Chronological History of Popes Intolerable Usurpations

cujus filii sunt manifest ostendunt. Nos vero illius Discipuli esse desideramus, cujus Doctrina etiam inimicis sane est intelligenda. Orent pro nobis Ecclesiae filii, ut crescat Sermo Domini. Data Romae contra schismaticos in sacro conventu, Anno ab incarnatione Domini, &c. 1098. Indictione sexta 7. Id. Augusti. His Literis vocati sunt. Declinarunt • utem audientiam schismatici per 16. Annos, per obsides potentes & clarissimos, etsi per Sacramenta invitati, ne caperentur suis mendaciis, ne suis libellis convincerentur, quibus authors eorum corruperunt, terram Haeresibus variis, longe lateque disseminatis per Apostolos multiplicis erroris. Sacer & jam Conventus, toties deprehensa eorum versu • a, in conspectu Ecclesiae eoram multitudine Remorum ait: Eos qui sanctam Ecclesiam sciendere non timuerunt, iterum vocamus ad Synodum, quam Deo author celebrated disposuimus circ. Calend. Novembris. In praesenti tamen, quia ven • re renuunt, testus invocamus contra eos coelum & terram, quod nullum consensum adhibemus eorum perversitati, et in testimonium illius in medio Ecclesiae, in conspectu Angelorum et hominum, incendio tradimus Decreta eorum haeretica, quibus orbem, terrae perverterunt, verbum Dei adulterantes, sub ententito color pietatis querentes plus se, quam fidem Catholicam amari. Qui per 16. annos nullum dederant locum veretati, sugientes lucem examinationis, tenebris errorum assueti, falsis expositionibus violenter intorquentes Scripturas in adjumentum nefandissimi schismatis.

Hereupon Papa Urbanus post multas tribulationes, tandem 4. Cal. Augusti, de hac luce migravit, post cujus obitum, Dominus Paschalis 2. Papa ordinatur, & he ex divina revelatione factum ub •• ue divulgabatur. Ordinatus est autem a Clero & Populo, as Bertoldus relates. But Aventinus and others record, that Conradus filius Imperatoris Rex Italiae, & Romani eum Pontificem maximum faciunt, (not the Cardinals) in opposition to his Father. This Pope (Hildebrands Disciple) endeavored not only to unitate and equal, but exceed him in antichristian Pride, Tyranny, Usurpations, Treasons, Rebelsions against the Emperor Henry the 4th. Hic superbissimus Nebulo, (as Platina, Stella, Onuphrius, Balaeus, and others assure us) sellam Pontificam ascendere noiuit prius quam populus ter acclamasset: Sanctus Petrus Raynerum virum optimum elegit. Indutus deinde coccinea chlamyde? (juxta illud Apoc. 1. & mulier erat circundata purpura & coccino, &c.) thiaraque capiti ejus imposita, deducebatur a bo equo vectus in Lateranum, ubi Pontificum Sceptrum illi dabatur, ac baltheo cingebatur; de quo claves septem (Saint Peter had but two at most) & totidem sigilla dependebant, tanquam papicae potestatis symbola, quibus jus datum esse significabat, secundum septitariam Spiritus sancti gratiam, Ecclesias claudendi & aperiendi: O abominatio inaudita: ita se exaltabat magnus ill Dei adversarius & Antichristus; writes Balaeus: Hoc modo (ait Functius) eques Meretrix virilem a • atem fastu rexit, ut praedictum est, Apoc. 13. & 17. Bertoldus Constantiensis, who writ in that age, Anno 1100. observes: Jam multum paene ubique sententia excommunicationis caepit tepescere, ut etiam quidam religiosi, qui usque ad hoc tempus in illa causa fuerunt serventissimi a Catholicis discederent, et inter excommunicatos promoveri non timerent: (The frequency and contrariety of these Papal brutish, malicious sentences, making them both contemptible and execrable to most:) Sed sancta Ecclesia in obedientia circa excommunicatos nihilominus perstitit, quae post apostasiam Judae, reliquos Apostolos etiam sirnaus, cum Domino pershtisse cognovit. This Pope, as the Historians of that age, with Platina, B • lae • s, Barns, and others observe, (to evidence himself the true Successor of Hild • brand, not of St. Peter) Totum vitae cursum in bellis gerendis ac seditionibus absolvit, hic summus in terris Satanae Vicarius. Et ne ulla in reimpu • simo 〈…〉 haberetur inferior, omnia experiebatur quae ad amplitudinem Satanicae sedis pertinere videbantur: Episcopos omnes atque Abbates, a Caesare constitutos, sedibus furiose deposuit. Theodoricum, quem Cavenses Pontificem designaverant, coegit quar • o ferme mense post Electionem Papatum deponere, & habitum Anachoritae suscipere: Mag i • lphum Romanum Civem apud Ravennates sibi arrogantem Pontificis titulum, in exilium pepulit, & auxiliantibus Romanis urbe ejecit. In Guibertum Antipapam, exercitum mover, Rogerii Siciliae comitis copiis & opibus adjutus, qui videns se viribus imparem esse Paschali, profugit in tutiorem locum, & non multo post subitanea morte opetit grandaevus. Quidam scribant, hunc suasu quorundam bonorum se abdicasse suo Pontificatu. Alii scr • bunt, eum eodem die ejectum & relegatum esse. This Martial Pope Paschal freed by force of arms from his Competitors, Concilium congregat Florentiae, Anno Dom. 1101. as some, but An. 1105. or 1110. as others variously compute it; the occasion of his summoning this Council is very observable; Episcopus Florentinus, as most, (but Fluentinus, as Sabellicus) stiles him; audebat palam asseverare, Antichristum jam natum esse: Idque hand dubie animadvertit ex illo horribili Metamorphosi regni Christi spiritualis in mundanum. Nam Pontifices Remani magis arma quam Biblia sacra tractabant, opponebant sese Imperatoribus, eosque contemptissime tractabant, articulos fidei depravabant, Sacramenta a Christo sancita prophanabant, &c. Plures ad Pontificatum insidiis, armis, ac caedibus ascendebant, quam libera electione, & castitas, quae etiam in honesto conjugio colitur, ex tota quasi choro sacratorum viroum exterminabatur. Erat denique Romanus Papa vorago pecuniarum totius mundi, vi, non ration pleraque administrans. Ista quidem huic Antistiti & aliis praesentem Ecclesiae statum nonnihil perpendentibus occasionem praebuerunt, jam evidentissimis & illustribus notis affirmandi, Antichristum jam esse natum; publiceque in Ecclesia dominari, (being likewise seconded with many prodigies, at large related by Historians, happening at this season.) Hac re divulgata Paschalis 2. vicem Antichristi Romae gerens, (conscious of his own guilt) nequaquam sibi dorm • endum praesumebat; sed confestim Florentiae • cacto Concilio Episcoporum Galliae & Italiae, Episcopum ad examen vocat. Re ipsa admodum discusia (silentium autem de argumentis ipsius altum est, nec enim visa est ex re Pontificis Romani, si rations in vulgus sparsae, aut memory fuissent commendatae.) Hoc tantum asserunt, hominem verbis castigatum ac dimissum esse: Credibile est, verbis satis indignis. And to show himself a true Antichrist, as Dr. Barns and others relate, Perpetuum Anathema a Gregorio adversus Henricum 4. promulgatum in ca Synodo renovat et confirmat, ejusque Synodi sententiam postea in coena Domini, apud Lateranum Romae publice pronunciat.

Immediately after, (as Platina, Barns and others story) ad Guardastalum, conventis multorum Principum et Episcoporum habito, de homagiis, de feudis, de Episcoporum Sacramentis Laicis antea exhibitis, exhibendisve, magna est habita ratio: And to reform the Clergy of France, non ita integre ut deceret vitam ducentes, Trecas Conventu habito, redactis ad laudabiliorem cultum Ecclesiis, earumque praesidibus partim pulsis, partim castigationibus emendatis, in Ita • iam propere rediit, quod intellexerat omnia seditiosorum quorundam factionibus perturbari: Several persons seising upon St. Peters patrimony, and raising parties against this Paschal, who like a Martial Pontiff, encountered his Enemies in the field, obstinate resistentes expugnat, non sine magno utriusque partis incommodo; oppida quae jam defecerant, in deditionem recipit, & totum Petri patrimonium brevi pacatum reddidit. This year Conrade the Emperors son, after 9. years revolt from, and rebellion against his Father, (wholly swayed by the Pope, and Machtylda, cui, ut quidam dicunt, sicut sanguine, ita & connubio conjunctus) died in rebellion; being poisoned, as some relate; whereupon this Pope endeavored to engage his Son Henry (whom his Father had declared to succeed him in the Empire in a public assembly of the States, and all the Hildebrandian faction to depose, and usurp his Fathers throne by force and treachery: For which end, Pope Paschal Anno 1102. summoned a General Council at Rome, wherein he resumed the old quarrel about Investitures, passing this Decree therein, and other subsequent Councils; (thus registered by Gratian, caus. 16. qu 7.) Si quis Clericus, Abbas vel Monachus per Laicos Ecclesias obtinuerit, secundum Sanctorum Apostolorum Canones, (to wit of Urban and Hildebrand) & Antiochieni Concilii capitalium, excommunicetur. Constitutiones Sanctorum canonum sequent • s (of Hildebrand and Urban) Statuimus, ut quicumque Clericus ab hac hora investituram Ecclesiae, vel Ecclesiasticae dignitatis de manu Laici acceperit, et qui ei manum imposuerit, gradus sui periculo subjaceat. Nullus Laicorum, Ecclesias vel Ecclesiarum bona occupat vel disponat, qui vero secus egerit ab Ecclesiae liminibus arceatur: ratifying all his Predecessors forecited Decrees against Investitures. Henry the Emperor having notice of the Popes intention and designs to call this Council; Habito cum Principibus colloquio, Roman se profecturum, ac Generale Concilium circa Febr. Kalend. inibi convocaturum (according to his Imperial Privilege to summon Councils, of which this Pope would deprive him) condirit; quatenus tam sua, quam Domini Apostolici causa canonice ventilata, Catholica inter Regnum et Sacerdotium confirmaretur unitas. Constat tamen nec ipsum juxta placitum venisse, nec nuncia dignitati Apostolicae subjectonem profitentia misisse (as he had no reason) Nec hoc latet, quod alterum Papam ipsi Domino Paschali superponeret (he being unduly elected without his Imperial assent, by the power and confederacy of his rebellious usurping Son Conrade) si fieri posset, conatus sit: The ground of his absenting himself, was, his just fear of the Popes treachery and designs to dethrone or murder him, to establish himself in his usurped Papal Chair. Whereupon this Pope taking advantage of his absence, convententibus universis Apuliae, Campaniae, Siciliae, Tuscaniae totiusque simul Italiae Praesulibus, Ultramontanorum autem quamplurimorum Legatis (all or most of the Hildebrandian faction) Synodus magna Romae est habita; ubi praeter antiqua Patrum instituta (to wit against Investitures) more solita reverenter confirmata, etiam saepedictum hujus temporis Schisma, inter pr •• cipuas heresies computatur, ac perpetuo cum suis authoribus atque sequacibus anathemate hujusmodi subscripta profession condemnatur.

