & outrages, trespass, enemisces, & felons assautz, par les quieux le Roy Dengleterre contre sa fiance, par la quele il nous ad liez & ad offendis cea en arreres, safforce continuelment d'offendre nous, noz loyaux, & noz subgiz, assiben per terre come par mere en mout des maneres. Et pur ce qil allie nous e noz Successors a lui & a les soens plus fermement par amour d'une part & • ' • utre, ordenant par bone volunte dayder a la defense de torts, & de impugnations, & de tieux maneres dassautez, il ad done poer a ses ditz Procuratours, & eux en noun de meisme celui Roi Descoce, a tout soun poer dorrount conseil & covenable aid e nous & a noz Successors en ceste present guerre, que nous avoms contre le dit Roi Dengleterre, ses fautou • s & ses alliez, auxibien le Roi Dalemaine, come tous ses autres valitours; & s • guerre soit meve en Engleterre, qil nous aideront apertement ov tout lu • poer, auxibien par terre come par mere. Et qe les torcenouses afforcements le dit Roy Dengleterre plus profitabl • meant soient deffenduz, & qe meisme celuy Roy soit destreint de • oi retrere de ses malveises emprises par taunt qil serra occupez par aillours; Le dit Roi Descoce safforcera de mover et continuer gnerre a meisme celui Roi Dengleterre a ses propres Custages et despens a tot soun poer, et des gentz de soun Roialme, toutes les foiz qe boisoigno serra nous pursuiantz et maintenantz la guerre commence. Estre ce promistrent les avanditz Procuratous • n noun de le avandint Roi D • sc • ce, qil fra taunt qe auxi bien Prelatz, si avant come il purront, come Countes, & Barons, & autres Nobles, & universetez Comunaltez des Villes du Roiaume Descoce, se averont envers nous & noz Successors • n la dite Guerre, eu semblable manere • icome desus est dit, et ferront en semblable manere guerre par toutes lur forces a • dit Roi Dengleterre sieomo est avantdit, et auxibien Prelatz, come Countes et Barons, et autres Nobles et universi • ez et Communant • z notables du dit Roialme Descoce, nous envoierent sur ce lur lettres overtez sealees de lour seal a plus tost. Et covenance fuist entre nous & les Procuratours avanditz, qil amene & aventure qe lui Roi Dengleterre par soun poer •• semble assaille par lui ou par autre de Roialme Descoce, apres la guerre commencee, a request par le dit Roi Descoce, ou par enchaison de ceste affinite ou alliance faite entre nous, nous lui ferroms aid, donant a me • sme celui Roi affaire par aillours, issint qe de la dite guerre commencee lui eovendra recrere & sei doner par aillours, ou nous lui envoiroms covenable aid a noz costages, taunt qil viegne en Escoce. Issint totes voies qe nous so • oms sur ce garniz de par meisme celui Roi Descoce en covenable temps. Et si levant nomez Roi Denglet • rre issiroit par aventure personalment la terre Dengleterre, ou la voideroit de notable noumbre de gentz de pie ou des gentz a chival armez durant la guerre entre nous & lui, promistr • nt les avantditz Procuratours, qe nomement en ceste cas le dit Roi Descoce entra ov tout soun poer la terre Dengleterre, si avant et parsound come il purra enfeisant guerre, bataille champestre, assegeant, gastant e • destruant le Roi Dengleterre, et sa terre en totes les maneres, qil purra, a ces custages, si come est avantdit. Estre ce fait & covenaunce est expressement entre • ous & les Procuratours avanditz, qe nous de la guerre que lavantdit Roi Descoce & ses successors ferront pur nous, puis quil la veront faite a nostre request encontre le dit Roi Dengleterre, ou sil ayt fait la dite guerre par achaison de l'affinite ou de l'alliance fait ov le Roi Dengleterre entre lui & ascunes desachesons avantdites, ne de nostre guerre avantdite, ne purroms fair pees ne treuve, sil ne soient enclos en la pees ou en la treuve qe nous ferroms de toutes les dites guerres, ne eux nounle plust, ne purront fair pees ne treuve de toutes les dites guerres santz nous. Pur toutes les queles chooses de sus escrites & chescun de elles tenir, persormer & garder, nous obligeoms au dit Roi Descoce, & a ses successors, nous, noz heirs, & noz successors, & touz noz biens & les leur moebles & noun moebles, ou qil soient, present & avenir. Et les trois, covenantz & toutes les chooses sus escritz le dite Roi Descoce est tenu de ratifier & aprover & renoveler en son noun; & sur ce nous envoier ses lettres overtez sealeez de soun seal a plus tost qil purra. Et les tenours des les lettres Procuratories avantdites sont yceles.
A Tresexcellent Prince, son Seignour & amy (se li plest) Sire Phelip par la grace de Dieu noble Roy de France, Johan par la meisme grace Roy Descoce, saluz en nostre Seignour. Sache vostre Roiale hautesse, qe nous feisoms & ordeinoms par cestes presents lettres, nos foialx & loialx les honourables Peers William de S. Andreu, & Mahu de Dunkeldyn Evesqes, & Johan de Souls, & Ingeram de Umframvill Chivalers, nos Attornes, Procuratours & Messages especials a treter ad vous se vous plest, sur Espusailles & Marriage a fair entre tresnoble Damoiselle vostre Nyece ou Cousyn, & Edward nostre fuiz esne & heir: Donantz a eux general franc & plenier poer, & mandement especial de fair & perfaire les Espousailles & le Marriage avantditz, si avant come la nature de tien manere de contract sueffre; Espousailles & Marriage estre faitz & parfaitz entre absentz, par Procuratours a ce especiaument affignez, & a totes les autres chooses & chescunes de eles fair, qui a les ditz contractz ou covenances apertienent, ou porront en nule manere apartenir, & sanz les queux les ditz contractz ou covenances ne porront covenablement estre espleitez. Eantz ferme & estable quantque nos ditz Procuratours & Messages touz, ou treis, ou deux de eux feront en les chooses avantdites, ou en aucunes de eles. En tesmoignance de quen chose nous avoms fait mettre nostre seal a cestes presents lettres. Don a Estrivelyn le 3 Non. Juyl. lan de nostre Seignour 1295. & de nostre regne tiers.
A Touz ceux qi cestes lettres verront, Johan par la grace de Dieu Roi Descoce, saluz en nostre Seignour. Sache vostre universite qe nous feisoms & ordenoms par cestes presents lettres, noz foiaux & loiaux les honourables Peers William de S. Andreu, & Mahu de Dunkeldyn Evesqes, & Johan de Souls, & I geram de Umframvill Chivalers, noz Attornes, Procuratours, & Messages especiales de tretir, ordener, fair & perfaire totes & chescunes beusoignes touchantz en quecunque manere nous, Edward nostre esne fuiz & heir nostre Roiaume & les gentz de nostre Roiaume, ou qe ce sost en Roiaume de France, ov quicunque persons, Clerks ou Lays, de quele condition ou estate quil soient, donantz a eux touz, treis, ou deux de eux, general frank & plenier poer de obliger & nostre fuiz avantdit, nostre Roiaume, & les gentz de nostre Roiaume; & de jurer en lalme de nous, de nostre fuiz, & de gentz de nostre Roiaume; & de fair & perfaire totes les chooses, & chescune de eles, qe a les avantditz tretiz & ordenances & beusoignes serront necessaires ou covenables, & a fair & parfaire totes autres chooses, qe nous, nostre fuiz & les gentz de nostre Roiaume peussoms fair si nous feusseioms presentz. Eautz ferme & estable, quantque par les ditz quatre, treis, ou deux de eux serra fait ou procure en les chooses avantdites, ou aucune de eles. En tesmoignance de quen chose nous auoms fait mettre nostre seal a cestes presentz lettres. Don a Estrivelyn le 3 Non. de Juyl. 1295. & de nostre regne tiers. En tesmoignance de totes les chooses avantdites, nous auoms fait mettre nostre seal a cestes presents lettres. Faites a Paris le 23. jour de moys d' October, l'an de nostre Seignour 1295.
A Touz ceux qi cestes presents lettres verront, Charles fuiz au Roi de France, Conte de Valeyse, de Alenton, de Chartres, & de Aungeo, saluz en nostre Seignor. Sache vostre universite, qe come trete, covenante & acorde soit entre le tresexcellent Prince, nostre treschier Seignour & frere, Sire Philip par la grace de Dieu noble Roy de France, & les honourables Peers Sires William de S. Andreu, & Maheu de Dunkeldyn Evesqes, & Johan de Souls, & Ingeram de Umframvill Chivalers, les Messages & Procuratours le haut Prince Sire Johan par la grace de Dieu noble Roi Descoce, a ce especiaument faitz, en le noun mesme cely R • i de marriage fair entre lesne fuiz mesne cely Roi Descoce qi par express covenance faite surra son heir du Roialme Descoce, & de ses autres terres, & nostre esnee fille, Nicce nostre Seignour le Roi de France avantdit; a quen Roi en noun de mesne celi son fuiz deynent estre donez en marriage oue la dite fille 25000 liveres de Turnois petitz. Ele dit Roi Descoce est tenuz a doner & assigner a s • dite fille en Dowair 1500 liveres dannuele rente desterlings, des queux il li assevera 1000 liveres desterlings ou terres ov jurisdictions & ov totes maneres de Justices qui napertenent mye a la Roiale Corone, en les lieux desouz escriptz: Cestassavoir de Baillol, de Dampetr. de Helicourt, de Hernoy en Roiaume de France; de Lanark, de Cadio, de Milldisley, de Enyngham, & de Hadyngtone, & en le Chastel de Donde en Roiaume Descoce, o • e les apurtenances de mesmes les lieux. Issint qi meismes les lieux en les queux le Dower seit estre assign sicome est avantdit passent la some des dites 1000 liveres par an, & qi serra sourplus, outre tele some, remeigne au Roi Descoce. E si rien faille de cele some, meisme cely Roi soit tenuz de la parfourmir entierment de ses autres rentes, & il li assignera de resceure les autres 500 liveres desterlings en burse; ou si levantdit nostre Seignour le Roy de France mieuz voudra, il li assignera de receiure ausibien lesdites 1000 liveres come les autres 500 liveres en burse en certeins & suffizantz lieux, dan en au a deux terms, e li asseura bien de cell Dower auer & receiure, apres le marriage fait, & apres la mort le dit fuiz si longement come ele viura. E fait & expressement covenance est en le tree • tis del marriage avantdit, si par anienture le fuiz & la fille avantditz apres le marriage fait voudreient departir du dit Roy Descoce, il averont Franchement le Dower avantdit en la vie de mesme celi Roy. Nous les treitiz et les covenances avantdites eantz ferm et estables selonc les maneres et les covenances desus escritez, ses looms, v • loms et approvoms expressement, promettantz que nous paieroms les dites 25000 liveres de Turnois entierement au dit Roy Descoce en noun de son dit fuiz, ou a mesme cely son fuiz, ou a mandement de eux, ou de lun de eux, sicost come nostre dite fille serra venue all age qe ele puisse estre marriee, & le dit Dowair li soit assign, sicome est avantdit. E a ce nous obligeoms especiaument nous, noz heirs, & noz successors, terres, & touz noz biens, & de noz heirs, & de noz successors, moebles & noun moebles, presentz & avenir. En tesmoignance de quen chose, nous auoms fait mettre nostre seal a cestes presentz lettres. Don a Paris le 23. jour d' October, l'an de nostre Seignour 1295.
This League and Alliance then made and concluded between the perfidious, treacherous Scots and French against the English contrary to their premised Oaths and Obligations, was vigorously put in execution the two next ensuing years, and very punctually observed by them in succeeding ages, the true reason whereof is thus rendered by Matthew Parker Archbishop of Canterbury, discoursing of the Tr • acheries and perfidiousness of the French, and their inhumane cruelties, under pretext of Treaties of peace. Ac ne Scotia quidem in perjuriis, crudelitate et p • r • dia dissimilis cense • ur Galliae. Ad quae vitia, si stellae atque sidera ex Astrologorum sententia regionibus dominantur, sato quodam dedita videri possit. Subest enim ut Astrologi censent versutissimo atque inconstantissimo sideri Scorpioni. Cujus mores in singulis poene Scotis (& Gallis) exprimuntur. Sunt enim crudeles, elati, intemperantiae et libidini dediti, falsi atque vafri, pacis, induciarum foederumque fractores; natura autem tam fera & indomita, ut et si in bellis sape victi succubuerunt, et subj • ctionem (Anglis) jurejurando promiserunt; redintegrar • • amen contra fidem datam praelia, et mortis atque martis discrimina subire, quam exteri cujuscunque dominationem perferre maluit. Itaque cum Astrologi Martem Scorpionis esse dominum, eoque praeesse antumnent, Scotiam crebris vastationibus, incendiis, stragibusque cruentis ex illa Martis & Scorpionis conjunctione perp tuo subesse statuunt. Haec itaque sceleratissimorum similitudo morum Gallos atque Scotos semper invicem conciliavit. Tanta enim utriusque gentis perfidia, * feritas et immanitas in vindictis prodita est, quanta non modo inter Christianos, sed ne inter barberos a Scriptoribus ullis traditur. Of which our Histories, and the ensuing years will render you a further account.
John Duke of Brabant (the Kings dear friend and kinsman) dying this year, the King by his Ecclesiastical Sovereign authority, issued these ensuing Writs to all his Bishops, and sundry Abbots and Priors, to make Prayers, and chaunt Masses for him, according to the Superstition of that age.
