Chronological History of Popes Intolerable Usurpations

caeterum quaestione abstinuit. Therefore doubtless he assented to it; qui tacet consentire videtur.

St. Bernard Abbot of Clarevall flourishing in that age, upon this occasion (as I suppose) thus declaimed against the Prelates persecution, Tyranny, Videatur jam Ecclesiae persecutionis tempus, sed ut palam factum est, nunquam deest persecutio Christianis, sed neque Christo: & nunc, quod gravins est, ipsum Christum persequuntur, qui ab eo utique Christiani dicuntur. Amici tui Deus & proximi adversum te appropinquaverunt & steterunt. Conjurasse videtur contra te Vniversitas populi Christiani a minimo usque ad maximum; a planta pedis usque ad verticem, non est sanitas ulla: egressus est iniquitas a Senioribus, Iudicibus et Vicarus tuis, qui videntur regere populū tuū. Non est jam dicere, ut populus, sic sacerdos, quia nec sic populus ut sacerdos. Heu, heu, Domine Deus quia ipsi sunt in persecutione tua primi, qui videntur in Ecclesia tua Primatum diligere, gerere Principatum. Arcem Zion apprehenderunt; munitiones & universam deinceps libere & potestative tradunt incendio Civitatem (He alludes to Pope Calixtus conquest of the Emperor, and wresting Investitures and Ecclesiastical preferment out of his hands, under pretext of Simony, that he and his successors might bestow them gratis on the best deserving Clergymen; but it fell out quite contrary, as his next words import) Misera eorum conversatio plebis tuae miserabilis subversio est, atque utinam hac parte sola nocerent. Esset forte qui Dominica praemonitus & praemunitus exhortatione, daret operam ipsorum non exempla imitari, sed observare praecepta, juxta illud; Quae dicunt facite, & ad opera eorum nolite respicere. Nunc autem dati sunt sacri Gradus in occasionem turpis lucri, et quaestum aestimant pietatem. Copiosissimae si quidem pietatis inveniuntur in suscipienda, immo accipienda magis animarum Cura, sed haec apud eos cura minor, et de animarum salute novissima cogitatio est; An vero Salvatori animarum gravior ulla esse poterat persecutio? Inique agunt & caeteri contra Christum; multique sunt nostris temporidus Antichristi. Meri • o tamea & crudeliorem eam censct persecutionem, pro acceptis beneficiis, & graviorem sentit pro potestate quàm propriis sustinet à Ministris: licet alii quoque multi contra proximorum salutem multipharie multisque modis & variis occasionibus agere videantur: Agnoscite dilectissimi & expavescite consortia eorum qui suggestione maligna, exemplo pernicioso, scandali occasion salutem impediunt animarum. Horrendum penitus Sacrilegium, quod & ipsorum videtur excedere facinus quo Domino Majestatis manus Sacrilegos injecerunt. Haec videt Christus, & silet: Haec Salvator patitur, & dissimulat. Proptere • dissimulemus nos quoque necesse est & sileamus interim, maximeque de Praelatis nostris magistris Ecclesiarum. Sic nimirum, sic placet, et impiis ut evadant nunc humana judicia, veniatque semel ejudicium grave his qui praesunt, et potentes patiantur tormenta potenter.

How corrupt, unjust, and dishonorable this Pope Honorius and the Court of Rome were in their proceedings, St. Bernard thus informed both himself and the world in several of his Epistles to him and Haimericus Chancellor of the Roman See. Summo Pontifici Honorio, pauperum Christi Abbates, Hugo de Pontiniaco, & Bernardus de Claravalle, quicquid potest peccatorum oratio. Lachrymabilem Episcoporum, imo totius Ecclesiae querimoniam, nos quoque ejus filii, si tamen digni, dissimulare non possumus. Quae vidimus, loquimur: magna siquidem nos necessitas de claustris ad publicum traxit, ubi & quod loquimur vidimus. Tristes vidimus, tristes eloquimur; honorem Ecclesiae Honorii tempore non minime laesum. Jam Regis flexerat iram humilitas, vel potius constantia Episcoporum, cum ecce a Summo Pontifice summa superveniens auctoritas, heu dejecit constantiam, superbiam statuit. Scimus quidem id vobis per mendacium fuisse surreptum, quod ex vestris literis palam datur adverti, ut everti tam justum, tamque necessarium interdictum juberetis. Sed nunquid non vel tandem deprehenso mendacio, mentitum se sentiret iniquitas sibi, & non tantae utique Majestati? Est autem quod miramur; qua nam ration judicatum sit de parte, abjudicatum absenti. Quod tamen non temeraria praesumptione reprehendimus, sed filiali amore, paterno cordi suggerimus, quantum ex hoc et superbit impius, et incenditur pauper. Caeterum quamdiu illum pati, quantumve huic compati debeatis, non est nostrum praescribere vobis. Vos vestra hinc potius dulcissime Pater viscera consulite, Valete. The cause of which complaint is thus related in his next Epistle to this Pope, written ex persona Gaufridi Carnotensis; King Louis of France, for some pretended misdemeanor, or just cause had seised the Temporalties of the Bishop of Paris, who complaining thereof to the Archbishop of Sienna, and his Suffragans; excepta siquidem tam modesta praedicti Episcopy querimonia, Senonensis Diocesis universi Episcopy, una cum venerabili Metropolitano nostro, ascitis etiam nobiscum quibusdam aliis Religiosis personis, Regem super gravi injuria per nosipsos humiliter, prout debuimus, convenimus, ut Episcopo, nil quidem tale merito, su • quae tulerat restitueret, rogavimus, nec impetravimus. Sentiens tandem nos ad arma Ecclesiae pro Ecclesia velle confugere, (they interdicting his Land, and threatening to excommunicate him) timuit, annuitque (se omnia redditurum. Sed in eadem forte hora supervenientibus Literis vestris, quibus ejus terram ab interdicto absolvi praecepistis, male in maium confortatus, quod been promiserat minime executus est. Die tamen nominata qua id se rursum promisit executurum, ejus nobis conspectui praesentantes, sustinuimus pacem, & non venit, quae sivimus bona, & ecce turbatio. Hoc denique literis vestris factam est, ut male ablata pejus teneantur, et reliqua passim indies rapiantur, eo utique secure quo impune; illa retinentur; Soluto nempe ad vestrum imperium Episcopy justo (ut putamus) interdicto, nostroque, quando parabamus, & quo sperabamus pacem consequi, vestro aeque timore uspenso; interim facti sumus opprobrium vicinis nostris. Quousque, vestrae viderit pietatis compassio.

In two other Epistles he complains how much he was slandered, misrepresented to this Pope and his Court at Rome, yea persecuted for writing truth to them and doing well; Etiamne pauperi & inopi veritas odium parit, & ne ipsa quidem miseria declinare invidiam potest? Sed hoc viderint fratres vestri, qui contra legem, maledicunt surdo; & maledictum propheticum non verentes, dicunt bonum malum, & malum bonum: Quid in me ô boni viri displicuit Paternitati vestrae? &c. Quousque durat illa sententia, Omnes qui pie volunt vivere in Christo, persecutionem patiuntur? Quousque relinquitur virga peccatoris super sortem justorum? Utinam nuper non es • em, ubi vidiisem adversum Ecclesiam Apostolica (proh dolor) authoritate violentam armari tyrannidem, quasi non satis per se insanisset. Tuns demum sensi juxta Prophetam adhaerescere linguam meam palato meo, cum subito pondus superjectum est nostris cervicibus, atque irrefragabilis auctoritas literarum: Obmutui & humiliatus sum, & dolor meus renovatus est, quoniam vidi repent ad illas literas, impleri facies innocentium ignominia, et laetari amplius impios quod male fecerint, et exultare in his rebus pessimis: Misertum est impio, ut juxta dictum propheticum, non disceret facere justitiam; & quae in terra sanctorum injusta gessit, ipsius terra justissimo quo tenebatur absoluta est interdicto, &c. Non tamen me latente et tacente cessare puto murmur Ecclesiarum, si non cesset Romana Curia pro voluntate assistentium facere praejudicium in absentes. Valete. Which he further prosecutes Epist. 49, 50, 51, 52.

This holy zealous Abbot St. Bernard, writ, preached, declaimed more frequently and largely against the Usurpations, Temporal, Spiritual Domination, Ambition, Pomp, Pride, Simony, Sacrilege, Lazinesse, Uncleanness, Sodomy, Bribery, Corruptions of the Popes, Prelates, Clergy, Court and Church of Rome, then Arnulphus whom they slew, both in his forecited Passages, (on which you may reflect) and in his Homilia 4. Supermissus est, De Conversatione ad Clericos, parvi Sermones; Super Cantica Sermo 10, 23, 24, 32, 33, 76, 77. Epistola 42. ad Henricum Senonensem Archiepiscopum, Epist. 48, 51, 78, 87, 91, 125, 126, 132, 152, 164, 168, 169, 176, 178, 178, 185, 189, 210, 219, 234, 235, 236, 299, in his Books De Consideratione to Pope Eugenius; in his Sermo ad Clerum in Concilio Rhemensi, ad Pastores Sermo, in Synodo, and other his works. I shall transcribe some Passages of his, that all the world may thereby discover the sad effects of Popes wresting Investitures out of the Emperors and Laymens hands, to engross the disposition of all Ecclesiastical dignities, preferments into their own & Clergies, and their inhibiting Priests marriages produced; and what ill Bishops, Clergymen they preferred. Si reddanda est ratio de his quod quisque gessit in corpore suo: heu quid fiet de his quae quisque gessit in corpore Christi, quod est Ecclesia; Ecclesia Dei vobis commissa est, et dicimini Pastores, cum sitis Raptores. Et paucos habemus heu Pastores, multos autem Excommunicatores. Et utinam sufficeret vobis lana et lac, sititis enim sanguinem. Quatuor tamen in his qui praesunt in Ecclesia Dei necessaria esse prae omnibus reor: videlicet ut perostium intrent, ut in humilitate se contineant, avaritiam declinent: mundiciam tam cord quam corpore servare studeant. Sed quid prodest si canonice eligantur (quod est per ostium intrare) & non canonice vivant? Dixit dominus, ad duodecim, Nonne ego vos duodecim eligi, & unus ex vobis Diabolus est? Domine Jesu cum esset electio illa in manu tua, & non haberes aliquem contradicentem, & reclamantem tibi, Quare eligisti Diabolum Episcopum? Cur bone Jesu non eligisti bonum, & justum, & sanctum, sicut Petrus bonus, justus, & sanctus fuit? Vel si eligisti Diabolum, cur te jactas eligisse? Fratres, sic facit Jesus hodie, eligens sibi multos Diabolos Episcopos. Vbi proh dolor! reperiemus Episcopos qui post adeptam dignitatem in humilitate se contineant? Nempe superbia eis occasio est ut ad tantam dignitatem aspirent, ut in ovile Christi impudenter irrumpant: cum tamen per Psalmistam Dominus dicat, Non habitabit in medio domus meae qui facit superbiam. Jesus autem in medio est, non in angulo. Unde ipse in Evangelio; Ubi duo, inquit, vel tres congregati fuerint in nomine meo, in medio eorum sum. Et iterum, Jesus autem transiens per medium illorum ibat. Et in Libro Sapientiae, In medio, inquit, Ecclesiae aperuit os ejus. Et rursus in Evangelio dicitur; Stetit Jesus in medio Discipulorum suorum. Ve mihi Domine Jesu si tecum ero in domo tua, & non in medio domus tuae. At isti non sic, sunt quidam cum Jesu; sed non in medio domus ejus, quia amant & faciunt superbiam; Parentes suos extollentes, Pauperes autem negligentes, & deprimentes. Male vivunt, et subjectos male vivere volunt. Et idcirco comparantur Apostati Angelo qui dixii in cord suo, Ponam sedem meam ad aquilonem, &c. Tales fuerunt Scribae & Pharisaei, contra quos ait Dominus, Vae vobis Scribae & Pharisaei qui clauditis regnum coelorum ante homines, vos enim non intratis & intrountes non sinitis introire. Porro Episcopy hujus temporis avaritiam quomodo declinent? Quod enim sine miserabili gemitu dicendum non est, Christi opprobria, sputa, flagelia, clavos, lanceam, crucem, haec omnia furnace avaritiae conflant, et profligant in acquisitionem turpis quaestus, et precium Vniversitatis suis marsupiis includere festinant, hoc solo sane à Judah Ischariote differentes, quod ill horum omne emolumentum denariorum numero compensavit: isti voraciori ingluvie lucrorum infinitas exigunt pecunias. His insatiabili desiderio inhiant, pro his ne amittant, timent; & cum amit: unt dolent. Harū in amore quantum quiescunt duntaxat lib rum est eis arbitriū acervandi vel augmentandi, cura. Animarum nec casus reputatur, nec salus: non sunt profecto matres, qui cum sint de curcifixi Patrimonio nimium incrassati, impinguati, dilatati, non compatiuntur super contritione Joseph. Archipresbyter circuit obedientiam sibi creditam & ut impleat saccum suum, tradit sanguinem justum. Vendit nempe homicidia, adulteria, incestus, fornicationes, sacrilegia, perjuria, et usque ad summum implet manticam suam. Fama igitur volante innotescit Episcopo, talis quaestus, & accersito Archipresbytero, Da mihi (inqit) partem meam. At illi nihil dabo tibi: e contra Episcopus; si non dederis mihi (inquit) partem meam, auferam tibi omnia. Fitque altercatio maxima, & propter dvaritiam fit discordia, Postea vero Archipresbyter revolvens secum, quod Authoritate Episcopy fungatur potestate ista; & quod sine gratia ipsius nihil possit (perverse conversus) poenitet inquit me, accipe partem tuam, & insuper de mea quod beneplacitum fuerit, & reconcilantur. Heu sicut Herodes & Pilatus reconciliati sunt; et Christus crucifixus est: sic nihilominus isti reconciliantur; & paupers Christi spoliati sunt. En tempora ista plane foeda a negotio perambulante in tenebris: Quapropter Vae generationi huic a fermento Pharisaeorum, quod est Hypocrisis: si tamen hypocrisis dici debet, quae jam latere prae abundantia non valet, & prae impudentia non querit. Et sic serpit hodie putrida tabes per omne corpus Ecclesiae, quo latius, eo desperatius: eoque periculosius quo intestinius. Nam si insurgeret apertus Haereticus, mitteretur foras & aresceret; si violentus inimicus, absconderet se quis for sitan ab eo. Nunc quomodo ejiciet, aut quomodo abscondet se? Omnes amici & Inimiciomnes necessarii, omnes domestici & nulli pacifici. Et quae sua sunt quaerunt omnes. Ministri Christi sunt, et serviunt Antichristo; honorati incedunt de bonis Domini, cut honorem non deferunt. Unde hic est eis quem quotidie videmus meritricius nitor, Histrionicus habitus, regius apparatus. Inde aurum in froenis, aurum in sellis, & in calcaribus: plus nitent calcaria quàm altaria. Inde mensae splendidae, & Cibis & Cyphis; Inde commessationes & ebrietates, Inde Cithara & lyra & tibia: redundantia torcularia, & promptuaria plena, erustantia ex hoc in illud. Inde dolia pigmentaria, inde referta marsupia. Hujusmodi sunt et volunt esse, Ecclesiarum Praepositi, Decani, Episcopy, et Archiepiscopi. Nec enim haec merito cedunt, sed negotio illi, quod perambulat in tenebris. Olim praedictum est, & nunc tempus impletionis advenit, Ecce in pace amaritudo mea amarissima. Amara prius in nece Martyrum, amarior post in conflictu Haereticorum, amarissima nunc in moribus Domesticorum. Non fugari, non exterminari possunt, ita invaluorunt, ita multiplicati sunt super numerum. Intestina, & insanabilis enim plaga Ecclesiae, & ideo in pace amaritudo mea amarissima. Sed in qua pace? Pax est, & non est Pax: Pax a Paganis, Pax ab Haereticis, sed non profecto a filiis. Vox plangentis in tempore Israel, Filios enutrivi & exaltavi, ipsi aut spreverunt me. Spreverunt et invaluerunt a turpi vita, a turpi quaestu, a turpi commercio, a negotio perambulante in tenebris: Superest ut jam de medio fiat demonium meridianum ad seducendos si qui in Christo residui sunt, adhuc persistentes in simplicitate sua, siquidem absorbuit fluvios sapientum, & torrentes potentum, Et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus, i. humiles & simplices qui sunt in Ecclesia, Ipse enim est Antichristus, qui non solum se diem, sed & meridiem mentitur, & extollitur supra id quod colitur, ut Deus, quem dominus Jesus interficiet Spiritu oris sui, & destruet illum illustratione adventus sui. Ecce diximus quales habemus Pastores in via hac qua ambulamus, non quales habere opus. Non sunt omnes amici sponsi, qui hodie sponsi sunt Ecclesiae. Hinc inde assist • re cernuntur, & vulgo aiunt eam quasi addrextrare videntur. Pauci admodum sunt qui quae sua sunt, non quaerunt, ex omnibus Charis ejus. Diligunt munera, nec possunt pariter diligere Christum, quia manus dederunt Mammonae, Intuere quommodo incedunt, nitidi & ornati, circumamicti varietate tanquam sponsa procedens de thalamo suo. Nonne si quempiam talium repent eminus procedentem assexeris, sponsam potius putabis quàm sponsae custodem? Unde vero hanc illis, exuberare aestimes rerum affluentiam, vestium splendorem, mensarum luxuriam, congeriem vasorum argenteorum & aureorum, nisi de bonis sponsi? Inter haec est quod illa pauper, et inops, et nuda relinquitur facie miseranda, inculta, hispida et exanguis: propter hoc non est hoc tempore ornare sponsam, sed spoliare; non est custodire, sed perdere; non est defendere, sed exponere; non est instruere, sed prostituere; non est pascere gregem Domini, sed mactare, et devorare; dicente Domino de illis, qui devorant plebem meam ut cibum panis: & iterum, quia commederunt Jacob & locum ejus desolverunt, peccata populi commedent, quasi dicat; peccatorum precia exigunt, et peccantibus sollicitudinem non impendunt. Quem dabis mihi de numero Episcoporum, qui non plus invigilet subditorum evacuandis marsupiis, quam vitiis extipandis? Vbi est qui flectat iram? Vbi est qui praedicet annum placabilem domino? Propterea restnquamus istos, qui non sunt Pastores sed Traditores, et imitemur illos qui viventes in Carne, plantaverunt Ecclesiam sanguine suo. Et quidem isti sortiti sunt Ministerii locum, sed non Zelum; successores omnes cupiunt esse, imitatores pauci; utinam tam vigiles reperirentur ad Curam, quam alacres currunt ad Cathedram; vigilarent utique solicit servants sibi creditam Ecclesiam. Immo vero vigilarent pro semetipsis nec sinerent de se dici, amici mei & proximi mei adversum me appropinquaverunt & steterunt. Iusta omnino querimonia, nec ad ullum justius quam ad nostram referenda aetatem; Parum est nostris Pastoribus quod non servant nos, nisi et perdant: Graviter quippe dimersi oblivionis somnio ad nullum dominicae comminationis tonitruum expergiscuntur, ut vel suum ipsorum periculum expavescant: inde est quod non parcant suis, qui non parcunt sibi: perimentes pariter & pereuntes. After which he relates their unclean, Sodomitical practices, which I formerly touched, and shall not here repeat.

In another place he thus complains of the ambition, avarice, depravation of the Clergy, & Court of Rome in that age. Nunc vero quia sola attenditur gloria, & non poena, purum esse clericum erubescitur in Ecclesia, seque viles aestimant & inglorii, qui quocunque eminentiori in loco non fuerint sublimati: Scholares pueri, & impuberes adolescentuli ob sanguinis dignitatem, & de sub ferula transferuntur ad principandum Presbyteris, laetiores interim quod virgas evaserint, quàm quod meruerint principatum, nec tam illis blanditur adeptum, quàm ademptum Magisterium: Et hoc quidem in initio. Processu vero temporis paulatim insolescentes, docti sunt in brevi vendicare altaria, subditorum marsupia vacuare, Magistris nimirum in hac disciplina utentes idoncis, ambitione et avaritia. Verum quantavis industria tua tibi lucra conquirere cautulus videaris, quantalibet vigilantia rem possis servaretuam, quantecunque studio Regum tibi ac Pincipum gratiam captare cures, dicimus tamen, Vae terrae cujus Rex est pure, & cujus Principes mane comedunt: Caeterum curritur in Clero, passim ab omni aetate & ordine, à doctis pariter & indectis, ad Ecclesiasticas Curas, tanquam sine curis jam quisque victurus sit, cum ad curas pervenerit. Nec mirum de his qui necdum in semetipsis experti sunt. Videntes quippe illos qui jam proprios humeros cupitae sarcinae summiserunt, non solum non gemere tanquam sub onere, sed insuper appetere plus onerari, non deterrentur periculis, qui cupiditate caecati non vid • nt, sed favoribus amplius quos illis invident provocantur. O Infinita semper Ambitio, et insatiabilis avaritia! Cum primos honorum gradus meruerint in Ecclesia, meruerint, autem vel vitae merito vel pecunicae, sive etiam carnis et sangunis, quae regnum Dei non possidebunt, praerogativa, non ideo Corda quiescunt, duplici semper aestuantia desiderio, quo utique magis ac magis et dilatentur in plura, et ad celsiora sublimentur. Verbi gratia, cum factus quis fuerit in quacunque Ecclesia Decanus, Praepositus, Archidiaconus, aut aliquid hujusmodi, non contentus uno in una, plures sibi immo quotquot valet conquirere honores satagit, tam in una quam in pluribus. Quibus tamen omnibus si locus evenerit, libenter unius praeferet Episcopy dignitatem; Sed nunquid sic satiabitur? Factus Episcopus, Archiepiscopus esse desiderat. Quo forte adepto, rursum nescio quid altius somnians, laboriosis itineribus, et sumptuosis familiaritatibus Romanum statuit frequentare palatium, questuosas sibi quasdam exinde comparans amicitias. Si Lucri Spiritualis gratia haec faciunt, laudandus est zelus, sed praesumptio corrigenda. Nonnulli cum ista non possint, vertunt se ad aliud ambiendi genus, in quo nihilominus aperiunt eam quam habent dominaudi libidinem. Nam cum praesident Urbibus valde populosis, & totas, ut ita dicam patrias propriae Diocasis ambitu cincumcludunt, occasion inventa, ex quocunque veteri privilegio, satis agunt, ut et vicinas sibi subjiciant. Civitates, quatenus duae, quibus duo vix praesules sufficiebant, sub uno redigantur Antistite. Regi quae haec tam odiosa praesumptio? Quis hic tantus ardor dominandi super terram? quae principandi, tam effrenis cupiditas? Certe cum primum tractus es ad Cathedram, flebas, refugiebas, vim querebaris: multum ad te, & omnino supra te esse dicens, miserum clamitans & indignum, qui non esse idoneus tam Sancto Ministerio, tantis non sufficeres curis: Quid igitur nunc verecunda depulsa formidine, sponte ambis ad ampliora, immo irreverenti audacia, propriis non contentus invadis aliena? Cur hoc? Forte ut plures populos salves? Sed in alienam messem tuam mittere falcem injuriosum est. Vt tuae praestes Ecclesiae? Sed Ecclesiarum sponso non placet tale unius incrementum quod sit detrimentum alterius. Crudelis ambitio, & incredibilis, si fidem oculi non astruerent: Vix tenent manus quin illud ad literam impleant, quod logitur in Propheta, Secuerunt pregnantes Galaad, ad dilatandum terminos suos. Ubi est illa terrifica comminatio, Vae qui conjungitis domum ad domum, & agrum agro copulatis: Nunquid in his duntaxat exiguis, vae istud metuendum est, non autem cum Vrbes Vrbibus, aut Provinciae Provinciis continuantur? Immo, etiam respondeant si imitari Dominum Christum; facientes & ipsi utraque unum adducentes, & ipsi ex diversis pascuis greges, Ut fiat unus pastor, & unum ovile. Hujus rei gratia, non pigritantur crebro terere limina Apostolorum, inventuri et ibi quod magis dolendum est, qui suae faveant improbae voluntati: non quod valde Romani curent, quo fine res terminetur; sed quia valde diligunt munera, sequuntur retributiones. Nude nuda loquor, nec retego verecunda, sed inverecunda confuto. Utinam privatim & in Cameris haec sierent, Utinam soli viderimus & audierin us, Utinam nec loquentibus crederetur, Utinam nobis reliquerint moderni Noae unde à Nobis possent aliquaetenus operiri. Nunc vero cernente Orbe mundi fabulam soli tacebimus?