Anathematizo omnem haeresim, & praecipue eam, quaestatum praesentis Ecclesiae perturbat; quae docet & asserit Anathema contemnendum, & Ecclesiae ligamenta spernenda esse: (And to make sure his Title, superadded this new Oath of absolute Canonical obedience) Promitto autem obedientiam Apostolicae sedis Pontifici, Domino Paschali, ejusque successoribus, sub testimonio Christi et Ecclesiae, affirmans quod affirmat, et damnans quod damna • sancta universalis Ecclesia. Ibi etiam, quam sententiam in Imperatorem vel Patricium Romanum Heinricum idem Apostolicus Paschalis promulgaverit, (by no Apostolical president) nos quoque inter innumeras diversarum Gentium catervas, proxima coena Domini in Ecclesia Lateranensi ab ipsius ore didicimus; Nimirum, postquam 8. Kalend. Octobris maris fluctibus Joppae traditi Romae sumus, per gratiam Christi praedicta majore hebdomada intro • ucti. Quia, inquit, tunicam Christi scindere, id est, Ecclesiam rapinis & incendiis devastare, luxuriis, perjuriis atque homicidiis commaculare non cessavit, Primo a beatae memory Gregorio Papa, deinde a sanctissimo viro Vrbano predecessore meo propter suam inobedientiam excommunicatus est atque condemnatus; Nos quoque in proxima Synodo nostra judicio totius Ecclesiae, perpetuo eum anathemate tradidimus. Id notum volumus omnibus, et maxim Vltramontanis esse, quatenus se ab ipsius contineant iniquitate. After this Excommunication the Pope dispatcheth his Legates and Letters into Germany, exciting Princes and Prelates of the Hildebrandian faction to take up arms afresh, against the re-excommunicated Emperor and all his adherents. Amongst others he sent one Letter to Robert Earl of Holland, newly returned from the wars against the Saracens in the holy Land, to this effect. Hoc est legitimi militis, ut sui Regis hosts instantius persequatur. Gratias ergo prudentiae tuae agimus, quod praeceptum nostrum in Came • acensi parochiae executus es, id ipsum de Leodiensibus excommunicatis Pseudoclericis praecipimus (who adhered faithfully to the excommunicated Emperor) Nec in hac tantum parte, sed ubique cum poteris, Henricum haereticorum caput, et ejus fautores pro viribus persequaris. Nullum profecto gratius Deo sacrificium offerre poteris, quam si eum impugnes, qui se contra Deum erexit, qui Ecclesiae Dei regnum auferre conatur, &c. Hoc tibi et Militibus tuis in peccatorum remissionem pricipimus, &c. Hereupon the Bishop, Canons and Clergy of the Diocese and Church of Leodium, in their own just defense writ a memorable answer to this Popes Letter, wherein they thus notably oppugned his antichristian proceedings against the Emperor, and his adherents, oppugn his pretended Supremacy, Tyranny, Bloodthirstinesse, vindicate this Emperors cause supremacy over Popes, Prelates, prove Rome to be Babylon, and the Pope Antichrist.