REX, &c. Custodi Spiritualitatis Archiepiscopatus Cantuar. seed vacante, salutem. Conditor omnium Dominus, qui pro suo beneplacito cunctis mortalibus viv • re dat & mori, prolongans & abbrtvians, sicut vult, vita terminos seculares, charissi • um amicum & affinem nostrum Johannem quondam Ducem Brabantiae de present. Se • ulo (quod non sine multa mentis amaritudine nunciamus) pront sibi placuerit, evocavit. Cum itaque opus sanctum ac salubre, juxta Scripturae divinae sententiam, censeatur • pro defunctis, ut à peccatorum solvantur nexibus exorare, paternem charitatem vestram piis affectibus requirimus et rogamus, quatinus ejusdem Ducis exequias solempniter celebrantes, ipsius animam in Ecclesia Cantuar. cum M • ssarum decantationibus, & aliis divinis obsequiis Deo vivo specialiter commendetis; eamque in cae • eris Ecclesiis ac lotis religiosis per totam Diocesim Cantuar. Ditioni vestrae subditis, faciatis devotius commendari: Ut ex hoc premium apud Deum, et a nobis condigna vobis pr • veniat ectio gratiarum. Teste Rege apud Wrotham, 8 die Maii.
Consimiles Literae diriguntur singulis Episcopis, Abbatibus & Prioribus exemptis, mutatis mutandis, per totam Angliam constitutis, & Magistro Ordinis de Semplingham qui inferius in ista Cedula continentur.
Domino Linc. Episcopo, Domino Elien. Episcopo, Domino Norwicen. Episcopo, Dom. Roffen. Episcopo, Dom. London. Episcopo, vel ejus locum tenenti, ipso agent in par •• bus transmarinis, Dom Winton. Episcopo, Dom. Cicestr. Episcopo, Dom. Exon. Episcopo, Dom. Sarum Episcopo, Dom. Covent. & Lychef. Episcopo, Dom. Heref. Episcopo, Dom. Meneven. Episcopo, Dom. Bang • ren. Episcopo, Dom. Assaven. Episcopo, Custodi Spiritualitatis Episcopatus Landaven. Dom. Wygorn. Episcopo, Dom. Bathon. & Wellen. Episcopo, Dom. Archiep. Eborum Angl. Primati, Dom. Dunolm. Episcopo, Dom. Karl. Episcopo. Abbati Sancti Augustini Cant. Abbati de Sancto Albano, Abbati de Sancto Edmundo, Abbati de Ev • sham, Abbati de Waltham, Abbati de Westm. Magistro Ordinis de Semplingham, Abbati de Valle Regali, Abbati de Fontibus, Abbati de Jereuall. Abbati de Novo Monasterio, Abbati de Holcol • ran. Abbati de Rivall. Abbati de Furneys, Abbati de Bella Landa, Abbati de Kirkestede, Abbati de Reuesby, Abbati de Valle Dei, Abbati de Geredon, Abbati de Woe • burn. Abbati de Pipwell, Abbati de Rughford, Abbati de Bello loco, Abbati de Boxleye; Priori & Conventui de Pontefnacto, Priori de Lenton, Priori de Wenlock, Priori de Bermundeseye.
Oliver Bishop of Lincoln, and Mr. Thomas Sutton his Nephew, gathering a great multitude together, and entrenching, besieging the Church of Thame, stopping all passages, and prohibiting any victuals to be carried to it, to force Richard Saint-John the Rector thereof to desert it by siege and famine. The King upon complaint thereof, by his Ecclesiastical Sovereignty, issued a Writ de Vi Laica amovenda to the Sheriff of Oxford, who being negligent in the execution thereof; he thereupon issued this second memorable Writ to Masculmus de Harley, his Escheator on this side Trent, and Robert Giffard, to raise the siege, remove the force, level the Trenches, apprehend the Malefactors, and inquire of the Sheriffs neglect in executing the former Writ, and all the premised circumstances. After which he took the Prebendary into his hands and protection, to prevent disturbances of the peace, till the right thereof was determined in his Court, between Thomas Sutton and the Bishop of Lincoln, and Edward son of John de Seint-John, and sequestering the profits thereof pending the suit, & restoring them by his Writs, when the controversy in Law was ended.
REX, &c. dilectis & fidelibus suis Masculmo de Harley, Es • aetori suo citra Trentam, & Roberto de Giffard salutem. Quia, ex querela Edwardi filii Johannes de Sancto Johanne, qui se gerit pro Rectore Ecclesiae de Thame, accepimus, quod Venerabilis pater O. Episcopus Lincoln. & Magister Thomas de Sutton Nepos ejusdem Episcopy, aggregata sibi multitudine armatorum, vias nostras Regias in Villa de Thame circumquaque ad Ecclesiam pradictam ducentes, fossatis, haiis, & aliis impedimentis obstruxerunt, & Ecclesiam illam obsederunt, & adhuc obsident; inhibentes, ne qui praefato Edwardo, Clericis seu Ministris ejusdem Ecclesiae in eadem existentibus victualia vendant vel ferant, et ipsis sibi victualia ferentibus victualia illa abstulerunt et auferunt, ut sic per hujusmodi obsidionem et factum dicto Edwardo, Clericis et Ministris praedictis in eadem Ecclesia fame faciant interire, in nostri contemptum, et laesionem patis nostrae manifestam. Nos (si ita sit) super hoc congruum et festinum remedium adhiberi volentes; Assignavimus vos ad videndum Ecclesiam obsidionem & impedimenta praedicta, et ad obsidionem illam, et omnent vim Laicam et armatam, si quae se teneat in eadem Ecclesia amovendam, impedimenta illa, si quae inventa fuerint delenda, et ba • as et fossata praedicta equanda, prout prius esse consueverunt; et etiam ad omnes illos quos hujusmodi obsidionem et impedimenta fecisse inveneritis attachiandos: Ita quod sint coram Nobis a die Paschae in Tres Septimanas ubicunque tunc fuerimus in Anglia, ad respondendum nobis de contemptu et transgression praedictis. Et insuper ad inquirendum per Sacramentum proborum & legalium hominum de Com. Oxford. per quos, &c. qualiter Vic. noster ejusdem Com. mandatum nostrum, ei per breve nostrum nuper factum, De vi laic • ab eadem Ecclesia amovenda, fuit executus, & quo modo: & si ullam vim laicam ibidem tunc invenerit, vel non, & de omnibus aliis circumstantiis praemissa contingentibus, secundum quod vobis injunximus ore tenus. Et ideo vobis mandamus, quod ad certum diem quam ad hoc provideritis, ad Ecclesiam praedictam sine dilatione personaliter accedemes, pr • missa faciatis in forma praedicta. Et de eo quod inde feceritis nobis distinct & aperte quamtocius constare faciatis, remittentes nobis hoc breve. Mandavimus enim Vic. nostro Com. praedicti quod vobis ad praemissa facienda intendat & respondeat, prout ei scire facietis ex parte nostra. Et quod ad certum diem quem ei scire facietis ex parte nostra, venire faciat coram vobis tot & tales probos & legal homines de Balliva sud, per quos rei veritas in praemissis melius sciri poterit & inquiri. In cujus, &c. Teste Rege apud Stebenheth, 3. die Februarii.
CUm praetextu contencionum & discordiarum aliquandiu habitarum inter venerabilem patrem O. Linc. Episcopum, & magistrum Thomam de Sutton Archidiac. Norht. ex parte una, & dilectum Clericum nostrum Edwardum filium Johannes de Sancto Johanne ex altera, super Praebenda de Thame, mala dive • sa perpetrata fuerint ibidem contra pacem Regis; per quod ne mala pejora prioribus inconsulte succederent si durarent, hujusmodi periculis Rex obviare volens, mandavit Vic. Oxford. quod Praebendam illam cum domibus, terris, fructibus, et omnibus aliis tam spiritualibus quam temporalibus ad eandem pertinentibus sine dilacione caperet in manum Regis, et ea sa • vo et absque destructione seu distractione custodiri faceret; Ita quod neutra partium praedictarum ad eam manum apponeret, donec Rex aliud inde praeciperet. Ac jam contentiones et discordiae hujusmodi inter partes praedictas coram Rege in Curia Regis penitus sint sedatae, mandatum est eidem Vicecomiti, quod de Praebenda praedicta, vel ejus pertinenciis quibuscumque ulterius se non intromittat, & omnes exitus per ipsum Vicecomitem perceptos à tempore captionis ejusdem in manu Regis, praefato Thomae integraliter liberet sine mora. Teste Rege apud Westm. primo die Octobris.
What Knights fees and compositions for them the Bishops of London and Chic • ester then owed to and made with the King for their Knights service in Wal • s, these Records in discharge of their Executors will inform us.
QUIA bonae memory J. nuper Londoniensis Episcopus anno Regni Regis quinto, solvit per praeceptum Regis Orlandino de Podio, & sociis suis Mercatoribus Lucanen ducentas marcas, per quas finem fecit cum Rege pro servicio sex feodorum Militum, quod Regi recognovit in exercitu Regis Walliae, anno praedicto, de quibus quidem ducentis marcis ipsum Episcopum Rex quietavit, sicut per inspectionem literarum Regis patencium quas Rex praedicto Episcopo inde fieri fecit Regi constat; Mandatum est Thess. & Baronibus de Scaccario, quod executores testamenti praefati Episcopy de praedictis ducentis marcis quas ab eis per summonicionem Scaccarii praedicti Thess. & Barones exigunt, ut dicitur, quietos esse faciant. Teste Rege apud Baldock, 18 die Februarii.
QUIA bonae memory S. nuper Cicestr. Episcopus defunctus, solvit Regi anno regni Regis decimo per manus Baruncinini Gualteri Mercatoris de Luk. centum marcas, per quas idem Episcopus finem fecit cum Rege pro servitio duorum feodorum Militum ac dimidii, quod Regi recognovit in exercitu Regis Walliae anno praedicto, sicut per literas Regis patentes quas eidem Episcopo inde Rex fieri fecit, & quas ex inspectu Regi constat: mandatum est Thess. & Baronibus de Scaccario, quod ex • cutores Testamenti praefati Episcopy de praedictis Centum marcis, quas ab eis exigi faciunt per summoniciones Scaccarii Regis praedicti pro servicio praedictorum duorum feodorum Militum & dimidii de tempore praedicto, quietos esse faciant. Teste Rege apud Chetham 17 die Dec.
This year the King to hasten his supplies of monies issued these Writs to the Collectors of the Clergies Subsidies.
REX dilectis sibi in Christo, Priori & Conventui Sancti Katerinae extra Lincoln. Collectoribus Subsidii nobis concessi per Clerum in Diocaes • Lincoln. salutem. Quia nuper tempore concessionis nobis factae de subsidi • praedicto extitit ordinatum, quod propter evidentem et urgentem necessitatem, tercia pars subsidii praedicti nobis solveretur citra festum Omnium Sanctorum prox. futurum, vobis mandamus firmiter injungentes in fide & dilection quibus nobis tenemini, quod praedictam terciam partem cum omni celeritate qua poteritis, omni dilatione postposita, nullaque excusatione praetensis, levari, & ad Scaccarium nostrum sub salvo & securo conductu transmitti faciatis; Ita quod eum modis omnibus habeamus citra festum praedictum; Et hoc ficut honorem nostrum & Regni nostri diligitis, & vos indempnes servare volueritis, nullatenus omittatis. Custum autem quem ad hoc posueritis vobis prout justum fu • rit allocari faciemus. Teste Rege apud Westm. 21 die Octobris.
Eodem modo mandatum est Abbati & Conventui de Oseneye Collector, in eadem Diocesi.
Eodem modo de verbo ad verbum mandatum est subscriptis; Priori & Conventui de Wymundham, & Priori & Conventui Sancti Edmundi, Collectoribus in Dioc. Norwyc. and to the others forementioned.
The King this year out of his Sovereign Ecclesiastical authority, licensed Dionisia de Monte Cani • ia by his Letters patents, quod de Manerio suo de Waterbeche cum pertinenciis religiosos feofare, vel ibidem fundare possit domum religions de quocunque voluerit ordine, pro anima nostri & animarum antecessorum nostrorum & suorum, &c. Nos dedimus ei licentiam, quod ipsa tot sorores S. Clarae illuc a partibus transmarinis venire facere, et ipsas, &c. quot ad divinum obsequium ibidem celebrandum fore viderit oportunas. Ita quod sorores illae quas ipsa Dionisia inde feofaverit ibidem paci • ice morari et Domino famulari possint, &c. Teste Rege apud Walsingham 3. die Marcii, Anno regni nostri 22.
What Clerks convicted of murder and felony before the Kings Justices, and demanded by their Ordinaries, were acquitted this year upon their delusory purgations before them, and thereupon restored to their goods and chattels; this Writ will in part inform us.
CUM Wilhelmus de Wabrunne, Thomas de Bayfeld, Thomas filius Thomas de Wabrunn • , & Bartholomaus de Salle Clerici, in Curia Regis coram dilectis & fidelibus Regis Elias de Hanvill & sociis suis Justic. Regis nuper ad Gaolam Regis Norwyci deliberandam assignatis, de morte Willielmi fil. Roberti le Suur. de Wabrunne rectati, & ad requisitionem Venerabilis Patris R. Norwycensis Episcopy per eosdem Justic. eidem Episcopo tanquam culpabiles de morte praedicta, juxta privilegium Clericale, prout moris est▪ liberati, innocentiam suam super eodem crimine sibi imposito legitime purgaverint, prout idem Episcopus per literas suas patentes Regi significavit. Et per inquisitionem quam per Vic. Norff. & Coronatores Regis ejusdem Comitatus postmodum, Rex fieri fecit, Rex acceperit, quod praedicti Wilhelmus, Thomas, Thomas, & Bartholom • us sunt bonae famae & conversationis, & nunquam extiterunt publici aut notorii mal • factores. Mandatum est eidem Vic. quod eisdem Willielmo, Thomae, Thomae, & Bartholomaeo, terras & tenementa, bona & catalla sua ea occasion per ipsum in manum Regis capta, nisi sugam fecerint occasion transgressionis praedictae, sine dilatione restituat de gratia nostra specially. Teste Rege apud Westm. 25 die Octobris.