He elsewhere thus seconds this complaint, Ipsa quoque Ecclesiasticae dignitatis officia in turpem quaestum & tenebrarum negotium transiere, nec in his salus animarum, sed luxus qua ritur divitnarum. Propter hoc tondentur, propter hoc frequentant Ecclesias, Missas celebrant, Psalmos decantant. Pro Episcopatibus et Archidiaconatibus et Abbatiis, aliisque dignitatibus hodie impudenter decertatur, ut Ecclesiarum redditus in superfluitatis et vanitatis usus dissipentur. • perest ut reveletur homo peccati, filius perditionis, daemonium non modo diurnum sed & meridianum; quod non solum transfiguretur in Angelorum lucis, sed extollitur super omne quod dicitur Deus, aut quod colitur. Nimirum insidiatur crudelius calcaneo matris Ecclesiae, â qua dolet caput suum esse contritum. Hic plane gravissimus erit incursus, sed ob hoc quoque Ecclesiam Electorum veritas liberabit propter eos brevians dies. Cernitur in nonnullis Sacerdotibus vestium cultus plurimus, virtutum aut nullus, aut exiguus. Quibus ego si rememorarem illud Apostolicum, non in vest preciosa, vereor ne indignentur: dum nimirum indignum ducant in se assu •• ptam sententiam, quàm prius in viliorem sexum & ordinem prolata fuisse, recognoverint, Quasi vero non eodem utantur medici ferro secandis regibus quo & popularibus hominibus, aut capiti fiat injuria, si ipsis forcipibus capilli excrescentes detondeantur, quibus & unguium fuer intresecata superflua. Attamen si dedignantur pari cum mulierculis, non quidem à me, sed ab Apostolo feriri sententia; dedignentur & cum ipsis eadem involvi culpa. Despiciant jam textricum sive pellificum, & non propriis operibus gloriari. Horreant et murium rubricatas pelliculas, quas gulas vocant, manibus circundare sacratis, & sacrantibus tremenda mysteria. Respuant & apponere pectori quod decentius ornat gemma sapientiae, Pudeat & Collo circumtexere quod honestius atque suavius Christi jugo submittitur: Non Christi stigmata sunt haec, quae isti Martyrum exemplo circumferant in corpore suo. Muliebria potius esse noscuntur insignia: quae utique curiosius, & sumptuosius ill sibi praeparare consueverunt, cogitantes nimirum, quae sunt mundi, quomodo placeant viris. Verum tu Sacerdos Dei altissimi, cui ex his placere gestis, mundo, an Deo? Si mundo, cur Sacerdos? Si Deo, cur qualis populus talis et Sacerdos? Nam si placere vis mundo, quid tibi prodest Sacerdotium? Nec enim potes doubus Dominis servire. Qui autem vult amicus esse hujus mundi, inimicus Dei constituitur. E • Propheta Deus (inquit) dissipabit ossa eorum qui hominibus placent, confusi sunt quoniam Deus sprevit eos. Et Apostolus, Si hominibus placerem, Christi servus non essem. Volens itaque placere hominibus, Deo non places. Sinon places, non placas. Cur ergo, ut dixi, Sacerdos? Sin vero quod addidi, placere intendis non mundo sed Deo, cur qualis populus & Sacerdos? Enimvero si Sacerdos Pastor est, & populus Oves dignum est ut in nullo appareat Ovibus Pastor dissimilis, si instar mei qui ovis sum, Pastor meus & ipse incurvus graditur, vultum gerens deorsum, & terram semper respiciens, & soli ventri mente jejunus pabula queritans, in quo discernimur? Vae si venerit lupus, non erit qui praevideat, qui occurrat, qui eripiat. Decetne pastorem more pecorum, sensibus incubare corporeis, haerere infimis, inhiare terrenis, et non potius erectum stare ut hominem, coelum mente suscipere, quae sursum sunt & quaerere, & sapere, non quae super terram? Caeterum mihi indignatur, si vel nutum facere audeam, jubetque ori manum apponere, dicens, Monachum qui non habeam judicare de Episcopis. Utinam & oculos mihi claudas, ut nec cernere possem, quae contradicere prohibes. Magna vero praesumptio si ovis cum sim, in ipsum Pastorem meam Lupas saevissimas, vanitatē & curiositatem irruere cernens, infremuero, quo ad meum forte balatum cruentis bestiis à quopiam occurratur, & succurratur perituro. Quid facient de me qui ovicula sum, quae in ipsum pastorem tanta feritate insiliunt? Et quidem si non vult ut clamem pro se, nunquid non et pro me balare licebit? Sed si ego sileo ne ponere videar in coelum os meum, clamatur tamen in Ecclesia, non in vest preciosa. Clamat autem specialiter ad foeminas, ut erubescat in se deprehendi Episcopus quod in fragiliori quoque sexu audierit reprehendi. An forte nulla timetur confusio si ego solus sub • ussitare desiero? Nunquid etsi Ego non loquor, sua cuique non loquitur Conscientia? Quid si alius audacior me non quidem de Apostolo, ut ego, non de Evangelio, non de Propheta, non denique quippiam Ecclesiasticum, sed illud tamen gentilicum ingerat, Dicite Pontifices, non quidem in sancto, sed froeno quid facit aurum? Quoniam tolerabilius in Sancto, quàm in froeno. Haec me etiam tacente; & si non Curia Regum, tamen penuria pauperum clamat. Sileat licet fama, sed non fames. Fama quidem silenti, quod non potest mundus odisse vos; Nam quomodo arguet mundus peccatum à quo potius laudatur peccator in desideriis animae suae, & iniquus benedicit? Clamant vero nudi, clamant famelici conqueruntur & dicunt; Dicite Pontifices, in froeno quid facit aurum? Nunquid aurum à froeno, repellit frigus sive esuriem? Nobis frigore & fame laborantibus, quid conferunt tot mutatoria vel extensa in particis, vel plicata in manticis? Nostrum est quod effunditis, nobis crudeliter subtrabitur, quod inaniter expenditis, Et nos enim Dei plasmatio, & nos sanguine Christi Redempti sumus. Nos ergo fratres vestri. Videte quale sit de fraterna portion pascere oculos vestros. Vita nostra cedit vobis in superfluas copias, nostris necessitatibus detrahitur quicquid accedit vanitatibus vestris. Duo denique mala de una prodeunt radice cupiditatis, dum & vos vanitando peritis, & nos spoliando perimitis. Jumenta gradiuntur onusta gemmis, & nostra non curatis crura nuda caligulis. Annuli, Cathenulae, tintinnabula & clavatae quaedam corrigiae, multaque talia tam speciosa coloribus quam ponderibus preciosa, mulorum dependent cervicibus, fratrum autem lateribus nec simicintia miserantes apponitis. Huc accedit, quod haec omnia, nec negotiationis studio, nec proprio manuum exercitio vobis elaborastis, sed nec jure Haereditario possidetis, nisi forte & vos in cord vestro dixeritis, Haereditate possideamus sanctuarium Dei. Et haec pauteres modo quidam coram Deo tantum, cui corda loquuntur; nec enim advent aperte causari adversum vos, quibus interim pro sua vita necesse habet potius supplicare. Caeterum in futuro stabunt in magna constantia adversus eos qui se angustiaverunt, stante quippe pro eis prece Orphanorum, & ju lice Viduarum. Ipsius enim tunc voxerit; Quamdiu non fecistis uni de his minimis meis, nec mihi fecistis. Epist. 152. he thus complained to Pope Innocent the 4th. as he had done to his Predecessor; Insolentia Clericorum, cujus mater est negligentia Episcoporum, ubique terrarum turbat et molestat Ecclesiam: Dant Episcopy Sanctum canibus, & & margaritam porcis, & illi conversi conculcant eos. Quales fovent, tales sustinent. Quos ditant Ecclesiae bonis, non corrigunt eorum mala, malosque gravati portant. Alienis nimirum laboribus locupletantur Clerici, comedunt fructum terrae absque pecunia, & prodit quasi ex adipe iniquitas eorum; quos proprie hodieque respicit vetus illa Scriptura, Sedit populus manducare & bibere, & surrexerunt ludere. Men's quippe assueta deliciis, nec exculta disciplinae sarculo, multas contrahit sordes. Porro inveteratam rubiginem si tents abradere, nec summis saltem digitis contingi patietur, sed sicut scriptum est, incrassatus est dilectus & recalcitravit. Insurrexerunt testes iniqui homines, quos delectat vitam semper alienam rodere; negligere suam. And Epist. 177. Ad Dominum Papam Innocentium in persona Alberonis, Treverensis Archiepiscopi, he complains, Suffraganeos accepi juvenes & nobiles: adjutores esse deberent, et utinam non adversarentur. Sed supersedeo: Dico tamen Ius, fas, honestas, religio in nostris Episcopatibus perierunt; to wit, among the Bishops and Clergy, of whom he thus complained to the Pope, without any hopes of redress. I pretermit his other passages against the Corruption, Simony, Sacrilege, Ambition, Pomp, Pride, Lazinesse, Uncharitableness, Luxury, Uncleanness, Bribery, and Atheistical lives of the Roman Court, Prelates, Clergy in that age, when Popes and Popish Prelates had the sole election, preferment, correction of them; yet would not suffer Monks or Laymen so much as to reprehend, much less to correct their persons or vices.

After the death of Pope Honorius (to whom St. Bernard writ several Epistles) Anno Dom. 1130. there arose a Great Schism in the Church about the election of a New Pope; some of the Cardinals electing Gregory Cardinal of St. Angelo, who assumed the name of Innocent the 2. against the Romans consents: who presently taking up arms against Rogerius Duke of Sicily and Normandy (styling himself King of Sicily) to suppress him, was together with his Cardinals taken and detained Prisoner by him, till he granted him all his demands, except only the Title of King of Sicily: In the mean time the Romans chose the son of Peter Leo Pope, and sti • ed him Anacletus. He to establish himself in St. Peters Chair, seised upon the gold or silver Crowns, Crosses, Crucifixes, Vessels, Ornaments of the Church, & melting them into coin distributed the money among the Romans, whereby he so obliged them to him, that Innocent after his release out of prison, thought it not safe to stay at Rome, but taking ship with his Cardinals passed over to Pisa, and there excommunicated Anacletus. From thence sending a Legate to Ludovicus Crassus King of France, to relate the equity of his cause, desired he might be there received as Pope; the French Bishops being doubtful, to which of these Popes they should adhere, some of them siding with Anacletus against Innocent; thereupon a Council was held at Stamps, where (by St. Bernard's means, who stickled for Innocent, and writ many Epistles to Kings, Princes, Bishops in his behalf) Innocent was received as Pope. After which he posted into Germany to Lotharius, where a Council of Bishops was called at Leodium, which received him as Pope; engaging Lotharius the Emperor by Oath to restore him, if he would crown him Emperor. After which returning into France, having by St. Bernard's Epistles, travel, mediation, engaged the Kings of Germany, England, Scotland, Spain, Jerusalem, to receive him as lawful Pope, he held several Councils at Reims, Placentia, Pisa, and Claremount, wherein he solemnly excommunicated, anathematized Anacletus and all his adherents with horrible execrations.

St. Bernard in his 125. Epistle renders this account of these two Popes elections and proceedings, ad Magistrum Galfridum de Loratorio; Tu tibi quiescis, & mater tua Ecclesia graviter conturbatur: habuit sua tempora quies, & sanctum otium hactenus sua negotia licenter, libenterque exercuit: Tempus faciendi nunc, quia dissipaverunt legem: Bestia illa de Apocalypsi, cui datum est os loquens blasphemias, & bellum genere cum Sanctis, Petri Cathedram occupat, tanquam Leo paratus ad pr • dam: (he means Anacletus) Altera quoque bestia penes vos subsibilat, sicut catulus in • bditis. Illa ferocior, ista callidor pariter convenerunt in unum adversus Dominum & Christum ejus: Demus operam cito dirumpere vincula eorum, & projicere à nobis jugum ipsorum. Nos in nostris partibus una cum aliis Dei servis, divino igne accensis, Deo cooperante laboramus in conveniendo populo in unum & Reges, ad diripiendum pravorum consensum, ad destxuendam omnem altitudinem extollentem se adversus scientiam Dei. Nec infructuose. Alemanniae, Franciae, Angliae, Scotiae, Hispaniarum & Hierosolymorum Reges, cum universo Clero & populo favent & adhaerent Domino Innocentio, tanquam filii patri, tanquam capiti membra, solliciti servare unitatem Spiritus in vinculo pacis. Merito autem illum recepit Ecclesia, cujus & opinio clarior, & electio sanior inventa est, nimirum eligentium & numero vincens, & merito. At tu frater quid adhuc negligis? quousque vicino serpenti tua male secura dormitat industria. Scimus quidem te filium pacis nulla posse ration induci deserere unitatem; sed profecto non sufficit, nisi & defensare, atque ipsius quoque turbatores totis viribus debellare studueris. Nec quietis timeas detrimentum, quod non parvo tuae gloriae incremento compensabitur, si fera illa vicina vobis tuo studio mansuescat, vel obmutescat, & tantam Ecclesiae praedam (Comitem dico Pictaviensem) in man tua Dei pietas de ore Leonis eripiat. In his Epistola 124. ad Hildebertum Senonensem Archiepiscopum, qui nondum acceperat Papam Innocentium. Epistola 126. ad Episcopos Aquitaniae contra Gerardum Engolismensem Episcopum, Epistola 127, & 128. ex persona Ducis Burgundiae Guillermo egregio Comiti Pictaviorum, & Duci Aquitanorum. & Epist. 129. to 140. he pleads Pope: Innocents cause and election against Anacletus, commending those who assisted Innocent, exhorting them to persevere therein, and menacing those who would not embrace him, or adhered to Anacletus: wherein he hath some strange, Hyperbolical expressions: Quidam juxta Esaiam vidi foedus percussisse cum morte, & cum inferno fecisse pactum. Ecce namque Christus Domini Innocentius positus est in ruinam & in resurrectionem multorum: Nam qui Dei sunt libenter junguntur ei; qui autem ex adverso stat, aut Antichristi est, aut Antichristus: Cernitur abominatio stare in loco sancto, quam ut obtineat incendit igni sanctuarium Dei. Persequitur Innocentium, & cum eo omnem innocentiam. Fugit ill nimiram a facie Leonis: sicut dicit Propheta, Leo rugiet, quis non timebit? Fugit secundum praeceptum Domini dicentis, Si vos persecuti fuerint in una Civitate, fugite in aliam. Fugit & in hoc vere virum se Apostolicum probans: quod Apostolica sese forma insignierit. Nec enim Paulus erubuit in sporta dimitti per murum, & sic effugere manus querentium animam suam: subfugit autem non parcens vitae suae, sed dans locum irae; non ut mortem evaderet, sed ut vitam acquireret. Merito Ecclesiae Innocentio concedit ipsius vicem, quem per eadem vestigia gradientem 〈◊〉 . Nec sane otiosa fuga Innocentii. Laborat quidem, sed honestatur in laboribus suis pulsus urbe, ab orbe suscipitur, & finibus terrae occurritur cum panibus fugienti, Et si furor Semei Gerardi Engolimensis nondum ex toto quiescat maledicere David, Velit nolit pictor qui videt & irascitur: magnificatur in conspectu Regum, portans coronam Gloriae. Nunquid non omnes Principes cognoverunt; quod ipse est vere Dei electus Francorum, Anglorum, Hispanorum, & pestremo Romanorum Rex, Innocentium in Papam suscipiunt, & recognoscunt singularem Episcopum animarum suarum. Solus adhuc ignorat Achitophel suum jam patefactum ac dissipatum consilium. Fructra molitur miser super populum Dei malignare consilium & cogitare adversus Sanctos, sanctofirmissime adhaerentes; & continentes curvare genua ante Baal. Nulla fraud praevalebit parricidae suo obtinere regnum super Israel, & super Civitatem sanctam, quae est Ecclesiae Dei, viventis columna fidei, & firmamentum veritatis. Funiculus triplex difficile rumpitur. Electio meliorum, approbatio plurium, & quod his efficacius, est morum attestatio, Innocentium apud omnes commendant: summum confirmant Pontificem. Ad quod sane & vestra Pater expectatur sicut pluvia in vellus, vel sera sententia. Non improbamus tarditatem quia gravitatem redolet, levitatis abolet notam. Nam & Maria non statim respondit Angelo salutanti: prius cogitans qualis esset illa salutatio. Et Timotheo praecipitur, nemini ci • o manum imponere. Dico tamen ego vobis notus Pontifici, ne quid nimis dico ut familiaris, & notus non plus sapere quàm oportet sapere. Pudet fateor, quod Serpens vetustissimus nova audacia relictis insipientibus mulieribus, etiam robur pectoris vestri visus est attemptare, & tantam Ecclesiae columnam ausus concutere. Confidimus autem, quod etsi concutit, non dejicit: quoniam amicus sponsi stat & gaude • ad vocem sponsi, vocem exultationis & salutis, vocem unitatis & pacis.

His Epistle ad Lotharium Imperatorem, in this Popes behalf, is very observable; Lothario Dei Gratia Romano Imperatori Augusto, B. Abbas Claravallae, si quid potest peccatoris oratio. Benedictus Deus qui vos elegit, et erexit cornu salutis nobis, ad laudem et gloriam nominis sui, et reparandum Imperii decus: ad subveniendum Ecclesiae suae in tempore malo: postremo ad operandum etiam nunc salutem in medio terrae. Ipsius est enim opus quod Corona Gloriae vestrae ita indies ampliatur, & sublimatur, mirabiliter crescens ac proficiens in omni decore, & magnificentia apud Deum & homines. Ipsius profecto nuper opus & virtus fuit, quod iter satis laboriosum & meticulosum pro pace Regni, & Ecclesiae liberatione susceptum in tanta prosperitate peregistis. Romae siquidem Imperialis culminis plenitudinem gloriosissime assecutus. Idque quod majus fuit in manu non magna, ut animi fideique magnitudo clarius emineret. Quod si ante tantillum exercicum terra tremit & quievit: quantus patamus horror hostium corda invadere habeat, cum coeperit Rex procedere in magnitudine brachii sui? Animabit insuper honestas causae, immo duplex provocabit necessitas. Non est meum hortari ad pugnam, est tamen (securus dico) advocati Ecclesiae, ab Ecclesiae infestatione schismaticorum rabiem, est Caesaris proprium vendicare Coronam ab usurpatore Siculo. Vt enim constat Iudaicam sobolem sedem Petri in Christi occupasse injuriam; sic proculdubio omnis qui in Sicilia Regem se facit, contradicit Caesari. Si autem utrumque incumbit Caesari, restituere scilicet Caesari quae sunt Caesaris, & quae sunt Dei Deo; (Therefore by St. Bernard's Verdict, Siciliy is the Emperors, not St. Peters or the Popes Patrimony.) Cur apud Tullum res Dei minuitur, cum Caesar nihil ibi lucretur? Verendum est ne minimorum neglectus, impedimentum sit maximorum. Hoc est quod dico, Ecclesia Sancti Gegulfi graviter injusteque (ut dicitur) in illa Civitate opprimitur, & aiunt vestrae prudentiae nescio qua fraud subreptum, ut Domino Papae per justitiam subvenire paranti vestrae interventu precis obviaretis, obsecro & consulo consultius agi, noxiam revocari precem; dari locum justitiae, antequam Ecclesia illa funditus destruatur. Pauper sum ego, fidelis tamen vester. Et si video Importunus, fortasis inde est:

The History of Pope Innocents and Anacletus schisms, elections, contests, proceedings, wars against each other is thus related at large to Posterity by Carolus Sigonius, more exactly than by any other Historian.