Stupendo & gemendo ex •• la •… o (inquit Ecclesia Leodiensis) cum Esia, qui onus de ••••… exaggerans, exclamat, sicut turbines ab Africo veniunt, de deserto venit, de terra horribili vuio dura nunciata est mihi, &c. Qui hactenus non intelligebat loquendo, quid sit desertum mare, nunc intelligat videndo, quid per desertum mare significetur; non solum Babylonia, sed etiam mundus & Ecclesia, &c. Ecclesia 〈◊〉 se desertam a sano praesulum consilio. Quae enim major olim confusio fuit in Babylonia, quam hodie est in Ecclesia? In Babylonia confusae sunt lingua gentium, in Ecclesia dividuntur linguae & mentes credentium. Ait Petrus in Epistola sua, Sa •• ta • vos Ecclesia quae est in Babylon collecta, Hactenus interpretabar ideo voluisse Patrum per Babylo • em s • g • are Romam, quia tunc temporis Roma confusa erat Idolo • atria & omni spurcitia. At nunc dolor meus mihi interpretor; quod Petrus Prophtico spiritu dicens Ecclesiam in Babylon collectam, praevidit confusionem dissens • on • s, quia hodie scinditur Ecclesia, &c. Qui sint turbines ab Africo, discimus patiendo magis quam legendo, de terra horribili, a Romana scilicet Ecclesia, visio dura nunciata est mihi; inde turbo ut tempestas venit ab Africo Romanus enim pra sul, pater omnium Ecclesiarum literas contra nos mittit Roberto Flandrensium Comiti, et earum hic exemplar interserunt. Super his literis cujus lumbi non repleantur dolore? Super h • s me obstupefecerunt tenebrae, nec tantum pro horrore periculi, quantam pro horrenda novitate rei, quam tam lachrymabiles literae potuerunt scribia Matre contra filas suas, quamvis peccantes. In judicio Salomonis expressa est magnitudo materna pietatis, quoniam judicante Solomone, ut infans pro quo contendebatur, gladio divideretur maluit mater filium suum sub aliena muliere vivere, quam gladio judicis dividi. Dicit Isaiah, Babylon dilecta mea, versa est mihi in miraculum. At ego dico, Roma dilecta mea mater, versa est mihi in miraculum. Quid enim tam mirabile, imo quid tam miserabile? Vidit olim David Angelum Dei stantem exten • o gladio super Jerusalem, nos filiae Romanae Ecclesiae, Ecce videmus Romanum pr • es • em, qui est Angelus Domini (hunc utique locum occupat,) extento gladio super Ecclesiam. Davia orabat ne populus occideretur; angelus noster porrigens Roberto gladium, orat ut occidamur. Unde iste gladius angelo nostro? Unus est gladius spiritus, quod est verbum Dei, &c. Est alter gladius spiritualis, quo mortificatis vitus carnis emitur corona martyrii. Cum ergo duos tantum gladios a Domino Apostoli habeant, unde iste tertius Apostolico gladius, quem in nos porrigit Robe • to armigero suo? Forte recurrit Apostolicus ad Ezechielem Prophetam, ut de manu ejus tertium arripiens gladium, vadat ad dextram, sive ad siniseram, caedendo bonos & malos, &c. Hic est gladius interfectionis magnae, qui me cum Ezekiel • obstupescere facit; quem enim non faciat cord tabescere, quod Apostolicus ad vivisicandum unctus, accingitur in nos tertio gladio interfectorum, &c. Si licere dicere (salva Apostolicae dignitatis reverentia) ipse nobis videtur dormivisse. Dormierunt cum eo omnes consiliarii ejus, quando conduxit sibi vastatorem Ecclesiarum Dei. Pracipit Paulus, ut verbum Episcopy sit sanum & irreprehensibile. Nos ergo nec infirmamus aut reprehendimus verbum Episcoporum Episcopy, sed quia Apostolicus non debet deviare ab Apostolo, quaerimus humiliter per singula, utrum hac Apostolici verba sint per omnia gravitate Apostolicae authoritatis sana & irreprehen •• bilia? Ecce ut pater dilecto filio salutem mittit, & apostolicam benedictonem promittit! Sed non ea illa opera indicit, quibus salutem & benedictionem a Deo promereri possit, &c. Quis unquam populum Dei, quis unquam Ecclesiam Dei impune persecutus est? (Et huc multa ex Scriptures sucris exempla adducunt.) Ecce opera justae malitiae, quibus pater filium, Papa coelestis Regis militem imbuit, per quae possit contendere ad coelestem Jerusalem, impugnando scilicet Ecclesiam Dei. Gratias, inquit, prudentiae tuae agimus, quod praeceptum nostrum in Cameracensi parochia executus es; Qualis & quanta sit vastitas & contritio Cameracensis Ecclesiae, quis recolit sine dolore? Ego quidem silia Romanae Ecclesiae, condolebam Camera •••… sibus pro affectu germanitatis, nunc vero audiens haec mala inferri praecepto Apostolicy authoritatis, jam amplius doleo, quia timeo Matri meae, ne in eam redundet illud quod Deus dicit per os Esaiae, Vae qui condunt leges iniquas, & scribentes injustitiam scripserunt, ut opprimerent in judicio paupers, &c. Tantam Ecclesiae desolationem, tantam pauperum & viduarum oppressionem, tantam praedarum & rapinarum immanitatem, & quod his gravius est, promiscuam bonorum & malorum occitionem; Haec & pejora his praecepto Apostolici facta esse quis crederet, nisi ipse suo ••• ore prodidisset? Nos attoniti hac novitate rerum, quaerimus unde sit hoc novum exemplum, ut praedicator pacis, suo ore & alterius manu, inferat Ecclesiae bellum, &c. Apostolici enim peccantes arguunt, Obsecrant, increpant, in omni patientia & doctrina &c. Dicit Jesus, Si peccaverit inte frater tuus, corripe illum, &c. Et hic exemplum Gregorii erga Episcopem Salonensem proferunt, Imperatorem Maximum arguentem, quod in Priscilliani sectatores vim adhiberet; Qui damnavit, inquit, accusatorem Itachium pro morte haeretici, si adhuc viveret, non laudaret & istum, cujus praecepto tot occiduntur pro causa Cameracensium, &c. Idipsum de Leodiensibus excommunicatis pseudoclericis praecipimus, inquit, Nos vero Leodienses quare excommunicati dicimur, in uno Spiritu nos omnes, in unum corpus baptizati sumus, &c. Quando significatum est Romanae Ecclesiae quod contentiones fuerit inter nos, idipsum in Christo sapimus, idipsum dicimus, Non dicimus, Ego sum Pauli, ego Cephae, ego autem Christi; num quid pro hac unanimitate excommunicati dicimur, &c. Nobis legem Dei tenentibus objiciunt, quod transgrediamur eorum novas traditions. At illis dicit Deus, Quare vos transgredimini mandatum Dei propter traditions vestras? Jubet Deus, ut quae sunt Caesaris, reddamus Caesari, & quae sunt Dei, Deo. In hanc sententiam Petrus & Paulus pedibus eunt. Petrus inquit, Deum timete, honorisicate Regem. Servi subditi estote in omni timore dominis, non tantum bonis & modestis, sed etiam dyscolis, &c. Qui hoc omni animae praecepit, quem a subjectione terrenae potestatis excepit? Quia ergo Regem honoramus, quia Dominis nostris non ad oculum, sed in plicitate cordis servimus, ideo excommunicati dicimur? Sed Simoniaci sumus. Simomoniacos, quantum ad nos, vitamus, & quos vitare nequimus, pro loco & tempore toleramus, nec minus vitamus illos, qui notam avaritiae honesto nomine praetexentes, quod gratis se jactant dare, vendunt sub charitatis nomine, & sicut Montanistae sub nomine oblationum artificiosius accipiunt munera; Oh dolendo miramur, quare, quando & a quo excommunicati simus. Non ab Episcopo nostro, non ab Archiepiscopo, cui Episcopus noster suffragatur, nos excommunicatos esse scimus. Sed nec a Papa Romano nos esse excommunicatos credimus; quia scimus eum non ignorare quod ait Nicodemus, Lex nostra non judicat quemquam nisi andierit ab ipso prius. Nec Sodomitas damnasset Deus, nisi descendisset ad ipsos, videre, utrum clamorem, qui venerat ad eum, opere complessent. Qui nihil a nobis audivit, quem non Episcopus, non Archiepiscopus aliquando contra nos interpellavit, quis crederet quod nos excommunicaverit? &c. Credo dicetis nos ideo haberi excommunicatos, quia favemus Episcopo nostro, faventibus partibus domini sui Imperatoris. In hac re sunt initia dolorum, pro hac re erubescunt causae malorum, quia Satanas solutus terram perambulans, jam divisit regnum & Sacerdotium; Quia ergo Diabolus venit ad nos habens iram magnam, Patrem nostrumqui est in coelis oramus pro hocspecialiter, ne nos inducat in tentationem hanc, sed liberet nos a malo hujus tentationis, &c. Quis jure reprehendet, quod Episcopus partibus Domini sui favet, cui promissam cum juramento fidelitotem debet? &c. Hoc non ignorant illi qui regnum & Sacerdotium scindentes novello schismate, et novellis traditionibus, illos qui Regi perjurant, se a culpa perjurii absolvere promittunt, &c. Hinc omnes perpendite, quis sit reus capitis, qui non reddit Caesari quae sunt Caesaris secundum Decretum Dei. vel qui Regem inhonorat contra Decretum Apostoli, vel perjuraudo assumit nomen Dei in vanum, per quod juravit Regi fidelitatem. Ecce quare excommunicati dicimur. Sed quare pseudoclerici vocamur, qui canonice viventes, operibus meremur, ut Clerici vocemur? Non est inquam de sort Dei, (alludens ad vocem 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) qui vult nos excludere a sort Dei; (ac proinde Paschalem, qua in parte collocat) Evomuit cor Paschasii vile convicium, prout vetulae & textrices faciunt. Petrus Apostolus docet, non dominantes in Clero, sed forma facti gregis. Paulus Apostolus, filioli quos iterum parturio in Domino; Hos igitur attendat Dominus Paschasius pios admonitores, non impios conviciatores. Maledictum excommunicationis Dominus Paschasius nobis imporperat, sed illud ante omnes timemus, quod Spiritus sanctus per os Psalmistae dicit, Maledicti omnes qui declinant a mandatis tuis; Maledictum excommunicationis, quod ex novella tradition Hildebrandus, Odardus & iste tertius indiscrete protulerunt, omnino abjicimus, & priores Patres sanctos usque nunc veneramur & tenemus, qui dictante Spiritu sancto, non animi motu, in majoribus & minoribus potestatibus graviter delinquentibus, quaedam dissimulaverunt, quaedam correxerunt, & quaedam toleraverunt. Dominus noster Episcopus communicate Regi & Imperatori suo, cui ex Regalibus ejus acceptis fidelitatem juravit Nimium effurit tempus, quo haec consuetudo incoepit, & sub hac consuetudine migraverunt a saeculo sancti et reverendi Episcopy, reddentes Caesari quae erant Caesaris, & Dio quaerant Dei. (Hicque multos ex Ambrosio & Augustino loces adducunt.) Ecce, inquit, quare excommunicati vocamur, eo quod sanctos et moderatos et antiquos Patres tenemus, et pro posse imitamur. Episcopum, Archiepiscopum nostrum, provincialem & comprovincialem Synodum ex antiqua tradition tenemus; & quicquid ibi de Scriptures definitum fuerit, Romam non refertur, usque ad graviora negotia, de quibus non inventur in Scriptures sanctis authoritas. Illos vero Legatos a Latere Romani Episcopy exeuntes, & ad ditanda marsupia discurrentes, omnino refutamus, sicut temporibus Zozami, Coelestini, Bonifacii Concilia probaverunt. Etenim ut a fructibus eorū cognoscamus eos, non morum correctio, non vitae emendatio, sed inde hominum caedes, & Ecclesiarum Dei proveniunt depraedationes. Quia igitur antiquae regulae inhaeremus, & non omni vento doctrinae circumferimur, ecce unde excommunicati dicimur? Cur Paschasius vult, ut exolvamus quod non rapuimus? ut pseudoclerici vocemur, ubi rectam lineam tenemus? Potius deposito spiritu prae sumptionis, cum suis consiliariis solerter recolligat, quomodo a beato Sylvestro us{que} ad Hildebrandum sedem Romanam Papae obtinuerint, & quot et quanta inaudita exambitione illius sedis perpetrata sint, et quomodo per Reges Imperatores definita sint, et pseudo papae daminati et abdicati sint, et ibi plus valuit virtus Imperialis, quam excommunicatio Hildebrandi, Odardi, Paschasii, &c. Paulus Apostolus in faciem Petro Principi Apostolorum restitit. Ergo remoto Romanae ambitionis typo, • ur de gravibus et manifestis non reprehendantur et corrigantur Romani Episcopy? Qui reprehendi & corrigi non vult, pseudo est sive Episcopus, sive Clericus; Nos vero qui per misericordiam Dei, juxta regulam obedientes & corrigibiles sumus, & schisma, & simoniam, & excommunicationem per omnia dictante ration & Spiritu sancto vitare volumus, &c. Quae etsi devastanda essent, edicto Regum et Imperatorum devastari deberent, qui non sine causa gladium portant. Sed solutus est Satanas habens iram magnam, quem exterreat valida manus Dei, (ad Ecclesiam in Apocalypsi alludens, quam Satan persequitur;) Nos ab excommunicatione excipiet ipsa Romanorum authoritas. Hildebrandus Papa, qui author est hujus novelli schismatis, & primus levavit Sacerdotalem lanceam contra diadema regni, primo indiscrete Henrico faventes excommunicavit, sed reprehendens se intemperantiae excepit ab excommunicatione illos, qui Imperatori adhaerebant necessaria & debita subjectione, non voluntate faciendi vel conciliandi malum; Et hoc pro decreto scripsit, &c. Excutit inde amplius Paschalis ad Robertum Epistolae verba; Henricum haereticorum caput & ejus fautores persequere; nullum profecto Deo gratius sacrificium offerre poteris, &c. Cum Alaricus Rex Gotthorum iret ad capiendam Romam, monitus a quodam servo Dei, ut ab his malis cessaret, non volens, inquit, vado Romam; vir enim quidam me quotidie torquens urget, ut eam ad destruendam Romam; Hoc exemplo urget Apostolicus armigerum suum, ut totum depopuletur regnum, quod non potest fieri sine caede & sanguine, & Ecclesiarum Dei depopulatione. Alaricus in hoc quidem mitior fuit, qui capta Roma Ecclesiis Dei pepercit; & a caede hominum abstinuit; nunc nihil excepto, immittitur Robertus ab Apostolico, ut non solum in Cameracenses & nos Leodienses, sed totus feratur ad dispergendos omnes. Quis clamabit modo cum Esaia, Quàm pulchri super montes pedes praedicantis & annunciantis pacem, &c. Qualem zelum habuit Petrus in amputanda auricula Malchi, talem zelum habet modo Vicarius Petri in amputanda auricula Regis haeretici; sed qui in feriendo Petrum imitatur, etiam in recondendo gladio Petrum imitetur, &c. Esto, concedimus vobis inviti eum talem esse qualem dicitis, nec talis a nobis repellendus esset, armis contra eum sumptis, sed precibus ad Deum fusis. Contra Pharaonem cujus cor contra Deum induravit, Moses, ranam, muscam, locustam, grandinemque induxerat; has tantum plagas non nisi orando extensis in coelum manibus, avertere potuit; Jeremias pro Nabuchodonozor, & Paulus pro Nerone orant, &c. (Et haec exempla latius exporrigit.) Quis Pontificum Romanorum suis unquam decretis authorizavit, ut debeat Pontifex gladio belli in peccantes uti? Gregorius primus hujus nominis Papa quid omnes ante se Papae, super hoc senserint, & quid omnes post se sentire debeant, ostendit, scribens Sabiniano Diacono, &c. Hoc exemplo omnes a primo Gregorio contenti, utebantur solo gladio spirituali, us{que} ad ultimum Gregorium, qui primus se et suo exemplo alios Pontifices contra Imperatorem accinxit gladio belli, &c. Dicitis cum Gregorio, quoquo modo liget pastor, timeat grex vinculum pastoris; Dicimus & nos cum Gregorio, ligandi & solvendi potestate se private, qui subjectos pro suo velle & non pro merito eorum, ligat & solvit. Dicitis, quoque modo excommunicatur, si morte praevenitur, damnatur. Hic nobis succurrit Romanae Ecclesiae authoritus; Gregorius enim primus scripto & facto exauctoravit, quod potest Romanus Pontifex absolvere excommunicatum in juste ab aliquo; Si hoc potest Romanus praesul, quis neget etiam Deum posse absolvere, si quem praesul Romanus unjust excommunicaverit? Nemo enim potest ab alio laedi, nisi prius laedatur a semetipso; nullum vero sacrificium Deo gratius offerre poterit Robertus, quam si nos persequatur; Quaero a te, O mater mea Romana Ecclesia, Num Deo placeat sacrificium, nisi sit mundum & immaculatum? Quale ergo & quomodo tam gratum est Deo hoc bellandi Sacrificium (quod non potest fieri sine macula culparum? (quod caput multis Scriptura locis explicat) Et hoc, inquit, tibi ac militibus tuis in peccatorum remissionem praecipimus; Hic quid dicam, nescio, quo me vertam, non video. Si enim utriusque legis totam bibliothecam, si omnes totius bibliothecae veteres expositores revolvam, exemplum hujus Apostolici praecepti non inveniam. Solus Hildebrandus Papa ultimam manum sacris Canonibus imposuit, quem legimus praecepisse Mathildi Marchionissae in remissionem peccatorum suorum, ut debellaret Henricum Imperatorem (Tum{que} ex Scriptura & aliquot Gregorii locis, veram peccata remittendi rationem edisserens, qua nemp: peccatori peccatum suum ob oculos ponitur, quod & confiteatur & agnoscat, indeque & ejus gravitatem expendat, & dolore co • punctus, viva fide remedium in Christo quarat, concludit haec ipsa Leodiensis Epistola his verbis;) Hunc morem discrete ligandi & solvendi hactenus tenebas, & nobis tenendum mandabas, O sancta mater Romana Ecclesia; Unde ergo haec nova authoritas per quam reis sine confession & poenitentia offertur praeteritorum peccatotum immunitas & futurorum libertas? Quantam fenestram malitiae patefecisti hominibus? 〈◊〉 mater liberet Deus ab omni malo. Sit Jesus tibi ostium, sit ostiarius, nullus in te introeat, nisi cui ostiarius aperuerit; Te inquam, tuumque Praesulem liberet ab his, qui (ut ait Micah) seducunt populum Dei, qui mordent dentibus suis & praedicantem pacem. Et si quis non dederit in ore eorum quippiam, sanctificant super eum bellum.