The Sheriffs of London amercing Clement de Heston, and prosecuting him in the Hustings in London, for suing in Court Christian for a Contract, which an executrix for lands devised to be sold, and the money distributed for the Testators soul, after a Consultation to proceed in Court Christian; the King upon complaint, issued this Writ for his relief therein, according to Law, and the Custom of the City.
REX dilecto & fideli suo Gilberto de Thorueton salutem. Ex querela Clementis de Heston accepimus, quod cum Thomas Absalom & Matil. uxor ejus Executrix Testamenti Willielmi Allyn, quoddam Messuagium cum pertinentiis in London quod fuit ejusdem Willielmi, & quod idem Wilhelmus in Testamento suo legaverat vendendum; Ita quod denarii inde provenientes pro anima sua pauperibus distribuerentur, praefato Clementi vendidissent pro Triginta & duabus Marcis, de quibus sex Marcas praemanibus receperunt, & breve nostrum de Prohibitione postmodum praefato Clementi, pro • o, quod ipsos super conventione inde inter eos innita, et per ipsos Thomam et Matildam non observata, implacitavit in Curia Christianitatis, detulissent, ne placitum illud ibidem ulterius sequeretur. Ac idem Clemens attendens cognitionem placiti illius ad forum Ecclesiasticum pertinere, petita super hoc et optenta consultatione vestra, scilicet, quod licite & semper posset in Causa illa procedere in Curia Christianitatis; placitum illud in Curia illa juxta consultationem praedictam prosecutus fuisset; Custos & Vicecomites London. nullo respectu habito ad consultationem praedictam, praefatum Clementem ea occasion attachiaverunt, ad respondendum inde coram eis, & ipsum graviter amerciarunt, & pro amerciamento illo eis reddendo distrinxerunt, et adhuc distringunt minus juste, in ip • ius Clementis dampnum non modicum & gravamen; Et quia praefatum Clementem in hac parte nolumus praegravari, assignavimus vos ad recordum & proandcgrave; • ssum inde coram Custod. & Vicecomitibus in Hustengo nostro London. habitum, si judicium inde redditum sit, examinandum. Et si quid minus rite attemptatum fuerit in hac parte corrigendum, & partibus illis quod justum fuerit secundum legem & consuetudinem Civitatis praedictae faciendum. Et ideo vobis mandamus, quod ad certum diem quem ad hoc provideritis usque Sanctum Martinum magnum London. accedentes, recordum illud & processum in praesentia praedictorum Custodis & Vicecomitum, si judicium inde redditum sit, diligenter examinetis, & defectum si quis fuerit in eisdem corrigi, & partibus inde fieri faciatis secundum consuetudinem Civitatis praedictae celeris Justiciae complementum. Mandavimus enim praefatis Custodi & Vicecomitibus, quod ad certum diem quem eis scire faciatis, recordum • llud & processum, cum omnibus ea tangentibus apud Sanctum Martinum magnum London. coram vobis habeant, & partes praedictas ibidem venire faciant, ad faciendum & recipiendum quod Curia nostra consideraverit in praemissis. In cujus, &c. Teste Rege apud Westm. 16 die Octobris.
The Archbishop of York Excommunicating the Prior and Subprior of Trinity in York exempt from his Jurisdiction, sequestering their goods, whereby they should live and pay their Dismes, and procuring a Writ of Capias Excommunicatum against them, the Prior thereupon exhibited this Petition to the King for relief against these and other injuries therein expressed.
A Nostre Seignior le Rei supply le Prior de la Trinity de Everewyk, que come il soit exempt de tote Jurisdiction ordeneyre par especiale Privilege de la Court de Rome, qui il ad de ceo; lie Ercevesque de Everwyk le dit Prior et soeu Supprior de jour en jour escomeneye, e ses Biens sequestre, dequoy il deit vivre, e dequoy il deit soen Disme paer. Derichef il down ses lettres a ceus, encountre qui le dit Prior pled • devanut voz Justices Erranz a Everwyk, qe le dit Prior est es comenge, e ensy lie tolt respounse. Derichef il ad purchase, Brief de Caption contre le dit Prior et soen Suppriour. E de dit Suppriour pry remedies come il seit exempt e eight appele. Deriches come le dit Prior eight Bref de droit purchase du Patronage del Eglise de Barton en Rydale contre Sire Henry de Grey, e le dit Henry eight respondu, quil ad le Manner e la vile de Barton oue les appurtenances du down le Roy Henry pere nostre Seignour le Roy, qui ore est, e que le down devauntdit poet returnir a nostre Seignour le Roy, e pur ceo ad ia en deus delays, ne ne voet respoundre; dunt le Prior pry Remedy. Derichef de sa Franchise reaver que lui ad este detinue puis le guere Dareine, de quoy le Prior ad pur luy le Domesday, e les Chartres de Confermement des Roys Dengleterre, e especiaument la Chartre le Roy Henry pere nostre Seignour le Roy qui ore est, Prie le dit Prior remedy. Derichef nostre Seignour le Roy tient treys acres e demy de terre gaignable, que devoyent estre tenuz du dit Prior, dunt le Prior pry remedy; a que la verite seit enquise.
The Priory of Prestol in Anglesey becoming void, the King upon the Subpriors and Convents petition for a license to elect a new Prior, out of his especial grace to save their labor and expenses granted a Commission to his Justice of Northwales, to give his royal assent to the Prior elect, to receive his Fealty, and restore his temporalties in the Kings name and right, upon security first given under their common Seal, that this his special favor (frequently indulged to those in Ireland) should not be drawn into example to his prejudice in future times.
REX dilecto & fideli suo Roberto de Staundon Justic. suo Northwalliae, salutem. Cum dilecti nobis in Christo Supprior & Conventus Ecclesiae de Praestol in Angliseia nobis per literas suas patentes significaverunt, quod Ecclesia sua praedicta per cessionem fratris J. nuper Prioris ejusdem loci, Pastoris est solatio destituta, supplicantes nobis, prout moris est, quod licentiam sibi alium eligendi in Priorem et pastorem eisdem concedere dignaremur; ac nos praecibus eorundem Supprioris & Conventus in hac parte favorabiliter inclinati, licentiam illam eis duxerimus concedendam, mandantis ipsis, quod talem sibi eligant in Priorem & pastorem, qui Deo devotus, regimini Ecclesiae suae necessarius, nobisque & Regno nostro utilis & fidelis existat. Nos eorundem Supprioris et Conventus laboribus et expensis in hac parte parcere volentes, ista vice concessimus eis de gratia nostra specially, et vobis dedimus potestatem, quod facta electione praedicta de futuro Priore sicut dictum est, Electioni, cum Electus hujusmodi per Canonicos dictae domus vobis suerit praesentatus, assensum regium vice nostra praebeatis, significantes loci Diocesano, quod id quod suum est in hac parte exequatur. Volumus etiam & vobis damus potestatem, quod si cont •• g • t electionem hujusmodi per loci Diocesanum canonice confirmari; tuuc accepta ab codem Electo fidelitate, in casu isto nobis debita, temporalia ejusdem Prioratus • idem Electo, prout moris est, liberetis vice nostra; receptis prius ab ipso Electo literis suis patentibus sigillo suo, nec non et sigillo Capituli sui signatis, quod haec nostra gratia quam eidem Electo ad praesens ex mera liberalitate nostra concessimus, Nobis vel heraedibus nostris non cedet in praejudicium vel exhaeredationem, seu trahetur in consequentiam temporibus futuris: In cujus, &c. Teste Rege apud Cant. 18 die Aprilis.
Per ipsum Regem, nunciante fratre Wal • ero de Wyterburn.
Anno 1294. upon the death of the aforesaid Johannes de Samford Archiepiscopus Dublinen. the King committed the temporalties of the Archbishopric by this Patent.
REX omnibus ad quos &c. salutem. Sciatis quod commisimus dilecto Clerico nostro Magistro Ric. de Abbyndon Archiepiscopat. Dublin. cum pertin. vacantem & in manu nostra existentem, custodiendam quamdiu nobis placuerit: ita quod de exitibus inde provenientibus nobis respondeat ad Scaccatium nostrum Dublin. In cujus &c. Teste Rege apud Westm. xx. die Octobr.
He likewise issued this License to elect a new Bishop of Dere in Ireland.
MAgister Christoforus de Ardach & Athurius, Canonici Ecclesiae Deren. nunciantes Regi mortem Florencii quondam Episcopy ejusdem loci, habent literas Regis de licencia eligendi. In cujus &c. Teste Rege apud Westm. xxv. die Octobr.
The Bishop of Lysmore in Ireland sequestering the fruits of Michael de Boyton his Prebendary in that Church, conferred on him by the King during its vacancy, and depriving him thereof; the King, as supreme Ordinary and Patron, upon h • s complaint thereof commanded the Bishop to certify him the cause of this his sequestration and deprivation, by this Writ, that so he might judge of their legality.
EDwardus &c. Venerabili in Christo Patri R. eadem gratia Lys • oren. Episcopo, salutem. Quia accepimus, quod vos & Officiales vestri fructus Praebendae dilecti Clerici nostri Michaelis de Boyton, quam habet in Ecclesia vestra praedicta de dono nostro, ration ultimae vacationis ejusoem Episcopatus in manu nostra existentis, ex causis minus rationabilibus sequestrari fecistis, et ad priva • ionem ipsius Clerici nostri nitimini (ut dicitur) minus juste; in ipsius Clerici dispendium non modicum & gravamen. Volentes igitur super modo & causa sequestri praedicti, ac etiam privationis praedictae, si quae fuerit, plenius certiorari, Vobis mandamus, quod nos super modo & causa praedictis, citra Quindenam Paschae proximo futurae, distinct & aperte reddatis certiores; Remittentes nobis hoc Breve. Teste meipso apud Westm. vii. die Febr. Anno Regni nostri vicesimo secundo.
Whereupon the Bishop made and sent this humble certificate to the King of the cause of his deprivation.
DOmino suo Excellentissimo E. Dei gratia illustri Regi Angliae R. eadem miseratione E • clesiae Lysmor. Minister humilis, Salutem cum reverentia & honor. Vestrae Regiae dignitati devo • e & reverenter significamus, nos Magistrum Michaelem de Boyton, quondam Canonicum Ecclesiae nostrae, saepius monitum et legitime citatum ad presentiam nostram, quod dispensationem super pluralitate Beneficiorum obtentorum, si quam haberet, nobis exhiberet; quod facere minime curavit; Nec non quia dignitatem quam in Ecclesia nostra ex collatione nostra habuit, per literas suas nobis directas resignavit, cui annexa extitit Praebenda; quare, mediante justitia, dictam Praebendam ex praedictis causis pronunciavimus vacantem, et cam alii duximus conferendam: A quibus pronunciatione & collatione per suos procuratores ad Sedem Cassalen. Metropoliticam exstitit appellatum; quae nostram pronunciationem & Collationem rite factas confirmavit. Valeat & vigeat vestra reverenda Excellentia per tempora longaeva. Dat. Lysmor. xvii. Kal. Maii, Anno Dom. 1294.
By which Certificate it is apparent, that a plurality of Benefices and Prebendaries in that age, without a special dispensation, was a good cause of deprivation.