Mortuo Honorio postridie Cardinales cum Clero convenerunt, ac relatione de novo substituendo Pontifice facta, alii alio sua studia contulêrunt. Major pars, eaque integrior, Gregorium Johannes Vidonis filium ex Canonico regulari Cardinalem, vitae, aetatis, ut prudentiae gravitate, illo honor dignissimum legit, eumque Innocentium secundum vocavit; minor eaque corruptior Petrum, Petri Leonis filium, ex Clerico Cardinalem, omnibus his laudibus omnium judicio inferiorem renunciavit, ac Superioribus fustra renitentibus, festinanter atque astute consecratum, Anacleti secundi nomine insignivit. Innocentius per Ostioensem Episcopum legitime consecratus ac moderate à suis per omnia loca, in quibus ex antiquo instituto Sessiones ipsi habent Pontifices, circumductus, demum, legitimam Lateram sedem inivit. Uterque Civis Romanus erat; verùm Nobilitas in Petro major & spes pramiorum uberior, multo plures ad eum venerandum illexit. Itaque Petri sive Anacleti parte in urbe fuerente, atque Innocentio, & fautoribus ejus terrorem ac periculum intentante, Innocentius timuit, atque unà cum Cardinalibus suis ad Fragipanes amicos accestit, homines tum in urbe insigni potentia ac nobilitate florentes, & in eorum turribus salutem tueri suam contendit. Anacletus ad pecumam, quam ex Patrimonii magnitudine, & negotiis Domini Ecclesiae gestis coacervatam habebat, simul etiam quoque nefarie comparavit; Siquidem occupata Vaticana D. Petri Basilica coronas, calices & crucifixos aureos, ac ciborium, quod Leo construxerat, sustulit, itemque alia opulenta urbis Tempia donariis pretiosissimis spoliavit, atque auro conflato ingentem in pecuniae summam redegit, quam cum plebi distribuisset, facile quod reliquum populi erat, ab Innocentio avocavit. Itaque Populus Romanus pravis illebris Anacleti corruptus, Innocentium ac Cardinales partemque ejus non solum probris & convitiis petere, sed etiam manu, telisque incessere institit. Quibus malis cum resistor se non posse Innocentius cerneret, sibi urbe cedendum existimavit, ac relicto in Laterano Conrado Sabinensi Episcopo, paratis occulte navigiis secundo Tiberi cum Cardinalibus suis ad mare, atque inde duabus Pisanorum triremibus Pisas accessit. Exceptus a Pisanis tantis studiis, quantis verum excipi Pontificem decuit. Ibi proximorum Episcoporum conventu habito Anacletum partem{que} ejus devovit, atque Henricum Patriarcham Gradensem designatum consecravit, ac pallio insignivit. Interim Legati ab eo in Franciam missi Ludovicum Regem, ac populos Francorum de jusstis ipsius Comitiis docuerunt, eosque ad complectendum Innocentium adhortati sunt. Haerente autem consilio, Ludovicus, & Episcopy, Concilium Stampis habuere, at{que} eo praecipue Bernardum Abbatem Cluravallensem maxim tunc propter creditam sanctitatem authoritatis hominem accivere. Ibi utrius{que} Pontificis comitia accuratissime sunt discussa. Bernardo vero Innocentii causam graviter ac copiose agent, haud aegre & Rex, & Episcopy omnes Innocentio subscripsêre, ac missis ad Innocentium nunciis ipsum in Franciam vocavêre. Ita Innocentius rebus satis in Etruria constitutis, gratiis Pisanis actis Franciam versus accessit. Ex itinere cum Genuam attigisset à Civitate honorifice exceptus Syrum Novum urbis Episcopum consecravit, atque inter eos & Pisanos inducias usque ad suam reversionem composuit. Profectus inde Genua ad littus Provinciae accessit, & per Decembrem mensem alterum Claramonte conventum habuit, atque iterum Anacletum et fautores ejus damnavit. Dum haec ab Innocenti administrantur, Anacletus, qui solus in urbe remanserat, et ipse partem adversam infligendis Anathematis institit premere, et ad causam suam amicos quam plurimos potuit aggregare. Praecipue autem Anselmus Mediolonensis Archiepiscopus, ab Honorio Conradi causa devotus, ei se tradidit, atque una secum populum Mediolanensem, ac plerosque Lombardiae Episcopos traxit. Quin etiam Rogerius Siciliae Comes, atque Apuliae & Calubriae, cum Roberto Principe Capuano ad Innocentium Pisas profecto, per arma Principatum eripuisset omnes ditionis suae Proceres ad Anacletum traduxit. Ejus vero facti haec ratio fuit. Rogerius cum Sicilia, Calabria, Apuleaque potitus, se opibus ad tuendam regiae Majestatis titulum satis instructum videret, nec tam late patentem potentiam, exiguitate nominis coarctandam existimaret, ultro se Regem Siciliae nuper appellare nulla Pontificia authoritate inceperat. Quod cum vulgo improbari sentiret, occasionem idoneam nactus ad Anacletum accessit, & se cum suis Episcopis complexurum, si se Regem appellaret, ostendit. Anacletus optatissimam occasionem adeptus, avide arripuit, ac re composita, Beneventum profectus 5. Calendas Octob. ipsum praesentem Siliciae Regem, Apuliae, Calabriaeque Ducem, Capuaeque Principem declaravit, ac feudatarium, sive hominem, ut vocabant, ligium Ecclesiae confirmavit. Ah illo die Episcopy Abbatesque ulterioris Italiae, in primisque Seniorietus Abbas Cassinas, Anacsetum, ut justum Pontificem coluerunt. Qua ex re maxima Ecclesiae Italiae incommoda perceperunt. Being divided against each other in Civil wars by reason of the Schism between these Popes, and subjected to the forces and invasions of Lotharius the Emperor who assisted Pope Innocent.

Anno Domini 1131. Innocentius Claremonte profectus per Burgundiam Aure • anam venit ab Episcopis, & Ludovico Rege obviam progressus exceptus, ac legitime cultus; Inde à Gaufrido Carnotensi Episcopo Carnotum adductus Henricum Anglorum Regem, cum maximo Episcoporum, Principiumque suorum Comitatu obviam habuit. Eo vero invitis Episcopis suis Innocentium recipere non audente, Bernardus qui aderat, Quid haesitas? inquit, anne Deo displiceas, & piaculum contrahas? cogita de aliis peccatis tuis quid ei respondeas. Istud vero fac mihi relinquas Atque ita illum ad colendum Innocentium impulit. Reversus inde Gerardus Cardinalis à Lothario Rege Germaniae, quem Natalicia Gandersheim celebrantem, Innocentii jussu convenerat, bonum ejus erga Innocentium animum retulit, ac praesto ad Leodium fore nunciavit. Quo nuncio erectior ipse factus, haud tamen in praesens Leodium voluit adire, verum Franciam ante, postulantibus ita populis, perlustrare. Itaque praesente Ludovico 14 Kalend. Novembris Concilium Remis frequentissimum habuit in quo Anacletum deintegro condemnavit, ac Ludovicum juvenem Ludovici filium, Regia Franciae Corona 7 Kalendas ornavit. Sequenti Anno Innocentius Leodium prodiit. Atque eodem quoque Lotharius cum omnibus Sacris, & profanis Regni sui proceribus, & universa Germaniae nobilitate occurrit. Ibi Innocentius à Rege, caeterisque eximii cultus Conventum celeberrimum habuit; in quo sacras adversus Anacletum detestationes redintegravit, ac Lotharium ad se Ecclesiamque tuendam honesto Othonis Magni, & posterorum ejus exemplo hortatus est. Lotharius se nullo ei tempore defuturum respondit, si ipse sibi antiquum jus conferendorum sacerdotiorum, cui nuper Henricus renunciarat, concederet; Nam Imperium plurimum eo vectigali subtracto ad gravia pro Ecclesia sustinenda bella detrimenti caepisse. Qua voice audita graviter perculsi Cardinalium animi sunt, ut qui se tristiorem in Germania ipsis Ecclesiae rebus fortunam reperisse viderentur, quam Romae reliquissent, si eo sibi jure cedendum esset, quod ipsi nuper tanto sudore ac sanguine vix tandem Ecclesiae peperissent. Tum Bernardus qui ab Innocentii latere nunquam discessit, Petitionem ejus iniquam, atque alienam esse docere, neque ipsum petisse sed extorsisse tempore iniquioris fortunae captato, judicaturos homines esse oportere eum, ut genere, sic studio à Gebellinis differ, qui pravum exemplum ut vendendorum sacerdotiorum, sic oppugnandae Ecclesiae induxissent, eundem omnem dissidii inter Imperium, atque Ecclesiam tollere occasionem debere, ne diuturna concertandi consuetudo Christianorum in duas factiones studia distrahat. Quod si quando eveniat profecto non sine ingenti pernicie omnium eventurum. Haec ipsa non aliter atque si ex oraculo edita essent, facile prudentem piumque Regem de sententia deturbarunt, pollicitusque est, se Innocentium Romam cum exercitu reducturum, atque Anacleto exacto incolumem in Laterano collocaturum, si ipse sibi Imperatorium diadema sponderet. Quod cum Innocentius promisisset, & rei perficiendae consilium satis, ut in praesentia, constitisset, Leodio abiit; ac Monasterio Bernardi Claravallae lustrato sese in Italiam retulit, ac Genuam reversus ibi Lotharii adventum sibi expectandum esse constituit. Eodem Anno Mediolanenses (in defense of Anacletus his title against Innocent) iterum adversus Papienses moverunt, ac Praelio magno ad Martinengum facto eos ita fuderunt, ut prope ad internecionem afflixerint. Agro inde rursus longe lateque vastato, domum est reditum. Imolenses castri Sancti Cassiani, quod ex Diaecesi sua cum Bononiensibus sentiebat, iruerunt. Erat tum in Germania Conradus ex Italia nuper post varios excitatos tumultus reversus. Is licet magna pecunia rerumque omnium difficultate oppressus, tamen partium studio multos adhuc causae suae studiosos habebat. Ea res fecit, ut manentibus adhuc seditionibus Lotharius exercitum conficere haud magnum potuerit. Cum iis igitur quas parare potuit, copiis sequenti anno in Italiam per vallem Tridentinam, Othone & Sigeberto authoribus, transiit, atque à Bononiensibus, & Aemiliensibus cum Conradi studio, tum copiarum exiguitate contemptus, recta ad Appenninum accessit, ac Pisas ad sumendum Innocentium properavit. Caeterum Innocentius à Genuensibus comiter & honorifice jam bis acceptus, hanc eis gratiam retulit, quod Episcopum eorum, obedientia Archiepiscopi Mediolanensis exemptum Archiepiscopum fecit, atque ei dimidiam Episcoporum Corsicae partem subjecit. Syrus primus ea dignitate est usus. Genua inde Placentiam terrestri itinere profectus novo Anacletum, & fautores ejus concilo jugulavit. Via inde Aemilia ingressus 17 Kalendar Junias Bononiam venit, mox superato Apennino Pisas progressus, pacem inter Pisanos & Genuenses composuit, eorumque Ecclesiam perinde ac Genuensem Metropolitanam effecit; parte altera Episcoporum Corsicae, contributa, quae res adhuc discordiam inter ease Civitates aluerat. Haec vero illo, cum ad vetera earum Civitatum erga se beneficia persolvenda, tum ad nova duris his temporibus provocanda studiose agent, Lotharius supervenit, atque ipso ut dixi assumpto Viterbiam, atque inde Romam perrexit. Ibi castris ad portam S. Agnetis locatis, Genuenses & Pisanos Classes suas littoribus admovere Romanis jussit, ac, tantum Anacleto, & fautoribus ejus qui Urbem tenebant, terroris injecit, ut in editas se turres salutis suae tuendae causa referrent. Qua re animadversa ab amicis receptus, ipse cum Innocentio Urbem pacato agmine in • it: cumque illum in Laterano reposuisset, ipse Aventinum insedit. Rebus in hunc modum habentibus duo inde sibi expedienda putavit, unum, ut praesentem controversiam cum Anacleto aliqua ration finiret; alteram, ut Coronam ab Innocentio Augustalem acciperet. Ubi vero se dissidium tollere non posse sensit, quod Anacletus ad id neque Colloquii neque Praelii facere Copiam vellet, omne studium ad insignia recipienda convertit. Huic rei cum illud obstaret, quod Anacletus basilicam Vaticanam operibus, praesidioque firmatam tenebat, in qua moris fuerat Diadema Imperatorium tradi, Innocentius, ne qua ei solemni mora injiceretur, Lotharium in Lateranum vocavit, atque ibi pridie Nonas Junias ipsi Coronam imposuit, ac protenus ad prodendam rei novo exemplo actae memoriam, hujus facti seriem regiae in pariete pingi, atque hos Versus subscribi mandavit:

This Emperor Lotharius departing soon after from Rome into Germany, Eo urbe profecto Anacleti factio e turribus exiit, ac per urbem volitans caedem amicis Innocentii intentare, ac novo omnia tumultu permiscere instituit. Quare Innocentius intelligens manisionem suam in urbe rationibus Ecclesiae parum conducere, ne praesentia sua rabiem, ac furorem adversariorum accenderet, Pisas, Civium erga se benignitatem expertus repetiit, eoque novum Concilium ex toto Occidente indixit. Quod ubi Bernardus Claravallensis audivit Epistolam, quae extat, ad Pisanos scripsit, adhortans eos ut singulari studio Pontificem cum Cardinalibus custodirent, atque honoris accepti magnitudinem assiduitate Officii compensarent. Assumitur, inquit, Pisa in locum Romae, et de cunctis urbibus terrae ad Apostolicae sedis culmen eligitur, nec fortuitu sive humano istud contigit Consilio, sed coelesti providentia, et Dei benigno favore fit, qui diligentes se diligit, qui dixit Christo suo Innocentio Pisam inhabita, et ego benedicens benedicam ei, hic habitabo, quoniam eligi eam Me auctore. Tyranni Siculi malitiae Pisana constantia non cedit, nec minis concutitur, nec donis corrumpitur, nec circumvenitur dolis. O Pisani, Pisani, magnificavit Dominus facere vobiscum, facti sumus laetantes. Quae Civitas non invidet? Serva depositum urbs fidelis, agnosce gratiam, stude Praerogativae non inveniri ingrata. Honora tuum, & Universitatis patrem; honora mundo Principes, qui in te sunt, & Judices terrae, quorum te praesentia reddit illustrem, gloriosam, famosam. Alioquin si ignoras te, O pulchra inter Civitates, ingredires post greges fidelium tuorum pascere haedos tuos. At the same time St. Bernard writ an Epistle to the Clergy and People of Milan, (whose Archbishop Anselmus, Innocentius had degraded, and erected two Archbishoprics in lieu thereof, for siding with Anacletus;) informing them by his intercession, mediation, that Pope Innocent was ready to receive them into his favor, to confirm their new-elected Bishop Robaldus, restore their Archbishopric to them, and send them a Pall without delay, if they would consent and adhere to Innocent and Lotharius, and desert Anacletus. Bene vobiscum facit Deus, Bene vobiscum facit Romana Ecclesia. Facit ill quod Pater, facit illa quod Mater. Et revera quid vobis debuit facere & non fecit? Si postulastis mitti vobis de Curia honorabiles personas ad honorem Dei & vestrum, factum est: si postulastis confirmari quod unanimitas vestra venerabilis Patris vestri electione firmaverat, factum est. Si voluistis licuisse vobis quod illicitum, nisi pro magna quidem necessitate Sacri Canones judicant, translationem Episcopy scilicet in Archiepiscopum, concessum est. Si rogastis erui Cives vestros de Vinculis Placentinorum quod utique ego praetermittere nec volo, nec valeo, Et hoc factum est. In quo postremo quocunque rationabili • petitio filiae, non dico repulsam, sed vel moram passa est, apud p • am matrem? En ad complementum pallium praesto est, plenitudo honoris. Nunc vero audi me inclytplebs, Gens Nobilis, Civitas gloriosa. Audi inquam, me (veritatem dico; non mentior) dilectorem tui, zelatorem salutis tuae. Romana Ecclesia valde clemens est, sed nihilominus potens. Fidele Consilium, & omni acceptione dignum, noli abuti clementia, ne potentia opprimaris. Sed dicit aliquis debitam ei reverentiam exhibebo, & nihil amplius. Esto, fac quod dicis; quod si exhibeas debitam, & omnimodam; Plenitudo siquidem potestatis super universas Orbis Ecclesias, singulari Prerogativa Apostolicae Sedi donata est. Qui igitur huic potestati resistit, Dei ordinationi resistit. Potest eos qui sunt altos deprimere, alios sublimare prout ratio sibi dictaverit, ita ut de Episcopis creare Archiepiscopos liceat, & e converso si necesse visum fuerit. Potest à finibus terrae sublimes quascunque personas Ecclesiasticas evocare, & cogere ad suam praesentiam non semel aut bis, sed quotiens expedire videbit. Porro in promptu est ei omnem ulcisci inobedientiam si quis forte reluctari conatus fuerit. Denique, probasti & tu, quid enim contulit tibi, vetus tua rebellio, & recalcitratio male suasa à pseudo-Propheris tuis? Quem fructum habuisti, in quibus nunc erubescis? Agnosce potius in qua potestate, Gloria & Honore suffraganeorum tuorum tam diu privata extitisti. Quis pro te valuit obviare Apostolicae authoritatis justissimae severitati, cum provocata tuis excessibus; decrevit te tuis illis antiquis ac praeclaris ornamentis nudare, mutilare membris; & hodie confusa & truncata jaceres, si non benignius quàm potentius tecum actum fuisset. Quis eam prohibere valebit etiam à gravioribus, si rursum (quod absit) adjeceris provocare? Vide ne patiaris recidivum quia pro certo (nisi fallor) non tam facile denuo poterit inveniri remedium. Si quis itaque dixerit tibi, partim oportet obedire cum in te experta sis plentitudinem Apostolicae potestatis, authoritatis integritatem; nonne hujusmodi aut seductus, aut seducere vult? Sed fac quod dico, nam ego te non seduco, &c.

Not long after this Epistle St. Bernard and Pope Innocents Legate repairing to Milan, they submitted themselves to Pope Innocent and renounced Anacletus. After which by Pope Innocents command, S. Bernard was sent to Papia and Cremona to reconcile them by a Parly; but those of Cremona would by no means receive him. Lotharius having pacified Germany, at the Popes Importunity, Anno 1136. entered into Italy with two great Armies to restore Pope Innocent, expel Anacletus out of Rome, and reduce all parts of Italy adhering to him. Having reduced Milan, Cremona and other Cities to his obedience; Henry Duke of Bavaria the Emperors General with part of his Army conducted Innocent to Rome: Ibi tertio nonas Maii Conventus omnium Episcoporum Abbatumque qui adesse potuerunt est habitus, ac rursus Anacletus Rogeriusque devotus: Eo post triduum Henricus urbe cum Innocentio egressus, Albam, quae cum Anacleto sentiebat, invasit, ac suburbiis disiectis infestum inde in Campaniam ducere exercitum instituit. Ac statim Richardum Monachum qui idem Innocentii erat Sacerdos ad Cassinas Monasterium misit, qui moneret Rinaldum (whom they had elected Abbot, adhering to the contrary party) se si Innocentio obtemperare, & Lotharium recipere in animum induxisset, Monasterium ab omni maleficio, atque injuria servaturum. Qua re audita, Rinaldus Monachos advocavit, atque ut in fide Anacleti, Rogeriique persisterent obsecravit, se enim Monasterium quod ab eis acceperit, in eorum retinere potestate constituisse, subitoque auxilia nova ac civit, quibus se Monasterium tueri posse confidit. Quae ubi Richardus vidit, ex loco decessit ac Civitatem quae Monasterio continens est, Sacramentum dicere Innocentio jussit. Diebus inde undecim interiectis Henricus Rinaldum ad se vocavit, acceptoque aureo calice, & quadraginta libris, contraque obsidibus aliquot datis, Abbatiam illi nomine Imperatoris firmavit, si in ejus fide mansisset, & vexillum Imperatoris in arce quae aedi S. Benedicti, imminet, statuit. After many Sieges and Battles all or most of the Cities in Capua, Campania, and Apulia being taken by Lotharius his forces, and reduced to Pope Innocent, (recorded at large by Sigonius) he thus proceeds in the Story of Rinaldus and his Monks, and Pope Innocents deportment towards them, and Lotharius. Jampridem ab Italiam ingrediens Senioreum Abbatam Cassinatem monuerat, ut si cujus metu Romana Ecclesia defecisset se auctore in fidem ejus redire studeret, quem universa Ecclesia Patrem agnosceret, se Monasterii jura exemplo superiorum Imperatorum conservare paratum esse: eadem etiam à Richiza ad Monachos scripta erant. Senioreto inde mortuo eadem renunciari, Rinaldo jussit, adjiciens, ut quoniam infesto Sancti Petri Conventum Melfiam edixisset, ipse quoque Monachis secum prudentissimis ductis eo veniret, omniaque Monasterii privilegia secum ferret. Quibus Literis Rinaldus sibi obtemperandum ratus, Melfiam ad lacum pensilem, ubi universus Lotharii exercitus cum Innocentio Pontifice confidebat, accessit. Adventanti ei Innocentius nunciis obvian • missis mandavit, ut prius, quam castra iniret, ipse cum Monachis suis sibi nudis pedibus satisfaceret, ac pro obedientia Anacleto exhibita, piaculum quod imponeretur, acciperet, ac jurejurando omnia sua se mandata facturum, et Anacletum repudiaturum, sanciret: Rinaldus subica re perturbatus Lotharium appellavit, & se ex ejus sententia deliberaturum respondit, atque ita castra ingressus Lotharii jussu tabernaculum suum prope illius tabernaculum posuit. Ea res animum haud mediocriter Innocentii perculit. Itaque missis Cardinalibus, à Lothario postulavit, ut Rinaldum cum Monachis Anacleti obedientiae renunciare, et sibi dicere sacramentum juberet, Monachis autem sibi per Majorum suorum instituta, jurare fas esse negantibus, jussit, ut ab eorum qui absentes essent, consuetudine abstineret. Qua re motus Lotharius diem 7 Idus Julias ad causam cognoscendam, constituit, atque utriusque partis patronos in consilio, ad illam diem adesse praecepit. Ea ubi dies venit ipse cum peregrino Patriarcha Aquileiense, Archiepiscopis, Episcopis, & Abbatibus plurimis assidens ad Consilium, retulit, num Monachi Cassinates, quod Anacletum recipissent, inpaenam Anathematis incurrissent? et num salvis legibus cogi ad jurandum Innocentio obsequium possent? Res per multos dies magna altercatione peracta est.

I shall at large relate the History of this contest, and Councils proceedings, more clearly discovering the Arrogance, Obstinacy, Ingratitude, & uncharitableness of this proud Pope to the Emperor, who with so much pains and expense had twice restored him to his See, from whence he twice fled and was ejected by Anacletus; and likewise the Emperors Jurisdiction to be paramount the Popes, in calling, presiding, ruling judging in Councils, even in Appeals, cases between the Pope, Church of Rome, and other Ecclesiastical persons and Churches.