This Pope after Conrades death, perceiving he could not work his design to depose the Emperor (who upon Conrades long unnatural rebellion against him, had declared his Son Henry Copartner with him in and Successor to the Empire; by Decree of the German Princes) but by engaging Henry to revolt and take up arms against his Father, as Conrade had done; by his Legate and Agents; persuaded Henry (against his filial duty and express Oath, never to bear arms against his Father) suddenly to desert and raise Forces both to imprison and dethrone him. To prevent which design, Henry the Father, Anno 1103. published his intention to leave the Government of the Empire wholly to his Son, and to take a voyage to relieve the Holy land; whereby many were encouraged to accompany him thither, and the malice of his enemies abated for the present, but he deferring his expedition, thereupon An. 1105. his Son Henry by the advice of the Pope & of some German Princes, & Prelates, rebellionem adversus Patrem in Boiaria parat: most unnaturally departing privily from his Fathers side, as an Heretic excomunicated by the Pope; soon after to engage all the Hildebrandian Papal faction to side with him against his Father, Primo haresin (Investiturarum) anathematizans, Apostolicae sedis Pontifici debitam profit • tur obedientiam; indeque foederatis sibi Noricis principibus, atque ab Alemannia, necnon ab Orientali Francia nonnullis Nobilibus, ad Saxons con • enitur, (the old seditious Rebels) A quibus honorifice susceptus, in brevi universis Saxoniae civitasibus potitus, & ab optimatibus est dignitate Regia satis honoratus. Consilio tamen atque ministerio Ruothardi Moguntini atque Gebehardi Constantiensis Episcopy (responsalium scilicet Domini Pascalis Papae, being the Popes Legates and Commissioners) totam Saxoniam Romanae Ecclesiae reconciliavit. After which this Usurper of his Fathers Throne by his new Imperial authority, Episcopis atque Clericis Conventum generalem in villam regiam, quae Northusam dicitur, quarto Calendas Junii indixit, ubi super Ecclesiasticae institutionis jam depravata disciplina tractaretur. Convenit igitur magnus Episcoporum Abbatum & Monachorum turba. In quo Concilio super sententiis instantibus Patrum decretis primo relictis, quaecunque poterunt ad praesens laudabiliter corrigebantur; quaedam vero quae & graviora videbantur, ad Apostolicam audientiam differebantur: Simoniaca quippe haeresis Patrum consuetudine condemnata ibid. ab omnibus condemnata. Deinde (as the Century Writers observe) Investiturae jus totum Romano idolo consecrabant, et involabant plenissimis oribus. Nam Henricus hactenus majorum authoritatem et privilegia contra furorem Romanorum Praesulum tutatus fuerat. Et hac quidem in parte Henrici filius Papam omnium maxim fricare studebat, sed postea in similes poenas justo Dei judicio incidit. Hoc igitur Investurae jes, quod sibi politici arrogabant, per invidiam nonnulli Scriptores, & Papae, Simoniam appellabant. His vero qui a Pseudo-Episcopis (as they deemed all who received Investitures from the Emperor) fuerant consecrati, per Catholicam manus impositionem reconciliatis, proximo • ejunio danda fore promittitur, to corroborate their • action. This young Emperor Henry the 5th. counterfeited very much humility and ingenuity in this Council, to indear himself to the Pope, Prelates and Church. Nam cum servorum Dei conventui non ni • i vocatus interesse vellet, tandem in abjecto productus habitu, locoque stance editiori, omnibus juxta Principum decreta, suas leges atque jura rationabiliter renova • it; si qua vero irrationabilia rogabantur, mira & ultra suos annos prudenti resposione, & avita magnanimitate confutavit. Christi Sacerdotibus dignam exhibens reverentiam. Inter haec obortis lacrymis, ipsum regem coeli, cunctamque militiam coeli testabatur, Se nulla regnandi cupiditate paternum sibi Regnum usurpare, ne{que} Dominum et Patrem suum a Romano deponi Imperio exoptare; imo debitam pertinaciae & inobedientiae ejus semper compassionem exhibere. Sique Sancto Petro suisque Successoribus lege Christiana sublici velit, sive regno cedere, sive serviliter ipsi se subesse promisit. Quod auditum omnis multitudo collandans, lachrymae simul & preces, tam pro Patris conversione, quam prosilii presperitate funderecaepit, voice magna Kyrieel: declamans. Eadem hora Uto Hildinisheimen • is & Henricus Paderburnensis, & Fredericus Halberstatensis praesules vestigiis Metropolitani prostrati, ipsius atque Regis stantis, totiusque praesentis Ecclesiae testimonio, Apostolicae se dederunt obedientiae. Quorum etiam commissa Apostolico nihilominus judicio reservantur, sub Officii sui tantum suspensione. After this, Henry the Son raising an army against his Father, forcibly ejected the Bishops made by his Father, who on the contrary opposed, despised the Bishops ordained by the Son. After several bloody battles (one of them continued for three days) against each other, to the great effusion of Christian blood, both parties referred themselves to a Treaty of Peace in an Assembly of the German Princes and Prelates to be held at Mainz: wherein the Emperor was to purge himself from the Heresy objected against him by the Pope, and safe conducts were mutually granted to each party to resort to that Synod without any peril either of life or body: Eo jam Henricus 4. Imperator cum iret, a filio in itinere per insidias contra sidem publicam datam, capitur, captus in communitissimum castrum obducitur, non permittitur illi ut Comitia adeat. Henricus filius praesentibus Pontificiis Legatis, Albano. Episcopo & Gebehardo Constantinensi Episcopo, Comitia celebrat, patre captivo & excluso. Legati anathema a tot Pontificibus in Henricum promulgatum, renovant, & iterum confirmant, & Imperium impositione manuum conferunt silio. Henricum 4. ea lege libertati restituendum esse statuunt, ut coram Legatis Pontificiis culpam suam confiteatur, satisfactionemque promittat, & cedat filio regnum, cum omnibus Imperialibus insigniis, corona, lancea, • ceptro, globo, atque corona. The Emperor thereupon writ one memorable Letter to his Son, another to Pope Paschal, complaining of this his Treachery, Injustice, and against these inhuman proceedings, which you may peruse in his Epistles; and this to the Bishops and Nobles of the Empire.