Anno 1294. the Roman See (through the Cardinals schisms and divisions) continuing void about three years and three months after the decease of Pope Nicholas the 4 th . the Cardinals at last, in die decollationis Sancti Johannes Baptistae, elected Petrus de Murone an Hermit, and Monk of the Order of Saint Benedict, whom they named Coelestine the fifth. Post mortem Nicholai 4. Cardinales Perusium profecti sunt, ut eo liberius successorem eligere & denunciare possint: verum intestinis dissidiis res eo deducta est, ut toto triennio, atque tribus inde mensibus nihil determinarent; Et quamvis Carolus 2. Neapolitanus Rex ex Narbonense Gaul adveniret, atque ad curandam, & electionem maturandam eos diligenter saepeque adhortaretur, nihil tamen retulit nisi superbiam & superciliosum responsum; imprimis à Benedicto Cajetano, qui id interpretabatur, quasi vim ipsis allaturus videretur, quorum suffragia debebant esse libera: Tandem Caroli Neapolitani Regi & Latini Cardinalis favore, Coelestinus Pontifex declarabatur. (quasi per indignationem et risum, as Stella and others write) post vacationem diutinam: Vir simplex exemo paratior quam throno: hic vir simplex, rectus et timens Deum, virtutibus coruscabat (as Mat. Westminster stories,) De vitae austeritate jam Pontifex effectus, nihil remisit. Equum vel mulum, vel currum a • cendere non praesumpsit, sed asinum, Christi exemplo, & bono exemplo illius qui asello inequitans Christi paupertatem aemulari conaretur. Vicelius gives this character of him, Nihil nisi religiosus erat, & adeo probus, ut potuerat dici ipsa probitas. Ob eam probitatem videbatur non esse idoneus ad obeundum magistratum: (Honesty making men altogether unfit for the Papal Chair of Rome) sed ultro perfert abdicationem, ut locus esset bestiae malefaciae. In primo consistorio statim Romanam Ecclesiam strict statuit reformare; verum tamen usque adeo nihil effecit, ut eciam omnium indignationem et odium incurreret, qui jam pridem disciplinae jugum et vincula ruperint; ipsumque fatuum er delirum senem vocitabant: Matthew Westminster stories; Cum de asino descendisset, & Ecclesiam ingressus esset, clamavit quid • m contractus, ut ipsum desuper asinum, super quem Papa sederet, imponerent intuitu charit • tis. Et qui praesen • es erant increpabant cum, ut taceret, ipse vero multo magis, amore filii David, qui super pullum asinae Jerusalem valvas sanctificando intraverat, quatenus ipsum super dorsum asini levarent. Res mira, impositus contract •• illico recepit sanitatem, & consolidans basibus & plantis, exiluit qui claudus fuerat, laudans Deum in servi sui meritis Coelestini, a quo Magister Robertus de Winchelsey Cantuariensis electus confirmatus est, et in Archiepiscopū consecratus. Yet this miracle could not induce this humble Popes proud successors, or his Cardinals, nor yet this Archbishop of Canterbury or his successors to ride upon an Ass like this Pope or our meek Savior; but on Kings or Princes shoulders, or the richest Chariots, the best and choicest Steeds they could procure. Pope Coelestine during his short continuance in the Papacy, out of zeal to the Holy Lands relief, granted our King Edward the 1. a Disme for seven years from all the Clergy of England, as Henry de Knyghton informs us, with the impediments that hindered the King from that undertaking he much desired. Cum Rex tot & tantas controversias in diversis plagis regni & dominii sui pacificasset, deduxit in memoriam de passagio in terram sanctam contra inimicos J • esu Christi, quod ante a Papa et multis aliis Catholicis propositum fuerat, & multum de illo in cord tractavit. Set guerrae in Gasconia & Wallia multum exhauserant & devastaverant thesauros suos; unde Papa Coelestinus videns cruciosam voluntatem in tantum positum in sancto proposito salubris itineris, ad votum cruciatae implendae, dedit ei Decimam de tota Ecclesia Angliae per 7 annos: et Papa Bonefacius, qui recenter venit post Coelestinum, dedit il • i Decimam trium annorum; & interim Rex Edvardus de dicto itinere impediditus est, by his Wars with the French, Welshmen, and Scots; which wasted all these Dismes. Coelestinus unam ordinationem in mense Septembris faciens, creavit 12 Cardinales, inter quos duae eremitae erant, in order to reform the Roman Court and Church. But the Cardinals weary of this precise, humble, reforming, conscientious Pope, persuaded him to resign his Papacy, as unfit and unable to manage it without the Churches ruin, and his own destruction. Intellexit ista Rex Carolus, vocavit ad se Pontificem, & quam maxim potuit obsecrabae, ne dignitatem caelitus datam abjiceret. At ill; Faciam (inquit) quod Deus voluerit. Hereupon Benedictus Cajetan his grand Counselor aspiring after the Papacy; omnibus modis ipsum hortatus est, ut se Pontificatu abdicaret, ne Ecclesia ob ipsius inscitiam periclitaret, non sine propriae salutis dispendio, & ta • dem asturem perfecit, ut existimaretur divinitus sese admoneri, ut locum alteri cuipiam magis idoneo concederet. Cajetan quendam subornaverat qui facto foramine suo cubiculo, per canalem multis noctibus ipsum adhortaretur ac si esset angelus quispiam; Coelestine, Coelestine, cede; negotium enim supra vires est; Itemqu • , Si Coelestinus vult fieri salvus, Pontificium munus omnino deponat. Homo simplex, et tantorum scelerum ignarus, se coelitus per Angelum admoneri credidit, itaque postquam sedisset mensibus 5. di • bus 7. Pontificatu se abdicavit. Prius tamen omnium Cardinalium consensu constitutionem fecit, Licere Pontifici abdicare se Magistratu. Quam quidem Constitutionem Boniface 8. ejus successor postea revocavit, as some, or confirmavit as others story. W. Thorn, a Monk of Canterbury stories, Volens Benedictus, qui postea Bonefacius ad Pontificatum aspirare, Dominum Coelestinum tunc Papam cum quibusdam Cardinalibus suis fautoribus, eum quasi cotidie decipiebat: & quia vir simplex fuit, inter fratres suos Cardinales quasi in opprobrium factus est, pluresque literae albae sigillo suo ipso inconscio sigillatae sine scriptura inventae fuerunt, ad enervationem status suae conceptae et fabricatae. Unde idem Papa majus periculum declinando, considerans ipsum esse insufficientem ad onus illud, tum ration inscitiae, tum quia senex et impotens corpore, et quia in illo statu sine periculo sui stare non possit, die Sanctae Luciae Virginis resignavit Papatui, oneri et honori. Et cum Maria, optimam partem eligens, in medio fratrum se objiciens, biretum & pallium exuens, abrenunciando honori & oneri, favori & discrimini, propter mundanarum rerum curas, recusabat diutius praesulatum regere Romanorum, asserens seipsum minus idoneum in tanto opere prosequendo. Profecto, Filii hujus saeculi prudentiores filiis lucis in generatione sua sunt. Veruntamen adjuravit eos in nomine Sanctae ac individuae Trinitatis, ut sine omni dissentionis intercapedine, eligerent virum industrium & utilem, qui ad honorem Dei & proprium salutem, hoc onus susciperet gubernandum. Requisitusque à fratribus de assensu, & de judicio alicujus dignae persona, quoniam virum justum & sanctum ipsum habuerunt; nominavit quendam nomine Benedictum, virum solertissimum prae cateris, in Curia Romana saepius conversatum. Erat enim iste Benedictus Gaietanus, primo Procurator, deinde Advocatus, postea Notarius, consequenter Diaconus Cardinalis tituli Sancti Nicholai in Carcere Tulliano. Tunc fratres, viso quod recte judicasset, exaltatum Benedictum in festo Sancti Hilary, in seniorum Cathedra locaverunt, nomine Benedicti de bono mutato in melius, Bonefacius est vocatus. How unsuitable, yea contradictory his actions were to both his good names, he immediately discovered; which occasioned this Distich to be made of, and applied to him;
No sooner was he crowned Pope, but statim Coelestinum antecessorem suum redeuntem ad eremum, sagacissimis canibus diu quaesitum, ex itinere & latebris quibus se abdiderat, retraxit, arctissimo{que} carcere in Fumonis arce includit, ne populus, se contempto, & qui ad seditiones intenti essent, hunc aliquando Ducem sequerentur, & de Romanae Ecclesia salute postmodum actum esset. Quam ob causam Stella ipsum vocat, Ingratissimum hominum. Quis Bonifacium istum, teterrimum monstrum, ac hominum cunctorum impurissimum non appellet? cum simplicem vir • m suis artibus delusum, e Pontificatu non solum dejiceret, sed & illum tanquam facinorosum aliquem perpetuo carceri mancipatum, ante tempus prae animi dolore, mori coegerit? Unde Coelestinus, eo quod eum ad cedendum Papatui subdole induxisset, et arctissimae custodiae tradidit usque ad mortem, de eo prophetavit in hunc modum, ut fertur; Ascendisti ut Vulpes; regnabis ut Leo; morieris ut Canis: Et ita sane contigit. Bonefacius statim post suam creationem Episcopum Ostien. super quibusdam in praesentia Cardinalium arguens durissime, pallii usu privavit, & nihilominus ab eodem ante restitutionem pallii c • ronatur; as Thomas Walsingham observes, Opera ejus vere sunt papalia, ut multis seculis vix quispiam illa seed fuerit eo dignior. Quo enim quisque est sceleratior, eo magis ad eam occupandam idoneus; as Johannes Wigandus, Andreas Corvinus, and Thomas H • lthiter affirm; by comparing these two Popes manners and actions: the first being the humblest, honestest man then living, and so altogether unfit: the other, the most crafty, ambitious, proud, wicked of all mortals; therefore most fit and worthy to succeed St. Peter in the Papal Chair at Rome; of whom more in due place.Anno 23 E. 1. Among several Bundels of Writs in the White Tower Chapel, I find no fewer then 10. Attachments and Suits upon Prohibitions, at the Kings and parties prosecutions, against Ecclesiastical persons and others, for holding, prosecuting Pleas of Chattels, Debts, Trespasses, Advowsons and Lay-fees, belonging to the King and his Courts, to the hurt of his Crown, Dignity, and contempt of his Royal Authority: On most of which there are dilatory Retorns made and endorsed.
EDwardus, &c. Vic. Ebor. salutem. Si Ricardus de Eston fecerit, &c. pone, &c. Magistrum Robertum de Lacy, quod sit coram Justiciariis nostru apud Westm. à die Paschae in unum mensem, ostensurus, quare tenuit placitum in Curia Christianitatis de Catallis et Debitis, quae non sunt de Testamento vel Matrimonio, contra Prohibitionem nostram, &c. Pone etiam per vadium & salvos plegios Reynerum de Knolle, quod tunc sit ibi ostensurus, quare secutus est idem placitum in eadem Curia, contra Prohibitionem nostram, &c. Teste meipso apud Aberconewey 25 die Marcii, Anno regni nostri 23.
EDwardus, &c. Vic. London. &c. quod venire faciatis coram Justic nostris, &c. 12. liberos & legales homines de parochia Sanctae Mariae de Aldermanbury, &c. qui nec Adam Payn qui sequitur pro nobis, nec Simonem de la Leylond, & Hermannum le Summiner, aliqua affinitate attingunt; recognit. super Sacramentum suum, si praedict. Magistr. Simon pendente placito in Curia nostra coram Justic. nostris apud Westm. &c. tenuit placitum in Curia Christianitatis de una marca, quae non est de Testamento vel Matrimonio, quam praed • ctus Hermannus à praedicto Ada exigebat, contra Prohibitionem nostram, ulterius tenuit idem placitum in eadem Curia Christianitatis, &c. Teste J. de Metingham apud Westm. 12 die Februarii, Anno regni nostri 23. To which there is a Pannel annexed.
EDwardus, &c. Vic. Devon. &c. quod non omittas propter libertatem Civitatis Exon. quin pone, &c. Rogerum Russel de Exon. quod sit coram Justiciariis nostri • , &c. ad respondend. Vincentio de Oxton de placito, quare secutus est placitum in Curia Christianitatis de Catallis et Debitis, quae non sunt de, &c. contra Prohibitionem nostram, &c. Teste J. de Metingham apud Westm. 12 die Novemb. Anno regni nostri 23.
EDwardus, &c. Vic. Oxford. &c. Praecipimus tibi, quod non omittas propter libertatem Villae Oxford. quin pone per vadium & salvos plegios Magistrum Johannem de Jovere de Hybern, Johannem Sewy de Oxford. seniorem, Johannem fil. ejus, & Aliciam quae fuit uxor Johannes Lynn, quod sint coram Justic. nostris apud Westm. à die S. Trinitatis in 15. dies, ad respondend. tam Nobis, quam Nicholao le Sonner de Oxford. de placito, quare pendente placito in Curia nostra coram Iustic. nostris apud Westm. de eo quod praedict. Magistr. Johannes tenuit placitum in Curia Christianitatis de Catallis et Debitis, quae non sunt de Testamento vel Matrimonio, contra Prohibitionem nostram: Et de placito, quare praedict. J. Sewy, J. & A. secuti sunt placitum illud in Curia Christianitatis contra Prohibitionem nostram, &c. Idem Magister Johannes nichilominus placitum illud in eadem Curia Christianitatis tenuit, et praedicti J. Sewy, J. & Alic. praedict. placitum in eadem Curia Christianitatis secuti sunt, quousque sententia in ipsum Nicholaum le Sonner promulgata per totum Episcopatum Lincoln. ipsum excommunicari fecerunt; et postea breve nostrum de ipso Nicholao sic excommunicato tanquam claves Ecclesiae contemnente capiendo, jam tibi porrexerunt, ut dicitur, per quod quidem breve nostrum ipsum Nicholaum le Sonner cepisti, et in prisona nostra Oxford. detines quo minus placitum illud in Curia nostra coram Iusticiariis nostris apud Westm. sequi posset, in coronae et dignitatis nostrae laesionem manifestam, Curiae nostrae contemptum, praedicti Nicholai le Sonner dispendium non modicum et gravamen, ut dicitur. Et ipsum Nicholaum le Sonner pacem nostram inde habere permittas, quousque praedict. placitu • n inde inter eos in praefata Curia nostra coram Justic. nostris apud Westm. motum plenari • terminetur: Et inde tu ipse mand. Justic. nostris apud Westm. à die Sancti Hilarii in 15. dies, quod praeceperis Ballivis praedictae libertatis quod praeceptum nostrum prius inde tibi directum exequirentur, qui nichil inde fecerunt. Et habeas ibi nomina pleg. & h • c breve. Teste J. de Metingham apud Westm. 7 die Febr. Anno regni nostri 23.
I find the like Writ almost verbatim, concerning the same parties and case, dated 7 die Febr. Anno regni nostri 23. On both which the Sheriff retorned, Magister Johannes de Jovere non est inventus in Balliva mea, nec aliquid habet in eadem per quod potest attachiari.