In nomine Domini Salvatoris nostri Jesu Christi, Anno ab incarnatione ejus 1138. indictione prima, septimo Idus Julii, Anno Imperii Domini Lotharii Caesaris septimo, residente eodem invictissimo Principe ad aquas Pensiles, consedente etiam Peregrino Patriarcha Aquilegiensi, cum Archiepiscopis, Abbatibus quampluribus, Causidicus pro Romana Ecclesia directus est Gerardus Cardinalis, titulo Sanctae Crucis, & Guido Cadinalis, qui ambo posteà Romani fuêre Pontifices: Aimericus Cancellarius, & Diaconus Cardinalis Presbyter, Baldwinus Cardinalis, qui post Pisanus Archiepiscopus fuit, & Bernardus Clarevallensis Abbas, & alii plurimi Romanae Urbis Nobiles. Ex parte Casinensis Ecclesiae auditors fuere Henricus Dux, Imperatoris gener; Conradus Dux, qui post imperii Sceptra tenuit, Otto Imperatoris consobrinus, Fridericus Marchio Anconitanus, Mala Spina Marchio Liguriae, Henricus Episcopus Ratisponensis, Hanno Episcopus Basiliensis, Hanno Abbas Luneburgensis, Galfridus Palatinus, Romani Imperii Judex. Facto itaque silentio Imperator dixit: Non modo praesentium, et temporalium, verum futurarum aeternarum rerum in hoc conventu discussio erit. Constat enim, Sanctos Patres, dum unius rei gratia Concilia saepe celebrarent, plurima unius occasion definiisse. Ita et h • c Romanae quidem et Cassinensis Ecclesiae causa cum specialiter agi videatur, variae tamen agent Deo, solventur quaestiones, fiet que unius Ecclesiae causa salus omnium per orbem constitutarum. Nos quoque vestigia Praedecessorum nostrorum sequentes, dignum duximus huic interesse Concilio, et eorum quae dicentur librare monumenta. Defensores utriusque disceptantium partis magnificos a nostro latere dedimus viros, qui violentiam omnem prohibeant. Igitur in Domini nomine sedeant, quibus Romanae non displicent leges, taciteque rerum exitum expectent, ne dum omnes confuse vel dicunt, vel obstrepunt, veritas obnubiletur. Hac & alia plura dum praefatus esset Augustus, Conradus ab Imperatore defensor datus, inquit, Copia Imperiasium verborum me fecit fandi inopem, cum tàm profunde, tàm plene, tantaque ration Imperialis sit praefata Majestas, ut non humano opere, sed Divino produsse videantur. Ducibus tamen atque Comitibus, mecam defensoribus datis, visum est primo apparatu hodiernae Sessionis proferri, quae sint 〈◊〉 parte disceptaturae personae, vel si cui permittitur disceptandi licentia, nisi 〈◊〉 tantum quibus fuerit concessa. Omnis enim, maximeque divina conventus 〈◊〉 , ordinate fieri ac rationabiliter debet; quippe cum nil prfecte definiri possit, ubi confunditure ordo loquendi, Placuit omnibus sententia Ducis, & quis pro utraque parte 〈◊〉 inquiritur, quinam item inter pretes, & quis esset disputantibus locus. Elig 〈◊〉 Gerardus Cardinalis Sanctae Crucis, qui pro Romana, & Petrus Diaconus, qui pro Casinensi responderet Ecclesia. Interpretes dati sunt Bertulfus Imperatoris Cancellarius, Anfredus Vestiarius, & Bertulphus Masionarius. Traditur autem Gerardo locus ante Imperatoris faciem. Ad pides vero ejus constituitur Petrus Diaconus. Renuit Girardus Monachum ad suos sedere pedes, dicent, nequaquam oportere sive licere excommunicatum cum filio sedere Ecclesis. At Imperator finem litigio imponens, Petrum Diaconum extunc & doinceps sedere ad pedes suos jussit. Tum taliter Gerardus Cardinalis loqui orsus est. Sancta & universalis Eccles •• , invictissime Imperator, quae & vos & praedecessores vestros orbis totius dominatores effecit, mirari non desinit, cur excommunicatores, & à laminibus Ecclesiae separatos receperitis. Ad haec Imperator, Imperii quidem nostri nos ab Apostolica seed gaudemus accepisse coronam, excommunicatos nullo pacto suscepisse putainus; hoc tamen ex conflictu vestro constabit. Pandulphus Theanensis Episcopus Casinensis Monachus dixit, Quomodo Romanae Ecclesiae Cardinalis Cannenses Monachis excommunicatos asserat, videre non possumu • . Girardus Cardinalis dixit; Quid mihi & tibi bone Tit? Alienus nobis es. O mirum, O novum inauditumque prodigium, ut truncus ramis praecisis, & à radicibus evulsus novas contra Ecclesiam erigat Machinas. Ad haec Imperator; Cesset, inquit, omnis violentia: hic enim non inferendae vel referendae injuriae, sed ferendae potius aequanimiter sunt. Quocirca statuimus, ut neutra pars utatur in alteram contumeliis, ne quod ad laudem Domini, et posterorum utilitatem statuatur, in litigium riramque vertatur. Tunc Girardus resumpto sermon, sic ait, Decrevit Sancta & Universalis Ecclesia, ut Casinesis Coenabii Monachi voluntatem Domini nostri Innocentii pii & universaliae Papae, se in omnibus impleturos Sacramento confirment. Jam enim Innocentis ipse hos Casinenses Monachos dispergere per diversa loca statu rat, nisi Lotharius Clementissi •• s Imperator, nolens Casinensem Ecclesiam destrui pro ipsa Ecclesia contra Papae voluntatem se objecusset. Cumitaque Girardus Cardinalis de Sacramento Monachorum sermonem fecisset, Petrus Diaconus respondit, Non parum miramur, cur Dominus Cardinalis Monachos Sacramento velit astringi, cum Dominus in Evengelio, Jusjurandum omnino 〈◊〉 Girardus Candinalis dixit, Quod Monachus ait, prob • mus; sed Romana Ecclesia Casinenses Monachos sine Sacramento recipien loss non esse dicernit. Patrus Diaconus ait, In regula Sanctissimi Patris nostri Benedicti jurare omnino interdicitur Monachis. Quod non modo divinae, verum humanae quoque prohibent leges. Quippe inter Imperatorum praecepta Caroli, Ludovici, Hugonis, Lotharii, Berengarii, Alberti, trium Othonum, quinque Heinricorum et Conradi, sic invenitur: statuimus, ut Monachi ad Sacramentum non compellantur. Et haec dicens, pracepta ipsorum Imperatorum, Casinensi collata Monasterio, auro, plumbo, ceraque signata, Imperatori caeterisque monstravit. Ea Imperator praecepta excipiens deosculatus est, moxque in haec verba prorupit: Magnorum Sanctorumque Principum haec esse praecepta, ex sigillis agnovimus: Convenit Majestati nostrae, cuncta praedecessorum nostrorum servare praecepta. Quare Dominum Apostolicum vos qui hic illius adestis vice, ex nobis orate, ut sanctissimorum Imperatorum praecepta nobiscum protegere, suaque authoritate confirmare dignetur: Quis enim jam Imperatorem observaret si ab Apostolico contemnatur? Omnia membra sequuntur caput, neque ab eo nisi magno suo detrimento separari queunt. Certes itaque pro membris caput, pronatis Pater, pro ovibus Pastor: quia nullo modo Lupirabies praevalet, ubi cura sollicita pastoris invigilat. Sit igitur hodierno consensui finis, et hospitia sua singuli repetant. Cardinales vota nostra Pontifici referant, Casinenseque Caenobium ut mecum foveat nostra vice precentur, Monachi Electo suo quae dicta sunt referant, et crastina die quid respondere objectis debeant, parent. Tertia diei hora hic adesse singuli curent, hodiernusque tractatus, adhibitis notariis, literis mandetur, ne oblivion • tradantur, quae posteris quoque profutura praevidimus. His dictis in sua quique disecssere. Imperator ad ea quae sibi imminebant, negotia tractanda resedit.

Postera die utraeque convenient disceptantium partes. At ubi ingressis data copia est fandi, Girardus Cardinalis dixit, Mandato pietatis vestrae, Sanctissime Imperator, retulimus summae Sedis Antistiti: Sed haec nullo modo implere se posse respondit, asserens, facilius se Pontificalia vestimenta deponere, ac pedibus subjecta calcare, quam quae abs te rogantur efficere. Ad haec Imperator paulisper obticuit, De tunc reliquas disputationes hesternas concludere jussit. Girardus dixit, Memini nos die hesterno de Sacramento Casinensium Monachorum tractavisse, nihilque inde fuisse definitum: De eadem igitur denuo tractaturi, denuo proponere debemus ex parte Domini nostri, quae heri quoque proposuimus, fidem, scilicet Apostolico à Casinensibus Sacramento promittendam, perpetuamque obedientiam, alioquin nunquam illos patietur Domini corporis ac sanguinis participes fieri. Ad haec Petrus, Constat inquit Dominum Cardinalem hesterni tractatus renovasse conflictum, nostrosque terminos ad rediviva reparasse certamina. Nobis contra satis superque videtur huic sententiae Dominicis obivisse praeceptis, quibus omnino jurare prohibemur: fidem autem à nobis Sacramento exigi profecto otiosum est, cum hanc sponte simus exhibere consueti. Girardus inquit, Non est veritus Monachus coram invictissimo Principe mendosa proferre, dicens Casinenses Monachos Romanae Ecclesiae semper servasse fidem, cum constat omnibus, eos hactenus schismaticos esse, Abbatemque à schismatico ordinatum praefecisse. Petrus Prudentius inquit, Viri est, non ante quempiam falsitatis arguere quàm ipsum omnibus mendacium in conspectum dederit, & cum nihil contra possit opponi à conscientia sua, qui mentitus est, ipse accusetur. Inique igitur & oblique me petit Dominus Cardinalis, qui tacito mendacio me falsitatis insimulat, proponaetur causa, aperiantur mendacia: tunc me fallacem asserat, tunc mendacii arguat. Girardus, facile id quidem probare est. Nam cum relicto Innocentio, schismatico adestis, quid nisi infidels fuistis? Petrus, Deum ero, inquit, illum nos, an potius nos ill demisit? Girardus, Ecclesia, inquit, à schismaticis capta, piissimus de sua seed est pulsus Episcopus: sicque Italia relicta, properavit ad Gallias. Petrus; Nonne Pastor bonus Christus Jesus cum diversitatem, imo unitatem in se unitam ostenderet: Bonus pastor, inquit, animam suam dat pro ovibus suis? Girardus, Haec, inquit, non solum verbis, verum & factis ostendit. Petrus, Rursus ipse Dominus, cum descripsisset optimi facta Pastoris, Mercenarii quoque mores adjunxit, dicens, Mercenarius, & qui non est Pastor, cujus non sunt oves propriae, videt lupum venientem, & dimittit oves, et fugit. Agnoscis profecto Evangelii verba. Girardus: Ita sane. Petrus, Hocne Romanum agere Pontificem decet? Girardus; Tanto, inquit, magis ab Apostolicae sedis sunt observanda Pontifice, quanto peculiarius suscepit aliis praedicanda. Petrus, Quid igitur? Ovibus ne imputabitur, si quid pastor amisit? Girardus, minime, inquit. Petrus, Ergo Monachis imputandum non est, si Pastore destituti, morsibus lupi patuerunt. Debuit enim Apostolicus (ut ait Dominus) oves suas non modo non dimittere, verum pro eis quoque mortem libenter amplecti. Ad haec Imperator, Patet, inquit ex assertione, Monachi si quid peccaverunt, Pastoris culpa contigisse, non ovium. Unde rogan • a adhuc est Domini Apostolici pietas, ut nobiscum, quae contra nos gessêre, dimittat. Quare hodiernae quaestioni finem placet imponi. Occupati enim Reipublicae curis, diutius his interesse non possumus; quisque igitur revertatur ad propria. Cras idem certamen rursum ineundum est. Hoc dicto cum omnium favore discessum est.

Altera die, cum piissimus Imperator, memoratique Proceres, audituri quae residua erant, consedissent, hac voice incipit; Cum exercitui, tum omnibus qui intra Romanum orbem sunt, notissimum credimus, quanta in reverentia & observatione Casinensem Ecclesiam, ut suam scilicet peculiarem Cameram, majores nostri habuerunt; & super omnia Monasteria Imperii Romani dilexerunt, honoribusque & privilegiis eximis exaltarunt. Deceret itaque dominum quoque Apostolicum mecum eandem fovere Ecclesiam quod auxiliante Domino in posterum fiet. Non est autem ista quae agitatur controversia, dicenda lis, cum constet, membra secum litigare non posse, neque Caput dicere manui, Necessarium te non habeo; neque oculus pedi; viliora saepe nostra utiliora sunt. Nullus igitur, nos indecens aliquid existimet facere, quod Casinense Monasterium quasi tueri videmur. Nam neque cum vel mater filiam, vel conjugem vir, aut filium pater ira stimulante caeciderit, si quis se inter saevientem patrem & paventem filium ob • iciat medium, natum{que} ab immoderata caede patris eripiat, cum mansueverit, pater homini illi indignabitur, sed contra maximas hab • bit gratias, quod filium e fuis subtraxerit manibus: ita et universalis mater Ecclesia cum posita ira requieverit, gratias aget Imperio nostro, quod ipsius irae subdurimus. Agantur ergo quae agenda restant: quia nunquam desistam, quin compleam desiderium meum. His dictis, Girardus Cardinalis dixit, Vestrae magnitudinis verba, sacratissime Imperator, & semper Auguste, precesque Domino Innocentio Papae retulimus, sed nullo pacto, sine sacramento Casinenses ut recipiat, induci potest. Petrus Diaconus dixit, Satis nos fecisse his, & ex praecepto Domini, & ex Imperialibus edictis existimamus. Alia si quae habes, edicito. Girardus, Ignoras, Invictissime Imperator, hos quos vestra magnitudo defendit, cu • Rogerio Siculorum Comite, contra Romanam Ecclesiam vestrumque conjurasse Imperium, neque non solum conjurasse, verùn anathematizasse & damnasse? O Rem inauditam, ut ligati & ligent solutos, & solvant ligatos! Ad haec Caesar indicto silentio dixit, Quod in me Casinenses admisere libens tolero, grateque remitto. Exemplo itaque nostro, quod in Romanum Pontificem commiserunt, et ipse dimittat. Girardus, Et si Domini nostri Innocentii pii universalis Papae agimus vices, hujusmodi tamen sine illo definire non possumus. His dictis favente Imperatore discessum est. Nocte insecuta cum Imperator duraret pervigil, Petrus Diaconus genu flexo ante illum ita pro Casinensi orabat Ecclesia, Cum omnes mortals vobis militent, ut Domino rerum atque principi, Vos autem ipsi Imperatori Coelesti pacis, pietatis atque justitiae autori, humiliamini: Aliter enim utriusque vitae salus tuta esse non poterit, nisi talibus ministratoribus gubernetur. Itaque, Imperator invicte, cum Majestatem vestram cunctas per orbem tueri Ecclesias deceat, Casinensi tamen Ecclesiae ideo magis te exhibere convenit, quia magis opus habet, cum nobis et loqui licitum non sit, et indulta ab Imperatoribus privilegia pro nihilo habeantur. Nam Romano Pontifici obtemperandum et ipse censeo: sed Deum illi quoque praeferendum, libera voice profiteor, neque enim illi irrogatur injuria si sibi praeferatur Deus. Totus in Casinensis Ecclesiae dejectione Monasticus ordo vacillat. Te ergo Imperatore, Monachis sua jura tollentur? Te Imperatore à Monachis Sacramentum extorquebitur? Te tuamque clementiam deprecamur, Imperator Invicte, ne hoc decernas, ne statuas, ne hujusce decreto subscribas. Indignum profecto est, ut te agent abrogetur Casinensis Ecclesiae dignitas, ut Cardinalibus proveniat malae voluntatis affectus. Nihil majus est religione, nihil sanctius ordine Monastico, nihilique sublimius Patre Benedicto. Quid respondebit Carolomannus pius Imperator Augustus? Nonne tibi dicet, Imperium me dimisisse non credidi, quia Lotharium justum & sanctum Imperatorem habebam, Imperium me deposuisse non dolui, quia Imperia mea praesertim de religione Monastica inconvulsa perpetuo manere credebam. Titulos ego pietatis, justitiae atque mansuetudinis in Casino exexeram, has de mundi pressuris manubias referebam. Quid mihi plus potuit meus hostis auferre? modo inquam, modo abrogantur decreta mea. Nunc gravius telum excipio corpore cum a Romano Pontifice mea decreta damnantur. Nunc mihi abrogatur Imperium, et quod est gravius, a Pontificibus Romanis, et hoc praesente fratre meo Imperatore Lothario. Cui enim magis quam sibi praestat Imperator, si instituta majorum, si Casinensis Coenobii conservat? Nulli ergo grave vidiatur, si defendimus religions Monasticae siatum. Certe à beato Benedicto ad Innocentium Papam, 113 Romani Pontifices nume rantur, ii omnes Casinense Coenobium dilexerunt, coluerunt, auxerunt, nullus Religionem violavit. Jam vero si quid meretur veneranda canities, beatum Benedictum introducamus loquentem; Optime Imperator, Pater Patriae, Caesar Auguste, reverere canos meos, in quos aetas me longa provexit. Utantur licite filii mei legibus suis, à me sibi salubriter traditis. Decet enim ut vivant meo more. Per hos occiduum Orbem in mea redegi jura, per hos Anglia, multaeque Nationes ad Christum conversae sunt. Mea est horum salus, tutela, juvamen. Cum haec & his similia Petrus orasset, ad Bertulfi Cancellarii tentorium, Imperatore jubente, regressus est. Cum igitur evocati Cardinales ad Imperatorem egressi essent, Girardus ait, Quae heri vestra sublimitas jussit Domino nostro retulimus: benign vestra postulata suscepit. Causam tamen permolestam sibi a vobis injungi conquestus est. Ius enim Episcopale, quod sui habuerunt majores, nullo se pacto, nulla ration posse dimittere. Lotharius ad haec: Nos, inquit, Casmensem Ecclesiam eo magis honorare decet, quo majoribus nostris in honor ac reverentia habitam scimus atque ditatam. Nam sciat Dominus Apostolicus, castra, praedia, villas, omnem{que} Monasterii possessionem juris nostri esse. Episcopale autem jus suum in nullo violamus. Bertulfus Cancellarius dixit: Nil juris sui Apostolicus in Casinense debet habere Coenobium, quod Romani Imperii specialis Camera esse decernitur, nisi Abbatis consecrationem, quam Heinrico Imperatore concedente, habuisse, dignoscitur. Girardus, Placeat ergo consilium meum vestro Imperio, Caesar invicte, ut vobis quibus Secularium, Apostolico vero spiritualium rerum fidem sacramento confirment. Lotharius; Nostro valde inhonestum videtur Imperio, Majorum nostrorum non servare mandata, eorumque Sanctissimis non obedire praeceptis. Nam si nos illa negligimus atque no • umus, quis ea servabit? Quo pacto alios haec servare compellimus, si nos ea convellimus? Lex itaque Imperatorum non plus aliis, quam Imperatoribus ipsis constituitur. Imo illos hanc magis servare convenit, ne a seipsis descivisse videantur. Girardus Cardinalis dixit, Non parum quoque Dominus Papa miratur, cum te Ecclesia in Caesarem orbis dominatorem consecraverit, cur contra eum niti pro Casinensi Ecclesia videaris, quam non ad te ut asseris, sed ad se, ut caeteras Ecclesias, pertinere testator. Tum Imperator iratus: Immo (inquit) nos valde miramur, cur nostris precibus annuere nolit, cum nos ipsius gratia annum jam dimidium in Papilionibus commorati cum Romano exercitu, pecunias in usus publicos deputatas, in ipsius obsequium converterimus, omnesque ultramontanos populos illi obtemperare fecerimus. Quid ergo mirum, si Casinensem tuemur Ecclesiam, cum constet, id a majoribus nostris glorious actum? & illi quidem eam tanti fecerunt, ut ibi magis quam domi sepeliri delegerint. Quid de Sanctissimo & omni honor nominando Augusto Carolo dicam, qui relicto Imperii sceptris, Monasticam ibi transegit vitam? Quid de ipsius Caroli fratre Pipino loquar, qui defunctum apud se Monachum fratrem Casinum, ibi tumulandum, cum honor remisit? Raches quoque Longobardorum Rex, relicto regno, ad ipsum venerabile Monasterium venit, monasticamque ibi exercuit vitam. Quid de Imperatoribus Justiniano, Justino, Theodorico, Pipino, Carolo, Pipino, Carolo, Magno, binis Ludovicis, Hugone, duobus Lothariis, Alberto, tribus Othonibus, quinque Heinricis? Quid de Constantinopolitano & Alexio referam? Qui omnes Casinensem Ecclesiam et summo affectu dilexerunt, et magnis illustrabere muneribus. Adeo Casinensis Ecclesia Imperatoribus extitit grata, ut ad ejus liberationem Romani Imperatores cum omni exercitu venerint. Heinricus enim • ius, invictissimus, Christanissimusque Imperator ad eam tuendam cum Centum Octoginta millibus Militum Italiam ingressus est, eaqu • à Capuam Principis ditione sublatam pristinae restituit dignitati. Conradus autem Imperator Augultus, & Heinricus ipsi iis filius cum Centum Sexaginta Millibus pugnatorum ea, defensurus Ecclesiam venit, cum Pandulphi nequissimi, non aicam Principis sed Tyranni jugo premeretur. Omittimus nova & nostra gesta memoria. Antiquiora repetamus locique situ, cujus proprie fuerit videa • us. Varro nempe (ut legimus) Romanorum nobilissimus ac doctissimus hanc sibi sedem eligisse, extruxisse, multisque illustrem monumentis reddidisse, cognoscitur. Ipsum Casinatem fundum (ut M. Tullius in Philippicis refert) Caesar Antonio tradidit. At fortassis objicitur, Benedictum Patrem Romanae Ecclesiae alumnum, illud instruxisse Coenobium. Quis id nesciat? Sed Romanorum nobilium sustultus auxilio id eum fecisse cognoscimus. Beatissimo namque Papa Gregorio referente d • dicimus, Beatum Benedictum una cum Mauro Senatoris equitii Placido • ue Tertulli patricii filio, ad Monasterium Casinense construendum divinitus fuisse directum. Alibi quoque expressimus, Casinum cum finibus suis à Tertullo pa • ricio jure suo haereditarso praecisum, Patrique Benedicto traditum legimus. Quid plura? aut Romana Ecclesia Romani Imperii Cameram Casinense Coenobium decenter accipiat, aut ab ea Romanum Imperium irrevocabiliter separabitur. Girardus Cardinalis ait, Nequaquam, invictissime Caesar, vestra indignetur mansuetudo, nec super Domini Apostolici indignetur mandatis, neque Domini Innocentii pii & universalis Papae mandata videantur injusta. Verùm siquid in his displicet, ad eum referatur. His dictis, quarti diei est solutus conventus.

Mane facto, cum utraeque partes ante Imperatoris praesentiam constitissent, Girardus qui vicem Romanae gerebat Ecclesiae, dixit. Noverit vestra Celsitudo, Caesar invicte, haec Dominum Apostolicum vestris ita annuisse mandatis, ut vestri causa, fidelitate omissa, Sacramentum solummodo obedientiam{que} requirat. Interim quoque de electione Abbatis nobis injunxit disputandum; qua ration Excommunicatum, et quod gravius est, Schismaticum (Rinardum) Ecclesiae Christi praetulerunt? In which debate Petrus Diaconus proved the right of electing the Abbot to belong only to the Monks by several instances, without the Popes concurrence; justified their election of Rinaldus to be lawful, answering all Girardus his objections to the contrary, who insisted principally on the Excommunication and schism of Rinaldus. Ad haec Imperator respondit, Et quae injuse hactenus gêre Casinenses Monachi, eis per omnia impetranda censuimus: haec petitionis mea summa, quam à Domino Apostolico rego, ut eis quae usque in praesens incautius admiserunt, remittantur▪ Sit ergo finis hodierni conflictus. Nostra iterum rogata ad Papam referantur & pos • diem quintam quid jubeat audiemus. Has autem indicias idcirco damus; ut definire melius ac stature possit. His dictis quique ad sua rediêre. Petrus vero Diaconus in Curia remansit Imperatoris. Cardinales itaque ad Apostolicum redenutes, quae dicta fuerunt ei retulere, dicentes; quendam Romanum esse Casinensis Ecclesiae, qui solus pro suo Monasterio contra Romanam disceptaret Ecclesiam. Hunc si quo constrinxeris vinculo, alios omnes pro nihilo reputabis. His Innocentius auditis, interrogat, quod illi genus patriaque sit? Et illi, Pater (inquit) ejus Gregorii filius fuit, Romanorum Ducis & Consulis. Tunc Papa, auxiliante Deo, et illum, et alios tali praepedivit compede ut contra ipsum mutire non auderent: vehementi{que} ira concitatus, cum post quartam diem referri Imperatori verba praecepit, Dominium Casinensis Ecclesiae non ad illum, sed ad se pertinere, sicuti et Ecclesiarum reliquarum. Decreveramus, inquit, vestra interventione infidelitatem dimittere Monachis, verum quia nituntur contra nos, et haec, et alia ab eis inquirenda consulimus. Mandat deinde Pontifex per Benedictum Capellanum suum Petro Diacono, ut ab Imperatoris famulatu recedens, à Casinensium quoque fratrum societate se separaret: indignum esse ut Romano genere exortus, exteros praeferat contribulibus, Romanam Ecclesiam linquens: Proinde si Casinensibus dimissis, illos impugnare omnibus modis mallet, se illum inter Capellanos suos habiturum. Ad quem ill talem remisit responsum, Gratiam agens, quod se tanti aestimasset, ut obsequio suo dignum judicaret. Caeterum non posse se Socios in tali articulo constitutos deserere. Post peractum negotium, se in servitio Sedis Apostolicae & Romani in fide Pontificis, quod vixerit, si ill vellet, permansurum. Post haec decernit Papa per omnia loca Casinensi Ecclesiae subdita literas mittere, ut Casinensi Abbati & Monachis non obedirent, omniaque Coenobia quae sub praepositis erant, sibi Abbates eligerent. Sed omnipotence Deus consilium Pontificis, voluntatem{que} impedivit. After this a Cistercian Monk scoffing at the Monks for adhering to Anacletus, and asserting their election of Raincrus to be void, forged and reprobate: Ad haec Lotharius, De omnibus (inquit) quae contra nostram Cameram Casinensem Ecclesiam Cistellensis objecerat, Petrus Diaconus lucide satis aperteque respondit. Sed hujus altercationis iste sit finis. Singuli ad hospitium redeant, mane rursum ad conflictùm redituri.