Henricus Dei gratia Rom. Imp. Aug. Archiepiscopis, & caeteris Saxoniae Principibus, ac etiam reliquo populo, gratiam & dilectionem dignantibus eaem recipere. Conquerimur Deo omnipotenti, & Dominae meae sanctae Mariae, & beato Petro, principi Apostolorum, patrono nostro, & vobis Principibus omnibus, quia unjust & inhumane & crudeliter in illa confisi fide, qua dubitare non debuimus, tractati rumus, et tam honor regni, quam praediis omnibus quae habebamus, contra divinum et humanum jus, ad infamiam et vituperium regni, ita expoliati sumus, ut nihil paenitus praeter vitam nobis relictum sit. Ubi cum ferme omnes essetis, magna pars vestrum visa est dolore contristari: sed proh • dolor, nihil nobis contulit vestra tristitia, quin in nobis sibi satisfaceret voluntas inimicorum odiosa. Et quia consilio & rogatu filii nostri, fide & securitate vitae & honoris primum ab eo accepta, fiducialiter & desideranter Moguntiam in praesentiam Legati Romani & principum tenderamus, ut eorum dispositione ageremus tam de statu Ecclesiae & honor regni, quam de salute animae nostrae, ipse non est veritus in hac voluntate et obedientia nos contra datam fidem capere, et usque ad articulum mortis ferme ducere: non ausi sumus ita illi credere, ut injuria, & contumeliis nos pro voluntate sua, sicut prius, valeat tractare. Quapropter multum vos rogamus, & obnixe precamur, ut pro timore Dei & honor Regni, & honestate vestra, dignemini studere, quomodo injuria, in manibus vestris nobis illata, per vos possimus recuperare justitiam. Nos autem pro consilio vestro & aliorum, qui nos odio non habent, religiosorum virorum parati sumus, tam filio nostro, si in aliquo eum offendimus, quam alicui in regno libenter rationem dare. Praeterea sicut Domino Papae in praesentia Legati sui & vestra obedire parati fuimus, ita nunc parati sumus ei omnem debitam reverentiam & obedientiam syncero cord & devotione praesentialiter exhibere, ac tam consilio vestro quam spiritualis patris nostri, Henrici Cluniacensis Abbatis, aliorumque religiosorum de statu Ecclesiae & honor regni quantum in nobis est disponere. Cum ergo ad haec omnia parati sumus, rogamus & obnixe precamur, quatenus pro Deo & honor regni & vestro instanter moneatis filium nostrum, cum nulla ei secundum praefatam sentiam adversum nos residua sit occasio, a modo desistat nos et fideles nostros persequi, et pacifice et quiet vivere permittat, ut supra dicta integre & cum tranquillitate perficiantur. Quod si noluerit, rogamus vos per autoritatem Rom. Ecclesiae, cui nos committimus, & honorem regni, ne super nos & fideles nostros veniatis, quia manifestum est non eum divinae legis zelo, vel Rom. Ecclesiae dilection, sed concupiscentia regni, Patre unjust eo privato, hoc incepisse. Apud quem si interpellatio vestra nullaque alia interventio ad praesens prodesse poterit, appellamus Romanum Pontificem, & sanctam universalem Rom. sedem & Ecclesiam.

He likewise sent another Epistle to Pope Paschal; & Regi Celtarum, thus complaining against the tyranny, treachery, injustice of the Pope & his own Son, by his instigation.

Princeps clarissime, & omnium in quibus post Deum speramus fidelissime: primum & praecipuum inter omnes vos excepi, cui conqueri & deplorare omnes calamitates meas & miserias necessarium duxi, & etiam genibus vestris advolvi, si licet salva Majestate Imperii. Primum quidem est, quod non solum vobis, sed totius Christianae professionis hominibus gravissimum ac intolerabile arbitramur, quod de Apostolica seed, unde usque ad memoriam nostri temporis salutifer fructus consolationis, dulcedinis & salvationis animarum oriebatur, modo persecutionis, excommunicationis et omne perditionis flagellum emittitur: nec ponunt ullum modum sententiae, tantum ut satisfiat voluntati indiscretae. Hujus voluntatis suae intemperantia adeo usque nunc abusi sunt, ut nec Deum, nec quid aut quantum mali inde proveniat pensantes, per se & per suos omnibus modis in nos invehantur, cum obedientiam & omnem subject onem debitam saepe obtulerim Apostolicae sedi: si tamen honor devitus et reverentia, sicut antecessoribus meis, exhiberetur et mihi. Quod autem intendant, opportunius significabo vobis, si quando optati colloquii copiam Deus dederit nobis. In hac igitur persecutionis, et odii sui inflammatione, cum parum viderent se proficere, contra ipsum jus naturae laborantes, quod sine maximo cordis dolore, sine multis lacrymis dicere non valeo, et quia dicitur, vehementer contremisco, Filium meum, Absalom inquam dilectissimum, non solum contra me armaverunt, sed etiam tanto furore armaverunt, ut inprimis contra fidem et sacramentum, quod ut miles Domino juraverat, regnum meum invaderet, Episcopos et Abbates meos deponeret, inimicos et persecutores meos sustineret: ad ultimum, quod maxim vellem taceri, aut si taceri non potest, vellem non credi, omnem affectum naturae abjiciens, in salutem et animam meam intenderet, nec quicquam pensi haberet, quomodo vi et fraud ad hanc periculi et ignominiae suae summam aspiraret. In hac tanta mali sui machinatione, cum essem in pace & in aliqua salutis meae securitate, in locum, qui Confluentia dicitur, in ipsis Dominici adventus sanctissimis diebus ad colloquium evocavit me, quasi de communi salute & honor filius tractaturus eum patre. Quem cum vidi, illico ex paterno affectu tactus, intrinsecus dolore cordis mei ad pedes suos procidi, admonens & obtestans per salutem animae, si pro peccatis meis flagellandus eram a Deo, de me ipse nullam conquireret maculam honori, et nomini suo, quia culpae patris vindicem filium esse nulla divinae legis constituit sanctio. At ill tam pulchre, imo miserrime institutus ad malitiam, quasi abominabile & execrabile scelus coepit detestari. Et procidens ipsos ad pedes meos, de praeteritis coepit veniam deprecari. In reliquum ut miles Domino, ut patri filius, cum fide & veritate per omnia se mihi obauditurum promisit cum lacrymis, si modo sedi Apostolicae vellem reconciliari. Quod cum promitissime annuissem, & deliberationi suae & consilio principum hoc tatum mancipandum promisissem, in praesenti nativitate se producturum Moguntiam, & ibi de honor & reconciliatione mea, quam fidelius posset acturum, & inde in pacem & securitatem me reducendum, promisit in ca veritate et fide, qua patrem a filio honorari, et filium a patre praecepit Deus diligi. Hac promissione, quae & gentili observanda est, securus ibam, & filius meus aliquantulum me praecesserat. Et ecce quidam fideles verissime me deceptum affirmabant et proditum sub falsa pacis & fidei sponsione. Revocatus autem silius meus, & iterum a me instantissime admonitus, sub ejusdem fidei & sacramenti obtestatione, animam suam pro anima mea fore promisit secunda vice. Cum ergo ad locum, qui Binga vocatur, pervenissem, jam existente die Veneris ante nativitatem, numerus armotorum suorum jam satis augebatur, jam fraus ipsa de se detegebatur, & filius ad me, Pater, inquit, nobis secedendum est in vicinum castellum: quia Moguntinus Episcopus in suam civitatem non admittet vos, quam diu in banno eritis. Nec vos inpacatum et irreconciliatum audio ingerere immicis vestris. Illic nativitatem cum honor & pace agatis, quoscunque placuerit vobis, vobiscum habeatis: ego interim quanto instantius, quanto sidelius potero, pro nobis utrisque laborabo, quia causam vestram meam existimo esse. At ego, mi inquam fili, judex et testis sermonum et sidei sit inter nos hodie Deus, quomodo te in virum & haeredem meum produxerim, quantis tribulationibus meis honori tuo inservierim, quot & quantias inimicitias pro te habuerim & habeam, solus conscius es. Ille autem tertio sub ejusdem fidei & sacramenti attestatione, si ingrueret occasio periculi, caput suum pro meo capite force mihi promisit. Sic postquam clausit me in eodem castello, quo omnia animo et cord fuerit locutus, manifest rei ostendit eventus. Ex omnibus meis quartus ego sum inclusus, nec quilibet alius admitti potuit, custodes deputati, qui vitae meae erant atroces inimici. Benedictus per omnia Deus exaltandi & humiliandi, quae voluerit rex potentissimus. Cum ergo ipso sacratissimo die nativitatis suae omnibus redemptis suis ill sanctus sanctorum pure fuisset natus, mihi soli filius ill non est datus. Nam ut taceam opprobria, injurias, minas, gladios in cervicem meam exertos, nisi omnia imperata facerem, praeterea famem & sitim, quam perferebam ab illis, quos injuria erat videre & audire, ut etiam taceam, quod est gravius, me olim satis foelicem fuisse, illud nunquam obliviscar, illud nunquam desinam omnibus Christianis conqueri, quod illis sanctissimis diebus, sine omni Christiana communion in carcere illo fui. In illis poen itentiae & tribulationis meae diebus a filio meo missus venit ad me quidam Princeps Wigbertus, dicens: nullum vitae meae esse consilium, nisi sine ulla contradictione omnia regni insignia redderem ex voluntate et imperio principum. At ego etsi omnis terra, quantum inhabitatur, mei regni terminus esset, nollem regnd vitam commutare: quia vellem nollem sic agendum, et sicut definitum intelligebam, coronam, sceptrum, crucem, lanceam, gladium misi Moguntiam. Tunc communicato consilio cum inimicis meis meus filius egrediens, relictis ibidem fidelibus & amicis meis, quasi me eo adducturus, sub multa frequentia armatorum suorum me abductum ad villam, quae dicitur Englizaim, fecit me ad se adduci, ubi maximam inimicorum meorum multitudinem collectam inveni, nec ipsum filium caeteris mihi meliorem reperi: Et quia firmius et stabilius videbatur eis esse, si propria manu cogerent me regnum et omnia regalia exfestucare, simili modo & ipso omnes minabantur mihi, nisi omnia imperata facerem, nullum vitae meae consilium fieri posse. Tunc ego inquam, quia de sola vita mea agitur, qua nihil preciosius habeo, ut saltem vivens poenitentiam exhibeam Deo, quicquid imperatis faciam. Cumque inquirerem, si saltem sic de vita mea certus essem, Apostolicae sedis Legatus, qui ibidem aderat (non dico qui omnia haec audiverat) respondit, me nullo modo eripi posse, nisi publice confiterer, me unjust Hildebrand, persecutum esse, Wigbertum ei unjust supposuisse, et injustam persecutionem in Apostol. sedem et omnem Ecclesiam hactenus exercuisse. Tunc cum magna contritione animi prostratus coepi per Deum, per ipsam conscientiam orare, ut locus et tempus mihi daretur, ubi in praesentia omnium Principum, cum innocens essem, vellem ex judicio omnium me expurgare, & in quo culpabilem me recognoscerent, ex consilio omnium sanioris sententiae poenitentiam & satisfactionem, quo ordine juberent, quaerere, & in principibus regni de fidelibus nostris, quoscunq, obsides vellent, dare. At idem legatus locum et diem mihi abnegavit, dicens; aut tibi totum debere determinari, aut nulla spes mihi esset evadendi. In tanto tribulationis articulo, cum interrogarem, si confiterer omnia, quae imperabantur, an confessio mea, ut justum est, veniam & absolutionem consequeretur? Ibi legatus dixit, non esse juris sui me absolvere: Si vellem, inquit, absolvi, Romam irem satisfacere Apostolicae Sedi. Sic desolatum & spoliatum (nam & castella & patrimonia, & quicquid in regno conquisieram, eadem vi et art sua extorrserant a me) in eadem villa reliquerunt me. In qua cum aliquo tempore commoratus essem, & filius meus ex eodem fraudis suae consilio demandasset, ut ibidem eum expectarem, superveniens quorundam fidelium meorum legatio praemonuit, ut siquidem admonitum ibidem remanerem, fore aut in perpetuam raperer captivitatem, aut in eodem decollarer. Quo nuncio satis tunc vitae meae diffisus, illico aufugiens, fugiendo Coloniam veni, & ibi aliquot diebus commoratus, postea Leodium veni, in quibus locis fideles viros & in fide regni constantes semper inveni. Horum caeterorumque regni fidelium consilio usus, vobis fiducialius & honestius habeo deplorare has omnes meas miserias. Fiducialius quidem propter mutua consanguinitatis & antiquae amicitiae debitum: honestius autem propter tanti regni nomen gloriosum. Vos igitur per fidem, per amicitiam rogo, in tantis tribulationibus meis ac injuriis propinquo & amico consulatis. Quae fidei & amicitiae vincula etsi inter nos non essent, Vestra tamen et omnium regum terrae interesset, injuriam et contemptum meum vindicare, et tam nefariae proditionis et malitiae exemplum de superficie terrae extirpare.