EDwardus, &c. Vic. Roteland, &c. Si Thomas Alewynne, &c. Pone, &c. Magistr. Thomam de Keverlee quod sit, &c. quare tenuit placitum in Curia Christianitatis de catallis et debitis, &c. Pone eciam Johannem de Riseberghe Personam Ecclesiae de Tynewell, &c. quare secutus est idem placitum, &c. contra Prohibitionem nostram. T. meipso apud Lammays, 3. die Maii, An. r. n. 23.
EDwardus, &c. Vic. Stafford, &c. Pone, &c. Johannem Lukyn, &c. ostensurus, quare cum placita de catallis et debitis in regno nostro quae non sunt de Testamento vel Matrimonio, ad Nos et Coronam nostram et dignitatem et non ad alium pertineant in regno nostro, &c. secutus est placitum in Curia Christianitatis de catallis et debitis Thomae de Stubbelegh Capellani, quae non sunt de Testamento vel Matrimonio, in laesionem Coronae et dignitatis nostrae, et contra prohibitionem nostram, &c. T. meipso apud Lammays, 4. die Maii, An. r. n. 23.
EDwardus, &c. Vic. Ebor. &c. Si Wilhelmus Walkord, &c. Pone, &c. Magistr. Stephanum D canum Christianitatis Ebor. &c. quare tenuit placitum de catallis et debitis quae non sunt de Testamento vel Matrimonio, contra Prohibitionem nostram. Pone eciam, &c. Willielmum de Sadister, &c. quare secutus est idem placitum in eadem Curia▪ &c. T. meipso apud Lammays, 5. die Maii, An. r. n. 23.
EDwardus, &c. Vic. Lincoln. &c. Si Rogerus fil. Guidonis fecerit, &c. Pone, &c. Magistr. Henricum de Nassington quod sit, &c. quare tenuit Placitum de catallis et debitis quae non sunt, &c. contra Prohibitionem nostram; Pone eciam, &c. Willielmum de Hundelby quod, &c. quare secutus est idem placitum, &c. Teste meipso apud Aberconewey, 26. die Febr. An. r. n. 23.
EDwardus, &c. Vic. Hereford. &c. Pone, &c. Richardum Episcopum Hereford. quod sit coram Justic. nostris apud Westm. &c. quod ibi habeat Magistrum Richardum Archidiaconum Hereford. Clericum suum, ad respond. Priori de Bathon. de placito quare tenuit placitum in Curia Christianitatis de Advocatione duarum partium Capellae de Tokynton contra Prohibitionem nostram, ut dicitur; Et ad ostendendum, quare non habuit praedict. Magistr. Richardum Clericum suum coram Justiciariis nostris apud Westm. a die Sancti Hilary in 15. dies, sicut ei mandatum fuit, &c. Teste J. de Metingham apud Westm. 3. die Febr. Anno regni nostri 23.
EDwardus, &c. Vic. Derby, &c. Si Johannes de Caumpernin, &c. Pone, &c. Magistr. Willielmum de Sweperston quod sit, &c. ostensurus, quare cum placita de Transgressionibus contra pacem nostram factis in regno nostro, ad Nos, &c. et non ad alium pertineant in eodem regno nostro, Idem W. tenuit placitum in Curia Christianitatis de hujusmodi Transgressionibus, in Coronae et dignitatis nostrae laesionem, et contra prohibitionem nostram, &c. T. meipso apud Lammays, 18. die April. An. r. n. 23.
Pope Boniface the 8. was no sooner settled in his Pontifical throne (as before related) but in the very first year of his Papacy, he sent his Italian Merchants and Usurers into England, to return all monies from thence to the Roman Court, which he, his Legates, or other Agents should extort from thence or Ireland, by whom he sent this Bull to the King to grant them his safe conduct, favor and assistance upon all occasions, the original whereof I found in the White Tower Chapel.
BONIFACIUS Episcopus, Servus servorum Dei, Charissimo in Christo filio Edwardo Regi Angliae illustri salutem, & Apostolicam benedictionem. Cum dilectos filios Johannem Aldobrandinum, Nicholaum Cacealeonem, Giacum. & Villanum Lurcheti de Societate Clarennum de Pistorio, Camerae nostrae Mercatores, pro quibusdam Romanae Ecclesiae negotiis ad partes Angliae transmittamus; Magnificentiam Regiam rogandam duximus attentius & hortandum, quatenus ips • s pro nostra et Apostolicae sedis reverentia benign recipiens, et honest pertrectans, eis & eorum cuilibet in terr •• quibus exerces dominium, de Securo conductu facias provideri. Et nichilominus in gendis ipsorum cum ab eis vel eorum aliquo fueris requisitus, assistas eisdem favoribus Regiis et praesidiis opportunis. Ita quod ex hoc Excellentiae Regiae devotionis promptitudinem dignius commendationum titulis attollamus. Datum Anagniae 8 Idus Julii, Pontificatus nostri anno primo.
Immediately after, he sent two Cardinal Legates à latere, first to the King of France, and from him to the King of England, then engaged in Wars against each other, under a specious pretext of mediating a Truce, and making a firm peace between them; but in verity to usurp a Papal Jurisdiction over them and their Realms, and prey upon them both, as the sequel evidenced. These Legates being not specially sent for by King Edward, according to the ancient privilege of the Realm; thereupon, before they presumed to set foot in England, they sent a special Messenger and Letters to the King, to acquaint him with the effect of their mission, and crave his Royal license, safe conduct and protection for themselves, their followers and goods, the form whereof they sent enclosed in a Cedule to the King: who although he seemed very well pleased with the end of their Legation and coming to him to settle peace, yet he refused to grant them any safe conduct to come into England, till they first informed him, what safe conduct the King of France had granted them under his Seal; as these Records assure us.
VEnerabili in Christo Patri Domino Albanensi Episcopo, Edwardus eadem gratia, &c. salutem & sinceram in Domino Charitatem. Intelleximus per literas vestras quas dilectus Clericus noster Magister Arnoldus Lupi de Tilb. ex parte vestra nobis misit, qualiter vos ad partes nostras veniend. pro negociis quae inter Regem Franciae & Nos agitantur, hiis diebus estis personaliter deputati. Paternitati vestrae de eo quod id fecistis ita celeriter nobis scire grates, non modicas referentes: scireque vos volumus, quod de hoc efficimur valde laeti, praesenciaque vestra ad nos erit grat • admodum et accepta. Adventum enim alicujus amici nostri de Curia adventu vestro habere nequibimus chariorem. Teste Rege apud Lammays in Angles. 28 dic Aprilis.
VEnerabilibus Patribus in Christo Domino B. Albanen. & S. Penestren. Dei gratia Episcopis, Sacrosanctae Romanae Ecclesiae Cardinalibus, amicis suis karissimis; Edwardus eadem gratia, &c. salutem, & sincerae dilectionis affectum. Quandam Cedulam continentem formam cujusdam literae de Conductu quam per nos faciendam nobis exhibuit dilectus Clericus noster Johannes de Berewyk vidimus, ac etiam intelleximus diligenter. Sane, licet fuerimus et adhuc simus parati et prompti vestris beneplacitis nostrum animum inclinare; Paternitatem vestram scire volumus, quod cum de praelocutis sufferentia vel respectu, ac insuper de tenore litterae conductus quam a Rege Franciae habueritis Sigillo ipsius Regis signatae plene nobis constiterit, consimilem litteram fieri faciemus. Dat. &c.
Hereupon they sent another Letter to the King for a safe Conduct, to which he returned this Answer.
VEnerabilibus in Christo Patribus, Dominis B. & S. Dei gratia Albanen. & Penestr. Episcopis, sacrosanctae Romanae Ecclesiae Cardinalibus, amicis suis Karissimis; Edwardus ead • m gratia Rex Angliae, Dominus Hiberniae, & Dux Aquitaniae salutem, & sincerae dilectionis affectum. De eo quod ad nos venire proponitis in ••• cium Sanctissimi Patris in Christo Domini Summi Pontificis, ut no • is per vestras literas nunciastis; Scire vos volumus, quod adventus vester et singulorum qui ex parte sua ad nos venient placens erit; literas autem vestras de Salvo conducto pro vobis, familia, bonis, et Nunciis vestris, ac aliis qui necessarii vobis fuerint, quas vobis fieri petivisiis; (Ita quod sub protectione nostra et tutela per terram et per mare secure transire possitis,) vobis in forma petita mittimus per vestros nuncios praesentium portitores. Dat. apud Thleghython 7. die Junii.
Soon after, as Matthew Westminster and Thomas Walsingham inform us; Bid • o post festum Apostolorum Petri & Pauli missi sunt duo Cardinales a latere Domini Papae, Albinensis, & Praenestinus, primo ad Regem Franciae, deinde ad Regem Angliae, ut Regna Franciae et Angliae inter se intestinis odiis adhuc tumescentia; pacificando sedarent. Quos in regno Angliae applicatos, accepit plebs debito cum honor, Circafestum Pentecoites venientes Londonias, ibidem ex mandato Regis (adhuc in Wallia existentis) ejus praestelebantur adventum; qui fuit citra festum Sancti Petri ad vincula. Accita per Regem apud Westmonasterium, Primatum et Optimatum suorum caterva, in Nonis Augusti. Quibus congregatis, primo coram Rege, consedentibus binc inde, Cardinalibus & Episcopis, Dominus Edmundus frater Regis, & Magister Johannes de Lacy motiva causae exor • ium exitialis guerra, & commotionem, incivilitatis contemptum nautis Angliae inconcussum, vivâ voice promiserunt. Item, qualiter Rex Angliae de praedebito Francorum h • magio exoneravit seipsum. Super his autem, Cardinales coram Rege nuncium suum prosequentes, & pacem suadentes, petentibus Cardinalibus formam pacis, fuit responsum à Rege, hoc minime fieri posse Rege Teutonicorum beneplacito inconsulto, propter foedus inter eos initum et juramento firmatum, against the French.) Rursum petierunt sperandae pacis treugas, nec ease obtinu • runt. Tertio, ut tempore medio, manus nautarum procellosa sileret. Neque super hoc effectum aliquod sunt consecuti: Quoniam ipsis pro pace laborantibus, ecce intempestae noctis silentio, Piratica gens Francorum Dovoriae dans assultum, quandam domum religiosorum, partem magnam Oppidi, & quamplures domos litori vicinas facibus succenderunt. Inter ali • flagitia, quendam Monachum nomine Thomam perimerunt. Decapitatis his qui ascenderant, prae timore contrabellantis populi in hortis se absconderunt & in antris, paucis e multis exceptis suas naves clandestine ingressis. Qui terga versantes, in patria sua adeptos se fuisse claves Castri Dovoriae, falsiloqui ventilarunt. Tandem Cardinales rogaverunt Regem, ut Regis Romanorum consensum petendo inducias impetraret. Rege autem ob reverentiam Curiae Romanae, petitioni eorum annuente, circa nativitatem Virginis gloriosae Cardinales imperfecto negotio, pro quo venerunt, ad Galliam remearunt, praeexhausta pecunia multa nim is, et a viris religiosis, duplam pecuniam extorserunt. (The main design they aimed at.) His ergo divulgatis in regno Francorum, mox indurati cord, quorum pedes proni fuerunt ad effundendum sanguinem plebem convocant, classem parant, & ut regnum Angliae arriperent consiliati sunt: sed opere sunt frustrati.
Henry de Knyghton thus more fully records their Negotiation, together with the Popes elegant Epistle to the King, which they brought with them, earnestly persuading him to a peace and Truce with the French, and the Kings and his Councils answers to it and the Cardinals proposals.
Eodem anno circa festum Pentecostes venerunt in Angliam duo Cardinales, missi à latere Papae ad Regem Angliae, cum Epistolis Papalibus in haec verba conceptis.
Bonefacius Servus servorum Dei, carissimo in Christo filio Edwardo Regi Angliae salutem, & Apostolicam benedictionem. Movet animam, mentemque soll • ci • at, fili charissime, sincera & affectuosa dilectio, quam ab olim dum cura nobis officii minoris incumberet ad personam Regiam tuumque regnum inclitum gessimus, & continuatis benivolis studiis gerere non cessamus, ut Celsitudinem Regiam, cujus exaltationem & gloriam summis desideriis affectamus, à Deo inducamus solicit, per quem in conspectu Regis altissimi, per quem Reges regnant, & Principes dominantum, de bono semper in melius reddaris acceptior, occurras gratior, carior habearis, ac in regno mundi, carior nominisque titulis copiosum proveniat incrementum Sa • e ab ipfis nostrae promotionis auspiciis, ad generalem statum fidelium mentis aciem extendentes, & considerantes gravem, immo grav • ssimam & ideo contrariam votis nostris, inter te & charislimum filium nostrum Philippum Regem Franciae illustrem proxima tibi consanguinitate conjunctum, procurante pacis aemulo incentoie malorum, discordiam suscitatam, firma et stabili dispositione decrevimus, ut super hujusmodi negotio cordi nostro potissimo, solemnes nuncios ad praesentiam Regiam et literas mitteremus. Sed propter nostrum de Civitate Neapolitana discessum, ubi tunc Romana curia praesidebat, nostrumque accessum ad urbem quem viarum periculosa discrimina non mod • cum retardarunt, ac etiam ad nostra inibi celebrata consecrationis solempnia impediti, nequivimus citius nuntios praedictos & literas destinare. Revera fili nequaquam sumus immemores, quin potius tenaci memoria retinemus, quod nos hactenus dum essemus in minori officio constituti, sinceris affectibus dilexisti, plenis favoribus prosecntus. Idemque dum solerter attendimus quantis et quam grandibus praedicta discordia noscitur onusta dispendiis, quet et quanta pericula secum trahit, quam dampnosa fideli • us redditur, quam graviter turbat et impedit negotium Terrae Sanctae, quantumque praeterea Deo displicere dinoscitur, auxiamur ut pater, sauciamur ut mater, in animo turbamur amarius ut amator, nec possumus quietis refoveri dulcedine, donec praelibatum negotium optatum et celerem exitum juxta cordis nostri desiderium sortiatur. Cumque venerabiles fratres nostros Beraldum Albinensem, & Simonem Prenestinum Episcopos, sedis Apostolicae Nuncios, exhibitores praesentium, viros utique profundi consilii, literarum scientia praeditos, ac diversarum virtutum titulis insignitos, necnon pacis angelos, licet eorum inviti careamus praesentia, destinamus; Excellentiam Regam rogamus, hort • mur, & obsecramus in Domino Jesu Christo, quatinus ad divinam et Apostolicae sedis reverentiam memoratos Episcopos, magnas utique columpnas Ecclesiae, tuique honoris et famae servidos amatores, tanquam filius benedictionis et gratiae respiciens, honesteque prosequens, et honorificentia condigna pertractans, attente audias, diligenter intelligas, et efficaciter studeas adimplere, quae ipst et eorum quilibet coram te super eodem negotio duxerint proponenda. Sic te in hiis devote ac prompte habiturus ut speramus et cupimus, ut difficultatis et repulsae cujusiibet mora profugata, Regiae devotionis sinceritas exinde clarius illucescat, tuaeque famae praeconium, quamvis amplum et diffusum in saeculo, propensius augeatur, ac sedis Apostolicae gratiam quae circa filios devotos exuberat, habundantius merearis. Dat. Laterani 10 Kal. Martii, Pontificatus nostri anno primo.