Die altera, ubi lux est reddita terris, Imperator accersitis Magnatibus suis in Consistorio resedit, & utrasque disceptantium partes coram se ingredi jussit: Et dum venisset Cistellensis, hujusmodi disputationis initium dedit, &c.

Die altera Girardus Cardinalis ex parte Sedis Apostolicae veniens, Imperatore pro tribunali residente, ait; Romana Ecclesia, sacratissime Imperator, & semper Auguste, non ab hominibus, neque per hominem, sed per Iesum Christum fundata est, qui Petrum Apostolorum Principem illuc direxit, cui etiam claves regni coelorum tradidit: & idcirco nullum illius gratia violari debere Apostolicus censet. Petro autem respondente, Nunquam Romanum Pontificem à Casinensibus Monachis Sacramentum exegisse. Girardus ait, Ideirco eos non haec quaesisse, quia usque ad illa tempora in Ecclesiae unitate mansissent; sed postquam schisma incurrissent, absque Sacramento recipiendos non esse: protulitque jussu Papae Innocentii, Capitulum Niceni Concilii, ut revertentes a schismate absque Sacramento non reciperentur. Lotharius Imperator dixit, Non vos idcirco congregavi, ut Canonum jura servetis, sed ut benign, ut leniter cum Ecclesia Casinensi ageretis; Meminisse debetis, quae in Romana Ecclesia beneficia ipse contulerim, quot et quanta pericula pro vobis cum exercitu perpessus sim, qualiter annum integrum, ac menses duos in tentoriis egerim, quot propinquos et amicissimos inter bellorum amiserim fremitus. Non enim Casinenses fratres, ad inimicum Pontificis, sed ad Romanum Imperatorem Ecclesiae propugnatorem confugere. Postremo, si me ea spe frustratum esse vultis, contestor hodie, schisma inter me et Pontificem futurum, et pro amico obsequentissimo infestissimum fore inimicum. Cumque ad hanc Imperatoris vocem exercitus omnis acclamasset, rectaque prosecutum, fremens diceret: Primo, per omnes Episcopos; Secundo, per Archiepiscopos; Tertio, per Aquilegiensem Patriarcham; Quarro, per Abbates; Quinto, per Comites; Sexto, per Marchiones & Principes; Septimo, per Richizam Augustam; Octavo, per seipsum Imperator Pontificem hac de causa rogavit. Mandat dehinc Pontifex Imperatori, de Casinensi Ecclesia consilium ejus voluntatemque se facturum. Caesar hoc nuncio laetior factus, rursum per seipsum Pontificem adiit. Supplicanti itidem pro Casinensi Monasterio: Mirror, ait Pontifex, cur tanta pro illis oras instantia, qui te ac me anathematizarunt; qui Petri Leonis filium pro Papa receperunt; qui Coronae alteri obtemperarunt, hactenusque in priori nequitia durarunt. Tunc Imperator Clementissimus totus solutus in lachrymas, dixit; Scio equidem illos haec omnia ideo egisse, ut integer ad nos Ecclesiae ipsius status perveniret. Nam si secus egissent, Ecclesia illa ab hostibus nostris eversa jaceret. Unde oro, ut censuram, qua plectendi illi erant, in me retorqueatis. Si caedendi sunt, ego pro eis dorsum submitto; si deponendi, deponi pro eis volo. Tunc Papa, Canonicae severitatis rigorem vestri causa temperamus. Jure enim deponendi erant, qui participarunt excommunicatis, qui Pontificem suum Anathematizarunt. Sed nos lenitate usi atque clementia, vestri amoris gratia (not for Christ's sake, or command) cuncta dimittimus. Ita tamen, ut Filium Petri Leonis ejusque complices anathematizent, mihique ac successoribus meis obedientiam promittant. Ista dum Imperatori placuissent, beatae Martyris Simphorosae die misit Imperator Rainerum cum electo & fratribus Heinricum Ducem generum suum, Conradum Ducem, nepotem Henrici 5. Imperatoris, Ottonem Consobrinum suum, omnesque Archiepiscopos, Episcopos, Comites, Duces, ac Romani Imperii Proceres. Cumque Papae tentorium appropinquassent, Cardinales occurrentes interrogabant, Sifilium Petri Leonis renuere paratus esset? Quo sum ill annuisset, protinus electum in hac verba jurare fecerunt. Ego Rainaldus refuto et anathematizo Schisma omne, et omnem Haeresim extollentem se adversus Sanctam et Apostolicam Ecclesiam. Anathematizo etiam filium Petri Leonis, et Rogerium Siciliae Comitem, omnesque illorum complices, et obediens ero Domino Papae Innocentio, et Successoribus suis canonice intrantibus. Cumque Rainaldus in haec verba jurasset, reliquos (Monachos) similiter jurare cogebant. Illi autem Patri Benedicto ejusque successoribus se jurasse, atque ideo Sacramentum se exhibere non posse dicebant. Tunc Rainaldus, ex parte Patris Benedicti, ac sua praecepit, ut obedientiam, quam B. Benedicto ejusque successoribus sibique exhibuerant, in manu Papae promitterent. Sicque constricti fratres, quod electus ad Evangelia, hoc illi juxta tenorem Chartulae in manu Episcopy Hostiensis juraverunt, adjectoque hoc insuper, Quod si Casinensis à Romana Ecclesia divisa fuerit, ego in Monasterio non remanebo, neque Abbati obediam, salva Romani Imperii fidelitate. Haec ubi ad Papae libitum impleta sunt, ab excommunicationis nexu absoluti, nudis pedibus ad Papae vestigia, deinde ad osculum recepti sunt. Petrum vero Draconum Innocentius ad se evocans dixit: Praecipio tibi in virtute Spiritus Sancti, & per Sacramentum, quod hodie mihi & successoribus meis praestitisti, te a • juro, ut quacunque hora literas vel nuncium meum acceperis; non habes licentias ultra remorandi: sed quamprimum poteris vestigiis sedis Apostolicae & Pontificis, qui pro tempore fuerit, te representare studeas. Nolo enim ut pia Romana Ecclesia inquietetur. Post haec Rainaldus ad Imperatorem deductus, & ab eo magno cum honor susceptus, cum fratribus inter Imperii Capellanos constitutus est. Nam usque ad eam diem Imperatoris obtutibus praesentatus non fuerat. A •••… all • volis tamen post • a in suspicionem adductus, singulari Papae livore depositus est. Such was this Popes Christian candor, charity, fidelity towards him, after this solemn reconciliation, notwithstanding the Emperors mediation. And to demonstrate his unparalled ingratitude to the Emperor, who with extraordinary expense and travel had twice by force of Arms suppressed his Competitor, and restored him to his Papal Authority, Cum se Salernitani Imperatori victorioso Lothario dederent, Papa indign tulit, quod Imperator eos suos esse assereret, Papa enim contendebat, eos sui juris esse; Which the Emperor would not admit: As for his ancient Right of Investitures, and bestowing Bishoprics in Germany, he strenuously maintained it, as this president amongst others demonstrates. Circa initium Imperii Lotharii, Magdeburgensis sedes v • ca •• , tres simul inter Canonicos habuit procos. Quilibet enim istius Sponsae amore ard •• at. Lotharius tres istos rejicit, ac Norbertum qui in Burgundia Novum Praemonstratensium ordinem excogitaverat, ei loco praeficut. After his death, Nortbertus Innocentii Papae Catholici aequissimus fautor, Petri vero Scismatici justissimus execrator, dying in Italy, de exuviis Nortberti posteà int • r Clericos majoris Ecclesiae & fratres Sanctae Mariae contentio gravis exoritur (non de Doctrina, de qua nihil erant sollici •• ) quam quidem solus Imperator Lotharius potuit dirimere: Res ad Imperatorem delata est, et ejus praecepto, cadaver fratribus Sanctae Mariae attribuitur, quia Monachus extiterit; & cum filiis & fratribus quos in Christo genuerat, in Ecclesiae Sanctae Mariae (quam Christo aedificaverat) sepultus est.

How corrupt, unjust, this Pope, his Cardinals, and the Court of Rome were, & how ungrateful they proved even to St. Bernard himself, after all his travel and pains for them; his Epistles to them thus relate to posterity. Thomas Prior S. Victoris in France; Vir religiosus, in itinere quod induxerat pietas, in opere sancto, in sanctorum Comitatu, in Dominico die, certe in sinu Episcopy Parisiensis, & inter manus ejus, crudeliter ab impiis excerebratus est, by the instigation of another Clergyman of Noble extraction; who to secure himself from legal proceedings in France for this murder, appealed to Pope Innocent, and there found favor and protection; Of which St. Bernard thus complained to this Pope; In quantam misera devenit amentiam, ut fera pessima quae devoravit Joseph, vaga & profuga, & tremens super terram, illuc potissimum fugam inerit, ubi plus timere oportuit? Sceleratissime, tu summae aequitatis sedem, putas esse speluncam latronum, aut cubile leonum, &c. S ••• s inquam impune ferat, quod utique mira impudentia de vestra Apostolica Authoritate praesumit, quanta putamus impunitas ista in Ecclesia parturiet punienda unum de duobus fore, necesse est, aut nullos ex nobilibus sive potentibus secundum hoc seculum, admitti deinceps ad honores Ecclesiasticos; aut passim ad omne illicitum permitti libere Clericos sacris abuti officiis, ne forte si quispiam Zelo Dei accensus prohibere tentaverit, ferro illico militari reus justitiae trucidetur. Atque ita quid spirituali gladio, quid censurae Ecclesiasticae, quid Christianae legis & disciplinae, quid reverentiae sacerdotali, quid denique divino timori relinquitur, si metu potentiae secularis nullus mutire jam audeat contra insolentiam Clericorum? Quid enim insolentius, quidve indignius in Ecclesia esse potest, quam ut sibi quisque Ecclesiasticas vendicet dignitates seritate armorum, non morum probitate? Quamobrem Domine Pater, aliquid ut videtis prorsus decernendum in hominem quod Ecclesiae prosit, ut salus facta hoc tempore per vos transfundatur in posteros, & cognoscat generatio altera non solum quod fuit praesumptum, sed & qualiter ultum. Alioquin si serpat venenum, nec sequatur pariter antidotum, multos (quod absit) habeat perimere. Yet his 160, 161, 162, & 163 Epistles prove, that contra jus et fas this murderer found protection at Rome, and so escaped unpunished.

In his Epist. 166. ad Dominum Papam Innocentium (to whom he had complained at large in his 164. Epistle, of the fraud, rashness, injustice of the election and consecration of the unworthy Bishop of Lingon, against the Archbishops, Deans and Canons promises to him, and this Popes command, without the least redress upon several Appeals to him against his election) he writes thus; Iterum clamo, iterum pulso, & si non clamosis vocibus, certe lachrymosis gemitibus; cogit iterare clamores, iterata in nos injuria perditorum & prolongantium iniquitatem suam. Confortati sunt addentes praevaricationem. Apponunt iniquitatem super iniquitatem, & superbia eorum ascendit semper. Invaluit furor, pudor evanuit, & timor Dei. Quem contra tuam, Pater, castam justamque dispositionem non timuerunt eligere, etiam post Appellationem tui nominis ausi sunt execrare. Et hoc praesumpserunt Lugdunensis, Edunensis, Matisconsis, ac amici Cluniacensis. In fraud & temeritate istorum heu quam ingens multitudo sanctorum turbabitur, si angariati fuerint tali portare jugum taliterque impositum. Proh nefas, hoc ita accepturi sunt, ac si cogantur genua curvare Baal, aut certe juxta prophetam, pactum facere cum morte, & cum inferno fedus inire. Rogo ubijus, ubi lex, ubi sacrorum auctoritas Canonum, ubi denique reverentia Majestati? Illa, illa, quae nulli negatur oppresso, soli mihi non profuit Appellatio, Vbi nimirum imperabat aurum, judicabat argentum, leges Canonesque silebant, locum ratio et aequitas non habebant. Eisdem telis (quod intollerabilius est) arcem quoque Apostolici culminis oppugnare minantur. Id vero ridiculum; Fundaeta est enim supra firmam Petram. Sed quid ago? Excessi fateor; non est meum accusare quemquam aut reprehendere; sufficit mihi ut plangam dolorem meum Post longam moram multosque labores quos pro servitio Romanae Ecclesiae pertuli, cum tandem placuit Serenitati vestrae reditum annuere ad fratres meos, etsi fractus viribus Corporis tanquam male operans, laetus tamen ob manipulos pacis, quos reportabam, ad Monasterium cum prosperitate perveni. Credidi me de labor evasisse ad requiem, licere mihi utcunque resarcire spiritualium damna studiorum, ac sanctae quietis detrimenta quae foris incurreram; et ecce tribulatio et angustia invenerunt me: En lectulo recubantem plus Cordis quam corporis dolor excruciat. Nec enim Ego deploro temporale incommodum ullum; Anima mea in manibus meis, salus ejus in causa est. Placet vobis, ut illi homini credam animam meam, qui perdidit suam? Scio quod non placet. Quamobrem dixi animae meae, expedire magis inire fugam quam & maerore consumere residuum dierum meorum, & nihilominus in periculum solertis incidere. At Deus vobis potius inspiret, quod potius est, reducere (viz.) ad memoriam (si dignum judicatis) qualiter vobiscum egerim, & ponere oculos pietatis super puerum vestrum, & liberare afflictum de angustia; quin potius non oblivisci, quanta Deus ipse fecerit vobis, & in quantulecunque vicem recompensationis, ad ipsius gloriam, quod tam perperam factum est, revocare. This business he again pressed to this Pope, Epist. 167. concluding it thus, Nisi isti à tam scelerato, tamque temerario ausu deficiant (ut meipsum nunc sentio) deficiet in dolore vita mea; & anni mei in gemitibus: Which he thus backed with an Epistle Ad Episcopos & Cardinales Romanae Curiae; Vos scitis, si dignum ducitis recordari, qualiter vobiscum in tempore malo conversatus sim, egrediens & regrediens, & pergens ad imperium Regis: persistens ac permanens vobiscum in tentationibus vestris, ita ut consumptis pene viribur corporis, vix post redditam caelitus pacem Ecclesiae repatriare potuerim. Et recolo hoc non glorians, aut improperans, sed provocans & efflagitans, monens & reposcens debitum vestrae miserationis affectum. Urget necessitas modo omnes repetere debitores. Ego vero si feci quod facere debui, haud aliud me ex eo quàm servum inutilem reputo, juxta sermonem Domini. Veruntamen si feci quod oportuit, aut quod faciendum fuit, nunquid merui vapulare? Et ecce rediens a vobis tribulationem et dolorem inveni, et nomen Domini (to wit, Innocentii Papae) invocavi, sed non profuit. Invocavi et vestrum, et non valuit. Siquidem Dii fortes terrae vehementer elevati sunt, Lugdunensis scilicet Achiepiscopus, & Cluniacensis Abbas. Hi confidentes in virtute sua, & in multitudine divitiarum suarum gloriantes, adversum me appropinquaverunt & steterunt: Et non adversum me tantum, sed adversum magnam multitudinem servorum Dei, adversum vos, quoque adversum seipsos, contra Deum, contra omnem aequitatem et honestatem. Denique imposuerunt hominem super capita nostra, quem, proh pudor! & boni horrent, & mali rident. Quo ordine, imo quàm extraordinary, videat Deus & judicet: Videat, et doleat Romana Curia: Videat, misereatur et accingatur ad vindictam malefactorum, laudem vero honorum. Quid enim? Placet tibi, domina mundi universitati constituta est, vindex in iram, judex in miseriam, placet inquam, tibi quod dum superbit impius, incenditur pauper, & ill pauper qui pro tuo servitio, cum non haberet Censum quam effunderet, sanguini non pepercit? Dignum ne tibi videtur tua perfrui pace, & nostram non curare, nec recipere in sortem consolationis quos habuisti consortes laboris? Si inveni gratiam in oculis vestris, eripite inopem de manu fortiorum ejus, egenum & pauperem, ab eripientibus eum. Alioquin ego quidem ut potero laborabo in gemitu meo, & erunt mihi lachrymae meae panes die ac nocte, vobis autem legem illum versiculum, Qui tollit ab amico miseriam, timorem Domini derelinquit. Et illud, omnes necessarii mei recesserunt à me. Illud quoque, Qui juxta me erant de longe steterunt, & vim faciebant, qui quaerebant animam meam.

In his 178 Epistle ad Dominum Papam Innocentium, pro Alberone Treverensi Archiepiscopo, he writes thus; Querimonia Domini Treverensis non est ejus solius, sed communis multurum, eorumque praecipue qui sinceriori affectu vos diligunt; Vor una omnium qui fideli apud nos cura populis praesunt, justiciam in Ecclesia deperire; Annullari Ecclesiae Claves; Episcopalem omnino vilescere authoritatem, dum nemo Episcoporum in promptu habeat ulcisci injurias Dei; nulli liceat illicita quaevis, ne in propria quidem Parochia castigare. Causam referunt in vos, Curiamque Romanam. Recte gesta ab ipsis, (ut aiunt) destruitis: juste destructa, statuitis; Quique flagitiosi et contentiosi de populo, sive de Clero, aut etiam ex Monasteriis pulsati currunt ad vos, redeuntes jactant et gestiunt se obtinuisse tutores, quos magis ultores sensisse debuerunt; An non gladius Phinehas promptissime at{que} justissime eductus fuerat, ad condemnandum incestuosum concubitum Drogonis & Milis? sed confusis atque retusus abiit retrorsum: Scuto nimirum Apostolicae defensionis opposito. Proh pudor! quos Cachinnos res ista movit, et movet Ecclesiae inimicis, eisque etiam ipsis quorum fortasse metu aut favore a recto tramite abducti sumus? Amici confunduntur, fidelibus insultatur, Episcopy ubique in opprobrium veniunt et contemptum, quorum dum recta judicia contemnuntur, vestrae quoque plurimum derogatur Auctoritati. Ipsi sunt enim qui honorem vestrum zelant, qui vestra pro pace, & exaltatione laborant fideliter quidem, sed vereor ne inefficaciter. Quid vobis vires minuitis? quid robur vestrum deprimitis? Quousque retunditis arma fidelia militantia vobis; humiliatis cornua erecta vestrae virtutis, & salutis? Plorans plorat desolationem suam apud Tullum Ecclesia Sancti Gengulsi, nec est qui consoletur eam. Quis enim se opponat brachio excelso, torrentis impetui, summae arbitrio potestatis? &c. Which he thus aggravates in his 179 Epistle to him. Quomodo malitia vincit 〈1 page duplicate〉 〈1 page duplicate〉 sapientiam? Nosti pie Domine, nosti Treverensem Archiepiscopum? Scio quod nosti. Nosti & illum Sancti Maximini non sanctum Abbatem? Puto quia non nosti. Quis dignior honor illo priori? Sic nemo confusion digmor isto sequenti, & tamen iste honoratus est, ill opprobriodatus. Quid peccavit Archiepiscopus, praedam Ecclesiae suae recuperavit, captivam Ecclesiam de manu Laica liberavit, &c.

In his 180 Epistle to him, he shows how Popes and the Court of Rome did oft times err in their determinations by misinformations. Iterum supplicatio, iterum preces, & decies repetitae te non desinent. Non desistimus, quia non diffidimus. Bonam causam habemus, et aequum judicem qui non cunctabitur evacuare quod subreptum est, cum apparebit quod verum est: nec poterit inde ridere qui voluit irridere, sed ut scriptum est, Mentita est iniquitas sibi. Hoc solet habere praecipuum Apostolica sedes, ut non pigeat revocare quod a se forte deprehenderit fraud elicitum, non veritate promeritum. Res plena aequitate, & laude digna, ut de mendacio nemo lucretur, praesertim apud Sanctam & summam Sedem. But notwithstanding all St. Bernard's importunate successive Letters, Merits, Piety, the Justice of his own and others causes he recommended to this Pope Innocent, his Cardinals and Chancellor, the heavier purse overballanced them, and carried the cause, though never so unjust or irregular, during this Popes domination, as well as his predecessors; as these Epistles and other Testimonies evidence.

In his 213 Epistle ad Dominum Papam Innocentium, he thus expostulates with him for his Injustice, in styling him a Traitor to him; Quis mihi faciat Justitiam de vobis? Si haberem judicem ad quem vos trahere possem, jam nunc ostenderem vobis quid meremini: Extat quidem Tribunal Christi; sed absit, ut ad illud appellem vos, quia illic si vobis necessarium, & mihi possibile esset, vellem magis totis viribus stare, & respondere pro vobis. Itaque recurro ad cum cui in praesenti datum est judicare de Universis; hoc est, ad vos: Vos appello ad vos; vos judicate inter me & vos. In quo quaeso pure vester tàm male meruit de vestra Paternitate, ut eum inurere et insignire placeret nota et nomine proditoris? &c. Quisnam ergo constantiae vestrae, suo consilio, vel magis suo dolo subripuit, indulta repetere, & quae processêre de labiis vestris facere irrita? Epist. 216, 217. he writes to this Pope, Scriptum est, Quod Deus conjunxit, homo ne separet. Surrexerunt viri audaces qui non timuerunt conjunctos à Deo contra Deum disjungere: Neque id solum, insuper & adjecerunt conjungere non conjungendos, addentes praevaricationem. Lacerantur sacra Ecclesiae, scinduntur proh dolor vestes Jesus Christi, idque ad cumulum doloris ab his a quibus resarciri debuerint: Amici tui Deus, & proximi tui adversum te appropinquaverunt & steterunt, &c. Comitem Radulphum & unxorem ejus, Deus conjunxerat per Ministros Ecclesiae, & Ecclesia per Deum, qui dedit talem potestatem hominibus: Quomodo quos Deus conjunxit, disjunxit camera? In quo facto illud solum convenienter provisum est quod in tenebris facta sunt opera tenebrarum. Qui enim male agit odit lucem, & non venit ad lucem, ut non arguantur opera ejus a luce. Quid meruit Comes Theobaldus? Quid peccavit homo ill? Si peccatum est, quod diligit justitiam, & odit iniquitatem, non potest excusari. Si peccatum est, quod reddit Regi quae Regis sunt, & quae sunt Dei, Deo; non potest excusari. Si Archiepiscopum Bituricensem suscepit ad Imperium vestrum, hoc est maximum & primum peccatum: En sanguis iste de manu ejus exquicitur, &c. Tribulatio & angustia invenerunt nos: Ipsa religio venit in opprobrium & contemptum. Probro ducitur apud nos saltem mentionem facere pacis: Nusquam fides, nusquam innocentia tuta. Amator innocentiae, pietatis cultor Comes Theobaldus pene traditus in animam inimicorum ejus: And in his excusatory last Epistle to this Pope he thus complains he was fallen quite out of his favor (only for his just reprehensions of his Injustice, abuses, and disobeying his unjust commands.) Domino & Patri Reverendissimo Innocento B. nihilum id quod est. Putabam me aliquando aliquid vel modicum esse; Sed nunc ut sentio prorsus ad nihilum redactus sum, dum nescivi. Nec enim me dixerim omnino nihilum tunc fuisse, cum oculi Domini mei super puerum suum essent, & aures ejus ad preces meas; cum omne quod scriberem obviis manibus accepisset, & vultu hilari perlegisset, benignissime atque plenissime ad omnia postulata respondens. Modo autem me merito non modicum dico, sed nihilum, quoniam ab heri & nudiustertius avertit faciem suam à me. Cur hoc? Quid peccavi? Multum fateor, si pecunia Cardinalis Yvonis bonae memory meo arbitrio distributa fuit, & non ad nutum ipsius, quod utique ad aures Domini mei fuisse perlatum, mihi relatum est which act he justified, referring the Pope to his forecited Epistle written to his four Cardinals: In fine, he thus complains of Henry the Archbishop of Sienna his proceedings, just like the Popes and Court of Rome, Multiplicatis vobis accusators, defensatores subtrahitis; Provocatis adversarios, patronos offenditis: Vbique apud vos pro ration voluntas; totum pro imperio, nihil pro timore Dei. Qui de vobis non rident inimici, non conqueruntur amici? Quomodo devestitis hominem, non dico judicio non convictum, sed nec verbo conventum? Quantus hoc verbum scandalizabit? quot ora ad subsannandum? quot corda ad succendendum movebit? Itane putatis periisse justitiam de toto orbe, sicut de vestro cord, et homo sic ablatum perdat Archidiaconatum? &c. Haec vobis mordacius audaciusque quàm velletis audire scripsi, sed non ad insipientiam vobis si velietis corrigere.