These Letters prevailed nothing at all with these obstinate resolved Traitors, who presumed all to be just, righteous which their holy Father the Pope approved, and instigated them to by his Bulls and Legates, who affirmed, In scrinio sacro Pontificis Romani Episcopy omnia jura contineri, justa omnium condita esse; Pope Paschal determining, necesse esse cuique Christiano in Romani Pontificis leges jurare; Quisquis post hac ejus decret is non steterit, ex albo Christianorum eradit: How barbarously, yea antichristianly this Pope and German Bishops his Confederates dealt with this good Emperor, Hermoldus and Krantzius thus further relate.

Igitur ubi firmatus est Paschalis in seed, praecepit excommunicari Imperatorem ab universis Episcopis et Catholicae Ecclesiae cultoribus, et eo usque sententia hic invaluit, ut collecta Generali Curia, Principes Henrico Diadema tollendum, et ad filium ejus aequivocum transferendum decernerent. Erat autem idem jamdudum ex pertitione Patris designatus in Principem. Missi ergo a Principibus venerunt ad Regem, qui tunc forte consistebat in corte regia Hilgelsheim, Moguntinus, Coloniensis, Wormatiersis, & pertulerunt ad eum mandatum ex ore Principum, dicentes; Fac nobis reddi coronam, annulum et purpuram, caeteraque ad investituram Imperialem pertinentia, filio ejus deferenda. Illo percunctante dejectionis suae culpam, responderunt dicentes; Quid quaeris ea, quae optime nosti? Meministi qualiter universa Ecclesia tui causa maximo schismatis error multis jam annis laboraverit, qualiter Episcopatus, Abbarias, praeterea omnia Ecclesiae regimina fecisti venalia, nec fuit in constituendis Episcopis ulla legitimae Electionis facultas, sed sola pecuniae ratio. Pro his & aliis causis sanxit authoritas Apostolica, favitque Principum unanimitas, Te non solum regno, verum etiam Ecclesiastica communion privandum. Quo contra Rex ait, Dicitis quia Spirituales dignitates precio vendiderimus; Vestra quidem potestas est, tale nobis crimen impingere. Die ergo, O Moguntine, dic adjuratus per nomen aeterni Dei, quid exegimus, aut recegimus, quando te Moguntiae praefecimus? Tu quoque Coloniensis, per sidem te contestamur, quid nobis dedisti pro seed, cui nostra munificentia praesides? Illis fatentibus nihil pecuniae hujus rei gratia aut oblatum aut erceptum, Rex ait, Gloria Deo in excelsis, quia vel in hac parte fideles inventi sumus. Certe dignitates eae duae praestantissimae sunt, & magnum quaelium Camerae nostrae refer poterant. Porro Dominus Wormatiensis, qualis a nobis susceptus, ad quid promotus, scilicet pietate, vel quaestu erga ipsum usi fuerimus, nec vos nec ipsum latet. Condignam ergo beneficiis nostris rependitis gratiam? Nolite quaeso, effici participes corum, qui levaverunt manus adversus Dominum et Regem suum, et temeraverunt fidem, et juramentorum Sacramenta. Ecce jam defecimus, parumque nobis viae restat, senio & labor confectis: sustinete modicum, & nolite gloriam nostram confusion terminare. Si autem nobis cedendum omnino esse dicitis, & manet sixa sententia, praesigantur induciae, statuatur dies placiti, si Curia adjudicaverit, filio nostro Coronam manibus propriis resignabimus. Generalem itaque Cur • ae audientiam expetimus. Illis e contrario nitentibus, & dicentibus, Se negotium pro quo missi fuerant, fortiter expleturos, Rex parumper avulsus ab eis, fidelium suorum participavit consilio. Vidensque quia Legati venissent stipati malitia, & non esset locus resistendi, fecit sibi regiam exhiberi praeparaturam, qua indutus, & in sedem receptus, legatos alloquitur dicens; Haec quidem Imperialis honoris insignia mihi prestitit aeterni Regis pietas, et Principum regni electio concors. Potens autem est Deus, qui me ad hoc culmen sua dignatione provexit, mihi conservare quod concesserit, manus{que} vestras a coepto opere cohibere. Divino enim praesidio nos enixius inniti oportet, omni scilicet militia & armis destitutos. Hactenus quidem externis bellis impliciti, semper in custodiae nostrae diligentia constitumus, omnes impugnationum jacturas, propitia divinitate, partim consilio, partim virtute praelii evincentes. Hoc autem intestinum malum sicut nec suspectum habuimus, ita nec praecavimus. Quis enim in Orbe Christiano tantum nefas consurgere crederet, ut jurata Principi Sacramenta fidelitatis irritentur, suscitetur filius adversus patrem, postremo nulla beneficiis gratia, honestati reverentia exhibeatur? Certe majestas Imperatoria eam etiam erga hosts honestatis disciplinam servare consuevit, ut proscribendis sive damnandis, vocationum sive judiciarium remedia non negaverit, ante praemuniens quam feriens, prius invitans per gratiam, quam damnans per sententiam. At nobis contra fas, vocationes et audientia negantur. Ideoque praefocamur, ne audiamur. Quis tantam mentis alienationem a fidissimis amicis, maxim vero a Pontificibus crederet? Dominum ergo factorem Orbis vobis proponimus, ut ipsius terror vos coherceat, quos pietas non revocat. Quod si nec Deum nec honestatem vestram reveremini, ecce praesentes sumus, violentiam explodere non possumus, necessarium est vim sustinere, cui refragari locus non est. Coeperunt ergo Pontifices haesitare quid agerent: Magnarum enim rerum ingressus semper sunt difficiles. Tandem Moguntinus allocutus est socios, dicens; Quousque trepidamus, O Socii? Nonne Officii nostri est Regem consecrare, cosecratum investire? Quod ergo Principum decreto impendere licet, eorundem authoritate tollere non licet? Quem meritum investivimus, immeritum quare non divestiamus? (Brave Pontifical doctrine!) Statimque accepto conamine, Regem aggressi sunt, eique coronam de capite abripuerunt. Deinde subsatum de seed, purpura, caeteris{que} quae ad sacram investituram pertinent, funditas eruerunt. Tunc Rex con • usione circundatus, 〈…〉 judicet, quia inique agitis contra 〈◊〉 . I go quidem 〈◊〉 peccata adolescentiae meae, recipiens a Domino stateram aequi ponder • s, 〈◊〉 & consusionem, quantam nemo regum, qui ante me fuerunt, sustinuisse dinoscitur. Non vos tamen ideo immunes a peccatis, qui levastis manus adversus Dominum vestrum, et praevaricati estis jusjurandum quod jurastis. Videat Dominus, et ulciscatur in vos, Deus, inquam, ultionum Dominus. Non consurgatis, neque crescatis, neque prosperetur honor vester, sitque protio vestra cum co qui tradidit Christum Dominum. At illi obturantes, aures suas, perrexerunt ad filium, deserentes ei Imperialia, firmantesque eum in regnum. Surrexit ergo Filius adversus Patrem, et expulit eum a regno: ill fugiens a facie silii sui, pervented Ducatum, qui d • citur Linthburg, pergens & accelerans, ut evaderet manus qua rentium animam ipsius. Erat autem in regione illa Princeps nobilis, quem Caesar, adhuc sui Compos, ducatu de Linthburg destituerat, & alii dederat. Accidit ergo, utidem Princeps sort venationi deditus, esset prope viam cum Caesar transiret, comitatus viris novem, animadvertitque quia fugerat a facie filii sui. Jam enim aliquid auditum fuerat. Sedensque in equo, assumptis militibus insecutus est regem velocius. Quem videns Caesar, & reputans hostem, coepit metuere de vita, & exclamans voice magna coepit postulare veniam. At ill: Male, inquit, Domine, erga me meruistis, qui supplicanu quondam omnem negastis gratiam, & abstulistis nulu ducatum meum. Hoc est, ait Caesar, quod nunc luo, quia filius meus surrexit contra me, & depulsus sum ab omni honor meo: Videns ergo Princeps ill regem desolatum miseratione commotus, ait ad eum. Licet quidem potestate vestra in me abusus fueritis, Deus 〈◊〉 , quia magna super vos poenitudine movear. Impietas enim maxima adversum vos commissa est, ab eis maxim apud quos pius et beneficus semper extitistis, Quid ergo vobis videtur, es • ne vobis inter Principes aliquis relicuts?