Cumque in adventu Cardinalium nondum reversus esset Rex à Wallia post guerram quam ibi finierat, praecepit Rex, ut honorifice tractarentur, Londoniis{que} moram facerent usque ad vincula Sancti Petri, ipsius Regis adventum praestolantes. Ad quem diem ipse Rex, pacificata Wallia, et omnes Magnates tam Cleri quam populi specialiter ad hoc vocati comparentes, ipsos Cardinales honorifice cum gaudio susciperunt. Cumque facto silentio uterque Cardinalis pacis sermonem faceret, & multa vicissim de bono pacis introducerent, in fine tandem concludentes, ipsum Regem pacis zelatorem & catholicum rogaverunt; ut tanquam Princeps piissimus & pacis filius dignaretur animum ad pacis bonum inclinare. Responsum est eis ex parte Regis. Quod deliberato consilio ad interrogata & rogata responderet die tertia. Erat enim thema unius Cardinalis; Da pacem Domine in diebus nostris. Alterius vero; Adaperiat Dominus cor vestrum in lege sua, & in praeceptis suis, & faciatpacem. Adveniente die tertio, & congregato Concilio, frater Wilhelmus de Hotham praedicavit in Latino sicut Cardinales fecerant, assumpto themate hoc, Audiam quid loquatur in me Dominus, quoniam loqu • tur pacem in plebem suam. Reducens in parte sic, Quod Rex noster tanquam verae obedientiae filius, pacis zelator, paratus erat audire Apostolica mandata, tanquam etiam caelitus emissa. Finitoque sermon brevi, statimque ex praecepto Regis recitabatur in Gallico totus processus suprascriptus, quomodo inter Reges ipsos guerra orta est, & usque ad eundem diem continuata; ut ipsi qui mediatores pacis existerent & promotores videre possent & dinoscerent, quis Regum justitiam haberet in causa, vel unjust causam confoveret. In fine vero totius longae recitationis suprascriptae, surrexit Antonius de Bek Episcopus Dunelmensis, & ex parte Regis respondit sicin Gallico. Vos Domini Cardinales rogastis & requisistis Dominum nostrum Regem pro plena pace concedenda, vel bonis saltem treugis diutius amplectandis; & licent unusquisque Christianus & Fide catholicus pacem velle debebit, & eam amplecti ration bonorum quae ex ea sequuntur, & propter ejus contraria & immensa mala quae ex guerra proveniunt, & ex seditione nascuntur, tamen fidelitatem & promissa tenere debent homines universi; unde ipse Dominus Rex vobis respondet sic; Quod talis confoederatio inter Regem Alemanniae & ipsum jam nunc inita est, & per Sacramentum confirmata, quod neuter eorum absque altero cum Rege Franciae pacem faceret, vel treugas concedat quoquo modo: cujus rei causa ipso non requisito vel dissentiente, nec pacem facere potest, nec treugas concedere vult. Quo cessante loqui, confestim Cardinales ipsum Regem rogaverunt, ut ex clementia Regia annuere dignaretur, nuncios super hoc Regi Alemanniae destinare; Et datus est dies crastinus ad respondendum. Crastino autem die convenirent iterum universi, idem Dunelmensis Episcopus in Gallico sic ait; Domini charissimi requisistis hesterna die Dominum nostrum Regem de duobus, scilicet, quod ex gratia sua mera dignaretur nuncios mittere ad Regem Alemanniae, ut ejus animum alliciat ad pacem annuendam & plene confirmandam; De alio, scilicet, quod treugas concederet usque ad certum tempus, infra quod de plena pace tractare posset, vel ipsas saltem treugas ulterius prorogare. Ad primum articulum respondet vobis Dominus noster Rex sic, Quod ration et reverentia Romanae Ecclesiae, quae totius orbis caput est, et magistra, et occasion personarum vesirarum, qui illius Ecclesiae estis membra, habitaque confideratione vestri laboris et longi itineris, liberaliter concedit vobis Rex nuncios suos super hoc ibidem destinare. Ad aliud sic; Satis vobis constat & omni populo, quod exercitus Regis Franciae & gens sua tota jam parati existant ut sibi & suis inferant mala quae possunt, sicut hucusque fecerunt in terra & in mari; unde Regi non esset securum suis praecipere ne se defenderent, nisi ex parte altera esset inhibitum, ne ulterius persequerentur. Propter quod vobis respondet, Quamcito constiterit ei Regem Franciae ex parte sua inhibuisse vel inhibere velle, statim & ipse suis hoc illud idem praecipiendo mandabit, sed ante non. Factoque tali responso, et accepta licentia, • cverst sunt Cardinales in Franciam, unde prius venerant, set non vacui, imm • i bursas vacuantes. Ex unoquoque Cathedrali Capitulo vel Collegiato per totam Angliam nomine procurationis et expensarum sex marcos argenti habuerunt; et hoc ex concessione papali, praeter alia multa, ut assolet cupiditati Romanorum Car • inalium, sicut pensare scitis multiplicius. Et ubi religiosorum pauperum, vel sanctarum monialium propter exilitatem non sufficerent per se, adjungebantur eis circumjacentes Ecclesiae parochiales ad solutionem peragendam, ita quod papale privilegium non emaneret vacuum, nec deficeret obolus in summa. Such was their infamous rapine and extortion.
Hereupon the Dean of Paul's, and Bishop of London's Official exacting Procurations from the Dean and Prebends of St. Martins le Grand in London, for these two Legates sent into England to the King by the Pope about the Peace with France, endeavoring to compel them to pay the same by Ecclesiastical censures, against their privileges, and the Kings prerogative, (being his Free Chapel, exempt from all Episcopal Jurisdiction and Procurations) the King thereupon issued this Prohibition to them to inhibit their proceedings, as derogatory to his Crown and Royal Dignity.
REX dilectis sibi Magistro Radulpho de Bandak Decano Ecclesiae Sancti Pauli London. & Johanni de Sancto Claro Officiali Episcopy London. salutem. Cum libera Capella nostra Sancti Martini Magni London. si • ut et caeterae liberae Capellae nostrae ab omni jurisdictione or • inaria, necnon et ab omnibus exactionibus, contributionibus, et procurationibus • uibuscunque, sint exemptae, liverae penitus et immunes, vos (sicut accepimu • ) a dilectis nobis in Christo Decano et Capitulo praedictae Capellae nostrae procurationes, ad opus venerabilium Patrum B. Albanensis, & S. Penestr. Episcoporum, Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalium ad nos nuper a Sede Apostolica transmissorum, exigitis, et ipsos, ad procurationem eandem solvendam graviter compellitis, in nostri et ipslus liberae Capellae nostrae praejudicium manifestum. No • igitur attenden • es per hoc, nobis et nostrae Regiae dignitati posse de facili derogari, nisi citius in hac rarte apponamus remedium opportunum; Vobis mandamus firmiter inhibentes, ne a praefatis Decano et Capitulo hujusmodi procurationes vel alias exactiones, in nostri et dictae Capellae nostrae praejudicium aliqualiter exig • re praesumatis, pet quod oporteat nos manum ad hoc apponere graviorem. Teste Rege apud Westm. 25 die Augusti. By which it is apparent, That the Kings Free Chapels were exempt from all Procurations, even to the Popes own Nuncioes and Legates à latere sent by him into England, which privilege the King was very vigilant to maintain.
These avaricious Cardinals to fill their purses yet fuller, not contented with procurations from the Clergy of England, sent their Agent and Chaplain into Ireland, with the Kings Letters of Safeconduct and assistance, to collect Procurations from the Irish Clergy, (though they went not thither) as this Record attests.
REX dilectis & fidelibus suis Justic. suo Hibern. Cancellar. Thes. de Scaccario suo Dubl. Justic. Vicecomitibus & omnibus Ballivis & Ministris suis de terra Hibern. ad quos praesentes literae pervenerint, salutem. Cum venerabilis pater Beraldus Albanensis, & Simon Penestrinus Episcopy, Sacrosanctae Romanae Ecclesiae Cardinales, Magistrum Johannem de Bonichy de Senis Capellanum eorundem, ad partes Hibern. pro procurationibus eorundem Cardinalium jam transmittant; Vobis mandamus, quod praefato Magistro Johanni cum ad partes illas venerit ex parte Cardinalium eorundem, occasion praedicta, consilium et auxilium impendatis in hac parte, quociens ab ipso Capellan • ex parte dictorum Cardinalium fueritis requisiti. In cujus rei testimonium, &c. dur • turas quamdiu nobis placuerit. Teste Rege apud Westm. 26. die Aug.
How importunate the Cardinals (to color their rapines) were with the King to procure a Truce and Cessation of arms, appears by 3. Writs I found in a Bundle in the White Tower Chapel, An. 23 E. 1. then engrossed & filed; one of them directed to the Kings Lieutenant, and other Officers in Gaseoigne and foreign parts; the other general to all men; the third, to the Wardens of the Ports, and all other his Officers and Ministers to whom they should come; wherein he declared, that by these two Cardinals importunate zeal, to settle a firm Pea • e between him and the King of France and their Subjects, (toward which a present truce, and cessation of all acts of hostility between them both by Sea and Land would much conduce) he had condescended out of honor to the Cardinals, and reverence and obedience to his Mother the Church of Rome, to such a Truce and Cessation of all acts of hostility between them, till the Feast of All Saints next, and obiliged himself, his goods and chattels to the Cardinals to perform it; so as the French King would oblige himself in like manner for himself and his Subjects; which he (it seems) refusing, these Writs were thereupon cut and cancelled with a penknife, but not taken off the file: which I shall here present you withal, to declare King Edwards readiness to peace, and avoid wars with the French King.
EDwardus Dei gratia Rex Angliae, Dominus Hiberniae, & Dux Aquitaniae; dilectis & fidelibus suis, Johanni de Brit •• nnia nepoti suo Capitaneo, & Johanni de Sancto Johanne Senescallis suis in Ducatu Britanniae, & omnibus aliis ministris & fidelibus suis in eodem Ducatu ad quos praesentes litterae pervenerint, salutem. Venientes ad praesenciam nostram venerabiles Patres, Domini B. Albanensis, & S. Penestrinus Episcopy sacrosanctae Romanae Ecclesiae Cardinales, pro sedanda dissensione seu guerra inter illustrem Principem Franc. Regem & nos exorta, per sanctissimum Patrem Dominum Bonefacium divina pr • videntia summum Pontificem destinati, ex parte ipsius summi Praesulis et sua apud nos, tanquam pacis et concordiae fideles et fervidi zelatores, instanter et solicit institexunt, ut reformacioni pacis nostrum vellemus animum inclinare. Et quia ut dixerunt, treugarum initio pacis hujusmodi posset esse plurimum instructiva, supplicaverunt, ut super treugis ineundis nostrum praestare vellemus assensum; Initancia nichilominus magna petentes, ut consentire vellemus, quod donec plenus t • actatus cum hiis quos res tangit, super dictis treugis ineundis posset haberi, tam per terram quam per mare hinc inde inter gentes praefati Fanciae Regis et nostras, ac inter ipsius Regis Franciae et nostros omnino a quibuscumque processibus bellicis et invasionibus hostilibus cessaretur. Nos autem devote parere Romanae Ecclesiae matri nostrae, necnon et dictos Cardinales honorare valentes, ob ipsius Romanae Ecclesiae reverenciam et Cardinalium ipsorum honorem eorum peticionibus quantum possumus annuentes, in ipsorum Caroinalium praesencia assensimus, et consensimus, si dictus Rex Franciae velit idem concedere, & concedat quod usque ad instans festum Omnium Sanctorum tam per terram quàm per mare, inter praefati Franciae Regisgentes & nostras, & inter suos & nostros valitores quoscumque, à quibuscumque bellicis actibus & hostilibus aggressionibus hinc inde cessetur omnino. Promittentes eisdem Cardinalibus, et nos ac bona nostra obligantes, quod ita faciemus per gentes nostras inviolabiliter observari. Quare vobis omnibus & singulis district praecipimus & mandamus, quod à die receptionis praesentium & litterarum Cardinalium praedictorum usque ad dictum festum inclusive, tam per terram quàm per mare à quibuscumque bellicis act • bus & hostilibus aggressionibus, insultibus & offensis quibuslibet contra ipsum Regem Franciae, vel gentes suas, & valitores suos aliqualiter faciendis cessetis omnino, & gentes nostras vestro commissas regimini, necnon & quoscumque valitores nostros, omni fraud & quacumque simulacione deduct • s cessare penitus faciatis, sicut dampnum nostrum volueritis evitare. In cujus rei testimonium has literas nostras fieri fecimus patentes. Dat apud Westm. xiv. die Aug. anno Regni nostri vicesimo tercio.