That the Kings of France maintained, exercised their ancient right of Investing of Bishops and Abbots by a Ring and Pastoral Staff, and usually gave their Royal assents to and confirmed their elections, under Pope Innocent and his Predecessors, notwithstanding all their Canons to the contrary, is evident by these Passages in St. Bernard, (no Friend to Investitures) who informs us in general: Multa siquidem facta propter se tantum; alia vero propter alia designanda, & ipsa dicuntur signa, & sunt; ut enim de usualibus sumamus exemplum; datur annulus absolute propter annulum, & nulla est significatio: datur ad investiendum de haereditate aliqua, & signum est, ita ut jam dicere posset quid accepit: Anulus non valet quicquam, sed haereditas est quam quaerebam. Variae sunt investiturae secundum ea dequibus investimur: Verbi gratia: investitur Canonicus per Librum; Abbas per Baculum, Episcopus per Annulum & Baculum. In his 164. Epistle to Pope Innocent concerning the Cause of the Bishopric of Lingon pending by Appeal before him he informs him, that the Bishop of Lingon being elected, against the consent of the Dean and others, yea against the Popes Order & Electors promise to him; the Archbp. of Lions upon St. Bernard's importunity refusing to consecrate him; he thereupon privily procured an Investiture from the King, and then was ordered to be consecrated at another day and place: Interim nempe homo qui & consecrationem fugerat & electionem refutat, festinavit ad Regem; Regalium investituram obtinuit, quibus meritis ipse viderit: Mox directis Epistolis, & locus qui assignatus fuerat, est mutatus, & dies anticipatus, ut loci temporisque opportunitate substracta, & copia agendi pariter, subtrahatur contradicturis, & consecrationis dies subripiatur appellaturis. Caeterum non est consilium contra consilium Domini, cujus providentia factum est ut nec contradictores defuerint nec appellatores. Appellatum est à Falcone Decano Lugdunensis Ecclesiae, &c. and others to the Pope against his Consecration. St. Bernard, as he writ several Epistles to the Pope in favor of the Appellants, so he sent an Epistle ad Ludovicum juniorem Francorum Regem, desiring him to revoke his Investiture granted to this Bishop being unduly elected, and unfit for that Charge, and to invest the Bishop duly elected by the contrary Party; Which begins thus: Si totus orbis adversum me conjuraret, ut quippiam moliter adversus Regiam majestatem, ego tamen Deum timerem, ac ordinatum ab eo Regem offender temere non auderem: Nec enim ignaro ubi legerim; qui potestati resistit, Dei ordinationi resistit, &c. Non imminuetur honor Regis, regnique utilitas per nos: Nam in quo alio regia majestas; recte in eo quod factum est imminuta dicatur? Electio rite celebrata est; electus fidelis est; Non esset fidelis si vestra autem et non per vos habere vellet. Necdum ad vestra manum extendit, necdum civitatem vestram ingressus est, necdum prorsus se intrusit de aliquo, quanquam invitatio Cleri & Populi, & oppressorum afflictio, & vota bonorum id ab eo vehementissime flagitarint, &c. Quae cum ita sint, opus est, ut videtis, maturatione consilii, non minus vestro honori, quam nostrae necessitati: & nisi per praesentes nuncios expectanti populo, qui vester est, Serenitas vestra pro voto responderit, multorum religiosorum adversum vos (quod non expedit) devota vobis nunc corda turbabitis, et regalibus vestris ipsis, quae ad Ecclesiam pertinent, non parvum, ut veremur, incommodum acquiretis.

In another Epistle Ludovico Regi Francorum pro electo Antisiodorensi, he writes thus of the usual Elections of Bps. in France, the Kings Prerogative to grant Licenses and approve elections when made, & differences likely to arise between the King and Pope in case of a Provision by the Pope without the King Volui ego unquam in aliquo imminui honorem Regis, dignitatem regni? Deus scit, nec vestra ut confido conscientia id vobis respondet. Videte ne illi magis contra vos faciant qui electiones disturbant, ne sint in Ecclesiis qui serviant Regi, sed ipsis de Ecclesiarum redditibus serviatur. Ego, ego electioni Antisiodorensi interfu • ; concors fuit: quia Clerici qui ante hac in partes dissilierant, six contradictione nunc tandem, Deo miserante convenerunt. Electum been novimus, testimonium ei perhibemus, quoniam bonus est. Neminem prorsus arbitror affuisse illi celebritati qui de assensu vestro dubitaret, cum jam idem assensus vestris literis teneretur. Quis enim hoc vel cogitare posset, repetendum alterum assensum, nec sufficere unum; praesertim ubi nulla extunc intervenit altera electio? Nunquid quociens dissenserint Clerici, totiens erit requirendus favor Regis? Nec ratio, nec consuetudo hoc habet. Denique nuper, si recordamini, in S •• essionensi Ecclesia quotiens ad eligendum Clerici convenerunt, quotiens disserserunt, & infecto negotio discesserunt, nec tamen existimo totiens repetisse assensum vestrum quem semel promeruerant. Ita est Dominus Rex, non est quod debeatis reprobare factas electiones quibus ut fierent semel vos assensisse constiterit. Sed sunt aliqui qui vos conturbant, & conturbaremtuntur Ecclesias, sua lucra sectantes; quodque gravius est, summi Pontificis et Serenissimi Regis mutuam gratiam et amorem Diabolico studio dirumpere molientes. Absit hoc: judicium portabunt quicunque sunt illi, et Rex semper faciet quod bonus Rex sicut hactenus fecit. Itaque cito mandentur jocundiora, ne diutius sedeat in tristitia Ecclesia tamdiu jam vexata & afflicta. De persona nulla subeat suspicio, aut ego nimium fallor, aut fidelis erit, et Regi beneplacitum superea. Consido in Domino quod non contristabitis multitudinem Sanctorum qui sunt in illo Episcopatu, nec me servum vestrum, qui, ut verum fatear, nihil aeque unquam à vobis molestum pertuli, quàm si in hoc consilio quod non eveniat, praestiteritis.

The Continuator of Sigeberts Chronicle (Robertus de Monte) informs us; that Anno 1241. there arose a great difference between this Pope and the King of France, by reason of his making and consecrating one Peter Archbishop of Bituris by his Provision, without the Kings consent. Orta dissensione inter Papam Romanum, & Francorum Regem Ludovicum Ecclesia Gallicana turbatur. Defuncto enim Alberico Bituricensi Archiepiscopo, missus est Petrus a Papa Innocentio eidem Ecclesiae Pastor consecratus, sed a Rege Ludovico repudiatus, eo quod sine ejus assensu fuerit ordinatus, in Civitatem minime recipitur; cujus partes quia propter reverentiam seu voluntatem Papae Comes Theobaldus fovere videbatur, simultas quae sopita putabatur inter Regem et ipsum coepit repullulare: The King besieging his Castles, and raising War against him as a Traitor, for receiving and assisting this Pseudo-Archbishop Peter, by the Popes command, burning a Church & no less then 1300 souls therein in his Castle of Vitriacum, which he took by force; for which he was sharply reprehended by St. Bernard, & excommunicated by Pope Innocent. After this (as Mat. Paris informs us) An. 1146. Eodem Anno Papa Eugenius Parisiis veniens, consecravit Petrum quendam Aimerici Ecclesiae Romanae Cancellarii nepotem, in Archiepiscopum Bituricensem. contra Lodowici Regis Franciae voluntatem. Quod Rex injuria suae dignitatis factum vehementer indignans, propositis publice sacrosanctis reliquiis, in praesentia multorum juravit, quod Archiepiscopus praefatus, quamdiu ipse viveret, Civitatem Bituricam non intraret. Sic per triennium Regis persona subjacuit interdicto. In quamcunque civitatem, vicum vel castellum intrabat, suspendebatur celebratio divinorum. (Such was the atheism of these Popes to prefer every punctilio of their own absolute wills and usurpations, before the Sacred public Worship of God himself, and the people's salvation) Tandem Bernardi Abbate Claravallensi persuadente ad hoc, est Cor Regis inclinatum, ut Archiepiscopum reciperet, et pro transgression perjurii, Hierosolymam se promitteret profecturum. Igitur per totam Galliam, fit exactio generalis, nec genus, vel ordo, aut dignitas, quempiam excusavit, quin auxilium Regi conferret. Vnde factum est, ut ejus peregrinatio multis imprecationibus persequeretur. A remedy far worse then the disease, and an over-dear compensation for his perjury in departing with an ancient royal indisputable prerogative, against his solemn Oath.

The Letter of St Bernard to the Church of Rome in the behalf of this young King, is very remarkable; wherein he excuseth the rashness and temerity of his forecited Oath, by the custom, generosity of the French Nation, the youth and courage of the King; thereby in a manner betraying the rights of the Crown of France, to the usurpations of this tyrannizing Pope. Quantum malum schisma in Ecclesia, & quam sit detestandum, & omnimodis devitandum, evidenter quondam ostendit fam • sae & horrenda mors virorum illorum quos ob istiusmodi pestem terra deglutiens, vivos transmisit ad inferos; ostendit & illa persecutio Guibertina, sive Burdini temeritas quae nostrae jam tempora experta sunt, inter Regnum & Sacerdotium dividentes, plaga pene incurabili, & castigatione crudeli. Ostendit & illa quae nuper adhuc post multam & multifariam Ecclesiae vexationem, & vastationem, tandem Deo miserante •• nem accepit, rabies Leonina. Merito proinde Salvater in Evangelio, Vae (inquit) homi • illi, per quem scandalum venit; Vae vobis qui vivimus plangere quae pertulimus, dolcre quae sentimus, timere quae expectamus. Et quod pejus est, ad tam malum habitum humanae res devenerunt, ut nec rei humiliari velint, nec Judices misereri. Dicimus, iniquis, nolite inique agere, & delinquintibus, Nolite exaltare cornu, & non audiunt nos quia domus exasperans est. Supplicamus his quorum est peccata arguere, peccantes servare, Ne calamum quassatum conterant, & linum fumigans non extinguant, & magis in Spiritu vehementi conterunt Naves Tharsis. Si denunciamus filiis cum Apostolo, ut obediant patribus per omnia, quasi acrem verberamus; Si Patribus loquimur, ne ad indignationem provocent filios, in nos potius eorum indignationem provocamus. Nec delinquentes satisfacere, nec Rectores seu correctores condescendere ullatenus acquiescunt. Omnes suum stomachum sequuntur & totis viribus funem in diversa trahentes, rumpunt. Heu nec dum recenti Ecclesiae plagae cicatrix occalluit, & rursum scindere parant, rursus Corpus Christi assigere cruci, rursus fodere latus innoxium, rursus vestimenta dividere atque ipsam quod in ipsis est tunicam inconsutilem (quamvis frustra) dirumpere satagunt. Si qua in vobis sunt viscerae pietatis, tantis vos opponite malis, ne in illa praecipue terra scissura fiat in qua solent sicut optime nostis scissurae aliae resarciri. Nam si author scandali, ore singulariter judicis tremendo addicitur maledicto, quibus putamus benedictionibus dignos hujus nequitiae fugatores & propugnatores? De duobus non excusamus Regem, nam et juravit illicite, et perseverat unjust. Verum id non voluntate, sed vere cundia. Nam probro ducitur, sicut optime nostis, apud Francigenas juramentum solvere quamlibet male publice juratum sit, quamvis nemo sapiens dubitet illicita juramenta non esse tenenda. Veruntamen ne in hoc quidem excusari posse fatemur, neque enim excusare nos, sed veniam postulare suscepimus. Vos videte an excusare aliquatinus eum possit ita, aetas, et Majestas. Poterit sine dubio, si misericordiam judicio superexaltandam decernatis, quatinus videlicet, talis aliqua consideratio in Rege et puero habeatur, ut hac ei vice tali quidem tenore parcatur, quo tale aliquid de caetero non praesumat. Parcatur sane dixerim, si fieri possit (salva in omnibus Ecclesiae libertate) simul & Archiepiscopo debita veneratione servata, quae manus Apostolica consecravit. Hoc ipse Rex humiliter petit, hoc nostra universa citramontana nimium jam afflicta Ecclesia suppliciter deprecatur. Alioquin damus manus morti, tabescentes & arescentes prae timore & expectatione quae supervenerunt universo Orbi. Siquidem deprecatio mea super hoc ab anno priore, & peccatis meis exigentibus deprecationem meam non exauditio, sed indignatio, indignationem autem desolatio pene universae terrae secuta est. Siquid Zelo urgente erupit, quod non fuit, aut secus quam fuit dicendum, sit quaeso apud vos quasi non dictum. Ubi vero dixi, quod oportuit, & ubi oportuit dici, sit non frustra dictum.

As for Kings Supremacy over Archbishops, Bishops, Clergy-men, their due Subjection, and paying Tribute to them, as well as Abbots Subjection to their Diocesan Bishop in that age, St. Bernard thus notably proves it from Christ's own Precept, President, and the Centurions in the Gospel; Nolite illorum acquiescere consiliis, qui cum sint Christiani, Christi tamen vel sequi facta vel obsequi dictis opprobrio ducunt. Ipsi sunt qui vobis dicere solent, Servate vestrae sedis honorem. Decebat quidem ex vobis, vobis commissam Ecclesiam crescere, nunc vero saltem in illa quam suscepistis maneat dignitate. Si non crescit per vos, non decrescat per vos. Christus aliter jussit, et gessit; Reddite, ait, quae sunt Caesaris Caesari, & quae sunt Dei Deo. Quod ore locutus est, mox opere implere uravit: Conditor Caesaris, Caesari non cunctatus est reddere censum, ex • mplum enim dedit vobis, ut et vos ita faciatis. Quomodo vero Di Sacerdotibus debitum negaret reverentiam, qui hanc secularibus quoque potestatibus exhibere curavit? Porro vos si Caesaris successori, i.e. Regi, sedulo in suis Curiis, consiliis, negotiis, exercitibusque adestis, indignum erit vobis cuicunque Christi Vicario taliter exhibere, qualiter ab antiquo inter Ecclesias ordinatum est? Sed quae sunt (inquit Apostolus) potestates, à Deo ordinatae sunt. Viderint ergo hujus ignominiae dissuasores, quale sit Dei ordinationi resistor. Valde ignominiosum servo si sit sicut Dominus ejus. aut discipulo si sit sicut magister ejus. Plurimum se vobis defer putant, cum vos Christo praeferre conantur, ipso reclamante ac dicente, Non est servus major Domino suo, neque Apostolus eo qui misit cum. Quod non dedignatus est Magister et Dominus, talisque et Magister et Dominus, indignum sibi judicabit servus bonus devotusque discipulus? Quàm pulchre locutus est beatus ill Centurio, cujus fidei nulla par inventa est in Israel; Et ego (inquit) homo sum sub potestate, habens sub me Milites. Non jactabat potestatem quam nec solam protulit, nec priorem. Dicturus quippe, habens sub me Milites, praemisit, homo sum, & homo sub potestate. Praemissa siquidem est humilitas, ne altitudo praecipitet. Dedit prius honorem prae positis, ut jam a subjectis juste reciperet, sciers se à supertoribus accipere quod impenderet inferioribus, & quia melius propriae subjectionis disceret experimento sua ipse moderari imperia, &c. Mirror quosdam in nostro ordine Monasteriorum Abbates hanc humilitatis regulam odiosa contentione infringere, & sub humili (quod pejus est) habitu & tonsura, tàm superbe sapere, ut cum ne unum quidem verbulum de suis imperiis subditos praetergredi patiantur, ipsi propriis obedire contemnant Episcopis: (yea Regibus & Principibus suis, of which he formerly discoursed;) spoliant Ecclesias • t emancipentur; redimunt se ne obediant. Non ita Christus: Ille siquidem dedit vitam ne perderet obedientiam, quam illi, ut careant, totum fere suum, suorumque victum expendunt. And did not Popes, Popish Prelates, Abbots then do so likewise, spending their own, and others revenues to exempt themselves from due obedience, taxes to their own Emperors and Christian Kings?

Pope Innocent Anno 1143. having by the forces and valor of the Romans reduced the Rebellious Tiburtes, punished them far less then they demerited, and the Romans expected; whereupon, Romani, qui a parta victoria ferociores evaserant, & irati, ac • rbiore poena Tiburtes afficiendos putabant, à Pontifice flagitarunt, ne tantam defectionem tàm molli vindicasse conditione vellet; Tiburtes mernisse, ut muris disjectis e Latii finibus truderentur, ne{que} ipsum à defectionibus esse tutum futurum, nisi in auctores eorum atrocius esse foret animadversum. Contra vero innocentius, postulationem eorum iniquam esse contendit, neque in dedititios, ac veniam pacemque petentes, tam acerbe consulere convenire, ab Ecclesia certe, quae communis omnium mater esset, tam acre vindicandae contumaciae studium abhorrere. Quod ubi Romani audiverunt, ira vehementius exarsêrunt, quod neque hosts à quibus laesi essent, puniri pro libidine possent, neque aequi aliquid à Papa impetrarent, cui operam magno suo detrimento navassent. Itaque tumultu in urbe concitato, ac Civitate antiquo seditionis morbo furente, Concionem extemplo in Capitolio convocarunt. Ibi pro se quisque ferocissime ac superbissime est loquntus, atque antiquam Romanorum animorum opemque magnitudinem ipsa verborum magnificentia, atque orationis granditate est facile consecutus. Ad extremum multis dictis sententiis, omnes in eam quae maxim popularis, & splendida visa est, descenderunt. Veterem Romanae libertatis statum restituendum; (being all weary of the Popes Tyranny, Vassallage, and resolving to shake off his usurped power over them) pristinos ordines, magistratusque Reipublicae reponendos, Pontifici unam sacrorum curationem relinquendam in urbe esse. Hoc decus, hanc speciem dignitatis majores saepe, sed irrito incaepto tentasse; id eo sibi apud posteros splendidius ac magnificentius for • e, si ipsi tantam urbi laudem, majestatemque pepererint; pro certo autem parituros, si viribus suis agnitis parem ad caussam animum, constantiamque attulerint. Ad hanc itaque opinionem venisse Arnoldi haeretici potissimum authoritate videntur, cujus ejusmodi tum adversus Pontificem decreta vulgari hominum sermon celebrabantur. Itaque inita defectione, ordinem Senatorium jampridem extinctum popularibus suffragiis revocarunt, ac bellum cum Tiburtibus renovarunt. Innocentius his rebus cognitis, primum per amicos summa authoritate praeditos Romanos redigere ad sanitatem contendit; dein • e ubi se incassum labornare animadverterit, ad infesta edicta confugit, ac populum Romanum a sacris amovet, eum{que} Pontificiorum jure Comitiorum, cujus a primis temporibus ad eum usque diem particeps fuerat, spoliavit. Verum ne ita quidem furorem sanare eorum potuit. Itaque in timorem Romani amittendi Dominatus adductus, tantum ex ea re sollicitudinis hausit, ut langore confectus 8. Ralendas Octobris pericrit. Haec cum Innocentio instituta contentio tanti momenti fuit (as Sigonius observes) ut omnes deinde Pontifices usque ad Clementem tertium exercuerit.

Sepulto Innocentio, Cardinales excluso populo ad Comitia convenerunt, ac postridie ejus diei (imperante Conrado) Vidonem Civem, Castellanum, ex Cardinaliiū collegio, Pontificem sublegerunt, ac mox consecratum Caelestinum secundum vocarunt, Vir grandaevus, supervires quaedam animo concipiens adversus Rogerium Regem Siciliae, propter eandem Siciliam quae juri Apostolico competebat. Fuerat autem alumpnus Andegavensium, eorumque manus corroborare in depressionem Regis St • phani Angliae proposuerat, (such was his treachery) had he not suddenly been cut off by the Plague (then raging in Italy) 5 months and 13. days after he was elected Pope; his short life hindering him from doing so much mischief as his predecessors to the Crowns of Emperors, Kings and the Church of Christ. I shall only transcribe 2. Epistles of St. Bernard, the one to this Pope Caelestine himself, the other to the whole Court of Rome, in behalf of Henry Murdas the intruded Archbishop of York, setting forth their gross corruption, Injustice, and Pope Innocents too, with the mischief, and vexation of Appeals from foreign parts. Ad Dominum Papam Caelestinum, pro intruso Eboransi, Epist. 234. Oportet vos secundum justitiam quae ex lege est suscitare semen fratris vestri defuncti, quod digne implebitur, si Papae Innocentio cui in haereditate Domini successistis, & defenditis been gesta & minus adimpleta perficitis. Prae manibus est, in quo id liceat experiri. Causam Eboracensis Ecclesiae per eum fuisse decisam quis nesciat? At quomodo executioni mandatum sit quod egressum est de labitis tanti viri? utinam nesciretur. Quis det ut non annuncietur in Geth, neque in compitis Ascalonis! Sed ut verbum abbrevia • um faciam auribus occupatis, audiat paucis Dominus meus quid dictum fuerit, & quid factum tu neamus. Cum in multis accusaretur is qui sili vendicare electionem in praefata Ecclesia impie cupiebat, tandem omnis controversia ad testimonium viri illustris Willielmi ipsius Ecclesiae tunc Decani conquiescere jussa est, ut nisi capitulum intrusionis quod huic inter caetera impingebatur ill propriae manus juramento amoveret, suis omnino cona • ibus tanta frustraretur ambitio. Hoc autem non ex ju licio, sed ex misericordia. Sic enim rogaverat ipse. Mitissima plane sententia, quippe cum de plurimis & pessimis pulsaretur qua nullatenus propulsare valebat, sed utinam vel ipsa stet. Quid enim si non sufficit Iuri, dummodo sufficiat Ecclesiae liberationi? Non causamur sententiae remissionem quae nil nocuit. Neque enm proficit adversario etsi largior indulgentia, qui ne ipsum quod ultro spoponderat implere praevaluit. Nam de quo praesumere visus est defecit ei ne sibi ipsi desiceret, • ejerans. Quando enim vir bonus attestaretur homini, quem rumor publicae opinionis & operis veritas detestatur? Quid ergo? Ille non juravit, & iste Episcopus est? O rem ignorantia omnium dignam, et perpetuo si fieri poset silentio comprimendam: Verum id sero, Heu notus est orbi triumphus Diaboli, ubique personat plausus incircumcisorum et planctus bonorum, pro eo quod videatur sapientiam vicisse malicia. Monstratur digito matris Ecclesiae turpitudo, Patris Innocentii verenda irridentur denudata a servo nequam, quoniam mortuum putat, sed vivit in vobis. Si is exitus imminebat cur e longinquo Romam est pertractata causa spurcissima, umbra magis ex angulo digna? Cur tanta mari terraque a multis assumpta fatigatio? Cur a finibus terrae evocati viri religiosi qui eum accusarent, et pauperum Christi marsupia longi itineris expensis exhausta sunt? Non poterat Episcopari turpis infamisque persona (quod invitus dolensque loquor) nisi quam in illo horrebat Anglia, Francia abominabatur, etiam Roma cognosceret? Quanto melius in Romana Curia causa ejus minime ventilata fuisset: et non tangeret vel sacra limina generalis atque horribilis faetor? Quanto tolerabilius ignorasset Apostolica sedes tam intolerabile malum, quam tolerat manifestum? Quid istud temeritatis fuit? publice infamatus, ante indicem accusatus, nec purgatus, imo et convictus, et sic consecratus est? Viderit qui huic manum post ista imposuit, an magis execratus dicere debuerim. Non enim negabit sic se ista habere, non negabit si se er literis Apostolicis ad se pro hoc ipso directis eadem comperisse. Dicat forte aliquis quod non est datum judicium, non fuisse convictum. Ego dico & confessum. Nam qui ut judicium evaderet, ultro elegit ad testimonium Wilhelmi Decani confugere, illo sibi deficiente, quid risi suo judicio à causa decidit ore proprio condemnatus? Quae cum ità sint, Vide Domine Pater ne declinet cor vestrum in opus malitiae, quoniam secundum Prophetam, declinantes in obligatione adducet Dominus cum operantibus iniquitatem. Alioquin quod consilium datis missis Abbatibus illis quos ad accusandum eum vocatio Apostolica Romana traxit, sed & aliis quampluribus ex illo Episcopatu viris religiosis, sint ne obedituri huic, & Sacramenta accepturi ab homine bis intruso? primo quidem per Regem, deinde per Legatum. Quippe qui illum in Sanctuarium Dei contra jus et fas, contra mandatum Summi Pontificis in injuriam summae Sedis, et totius Romanae Curiae, cum non potuit per ostium, fodit argenteo (ut aiunt) sarculo, unde impudenter intrusit. Ante (nisi fallor) suis sedibus exulabunt, quam dare acquiescant manus Idolo huic, nisi vestra violenta authoritas obviarit. Caeterum quam Sanctiori vestroque Apostolatu digniori zelo gladium Phinehas in confusion duorum tam turpiter fornicantium stringeretis, quam tot sanctos aut de suis fugere locis permittitis, aut contra conscientias suas cogit remanere.