Cumque Caesar diceret se ignorare, eo quod nec dum esset tentatum, ill ait, Potens est Deus adhuc resarcire honorem vestrum, eo quod inique actum sit adversus vos. Facite ergo, quod suadeo, ascendite urbem hanc, & habete corporis fessi curam, mittamusque ad regiones & Civitates, tentare si possimus alicubi invenire auxilium, forsitan enim non ex toto defecit Justitia a filiis hominum: Nec mora, misit circumquaque pro militibus, collegitque quasi octingentos loricatos, assumptumque Caesarem, perduxit in Civitatem magnam Coloniam; Colonienses vero receperunt eum. Quod cum audisset filius, venit cum exercitu grandi et obsedit Coloniam. Cumque obsidio vehementer incresceret, Caesar timens Civitati, noctu elapsus fugit Leodium: Et convenerunt illic ad eum omnes viri constantes, & quorum corda miseratio tetigerat. Perspectoque auxiliatorum numero, dimicare statuit. Quem cum silius persequeretur in manu gravi, Ille egressus est in occursum ejus ad aquas Mosanas, Rogavitque Principes, & omne robur exercitus sui, dicens, Si fortissimus Deus nos hodie adjuverit in Praelio, factique fuerimus in conflictu superiores, servate mihi filium meum, & nolite interficere eum. Commissum est ergo Praelium, & praevalens Pater fugavit filium trans Pontem, multique illic occisi gladio, plures aquis praefocati sunt. Rursus instauratum est praelium, & Caesar senior victus, conclusus, comprehensus est. Quantas autem contumelias, quanta opprobria vir iste magnificus in illis diebus pertulerit, sicut relatu difficile, ita auditu lamentabile est. Insultabant ei amici, illudebant illi nihilominus inimici. Denique, ut aiunt, pauperculus quidam, sed literatus, coram omnibus adorsus est eum, dicens; Inveterate dierum malorum, nunc venerunt peccata tua quae prius operaberis; judicans judicia injusta, opprimens justum, & dimittens noxium. Cui cum astantes irascerentur viri scilicet sensati; Caesar compescuit eos dicens, Nolite quaeso, irasci in eum. Ecce filius meus, qui egressus est de utero meo quaerat animam meam, quanto magis alienus: sinite eum ut maledicat quia voluntas Dei est. Erat autem illic Episcopus Spirensis Caesari quondam dilectissimus, nam & templum ingens Dei genetrici apud Spiram construxerat. Praeterea Civitatem & Episcopum decenter promoverat. Dixit ergo Caesar ad amicum suum Episcopum de Spira; Ecce destitutus regno, decidi a spe, nihilque mihi melius est quam renunciare militiae! Da ergo mihi Praebendam apud Spiram, ut sim famulus Dominae meae Dei genitricis, cui devotus semper exstiti; Novi enim literas, & possum adhuc subservire choro. Ad quem ill; Per matrem, inquit Domini, non faciam tibi quod petis. Tunc Caesar suspirans & illachrymans ad circumstantes ait, Miseremini mei, miseremini mei vos saltem amici mei, quia manus Domini titegit me. Mortuus est autem eo tempore Leodii, stetitque corpus ejus inhumatum in Capella quadam deserta quinque annis. Tanta enim severtitate Dominus Papa, et caeteri adversarii ejus in ipsum ulti sunt, ut mortuum vel humari non sinerent. Krantzius, and others add, Ca • aber ejus jam Christianae sepulturae traditum in monasterio, jubetur extrahi, et in locum poni non consecratum; ubi post quinque annos reconciliatum, Spiram perducitur. Mirum et incomparabile rerum humanarum spectaculum et exemplum non vulgar, in quo contemplari possint ima at{que} summa. O Magna Dei judicia quae completa sunt in tam praepotenti viro! sperandum autem quod caminus ill tribulationis decoxerit in eo scoriam, tulerit rubiginem: quoties enim in praesenti judicamur, a Domino corripimur, ut non cum hoc mundo damnemur. Fuit autem Ecclesiis admodum bonus, his videlicet quas sibi fideles persensit. Porro Romanum Antistitem Gregorium & caeteros insidiatores honoris sui sicut infestos habuit, ita etiam infestare studuit. Impulit eum ad hoc, ut multi dicunt, gravis necessitas, Quis enim vel minimam honoris sui jacturam aequanimiter ferat? Legimus autem quia multi peccaverunt, quibus tamen subventum est poenitentiae remedio. Certe David peccans & poenitens Rex & Propheta permansit. Rex autem Henricus ad vestigia Apostolorum jacens, orans ac poenitens gratis, pessundatus est, nec invenit tempore gratiae quod ill obtinuit duro legis tempore. Sed disputaverint de his qui scierint vel ausi suerint; Vnum hoc scire licet, quia Romana sedes adhuc hodie luit factum illud; a tempore enim illo quotquot regnant de stirpe illa omnibus modis nituntur humiliare Ecclesias, ne resumant vires consurgendi adversus Reges, nec infer quae intulerunt patribus eorum. Regnavit autem Henricus junior pro Patre suo, fuit{que} Concordia inter Regnum et Sacerdotium, sed non multo tempore, nam nec ipse prosperatus est in omni vita sua, irretitus similiter ut Pater ejus a seed Apostolica. De quibus suo loco dicendum est. A Just punishment of God for his Wars and Rebellions against his Father to gratify the Pope.