REX universis praesentes literas inspecturis, salutem. Venientes ad nostram praesenciam venerabiles Patres, Domini B. Albanensis, & S. Penestrinus Episcopy sacrosanctae Romanae Ecclesiae Cardinales, pro sedanda dissensione, (&c. verbatim as in the former.) A quibuscumque bellicis actibus & hostilibus invasionibus hinc inde ceffetur omnino; eisdem Cardinalibus authoritate praesentium committentes, quod si dictus Rex Franciae velit idem facere et effectu complere prosequente, iidem Cardinales vice et authoritate nostra gentes nostras ubicumque tam per terram quam per mare in Angliae et Vasconia, et in potestate nostra alibi constitutas, omnino cessare faciant a praemissis; Ac mandantes nichilominus omnibus gentibus in terris nostris praedictis, ut in praemissis praedictis Cardinalibus sicut nobis pareant et intendant. Promit •• mus eisdem, et nos ac bona nostra authoritate praesentium obligamus, si dictus Rex Franciae idem et eodem modo fecerit, quod si postquam prae • atis Cardinalibus gentibus nostris mandatum fuerit, et mandatum hujusmodi pervenerit ad easdem, ut ab hostilibus aggressionibus abstinerent, ut superius est expressum, aliqua dampna per mare sive per terram gentibus dicti Regis Franciae vel valitoribus suis, per gentes seu valitores nostros in personis vel rebus dari seu inferri contigerit, nos de dampnis hujusmodi plenam emendam fieri faciemus. In cujus, &c. Dat. apud Westm. xiv. die Aug. Anno regni Regis xxiij.
EDwardus Dei Gratia Rex Angliae, Dominus Hiberniae, & Dux Aquitaniae, Capitaneis marinariorum Angliae, Walliae & Hiberniae; & Custodibus Portuum, & aliis Ballivis, Ministris & fidelibus suis ad quos praesentes literae pervenerint, salutem. Venientes ad praesenciam nostram venerabiles Patres, Domini B. Albanensis & S. Penestrinus, Episcopy sacrosanctae Romanae Ecclesiae Cardinales, pro sedanda dissensione, &c. (as before.) Promittentes eisdem Cardinalibus, & nos ac bona nostra obligantes, quod ita faciemus per gentes nostras inviolabiliter observari. Quare vobis omnibus & singulis district praecipimus & mandamus, quatinus à die receptionis praesencium & literarum Cardinalium praedictorum, usque ad diem festum inclusive, tam per terram quàm per mare, à quibuscumque bellicis actibus, & hostilibus aggressionibus, insultibus & offensis quibuslibet, contra ipsum Regem Franciae, vel gentes suas & valitores suos aliqualiter faciendis cessetis omnino, & gentes nostras vestro commissas regimini; necnon & quoscumque valitores nostros, omni fraud & quacumque simulatione seductis, cessare penitus faciatis, sicut dampnum nostrum volueritis evitare. In cujus rei testimonium has literas nostras fieri fecimus patentes. Teste meipso, apud Westm. xiv. die August. Anno Regni nostri vicosimo tercio.
I find likewise this Letter of the Kings in the Clause-Roll of the same date, sent to Pope Boniface, to the like effect.
SAnctissimo Patri in Christo Domino, Domino Bonefacio Divina providentia sacrosanctae Romanae ac universalis Ecclesiae summo Pontifici, Edwardus ejusdem Gratia, Rex, &c. Devota p • dum oscula beatorum. Venientes ad nostram praesentiam, Venerabiles Patres, Domini B. Albanen. & S. Penestr. Episcopy, sacrosanctae Romanae Ecclesiae Cardinales; pro sedanda dissensione, seu guerra inter illustrem Principem, Franciae Regem & nos exorta, per vestrae Sanctitatis sollicitudinem ad regna Franciae & Angliae destinati, ex parte vestra & sua apud nos, tanquam pacis & concordiae Zelatores, instanter & solicit institerunt, ut reformationi pacis nostrum vellemus animum inclinare. Et quia ut dixerunt, treugarum initio pacis hujusmodi posset esse plurimum inductiva; supplicaverunt, ut super treugis ineundis nostrum praestare vellemus ass • nsum; instantia nichilominus magna petentes, ut consentire vellemus, quod donec plenus tractatus cum hiis quos res tangit super dictis treugis ineundis posset haberi, tam per terram quàm per mare hinc inde inter gentes praefati Franciae Regis & nostras, ac inter ipsius Franc. Regis quoscunque valitores & nostros omnino à quibuscunque processibus bellicis & invasionibus hostilibus cessaretur. Nos autem devote parere Romanae Ecclesiae matri nostrae, necnon et dictos Cardinales honorare, ob ipsius Ecclesiae Romanae et vestri reverentiam, et Cardinalium eorundem honorem, ipsorum petitionibus quantum possumus annuentes, in ipsorum Cardinalium praesentia concessimus, si praefatus Rex Franciae idem velit concedere & concedat, ut juxta ipsorum petitionum Cardinalium usque ad festum Omnium Sanctorum proximo venturum, tam per terram quàm per mare, inter gentes praedicti Regis & nostras, ac inter ipsius Regis Franciae quoscunque valitores & nostros, à quibuscunque bellicis actibus, & hostilibus invasionibus hinc inde cessetur omnino: eisdem Cardinalibus authoritate literarum nostrarum committentes; quod si dictus Rex Franciae velit idem facere, & effectu complete prosequente, iidem Cardinales vice & authoritate nostra, gentes nostras ubicunque tam per terram quàm per mare in Anglia, Vasconia, & in potestate nostra alibi constitutas, omnino cessare faciant à praemissis. Promittentes eisdem, et nos, ac bona nostra per nostras literas obligantes, si dictus Rex Franciae idem & eodem modo fecerit; quod si postquam à praefatis Cardinalibus gentibus nostris mandatum fuerit, & mandatum hujusmodi pervenerit ad ea •• em, ut ab hostilibus aggressionibus abstineant, ut superius est expressum, aliqua damna per mare sive per terram gentibus dicti Regis Franciae, vel valitoribus suis per gentes, seu valitores nostros in personis vel rebus dari vel inferri contigerit, nos de dampnis hujusmodi plenam emendam fieri faciemus, prout in nostris literis super hoc confectis plenius continetur, In quibus, sanctissime Pater & Domine, nostri honoris integritas magnam pati videtur reputatione plurium laesionem, quamquam nobis non videatur, quod ista vel alia quae pro Sanctitatis vestrae suasionibus reverentia & honor fecimus, nobis ad malum vel dedecus debeant imputari. Conservet vos Altissimus. Dat. apud Westm. 14. die Aug. Anno Regni nostri 23.
He likewise issued and sent these further Letters to the Earl of Lancaster, his Lieutenant in Aquitaine, and to the King of Romans concerning this Truce, and requiring them to treat with the Cardinals concerning it.
REX karissimo fratri & fideli suo Edmundo Comiti Lanc. tenenti locum nostrum in Ducatu nostro Aquit. salutem. Veniens ad praesentiam nostram venerabilis pater Dominus B. Episcopus Albanensis, Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalis, amicus noster karissimus, pro sedanda dissensione seu guerra inter illustrem Principem Franc. Regem, & nos dudum exorta, per Dominum Summum Pontificem destinatus, ex parte ipsius & sua apud nos tanquam pacis & concordiae zelator fervidus & fidelis solicit institit & instanter, ut reformacioni pacis nostrum vellemus animum inclinare. Et quia, ut dixit, treugarum initio pacis hujusmodi posset esse plurimum inductiva, rogavit, ut super treugis ineundis nostrum praestare vellemus assensum, cum sollicitudinis intentae studio multiplicatis instantiis, nichilominus supplicando, ut donec plenus tractatus cum illis quos res tangit super dictis treugis ineundis posset habere, tàm per terram quàm per mare hinc inde inter gentes praefati Franc. Regis & nostras, ac inter ipsius Franc. Regis quoscumque valitores & nostros, omnino à quibuscumque processibus bellicis & invasionibus hostilibus cessaretur; exponens dispendia, pericula & dampna quibus propter guerram praedictam mundus subjacet hiis diebus, potissime propter vos & alias gentes nostras in Vasconia existentes, ac gentes Regis Franc. ex adverso. Sane li • et ob praedictae Romanae Ecclesiae reverentiam, et dicti Cardinalis honorem, ipsius petitionibus quantum p • ssumus annuentes, propter praemissas caus • s et alias occupations nostras in ips • us Cardinalis praesentia concesserimus, si praefatus Rex Franc. idem velit concedere & concedat, ut usque ad festum Nativitatis Domini proximo venturum, tàm per terram quàm per mare inter gentes praefati Regis Franc. & nostras, ac inter ipsius Regis Franc. quoscumque valitores & nostros, à quibuscumque bellicis actibus & hostilibus invasionibus hinc inde ces • aretur omnino, ac eidem Cardinali & Episcopo Penestr. Collegae suo commiserimus, si Rex Franc. velit idem facere et effectu complete prosequente, ut iidem Cardinales vice et authoritate nostra gentes nost • as ubicumque tam per terram quam per mare in Anglia, Vasconia, et alibi in potestate nostra constitutas, omnino cessare faciant a praemissis; ac etiam vobis ac omnibus gentibus & subditis nostris mandaverimus, ut praedictis Cardinalibus in praemissis pareatis et int • ndatis, pro • t in aliis nostris patentibus literis dicto Episcopo Albanensi traditis plenius contin • tur: Nolumus tamen ad tractatum ipsarum treugarum procedere irrequisit • consilio Nobilium et aliorum fidelium nostrorum praedicti Ducatus nostri Aquit. qui nobis hactenus constanter et fideliter adhaeserunt. Qua • e vobis mandamus, quatinus vocatis Comite Lincoln. Amaneno de Lebreto, & aliquibus aliis de regno Angliae & terra Vasconiae Nobilibus vobiscum in illis partibus consti • utis, & aliquibus Civibus de Baion. & aliorum locorum parcium earundem habitatoribus, quos ad hoc videritis evocandos, habitisque cum eis super negotio hujusmodi deliberatione plenaria consilio & tractatu cum dictis Cardinalibus, vel cum praefato Domino Episcopo Albanensi solo, si alium ibidem venire non contingat, ac etiam cum dilectis et fidelibus nostris Comite Sabandiae consanguineo nostro, Ot • one de Grandissano, & Waltero de Langeton Thesaurario nostro, cum duobus ipsorum quibus super hiis per literas nostras commisimus potestatem, si eos ad partes illas contigerit declinare, tractetis, et in eodem negotio deliberato consilio ordinetis, prout ipsius negotii qualitas exigit, et honori nostro et commodo videbi • is convenire: Si vero ad partes illas non venerint certis de causis forsitan impediti, tunc aliquos de praedictis Nobilibus & Civibus, si pro eis sufficiens haberi possit conductus, informatos plenius de tractatu quem inter vos super hoc haberi contigerit, ad ipsorum praesentiam, die & loco de quibus vobis constare facient, transmittatis ad tractandum cum eis super praemissis, juxta quod d • consilio eorum vestro et aliorum processerit, prout superius est expressum. Et si per illos de Vasconia conductus veniendi ad locum pro dicta treuga tractanda & ineunda deputandum haberi non possit, deliberationem super negotio praedicto quam inter vos & alios, quos consulendos duxeritis ordinatam, per literas patentes vestro & eorundem consulendorum sigillis pendentibus sigillatas, & postmodum sub vestro secreto sigillo inclusas, praedictis Comiti Sabaudiae & suis consociis transmittatis. Dat. apud Rokesburgh, 14 die Maii.