His other Epistle Ad totam Curiam Romanam, runs thus; Dominis & Patribus reverendis, Episcopis & Cardinalibus Curiae Romanae, frater B. Claravallis vocatus Abbas salutem, & nostras qualescunque orationes. Omnibus scribendum fuit de eo quod spectat ad omnes. Nec vereor ne forte praesumptionis arguar, quippe qui licet omnium minimus, tamen Romanae Curiae injuriam, a me non judico alienam. Vrimur assidue dico vobis, urimur graviter nimis, ita ut nos taedeat etiam vivere. In domo Dei videmus horrenda, et quod corrigere nos non possumus, saltem suggerimus his ad quos spectat. Siquidem emendaverint been; sin autem, nos animas nostras liberavimus, vos excusationem non habetis de peccato; Non ignoratis, prolatam esse sententiam à Domiao Papa bonae memory Innocentio, cum vestro & Romanae Curiae generali assensu, irritam esse Wilhelmi Eboracensis electionem, immo intrusionem, nisi Wilhelmus alter, tunc Decanus, quod objectum ei fuerat, propriae manus juramento repelleret. Nec vos latuit quàm plena esset sententia, non judicii sed misericordiae, nimirum cum hoc Wilhelmus ipse quaesisset. Sed utinam vel ipsa stet, & quod adversus eam factum est stare non possit. Quid enim, Non juravit ill, et iste in Cathedra pestilentiae sedit? Quis tribuat ut adversus fornicationem hanc, Phinehas cum pugione procedat, aut vivat in seed sua Petrus, qui Spiritu labiorum suorum interficiat impios? Multi clamant ad nos in toto cord suo: ut sacrilegium hoc digna animadversione vindicare studeatis. Alioquin dico vobis scandalum magnum nimis erit in Ecclesia De • , et timen ne Romanae sedis authoritas gravem admodum jacturam et detrimentum grande suscipiat, nisi in eum qui pervertit generalem ejus sententiam vindicta processerit, et taliter ut caeteri metum habeant. Quid enim de eo dicam, quam occultas, et vere tenebrosas literas habuisse se gloriatur Wilbelmus ill; utinam a Principibus terrarum, non a Principibus Apostolorum. Et ecce audierunt filii incircumcisorum, subsannant Romanam Curiam, a qua post datam tam manifestam sententiam furtim datas esse aiunt contrarias literas. Quid dicam vobis? Si non vos urit scandalum grave quo scandalizantur, non pusilli, sed magni et perfecti viri, si non compatimini pauperibus Abbatibus quos a finibus terrae vocatio Apostolica Romam traxit: si non miseremini magnis et religiosis Monasteriis quibus omnino sub incubatore illo destructio imminet, si (quod primum dicere debui) Zelus domus Dei non comedit vos. Nunquid usque adeo inimici hominis versutia praevalebi • , ut proprium quoque contemptum, et infamiam hanc pessiman Ecclesiae Principes aequanimiter ferant? Quid enim si sacrile gam homo ill consecrationem recepit? Profecto longe gloriosius, erit jam elevatum d • jicere Simonem, quam prohibere conantem. Alioquin, quid facietis religiosis viris, qui omnino non inveniunt salva Conscientia; vel ipsa communia Sacramenta de leprosa manu suscipere? Ante (nisi fallor) eligent fug • re, quàm dare manus morti, & exulare priusquam vesci idoloticis. Quod si contra conscientias suas coegerit eos Romana Curia curvare genua ante Baal, videat Deus et Iudicet, videat Curia illa caelestis, in qua nulla poterit ambitione subverti judicium. In fine omnium obsecrat vos pure vester, per viscera misericordiae Dei nostri, si quis in vobis est Zelus Dei, miseremini Ecclesiae Sanctae saltem vos amici ejus, & quantum potestis date operam, ne tam detestabili facto detur assensus. But this Pope and the whole Court of Rome turning the deaf ear to these his Epistles; he thereupon (some years after) backed them with two other Epistles to Pope Eugenius, his Scholar, and familiar friend, which I shall here insert.

Ad Dominum Papam Eugenium, de Ebor • censi intruso, Epistola 238. Importunut sum, & habeo excusationem Eugenii Apostolatus excusat me. Aiunt non vos esse Papam, sed me, & undique ad me confluunt qui habent negotia. Nec desunt in tanta multitudine amicorum, quibus officium negare non possum, non solum absque scandalo, sed etiam aebsque peccato; Et nunc est etiam alia excusatio non minus idonea, quia causa honestissima est, contra Idolum illud Eboracensi iterato stylus dirigitur, ea scilicet necessitate, quod saepenumero hoc telo impetitum à nobis necdum confossum est. Cur hoc? Quia nil forte à nobis tale directum est, qualis fuit Gladius Jonathae qui nunquam rediit retrorsum; Nec sane fuit culpa jaculi, sed dirigentis jaculum, Patet enim quod non in ea qua oportuit fortitudine missum est; Nec mirum, Quis enim in manu forti sagittas mittere potest; nisi filius excussorum? Qui locum Petri tenet, potest uno ictu extinguere Ananiam, uno Simonem Magum, & ut planius quod loquimur fiat, peremptoriam dare sententiam ad depositionem Episcoporum solius Romani Pontificis non scitur esse, pro eo nimirum quod & si alii multi vocati sunt in partem sollicitudinis, solus ipse plenitudinem habeat potestatis. Solus perinde si dicere audeam in culpa est, si culpa non feritur, qua ferienda est, et eo impetu quo fuerit ferienda. Quo autem impetu non dico ferienda sed fulminanda fuerit, praedicti Eboracensis culpa, vestrae conscientiae derelinquo. Caeterum quod factum non est vobis credimus reservatum, ut in eo experiatur Ecclesia Dei, cui ipso auctore praestis, fervorem Zeli vestri, potentiam brachii vestri, & animi sapientiam, & timeat omnis populus Sacerdotem Domini, audiens sapientiam Dei esse in illo ad faciendum judicium.

Ad eundem pro eodem. Epistola 239. Quam cupio semper illa de vobis audire, in quibus glorificetur Deus, honoretur Ministerium (vestrum, & anima mea letificetur. Inde est quod audita responsione vestra, de quibusdam qui ad officium legationis nimium videbantur, & ambitio • e • spirare, & impudenter sperare, supra quam dicere possumus facti 〈◊〉 laetantes, Non autem nos tantum, sed & omnes qui diligunt nomen vestrum, gavisi sunt gaudio magno. Porro visis literis vestris quas pro causa Rutinensis Ecclesiae de •• nastis; tunc prorsus, tunc repletum est gaudio os nostrum, & lingua nostra exultatione, &c. Age ergo transeat • am Sanctus hic pietatis zelus, & ad miseram illam Ecclesiam transmarinam quia tempus mi • erendi ejus Vin • a Domin: Sabbath est, vinea electa, vinea speciosissime, sed heu in desertum pene redacta, quod singularis ferus depascitur eam; Cur dicunt inter gentes, Vbi est Deus ejus? Vbi quem posuerunt custodem in vineis? Vbi manus putans? Vbi sarculus excolentis? Quousque sarmento inutili occupatur tellus, suffocatur fructus? Et certe tempus putationis advenit. Siquidem homo pacis ejus in quo speravit, quod se purgare deberet, non purgatione • ed amputatione opus esse testator. Extant denique literae ipsius de eo ad Apostolicae sedis legatum, in quibus manifest manifestam asserit intrusiorem, electionem negat. Ita ergo quem sibi paraverat defensorem, accusatorem sustinet. Ad haec quae ubique de co publica fama concelebrat, etiam virum militarem possent omni jure spoliare Cingulo Militar • . Quamodo • am poterit stare ubi multiplex vobis sub est ratio de •• ciendi, & voluntas non deest? Legi siquidem Zelum vestrum pro Ecclesia illa in Literis vestris & jam exigo de manibus vestris. Quanam via procedendum sit ad ejus dejectionem (neque enim una 〈◊〉 esse videtur) non est meum dictare sapienti. Nec multum nostra interest in qua parte arbor i • fructuosa cadat, dummodo cadat. Dico tamen, qui sibi possessionem vendicat furtivarum commertio literarum, Nonne fur est & latro? Denique ubi asserit habuisse se clandestinas literas execrationis suae, aut verum est aut falsum quod loquitur; Si verum, reus est furti, et Summi Pontificis criminator. Si falsum, debet audire, occidisti et possedisti. Os enim quod mentitur occidit animom. Sed absit ut tanta de tali viro credatur duplicitas, quanta ab ipso ei imponitur. Nempe Innocentius hic erat, cui si pro se respondere liceret, proculdubio diceret huic, quia ego palam in te dedi sententiam, & in occulto locutus sum nihil. At last, to satisfy St. Bernard's importunity, Eugenius removed William by his Papal power, and presently consecrated Henry Murdac Archbishop, sending him into England with his Pall, to the great offense of our King Stephen, who was much grieved with the disgrace of William (being his Cosen) which all men judged undeserved. The King thereupon denied to admit him, unless he would swear fealty to him in an extraordinary manner; which he refusing, the King detained his Temporalities, and the Citizens of York shut their gates against him, for which resistance he interdicted the City; whereupon divers seditions and tumults were raised for the space of 3. years, till his submission and reconciliation to the King. Upon the death of Pope Eugenius and St. Bernard, (Williams heavy adversaries) he repairing to Rome complained to Pope Anastatius his successor, of his unjust deprivation by Eugenius; upon tyding of the death of Murdac, the Pope sensible of his former Injuries sustained, without any great suit, restored him unto all his honors of which he was unjustly deprived; soon after he returned with his Pall to his Archbishopric, notwithstanding a new Appeal of the Dean and Archdeacon of York to hinder his installment. Of which more in its due place; being here inserted only to evidence the gross Injustice, Corruption, Bribery of Pope Innocent, Caelestine, Eugenius, and the Court of Rome in cases of Appeals, by St. Bernard's testimony, and Pope Anastatius his resolution, particularly in this case of William Archbishop of York, relating to England; I now return to my Chronological method.

After the death of Pope Caelestine the 2d. Anno 1144. post triduum Cardinales convocati, Gerardum Caccianimicum, Civem Bononensem, quem Honorius ex canonico regulari Cardinalem Sancti Crucis in Jerusalem coaptaverat, sublegêre, eoque cons • crato, Lucium secundum edidere nomen: in omnia superbi Pontifex creabatur (writes Balaeus) Interim novum Romani tumultum excitaverunt, in opposition to the Popes Supremacy; etenim Senatoribus quos instituerant, non contenti, Patricium Celsioris magistratum fastigii adjecerunt, ac vectigalia omnia tam urbana, quam peregrina Pontifici erepta ei attribuerunt. Pontificemque sacris decimis et largitionibus dignitatem tueri suam jusserunt, Ea dignitas delata trimum est ad Jordanem Petri Leonis filium, hominem in urbe vetere nobilitate ac populari gratia potentissimum. Quas actiones Lucius primum blanditiis impedire contendit, deinde inanes ease expertus vim adhibendam putavit. Itaque postero ineunte Anno (1145.) Lucius à Romanis propter hoc vehementer exagitatus, supplex per Legatos Conradum Imperatorem in Italiam vocabat, sed Conradus aliunde impeditus, illuc venire non poterat, nec ejus tunc inservire tyrannidi. Lucius ergo ex alia via rem comparandam ratus, exp • ctabat donec semel essent Senatores omnes cum Patricio in Capitolio congregati ut de rebus suis consultarent, tunc exercitu co • parato Senatores in Capitolio obsedit (Papaliter factum) ordinem illum, qui libertatis Romanae erat fundamentum cupiens vel omnino • per • ere, vel saltem expellere. Quo apparatu cognito Jordanes Patricius cum majori manu occurrit, populusque ad arma cucurrit, commissoque praelio ipsum Pontificem cum suis à Capitolio repulit. Lucius militio i •• mixtus lapidibus & • axis ità est quassatus (so little did the people esteem his Papacy or Sanctity) ut neque amplius usque ad diem obitus sui, qui proxime consecutus est, in • olio Pontificio consedisset, primo nondum sinito sui Pontisicatus anno. Mat. Paris, Mat. Westminster and others write, that this Pope Lucius, sent a Pall to Henry Bishop of Winchester, volens apud Wintoniam novum con •• ituere Archiepiscop • tum, et septem ei Episcopos assigna • e, Henry going to Rome to obtain the name and office of a Legate, which some write he missed, but William Thorn assures us he obtained from Pope Lacius, who by his special Bull confirmed the agreement made between H • gh Abbot of St. Augustine and his brethren, and Theobald Archbishop of Canterbury, concerning an annual rent due to the Archbishop from the Monastery, which was composed at Rome, by this Pope, who ratified the Liberties of the Monastery and Church of Canterbury.

Pope Lucius dying of his bruises, Eugenius the 3. Patria Pisanus, Cisterciensis olim sectae, sub divo Bernardo Monachus, ejusque discipulus, & Romae Sancti Anastatii Abbas, consensu Cardinalium, qui in aede Sancti Caesarii convenerunt, Lucio in Papatu hac ration successit; cogitaverant Cardinals, in praesenti tunc rerum statu non exp • dire, ut ex suo coll • gio quisquam in Pontificem eligeretur, cum ita jus Libertatis a Romanis civibus quaeratur. Bernardi quoque cr • brescentem famam, multum 〈…〉 suam facere putabant; atque si ejus di • cipulum elig • rint, praeceptoris authoritatem, auxilium & consil • um nunquam defuturum suis desideriis sperabant. Nec eos feseliit spes subdola; auxit enim Bernardus quantum potuit Romani Pontifics authoritatem. As soon as St. Bernard heard of this elect on, being a plain-hearted man, he writ this chiding Epistle to the Cardinals and Bishops for making such an unfitting choice. Epist. 236. ad Omnem Curiam Romanam quando eligerunt Abbatem Sancti Anastasii in Papam Eugenium. Dominis & Patribus venerandis, Cardinalibus & Episcopis omnibus qui sunt de Curia, pure Sanctit it is eorum. Parcat vobis Deus; quid fecistis? Sepultum hominem revocastis ad homines; fugitantem curas et turbas, cur denuo implicuistis, et immiscuistis turbis? fecistis novissimum primum, et ecce novissima illius periculosiora prioribus: Crucifixus mundo, per vos revirit mundo; & qui elegerat abjectus esse in domo Dei sui, ipsum vos in Dominum omnium elegistis. Cur consilium inopis corfudistis? Cur pauperis hominis & mendici & compuncti cord judicium perturbastis? Currebat been: Quid vobis visum est sepire vias ejus, avertere semitas, gressus involvere? Quasi descenderet de Jerusalem, et non magis ascenderet de Hiericho, sic incidit in latrones: et qui se (tanquam violentis quibusdam) Diaboli manibus, carnis illecebris, et gloriae seculi potenter excusserat, non tamen valuit effugere manus vestras. Num idcirco Pisam deseruit ut reciperet Romam? Num qui in una Ecclesia non sustinuit Vicedominatum, dominatum in omni Ecclesia requirebat? Quid igitur rationis vel consilii habuit defuncto summo Pontifice, repent irruere in hominem rusticanum, latenti injicere manus, et excussa e manibus securi et ascia, vel ligone, in Palatium trabere, levare in Cathedram, induere purpura et bysso; accingere gladio ad faciendam vindictam in nationibus, increpationes in populis; ad alligandos Reges eorum in compedibus, & Nobiles eorum in manicis ferreis? Sic non erat inter vos sapiens et exercitatus cui potius ista convenirent? Ridiculum profecto videtur, pannosum homuncionem, assumi ad praesidendum Principibus, ad imperandum Episcopis, ad regna et imperia disponenda. Ridiculum an miraculum? Plane unum horum. Non nego, non diffido posse fuisse hoc etiam opus Dei, qui facit ni • abilia magna solus; praesertim cum audiam usquequaque ex ore multorum, quoniam à Domino factum est istud. Sed nec ego oblitus sum judiciorum Dei antiquorum, & Scripturae plurimos recensentis, ex privata seu etiam rusticana vita olim assumptos in voluntatem Domini ad regendum populum ejus. Denique, nonne (ut unum e pluribus memorem) taliquodammodo elegit David servum suum, & suscepit eum de gregibus ovium, de post fetantes accepit eum? Ita inquam, ita & de nostro Eugemo in beneplacito Domini potuit contigisse: Non sum securus tamen, quoniam filius delicatus est, & tenera verecundia ejus assueta potius ocio & quieti, quàm tractandis quae foris sunt; tremendumque ne non ea authoritate qua oportuerit, sui Apostolatus officia exequatur. Quid putatis gerere animi nunc hominem illum, qui de secreto internae contemplationis, & amica sollicitudine cordis, tanquam infans e gremio & sinu matris subito perturbatus, tractum se ad medium videt, & quasi ovem ad victimam ductum ad tam insueta et insuavia? Nisi Dominus supponat manum suam, heu necesse est obruatur, et opprimatur onere insueto et nimio; quod et gygantinis (ut aiunt) vel ipsis quoque angelicis humeris formidabile videatur. Veruntamen quia sic factum est, & sicut multi dicunt, à Domino sactum est; vestra interest carissimi vestris ferventibus studiis fidelibusque obsequiis solicit confoveri, quod vestris manibus constat elaboratum. Si qua ergo consolatio in vobis, si qua virtus charitatis in Domino, si qua miseratio pietatis, si qua compassionis viscera, assistite & collaborate illi in opere in quo assumptus est per vos à Domino. Quaecunque sunt vera, quaecunque pudica, quaecunque justa, quaecunque sancta, quaecunque amabilia, quaecunque bonae famae, haec ei suggerite, haec suadete, haec agite; & Deus pacis erit vobiscum.