SErenissimo Principi Domino A. Dei gratia Regi Romanorum semper Augusto, amico suo karissimo, Edwardus eadem gratia, &c. salutem optatis successibus affluentem. Venerabilis pater specialis amicus noster Dominus B. Albanensis Episcopus, noviter ad praesentiam nostram accedens, apud nos devota precum instantia & supplicationibus intimis institit, nobisque ex parte Domini Summi Pontificis atque sua instantissime supplicavit, ut reformationi treugarum & pacis nostrum vell • mus animum inclinare, cum sollicitudinis attentae studio nos rogando, ut ante omnia aliqualem sufferenciam à bellicis actibus, donec plenus tractatus cum hiis quos res tangit super praemissis posset haberi, sibi concedere dignaremur, ob honorem sedis Apostolicae atque suum: enarrans immensa dispendia, diversaque pericula, ac irreparabilia dampna quibus propter guerram quae inter vos, nos, & Francorum Regem nunc vertitur, mundus subjacet universus, potissime hiis diebus propter gentes nostras in Vasconia existentes, actus exercentes armorum, & gentes dicti Regis Franc. ex adverso. Nos autem praedictum iminens periculum advertentes, & de concessa dicto Cardinali & Episcopo Penestr. Collegae suo, in hujusmodi negotio per Dominum Summum Pontificem deputato sufferencia in aliquorum ex vestris gentibus praesentia, sicut Serenitatem vestram latere non credimus, recolentes, ob reverentiam dictae sedis Apostolicae, cujus favor vobis et nobis in hujusmodi negotio posset esse (prout nostis) plurimum fructuosus, ejusdem Cardinalis precibus annuentes conce •• imus, ut prae • ati Cardinales praedictam sufferentiam nomine nostr • possint facere et •• rmare, usque ad prox. futurum festum Nativitatis Dominicae duraturam. Dantes nichilominus dilectis & fidelibus nostris A. Comiti Sabandiae consanguineo nostro karissimo, Ottoni de Grandissono Militi, & Waltero de Langeton Thesaur, nostro, vel duobus eorum potestatem tractandi & firmandi, simul cum vestris nunciis ad hoc à vestra sublimitate mittendis, treugas inter vos & vestros & nostros valitores ex parte una, & dictum Franc. Regem cum suis valitoribus ex adversa, sub forma et conditionibus quibus excellentia vestra voluerit assentire. Ad praedictam siquidem sufferenciam concedendam ex eo facilius praedicti Alba • ensis Episcopy votis & precibus devotis existimamus annuendum, quod vos in quibusdam partibus regni vestri circa magna & ardua intelleximus occupatos: Nosque in partibus Scotiae propter Scottorum rebellionem sumus armorum exercitio intendentes. Hinc est quod ad ejusdem Episcopy Albanensis affectuosas preces ab ipso super hoc nobis fusas, Celsitudinem vestram requirimus & rogamus, quatinus ad diem et locum quos praedicti Cardinales magni •• centiae vestrae intimandos, vestros nuncios destinetis cum quibus nostri conveniant, & unanimiter tractent & procedant in negotio supradicto. Super hiis autem Celsitudo vestra voluntatem suam & statum utinam semper ad vota prosperum, nobis non differat intimare. Dat. apud Rokesburgh in Scotia, 16 die Maii.
UNiversis Christi fidelibus ad quos, &c. Edwardus Dei gratia, &c. salutem. Noverit universitas vestra, quod nos ob reverentiam sedis Apostolicae, et ad instantem requisitionem venerabilis patris Domini B. Albanensis Episcopy, Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalis, amici nostri, damus & concedimus per praesentes dilectis & fidelibus nostris A. Comiti Sabandia consanguineo nostro karissimo, Ottoni de Grandissono, & Waltere de Langeton Thesaur. nostro, seu duobus ipsorum absent tertio, plenam & liberam potestatem ac speciale mandatum tractandi nomine nostro de treugis inter Regem Franc. & valitores suos ex parte una, & Regem Romanorum & valitores suos, & nos & valitores nostros ex parte altera, super guerris, dissensionibus & discordiis quibuscumque inter Dominum Regem Franc. & valitores suos, & ipsum Regem Romanorum, & nos ac valitores nostros exortis, & etiam easdem tr • ugas ineundi & firmandi, ac omnia alia & singula faciendi quae ad praemissorum expeditionem fuerint oportuna. Ratum habituri & firmum quicquid per praedictos Comitem, Ottonem & Thesaur. seu duos ipsorum, sicut praemittitur, tractatum, ordinatum, initum, firmatum & factum fuerit in praemissis. Et ad haec omnia fideliter observanda, obligamus nos & omnia bona nostra, praesentia & futura. In cujus, &c. Datum apud Rokesburgh, 12 die Maii. Ista litera triplicata fuit.
Consimilem potestatem habent praedicti Comes, Otto & Walteri • , per alias literas patentes ejusdem tenoris, eo tantum mutato, quod in illis li • eris Rex Franc. & valitores sui postponebantur, & Rex Romanorum & Rex Angl. & valitores eorum praeponebantur. Dat. ut supra. Et erant triplicatae.
That this Pope and his two Cardinals had some other designs upon the King, Kingdom and Church of England, then to settle Peace, and gain Procurations, even to deprive the King of the Rights of his Crown, by inducing him to condescend to the Popes and Cardinals appropriating of Prebendaries and Churches in England to their Churches in Rome, and dispose of Benefices and Promotions belonging to his Presentation, Crown, dignity, (which although he, his Council, Judges, Parliament had formerly opposed, yet was he now earnestly pressed by this Pope and his Cardinals to assent unto) will most clearly appear by the Kings Letters and Answers to them, implying his willingness to grant their requests, so as any expedient could be devised to save the disinherison and hurt of the Rights of his Crown, Royal dignity and Prerogative, which might ensue thereupon by his condescension.
SAnctissimo Patri in Christo & Domino, Domino Bonifacio divina providentia Sacrosanctae Romanae ac Universalis Ecclesiae Summo Pontifici; Edwardus Rex Angliae, &c. Ea quae venerabilis pater in Christo Dominus B. Dei gratia Episcopus Albanen. super quodam negotio duarum Praebendarum in Ebor. & Lincoln. Ecclesiis consistentium, quarum quidem Praevendarum appropriationem Ecclesiae Sancti Petri de Vrbe, et Hospitali Sancti Spiritus faciendam, venerabilis pater Dominus M. Sanctae Mariae in Porticu Diaconus Cardinalis prosequitur, et prosecutus est temporibus retroactis, ex parte dominationis vestrae latius nobis euravit exponere, intellerimus diligenter. Sane Sanctissime Pater ob vestram reverendam instantiam ad dicti Domini Cardinalis optentu, necnon et contemplatione praedicti Domini M. Cardinalis amici nostri charissimi ab antiquo, praedictum negotium quantum cum Deo et absque exhaeredatione nostra, • et Coronae regni nostri laesione fieri poterit desiderantes foeliciter expediri, si aliqua via fana et competens quae nec in exhaeredationem neque laesionem Coronae regni nostri, sicut praedicitur; nec alias redundet in praejudicium nostrae Regiae dignitatis adinveniri valeat per quam idem negotium deduci possit commode ad effectum, illam erimus parati admittere, et vestris ac praefati Domini Carainalis condescendere in hac parte beneplacitis atque votis. Conservet vos Altissimus, &c. Teste Rege apud Westm. 12 die Augusti.
VEnerabili in Christo Patri Domino M. S • nctae Mariae in Porticu Diacono Cardinali, amico suo charissimo, Edwardus Dei gratia &c. salutem & sincerae dilectionis affectum. Ea quae venerabilis pater in Christo Dominus B. Dei gratia Episcopus Albanen. super quodam negotio, &c. (ut supra, to the Pope, usque ibi) faciendam prosequemini et prosecuti estis temporibus retroactis, ex parte Domini Summi Pontificis latius nobis exposuit, intelleximus diligenter. Sane reverende Pater ob ipsius Domini Summi Pontificis reverendam instantiam, ac dicti Domini Cardinal. obtentu, necnon et vestri consideratione praedictum negotium quantum cum Deo, absque exhaeredatione nostra, &c. (ut supra, usque ibi) erimus parati admittere, et praefati Domini Summi Pontificis, et vestris condescendere in hac parte beneplacitis aique votis. Dat. ut supra.
The Prebendary of Nassinton, belonging to the Church of Lincoln, was one of those mentioned in these Letters to be appropriated to a Church in Rome, concerning which (when first set on foot Anno 1288.) I found this memorable Letter by way of caution, then writ by one of the Kings Council to Edmund Earl of Cornwall the Kings Lieutenant, and the rest of his fellow Counselors and Friends, strenuously to oppose this Innovation, as a direct disinheriting of the King and Kingdom, repugnant to the ancient Rights and Customs thereof, admitted by Popes themselves in all ages, which I shall her • insert.
SOciis & amicis suis, salutem, & bonum amorem. Dignitas Regia et Coronae Angliae, ac consuetndo regni instant semper, ut observetur in eis quod est ab antiquo usitatum, et a Summis Pontificibus concessum perpetuo, ac a tempore quo non existat memoria (eo quod sola Anglia utitur consuetudine et non jure scripto) approbatum. Ne igitur in Praebenda de Nassinton in Ecclesia Lincoln. quae est de Corona et Patronatu Domini Regis, exhaeredatio Regis et Regni interveniat manifesta, expedit quod Nuncii Curiae Romanae, ex hac causa venientes, effectum nequaquam sortiantur in praemissis, contra Coronam et consuetudinem praedictam; et mandetur Diocaesano per breve Domini Regis strmiter et express, ne praetextu literarum Domini Papae seu quorumcunque Judicum Ecclesiast corum aliquid faciat, quod Regi aut Coronae in Baronia sua esse poterit praejudiciale sen damnosum; ac aliis quorum interest in hac parte. Vos igitur qui legem, consuetudinem, et ea quae Coronam et officium contingunt, melius me nostis, facietis quod honori Regio decet, et quod est hactenus in casu consimili consuetum. Et ista praemunitio pro statu officii et vestro pro • edit, Deus novit. Bene valeat, &c. Which advice was accordingly executed.
Yet such was the insolency of this New Pope and his Legates, after several precedent Prohibitions, resolutions of the King, Council, Parliament, and Letters from the King to Pope Nicholas and his Cardinals against it, as now to revive and importunately prosecute this dangerous project afresh, in hope to accomplish it, under a pretext of friendship and settling Peace; which the King modestly declined by his Epistles to them.
These Cardinals likewise solicited the King to exempt some of the Cardinals Nephews who had Benefices in England, from paying the moity of their Goods towards the maintenance of his Wars, to which all the rest of the Clergy were liable, as this Letter of the King imports.
VEnerabili in Christo Patri Domino J. Dei gratia Episcopo Tusculan. amico suo charissimo, Edwardus, &c. salu •• m & sincerae devotionis affectum. Ea quae venerabilis pater in Christo Dominus B. Episcopus Albanen. super negotio Nepotum vestrorum, medietatem videlicet bonorum Ecclesiasticorum quae in regno nostro Angliae possident contingente, ex parte vestra plenius nobis exposuit, intelleximus diligenter. Sane reverende Pater consideratione vestri ac ob dicti Cardinalis instantiam, sic de ipso negotio deliberato consilio disponere intendimus, et in ipso etiam taliter nos habere, quod rationabiliter se contentam debebit vestra paternitas reputare. Dat. ut supra.
He likewise writ these Letters to the Earl of Savoy, and Otho de Grandison, to obey these Cardinals commands.
REX dilecto consanguineo & fideli suo Amadio Comiti Sabaudiae, salutem cum dilection sincera. Cum venerabiles patres Domini B. Albanen. & S. Penestren. Episcopy, Sacrosanctae Romanae Ecclesiae Cardinales, quaedam habeant negotia pertractare, ad quae vestra praesentia fore poterit opportuna, volumus & rogamus, quatinus ad diem & locum quos iidem Cardinales vobis duxerint intimandos, modis omnibus accedatis, facturi quod vobis injunctum fuerit per eosdem. Et hoc nullatenus omittatis. Teste Rege apud Westm. 14 die Augusti.
REX dilecto & fideli suo Othoni de Grandissono, salutem. Cum venerabiles patres Domini B. Albanen. & S. Penestren. Episcopy, &c. ut supra. Volumus et mandamus, quatinus ad diem & locum quos iidem Cardinales vobis duxerint intimandos, modis omnibus accedatis, facturi quod vobis injunctum fuerit per eosdem. Et hoc nullatenus omittatis. Teste ut supra.
The Popes Legates under pretext of settling a Truce, having extorted great sums of money from the Clergy and Religious persons, to transport it securely beyond the Seas procured divers Foreign Merchants to pass over with them out of England into Foreign parts with monies, under color of being Members of their Train and Attendants; to prevent which fraud and exportation of monies, the King issued this Writ to the Constable of Dover Castle and others.
REX dilectis & fidelibus suis Stephano de Penecestr. Constabulario Castri sui Dovor. Roberto de Besinges, & Johanni le Blund, Civibus suis London. salutem. Quia datum est nobis intelligi, quod Mercatores extranei et alii homines diversi parant se ad transeundum in Comitiva Cardinalium ad partes transmarinas, sine licentia nostra, licet de ipsorum familia non existant, volentes hujusmodi cautelae cautius obviari, assignavimus vos ad videndum & ordinandum, quod nullus Mercator extraneus seu alius quicumque in Comitiva ipsorum Cardinalium transeat ad partes transmarinas, seu aliqua pecunia deferatur ibidem, nisi Mercatores et homines illi fuerint de familia Cardinalium praedictorum, et ipsos • t pecuniam illam advocaverint juxra formam literarum nostrarum de Conductu eisdem Cardinalibus confectarum, quarum transcriptum vobis fecimus liberari. Et ideo vobis mandamus, quod praemissa ita discrete & circumspecte faciatis, quod circumspectio & discretio vestra in hac parte merito debeant commendari. In cujus, &c. Teste Rege apud Westm. 16 die Augusti.
Et mandatum est per literam clausam praefato Stephano, quod ad praemissa facienda una cum praefatis Roberto & Johanne intendat. Teste ut supra.
The King still wanting monies, procured one of the Cardinals to obtain from the Pope a grant to himself and this Cardinal of the First fruits of all vacant Benefices within the Province of Canterbury for 3. years space, to be equally shared between them; as is evident by this his gratulatory Letter to the Cardinal for his assistance and favor in this, and other his affairs in the Court of Rome.
VEnerabili in Christo Patri & • mico suo Charissim • , Domino J. Dei Gratia Sanctae Mariae in via lata