He likewise writ another elegant Epistle to Pope Eugenius himself; Amantissimo Patri & Domino Dei gratiâ Summo Pontifici Eugenio, &c. Quia tamen semel coepi lequor ad Dominum meum: jàm enim filium dicere non audeo, quia filius in patrem, pater mutatus est in filium: Qui post me venit, ante me factus est; sed non invidio, quia quod mihi deerat in eo me habere confido, qui non solum post me, sed etiam per me venit. Nam si dignaris quodammodo per Evangelium ego te genui. Quae est ergo spes nostra, & gaudium nostrum, & corona gloriae? Nonne vos ante Deum? Denique, filius sapiens gloria est patris. Amodo tamen non vocaberis filius, sed vocabitur tibi nomen novum, quod os Domini nominavit. Haec est mutatio dexterae excelsi, & multi in mutatione ista gaudebunt. Nam quemadmodum olim Abram in Abraham, Jacob in Israel, & ut de tuis magis praedecessoribus tibi proponam: sicut Simon in Caepham, Saulus in Paulum: sic filius meus Bernardus in patrem meum Eugenium, laeta prorsus, & utili, ut speramus, translatione promotus est. Digitus Dei est iste, suscitans de pulvere Egenum, & de stercore erigens pauperem, ut sedeat cum Principibus, & solium gloriae teneat. Superest ut facta hac mutatione tui, ipsa quoque quae tibi commissa est Domini tui sponsa mutetur in melius, & jam nequaquam Sarai sed Sara de caetero nominetur. Intellige quae dico. Dabit enim tibi Dominus intellectum. Si amicus Sponsies, ne dixeris, dilectam ejus Principem meam, sed Principem, nil tuum in ea vendicans, nisi quod pro ea si oportuerit etiam animam dare debes. Si Christus te misit, aestimabis te non ministrari, sed ministrare venisse, & ministrare non solum substantiam, sed ipsam quoque animam, sicut praefatus sum. Verus Successor Pauli dicet cum Paulo; Non quia dominamur fidei vestrae, sed adjutores sumus gaudii vestri; Petri haeres, audiet Petrum dicentem, Neque ut dominantes in Clerum, sed forma facti gregis; sic enim jam non ancilla, sed libera etiam & formosa speciosissimi sponsi per te in desideratos asciscetur amplexus. Alioquin per quem alium haec tam debita libertas sperabitur, si & tu (quod absit) in Christi haereditate quaeras quae tua sunt, qui jam & ante ediceras non dico tua non retinere, sed nec tuus esse? Ergo fiduciam talem habens in te, qualem in nullo praedecessorum tuorum, a multis retro temporibus visa est habuisse, exultat merito ubique & gloriatur in Domino Omnis Ecclesia Sanctorum, & specialiter illa cujus uternus te portavit, & cujus ubera tu suxisti. Quid ergo, Nonne & mihi licet gaudere cum gaudentibus? Nunquid non ero unus de numero laetantium? Exaltavi fateor, sed cum tremore. Exultavi, sed in ipsa exultationis meae articulo, tunor et tremor venerunt super me. Ego enim et si nomen patris deposui, sed non timorem, sed non axietatem, postremo nec affeclum, nec viscera patris. Considero gradum, et casum vereor: Considero fastigium dignitatis, et intueor faciem abyssi jacentis deorsum. Attendo celsitudinem honoris, et e vicino periculum reformido, pro eo quod scriptum est; Homo cum in honor esset non intellexit. Quod quidem ad causam magis quàm ad tempus arbitror esse referendum, ut sic intelligatur dictum, Cum in honor esset non intellexit; ac si diceretur, honor aborbuit intellectum: Et quidem elegeras abjectus esse in domo Dei tui, & recumbere in novissimo loco in convivio ejus; sed placuit dicere ei qui te invitavit, Amice ascend superius. Itaque ascendisti in altum, Noli altum sapere, sed time, ne forte contingat sero miserabilem illam emittere vocem, A facie irae & indignationis tuae, elevans allisi • ii me. Altiorem quippe locum sortitus es, sed non tutiorem; sublimiorem, non securiorem; Teribilis prorsus, terribilis est locus istae. Locus, inquam, in quo stas, terra sancta est; locus Petri est, locus Principis Apostolorum, ubi steterunt pedes ejus. Locus illius est quem constituit Dominu Dominum domus suae, & principem omnis possessionis suae. Si forte declinaveris a via Domini, sepultus est in eodem loco, ut sit ibi contra te in testimonium. Merito tali Pastori, tali nutritio commissa est Ecclesia cum adhuc tenera, adhuc in cunabilis esset, cujus docta magisterio, & exemplo educata omnia terrena calcaret, utpote qui excusserat manus suas ob omni munere, qui dicebat de cord puro et conscientia bona, Argentum & autum non est mihi. Haec hactenus. Caeterum causa quare ante tempus scripserim vobis, haec est. Wintoninesis Episcopus, & Eboracensis Archiepiscopus non gradiuntur uno Spiritu cum Cantuariensi Archiepiscopo, sed incedunt sibi ex adverso, & haec vetus est de legatione quarela. Veruntamen quis est ill, & qui sunt illi? Nonne Eboracensis ipse est cui te praesente cum adhuc esses quasi unus ex nobis fratres tui restiterunt in faciem, eo quod reprehensibilis erat? Sed speravit in multitudine divitiarum suarum, & praevaluit in vanitate sua. Certum est tamen, quod non intravit per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde: si Pastor fuisset, diligendus erat; si mercenarius, tolerandus; Nunc autem cavendus & repellendus utpote fur & latro. Quid dicam de Domino Wintoniensi? Opera quae ipse facit testimonium perhibent de eo. Porro Archiepiscopus Cantuariensis cui adversantur vir religiosus est, & suaveoentis opinionis. Pro ipso petimus ut respondeat ei Justitia sua. Verum illorum iniquitas super eos, ut sit sicut scriptum est, Justitia justi super eum erit, & impietas impii erit super eum. Cum acceperis tempus secundum opera manuum illorum retribues illis, ut sciant Prophetam esse in Israel. Quis mihi det antequàm moriar videre Ecclesiam Dei sicut in diebus antiquis, quando Apostoli laxabant retia in capturam; non in capturam argenti vel auri, sed in capturam animarum? Quam cupio illius te haereditare vocem, cujus adeptus es sedem, Pecunia, inquit, tua, tecum sit in perditionem. O vox tonitrui! O vox magnificentiae et virtutis! ad cujus terrorem confundantur et convertantur retrorsum omnes qui oderunt Zion. Hoc vehementer expectat, et omnino expetit a te mater tua; hoc filii matris tuae pusilli cum majoribus desiderant, hoc suspirant, ut omnis plantatio quam non plantavit Pater coelestius tuis manibus eradicetur. Ad hoc enim constitutus es super gentes & regna, ut evellas, & destruas, & aedifices, & plantas. Multi audito hoc verbo, dixerunt apud se, Jam securis ad radicem arborum posita est; Multi dicunt in cord suo, Flores apparuerunt in terra nostra, tempus amputationis advenit, in quo sarmenta sterilia recidentur, ut ea quae praevalent uberius fructum afferant. Confortare igitur & esto robustus, manus tuae in cervicilus inimicorum tuo • um. Vindica tibi a • mi constantia, & vigore spiritus partem quam dedit extra fratres tuos tibi omni •• eus Pater, quam & tulit de manu Amorei in gladio & arcu suo. In omnibus tamen operibus tuis memento te esse hominem, et timor ejus qui aufert Spiritum principum semper sit ante oculos tuos, Quantorum in brevi Romanorum Pontificum mortes tuis oculis asperisti? Ipsi te praedecessores tui, tuae certissimae et citissimae decessionis admoncant, et modicum tempus dominationis •• rum paucitatem dierum tuorum nunciet tibi. Iugi proinde medi •• tione inter transcuntis gloriae blandimenta, memorare novil • ma tua, quia quibus successisti in sedem ipsos sine dubio sequeris ad mortem.

This Epistle of St. Bernard was seconded with sundry others, but especially with 5. sever • elegant Books De Consideratione, dedicated to Pope Eugenius, wherein he earnestly pressed him to the serious consideration and discharge of his Pastoral duty, which was not a Domination or Dignity, but a work and Ministry, wherein he should •• udy to profit, not to preside over others; discovering unto him the manifold abuses, corruptions of the Popes, Court of Rome, their Officers and proceedings under former Popes, which he exhorted him diligently to reform.

Anno 1145, 1146, and 1147. upon sad tidings from the Holy I and, that the Saracens on the night of Christ's Nativity, by the treachery of some Christians, had entered the Temple of Jerusalem, sla • n the Archbishop and Clergy ministering in the Temple, subdued all Mesopotamia, and endangered the loss of all the Holy • and and Kingdom of Jerusalem; Pope Eugenius by his Bulls, and Saint Bernard by his Epistles and Sermons, excited the Emperor and most Christian Kings and Kingdoms to take up the Cross and arms against them, granting him the same large indulgences for this service, as Pope Urban had done before them; Omnibus inde rebus, quae a • causam orientalem pertinebant, satis, ut tum potuit, constitutis; the Romans mutining against the Pope to recover their ancient Liberties, he thereupon being greatly incensed, resolved to be avenged of them; atque armis (a Popelike argument) ad pristinum Ecclesiae studium • obsequiumque reducere statuit. Itaque Lucii exemplo, hand molli rem agendem brachioratus, Tiburtes, caeterosque Latii populus, quorum caussa adeum furorem Romani venerant, ad arma sollicitavit, at{que} ipso; corum ope Romanos invasit. Romani cum per aliquot dies acerrime restitissent, tandem tectorum eversionem, patriae fortunarumque amissionem extimescentes, pacem petierunt, ea • que demum his conditionibus impetrarunt, ut Patricium abrogarent, Praefectum restituerent, Senatores ex Pontificia authoritate tencrent, et Arnoldum turbarum concitatorem urbe ejicerent. Hisrebus transactis Eugenius in Urbem revertit, populo, Cleroque faullis vocibus, Benedictum esse, qui veniret in nomine Domini, concinente. After which, Anno 1246. Romani seditionem redintegrantes, rursus ab Engenio ut Tibur everteret, postularunt. Quare diserte negata, usque adeo exasperati animis sunt, ut se ni quod peterent i • petrarent, vim adhibituros o • tenderent. Itaque Eugenius consilio cum Cardinalibus habito rursus Urbe cum eis cedere statuit, ac pedum pulvere ad terrorem injiciendum in eos excusso trans Tyberim, una cum Cardinalibus, populo ipso telis missilibusque eos hostiliter incessente, atque inde Tybur contendit. Hac re audita Bernardus ad populum Romae literas ob • urgationis plenas has scripsit.

Nobilibus & Optimatibus, atque Universo populo Romano frater B. Clarevallis vocatus Abbas, Declinare à malo, & facere quod bonum est. Sermo mihi est ad te popule sublimis & illustris cum sim vilis exiguaque persona, ac nullius pene momenti homuntio. Id quidem verecundum atque onerosum mihi consideranti, quis quibus scribam, simulqu • quam aliter hoc alius indicare possit, sed levius reor verecundia apud homines periclitari, quàm condemnari apud Deum silentio, veri taciturnitate & absconsione justitiae, &c. Communis est causa, & non est distinctio pusilli & magni. Dolor nempe in capite est, ac per hoc minime alienus, ne à minimis quidem vel extremis quibusque corporis partibus, nec a me. Pervenit profecto usque ad me, quamvis omnium minimum dolor maximus istesqui maximus est) & quod cum sit capitis non potest non esse & corporis, cujus membrum sum ego: Nunquid non dolente capite clamat lingua pro omnibus corporis membris, in capite se dolere; omnia per ipsam suum caput suumque capitis fatetur incommodum. Dimittite proinde, quaeso dimittite, ut plangam paululum apud vos dolorem meum, nec meum tantum, sed & totius Ecclesiae. Nonne ipsius vox est hodie per universum mundum, Caput meum doleo, caput meum doleo? Quis namque vel novissimus Christianorum in toto sit orbe qui non glorietur hoc capite, quod ambo illi gloriosi principes terrae alter amisso, alter submisso in cruce capite, suo t • iumpho extulerunt, suo sanguine ornaverunt? Ad omnem itaque spectat Christianum injuria Apostolorum, & sicut in omnem terram exivit sonus eorum, sic laesio eorundem ab omnibus usquequaque sentitur, usquequaque plangitur, & doletur. Quid vobis visum est, O Romani, offender Principes Mundi: vestros autem speciales patronos? Cur Regem terrae, cur Dominum coeli, furor tam intollerabili, quam irrationabili in vos pariter provocatis, dum Sacram & Apostolicam sedem divinis regalibusque privilegis singulariter sublimatum, au • u sacrilego incessere, suoque minuere honor contenditis, quam vel soli contra omnes si oportuisset defendere debuistis? Sic fatui Romani non judicantes, neque quod honestum est di cernentes, caput vestrum atque omnium, quod in vobis est, detur • atis, pro quo magis nec vesiris ipsis cervicibus parcendum a vobis foret, si necessitao exegisset. Patres vestri urbi orbem subjugaverunt, vos urbem properatis orbi facere fabulam. En Petri haeres, Petri seed, et urbe a vobis expulsus est: en rebus et domibus suis vestris manibus spoliati sunt Cardinales atque Episcopy Ministri Domini. O popule stulte et insipiens! O Columba seducta non habens cor! Nonne ill Caput, et illi oculi tui erant? Quid ergo nunc Roma nisi sine Capite truncum corpus, sine oculis frons effossa, facies tenebrosa? Aperi Gens misera, aperi oculos tuos, & vide desolationem tuam iam • amque imminentem. Quomodo in brevi mutatus est color optimus, facta est quasi vidua domina Gentium, Princeps Provinciarum: Verum initia malorum sunt haec graviora timemus. Nunquid non prope interritum es si persistis; Revertere, Revertere Sunamitis, revertere ad cor tuum; agnosce jam vel sero quae quanta, à quibus patiaris vel passa sis. Recordare qua causa, quo fine, per quos & in quos usus, non longe ante hos dies cunct • rum quae in te sunt Ecclesiarum, omnis ornatus et census profligatus est, quicquid in Altaribus et in Altarium vasis, quicquid in ipsis sacris imaginibus Auri et Argenti reperiri nunc potuit, manibus impiorum direprum et asportatum est. Quid ex his omnibus tu in tuis nunc marsupiis invenis? Porro decor domus Domini irr • cuperabiliter periit, & nunc quid tibi visum est iterare malitiam, innovare denuo super te dies malos? Quid modo vel lucri amplioris vel certioris spei arridet tibi? nisi quod in eo novissima tua cernuntur incautiora prioribus, quod tunc quidem non solum multi de pl • be, sed etiam de Clero & Principibus nonulli per orbem in Schismate illo faverunt tibi. Nunc vero sicut manus tuae contra omnis, sic manus omnium contra te. Mundus est à sanguine tue mundus omnis praeter te sol • m, & filios tuot qui in te sunt. Vae ergo nunc tibi popule miserande, & vae duplo quam ante, non ab exteris nationibus, non feritate Barbarorum, non a millibus armatorum. Vae tantum à facie tuorum, tibi vae à domesticis & amicis, à clade intestina, à cruciatu praecordiorum, à tortionibus viscerum. Agnoscis ne jam, quod 〈◊〉 omnes pacifici qui domestici, nec omnes amici qui videntur? Et si alias noveramus, sed nunc parte manifestius edocemur omnem veritatem illius sermonis Domini quam dixit, quoniam inimici hominis domestici ejus. Vae fratri à fratre in medio tui, & filiis à parentibus. Vae non à gladiis sed à labiis iniquis, & à lingua dolosa. Usquequo male in malo vos alterutrum confortatis, & Gladiis labiorum invicem sternitis, invicem perditis, ut ab invice consumamini. Congregamini oves dispersae, redite ad pascua, redite ad Pastorem et Episcopum animarum vestrarum. Redite pravaricatores ad cor; quod loquor non quasi hostis convicians, sed quasi amicut objurgans. Habet vera amicitia nor nunquam objurgationem, adulationem nunquam, sed iungimus & obsecrationem. Obsecramus pro Christo reconciliamini Deo, reconciliamini Principibus vestris (Petrum loquor & Paulum) quos utique in Vicario et Successore suo Eugenio suis sedibus et aedibus effugastis; Reconciliamini inquam orbis Principibus, ne forte incipiat pro eis pugnare orbis terrae contra insensatos. An nescitis quia his offensis nihil omnino valetis; his propitiis, nihil omnino timetis. Non, inquam, non timebis sub horum tutela millia populi circumdantis te, Urbs inclyta, Civitas fortium. Reconciliare proinde illis simul & millibus martyrum, qui quidem apud te, sed contra te sunt propter grande peccatum quod peccasti, inquo & persistis. Reconciliare etiam omni Ecclesiae Sancterum qui ubique terrarum aeudito hoc verbo scandalizati sunt. Alioquin pagina ista contra te, in testimonium erit, sed & ipsi Apostoli & Martyrs tui stabunt in magna constantia adversus eos qui se angusti verunt, & qui abstulerunt labores eorum, Sed jam finem loquendi omnes pariter audiamus. Annunciavi justitiam praenunciavi periculum, veritatem non tacui, hortatus sum ad meliora; superest ut aut de vestra citius correctione laetemur, aut de justa imminenti damnatione certi inconsolabiliter lugeamus arescentes & tabescentes prae timore & expectatione quae supervenient universae Urbi.

The Romans notwithstanding this Letter persisting obstinately in their Oppositisition against Eugenius, to cast off his Papal Usurpation over them; this Pope thereupon, veterum Pontificum exemplo, in Franciam ire constitutit, ut absentia desiderium sui Romanis efficeret; accordingly he retired into France to avoid the fury and treachery of the Romans, and that principally by St. Bernard's persuasion, who gave him this black Character of them. Quid de populo loquar? Populus Romanus est. Nec brevius potui, nec expressius tamen aperire de tuis Parochianis quod sentio. Quid tam notum seculis, quam protervia et fastus Romanorum? Gens insueta paci, tumultui assueta; Gens incivilis et intractabilis usque, adhuc subdi nescia, nisi cum non valet resistor. En plaga; tibi incumbit cura haec; dissimulare non licet; Rides me, forsitan fore incurabilem persuasus; Noli diffidere, curam exegeris, non curationem. Denique audisti, curam illius hab; & non cura vel sana illum. Verum dixit quidam, Non est in medico semper relevetur ut aeger, &c. Quem dabis mihi de tota maxima urbe, qui te in Papam receperit precio, seu spe precii non interveniente? Et tunc potissimum volunt dominari, cum professi fuerint servitutem. Fideles se spondent, ut oportunius fidentibus noceant. Ex hoc non erit consilium tibi, à quo se arcendos putent, non secretum, quo se non ingerant, Si stante prae foribus, quoquam illorum moram vel modicam fecerit ostiarius; ego tunc pro illo esse nolo. Et nunc experire paeuci • ; noverim ne & ego vel aliquatenus mores gentis. Ante omnia sapientes sunt ut faciant mala, bonum ante facere nesciunt. Hi invisi terra & coelo, utrique iniec • ere manus, impii in Deum, temerarii in Sancta, seditiosi in invicem, aemuli in vicinos, inhumani in extraneos, quos neminem amantes amat nemo; & cum timeri affectant ab omnibus, omnes timeant necesse est; Hi sunt qui subesse non sustinent, praesse non norunt, superioribus infidels, inferioribus importabiles. Hi inverecundi ad petendum, ad negandum frontosi. Hi importuni ut accipiant, inquieti donec accipiant, ingrati ubi acceperint. Docuerunt linguam suam grandia loqui cum operentur exigua. Largissimi promissores, & parcissimi exhibitores. Blandissimi adulatores, & mordacissimi detractores, simplicissimi dissimulatores, & malignissimi proditores, Excurrimus usque huc, plenius te atque expressius ad monendum putantes horum quae circa te sunt in hac parte; jam ad ordinem recurramus.

St. Bernard perceiving the Romans to persist obstinately in their Rebellion against Eugenius, whom they forcibly expelled, without hopes of any amicable reception of him by Letters or mediation, endeavored to stir up the French King and other Princes to restore him, and reduce the Romans by force of arms to obedience both to the Pope and Emperor; to which end he writ this memorable Epistle to Conrade King of the Romans, evidencing the Emperors and Kings Supremacy in causes Ecclesiastical, that the defense, care of the Church and Religion, belongs primarily to them, not the Pope, and that Rome was the head, Inheritance of the Empire, though the See of the Papacy.

Ad Conradum Regem Romanorum. Nec dulcius, nec amicabilius, sed nec artius omnino Regnum Sacerdotium{que} conjungi, seu complantari in invicem poterunt, quam ut in persona Domini ambo haec pariter convenirent, utpote qui factus est nobis ex utraque tribu secundum carnem, Summus & Sacerdos & Rex; non solum autem, sed et commiscuit ea nihilominus, ac confederavit in sue corpore, quod est populus Christianus, ipse caput illius, ita ut hoc genus hominum Apostolica voice, genus electum, regale Sacerdotium appelletur. In alia quoque scriptura, quotquot sunt praedestinati ad vitam, No • ne omnes Reges & Sacerdotes nominantur? Ergo, quae Deus conjunxit, Homo non separet: Magis autem quod divina sanxit authoritas, humana studeat adimplere voluntas, & jungant se animis, qui juncti sunt institutis. Invicem se foveant, invicem se defendant, invicem onera sua portent. Ait Sapiens, Frater ad • uvans fratrem, ambo consolabuntur. Quod si alterutrum se (quod absit) corroserint & momorderint, nonne ambo desolabuntur? Non veniat anima mea in consilia eorum qui dicunt, vel Imperio pacem et libertatem Ecclesiarum, vel Ecclesiis prosperitatem et exaltationem Imperii nocituram; Non enim utriusque institutor Deus in destructionem ea connexuit, sed in aedificationem. Si hoc s •• is, quousque vos communem contumeliam, communem dissimulatis injuriam? Nonne ut Apostolica sedes, ita et caput Imperii Roma est? Ut ergo de Ecclesia taceam, num honor Regi est truncum in manibus tenere Imperium? Et quidem ignoro quid vobis super hoc consulent Sapientes vestri & Principes Regni; sed ego in insipientia mea loquens quod sentio, non tacebo. Ecclesia Dei ab exortu su • , usque ad haec tempora pluri • s tribulata est, & pluries liberata est, (to wit, by Christian Kings an • Emperors) Denique, audit quid ipsa de se loquatur in Psalmo; Ipsius enim vox est; Saepe expugnaverunt me à juventu • e mea, etenim non potuerunt mihi: supra dorsum meum fabricaverunt peccatores, prolo • gaverunt iniquitatem suam. Certus esto, O Rex, quod nec nunc qu • que relinquet Dominus Virgam peccatorum super sortem justorum. Non est abbreviata manus Domini, nec facta impotens ad salvandum. Liberabit & hoc tempore absque dublo sponsam suam qui suo sanguine redemit eam, suo spiritu dotavit, donis caelestibus exornavit, ditavit nichilominus & terrenis. Liberabit inquam, Liberabit; sed si in manus alterius, viderint Regni Principes, id ne honor Regis, regnive utilitas sit; non est utique. Quamobrem accingere gladio tuo super femur tuum potentissime, et restituat sibi Caesar quae Caesaris sunt, et quae sunt Dei Deo, Vtrumque interesse Caesaris constat, et propriam tueri Coronam, et Ecclesiam defensare; Alterum Regi, alterum convenit Ecclesiae advocato. Victoria sicut in Domino con • idimus prae manibus est; Superbia & arrogantia Romanorum plus quam fortitudo eorum. Quid enim? Nunquid quispiam magnus vel potens verbi gratia, Imperator aut Rex, faedam Rem istam in Imperium pariter Sacerdotiumque praesumit? Sed Populus hic maledictus, & tumultuosus; qui suas nescit metiri vires, cogitare sinem, considerare proventum, insipientia sua, furore suo ausus est hoc grande sacrilegium attentare. Absit ut vel ad momentum stare possit ante faciem Regis popularis manus, vulgi temeritas. Factus sum insipiens, qui cum sim vilis ignobilisque persona, tanquam aliquis magnus consiliis tantae magnitudinis, tantaeque Sapientiae me ingessi, & de re magna. At quo ignobilior, atque objectior, tanto liberior sum ad loquendum quod Charitas suggerit: Unde & adhuc, addo in eadem ins • pientia mea; Si quis aliud quam locutus sum vobis, quod non credimus, suadere conabitur is profecto, aut non diligit Regem, aut parum intelligit quid Regiam deceat Majestatem, aut certe quae sua sunt quaerit, et non valde quae vel Dei vei Regis sunt curare convincitur. This Pope at last by St. Bernard's solicitation and the assistance of Conrade, and Ludovicus King of France, was restored to the possession of his See at Rome.

In the mean time whiles Engenius remained in France, the Emperor Conrade apprehended that St. Bernard had done something in derogation of the Empire and his Prerogative; whereupon he writ this short Epistle to him, to acquit himself from this accusation.

Querimoniae Regis nostrae sunt, & maxim illa quàm dignanter exprimitis de invasione Imperii; Regis dedecus, Regni diminutionem nunquam volui; Volentes odit anima mea: Legi quippe, Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit, Et qui potestati resistit, Dei ordinationi resistit. Quam tamen sententiam, cupio vos & omnimodis moneo custodire, in exhibenda reverentia Summae & Apostolicae Sedi, & beati Petri Vicario, sicut ipsam vobis vultis ab universo servari Imperio.

Pope Eugenius intending to hold a General Council at Reims in France, the French King conceiving it might derogate something from his Prerogative and right of his Crown, intended to prohibit it: hereupon St. Bernard writ this Epistle to persuade him to permit this Council to sit; promising that the Pope should correct and reform anything wherein he had exceeded his Jurisdiction, to his prejudice, wherein he would assist him.

Ludovico Dei Gratiâ Excellentissimo Regi Francorum, B. Clarevallis vocatus Abbas, fidelis suus salutem, à Rege Regum & Domino Dominantium, ipsi & dilectae ejus, & filiis ejus. Regna terrae, et jura Regnorum tunc sat sana suis Dominis atque illaesa persistunt, si divinis ordinationibus ac dispositionibus non resistunt. Cur Domine trascitur furor t • us contra Dei electum, quem tua quoque sublimitas suscepit et praeelegit tibi quidem in Patrem, filio autem tuo in Samuelem? Armatur Regia indignatio non plane in extraneos, sed in semetipsam et suos. Non mirum si juxta Scripturam, Ira viri justitiam Dei non 〈…〉 ; quae propriae quoque utilitatis, sed indignitatis, sed salutis facit sape ut nec