The transcendent Tyranny of this Pope towards this pious Emperor, both in his life and after his death, (which was much lamented by all good men,) made Rodolphus Gualther and Balaeus pass this further censure thereon. Et haec quidem non alicujus barbari tyranni jussu, non Phalaridis alicujus instinctu, sed sanctissimi Patris consilio si • nt. Gaudete nunc Caligulae, exultate Nerones, & quotquot unquam crudelitatis nomine fuistis celebres. Habetis enim qui dum vos longo post se reliquit spatio, infamia & diri nominis memoria liberat; Romanum videlicet Pontificem, qui in Patris viscera Filii gladium stringi praecepit. Sic Regem honorabat, 1 Petri 2. Sic Dei institutis obedivit Romanorum 13. superbissimus Antichristus. But now observe the signal Judgment of God upon this Treacherous Pope, who instigated this new Emperor most undutifully to imprison and depose his own Father, whom he kept 5. years from Christian burial. This Pope, Anno 1106. by another Synod at Guardastal, making Decrees against Bishops homages to the Emperor and other Princes for their Temporalties, against receiving Investitures from them, and refusing to consecrate those Bishops who received Investitures from this Emperor; (the chief ground of the quarrel against Henry the 4th. his Father) He therewith exasperated, upon this affront, imprisons his ghostly Father in Rome itself. Ab eodem Imp. post pedum oscula capitur, et in Carcerem traditur; nec inde educitur, donec omnes confirmaret, investiendi jus Carolo magno datum, diplomate restitueret, atque ipsum Imperatorem confirmaret. Dum in Cathedra (inquit Massaeus) post Missam se contineret Pontifex, ecce Milites clamantes, Reddite quae sunt Caesaris Caesari: tam ipsum quam totum Clerum invaserunt, et abduxerunt, exuerunt que vestibus adeo nudos, ut ne femoralia reliquerint eis, at{que} ita spoliatos apud montem Soractim custodiae manciparunt. Videres ergo Cardinales funibus in colla missis nudos trahi, vinctis post terga manibus. So little did this New Emperor or his Soldiers value his Papal or his Cardinals authority, holiness, when put in competition with the ancient Rights of the Imperial Crown, even in this case of Investitures, for defense where of his Father was so frequently excommunicated, deprived. I shall recite the story more at large out of Hermoldus, Krantzi • s, Abbas Uspergensis & others. King Henry the 4. being dead and thus trampled upon by the Pope, and his Son entangled in Wars in Germany, this Pope thinking he had now obtained a full conquest in case of Investitures, Synodalibus comitiis non minus dat operam Pontificiam authoritatem augere, quam Henricus Imperium armis; apud Trecas enim congregato Concilio contentionem de dandis Episcopatibus resuscitat, propter quam Hildebrando cum Henrico inimicitiae intercesserunt, quae fuerunt maximae cladis occasio in Germania. Episcopos namque non ineuntes secum gratiam & obedientiam pollicentes in eo Concilio dejecit, substituitque alios: Statuitque neminem ex Laicis debere dare Ecclesiasticas dignitates. Henricus audiens fall Decretum in Synodo promulgatum, Moguntiae Concilium habuit, unde misit suos Legatos ad Pontificem, postulaturos ne se ex jure spoliaret quod olim Carorolo datum esset, et suis omnibus in imperio successoribus. Pontifex inducias petiit super ea quaestione, donec Henricus Romam veniret, dicens, Sibi non esse integrum in alieno regno de tantis rebus aliquid definire. Henricus 5. rebus in Germania pacatis, Anno Dom. 1111. in Italiam ire decrevit, ingredituriter. In Italiam cum venisset, intellexit Paschali Pontifici suum adventum esse ingratum, eumque in se gerere hostilem animum quod pro suo arbitrio Ecclesias & Episcopatus demandasset iis qui sibi placuissent. Rex ergo Henricus Sutrium subsistit, nec putavit propius accedere ad Pontificem sibi tutum esse, & missis legatis, tuta fide, ut liceat Romam adire postulat. Pontifex dat Regi potestatem tuto veniendi Romam, & testator se promptum, cum ad consecrationem, tum ad omnem honorem Regium augendum, ea tamen lege ut Rex Ecclesiae suam libertatem relinquat, in qua tum fuit; & pollicetur, se pacato agmine ingressurum urbem. His omnibus utrinque per Legatos compositis, populo Rom. annuente, Henricus Roman movet, advenienti populus & Clerus fit obviam, Sacerdotalibus infulis, et Sanctorum reliquiis ornati. Leoninam urbem ingreditur, deduciturque in basilicam Petri, in cujus gradu Paschali Pontifici pedes deosculatur. Henricus positis in station suis militibus ad dextram Pontificis, Basilicum ingreditur cum Pontifice; Oratione autem facta, rogavit, ut Paschalis Episcopos confirmaret a se institutos; Paschali recusante id facere, totus Dies disceptatione firm absumptus est. Rex videns, se pace et jure non posse tueri suam potestatem in instituendis Episcopis, quam quasi per manus omnes Imperatores a Carolo Magno, plusquam per Trecentos Annos acceperant, Milites a station (dato signo) vocat, capitque Pontificem cum Cardinalibus, jubet eos in sua Castra perduci, et custodiri, in munitissimo monte S. Sylvestri, donec concederent Imperatori suo proprio jure de instituendis Episcopis libere uti The Romans thereupon fly to their arms, assault the Emperors Army early in the morning, and after an whole days fight are vanquished. At last the Pope made Peace, and this agreement with the Emperor; which was to be ratified by these mutual Oaths, & hoc est Juramentum Regis. Ego Henricus Rex liberos dimittam quarta vel quinta feria proxima Dominum Papam & Episcopos & Cardinales, & omnes captivos & obsides, qui pro eo, vel cum to captisunt, securos perduci faciam intra Portas Transtiberinae civitatis, nec ulterius capiam aut capi permittam eos qui in fidelitate Dom. Papae Paschalis permanent, & populo Romano, & Transtiberinae, & Insulae Civitatis pacem & securitatem servabo, tam per me quam per meos, in personis & in rebus, qui pacem servaverunt. Dom. Papam Paschalem fideliter adjuvabo, ut Papatum quiet & ecure teneat, Patrimonia & possessiones Romanae Ecclesiae quae abstuli, restituam, cuncta quae habere debee more antecessorum meorum recuperare, & tenere adjuvabo bonafide, & Dom. Papae Paschali obediam, salvo honor Regni, et Imper • i, sicut Catholici Imperatores, Catholicis Pontificibus Romanis. Haec omnia servabo bona fide, sine fraud & malo ingenio. Et isti sunt Juratores ex parte ipsius Regis, Fridericus Coloniensis Archiep. Gebehardus Episcopus Tridentinus, Burchardus Monasteriensis Episcopus, Bruno Spirensis Episcopus, Albertus Cancellarius, Comes Herimannus, Fredericus Comes Palatinus, Berengarius Comes, Fredericus Comes, Boniface Marcio, Albertus Comes de Bandriaco, Godefridus Comes, Warnerius Marchio. This Oath the Emperor refused to take at his Coronation, as new and unreasonable, dicens, Imperatorem nemini jurare debet, cum juramentorum Sacramenta ab omnibus sunt sibi exhibenda: requiring the Pope to ratify all the ancient Rights belonging to the Emperor; whereupon they came to this second Agreement ratified by the Popes Charter, and his and the Cardinals Oaths and Subscriptions.

Dominus Papa Paschalis secundus concedet Domino Regi Henrico et Regno ejus, et privilegio suo sub anathemate confirmabit et corroborabit, Episcopo vel Abbate libere electo sine Symonia assensu Regis, quod Dom. Rex eum cum anulo et virga investiat. Episcopus autem vel Abbas a Rege investitus libere accipiat consecrationem ab Episcopo ad quem pertinuerit. Si quis vero a Clero et populo eligatur, nisi a Rege investiatur, a nemine consecretur; et Archiepiscopi et Episcopy libertatem habeant consecrandi a Rege investitos. Super his etiam Dominus Papa Paschalis non inquietabit Regem Henricum, nec ejus Regnum et Imperium. (A necessary Clause, since he and his Predecessors had so much disturbed them during his Fathers reign, and armed him against him.) Hoc Sacramentum est ex parte Papae.

Dominus Papa Paschalis non inquietabit Dominum Regem Henricum, nec ejus Imperium vel regnum de investitura Episcopatuum, vel Abbatiarum, neque de injuria sibi illata et suis, neque aliquod malum reddet sibi vel alicui personae pro hac causa, et penitus in personam Regis Henrici nunquam Anathema ponet, nec remanebit in Domino Papa, quin coronet eum sicut in ordine continetur, et regnum et imperium officii sui auxilio eum tenere adjuvabit pro posse suo, et hoc adimplebit Dominus Papa sine fraud et malo ingenio. Haec sunt nomina illorum Episcoporum et Cardinalium qui praecepto Domini Papae Paschalis secundi Privilegium et Amicitiam Sacramento confirmaverunt Domino Imperatori Henrico. Petrus Portuensis Episcopus, Centius Sabinensis Episcopus, Rodbertus Cardinalis Sancti Eusebii, Boniface Cardinalis Sancti Marci, Anastatius Cardinalis Sancti Clementis, Gregorius Cardinalis Sancti Chrisogoni, Johannes Cardinalis Sanctae Potentianae, Risus Cardinalis Sanctorum Apostolorum Petri & Pauli. Item Gregorius Sancti Laurentii, Reinerus Cardinalis Sanctorum Marcellini & Petri, Vitalis Cardinalis Sanctae Balbinae, Duizo Cardinalis Sancti Martini, Teobaldus Cardinalis Sancti Johannes & Pauli, Johannes Diaconus Sanctae Mariae in Schola Graeca.

Paschalis Episcopus Servus servorum Dei, Charissimo in Christo filio Henrico Glorioso Teutonicorum Regi, & per Dei operis gratiam Romanorum Imperatori Augusto, salutem & Apostolicam benedictionem; Regnum vestrum Sanctae Romanae Ecclesiae singulariter cohaerere dispositio divina constituit. Praedecessores vestri probitatis cum prudentiae amplioris gratia Romanae Urbis Coronam & imperium consecuti sunt. Ad cujus videlicet Coronae & Imperii dignitatem, tuam quoque personam fili Charissime Henrice per Sacerdoti nostri ministerium Divina Majestas provexit. Illam igitur dignitatis Praerogativam quam Praedecessores nostri vestris Praedecessoribus Catholicis Imperatoribus concesserunt, et privilegiorum paginis confirmaverunt, nos quoque dilectioni tuae concedimus, et praesentis privilegii pagina confirmamus, Vt regni tut Episcopis vel Abbatibus libere, praeter violentiam et symoniam, electis, investituram virgae et anuli conferas; post investitutionem vero canonice consecrationem accipiat ab Episcopo ad quem pertinuerit. Siquis autem a Clero et populo praeter tuum assensum, electus fuerit, nisi a te investiatur, a nemine consecretur. Sane Episcopy vel Archiepiscopi libertatem habeant a te investitos Episcopos vel Abbates Canonice consecrandi. Praedecessores enim vestri Ecclesias regni sui tantis regalium suorum beneficiis ampliarunt ut regnum ipsorum Episcoporum maxim vel Abbatum praesidiis oporteat communiri, et populares dissensiones quae in electionibus saepe contingant, regali oporteat Majestate compesci. Quamobrem prudentiae et potestativae curae debes sollicitius imminere ut Romanae Ecclesiae celsitudo, et caeterarum salus praestante Domino beneficiis et servitiis conservetur. Si qua igitur Ecclesiastica vel Secularis persona hanc nostrae concessionis paginam temerario ausu pervertere temptaverit, anathematis vinculo, nisi resipuerit innodetur, honoris quoque ac dignitatis suae periculum patiatur. Observantes autem misericordia divina custodiat, et personam potestatemque tuam ad honorem suum, et gloriam foeliciter, imperare concedat.

His conventionibus & juramentis inter Dominum Papam & Imperatorem in Paschali festivitate facta est Concordia; Deinde Romam Idus Aprilis Imperator venit: quem Papa in Ecclesia Sancti Petri missam celebrans, Imperatorem consecravit, & ei omnibusque suis absolutionem fecit, & omnem injuriam sibi factam condonavit.

The Emperor being thus solemnly Crowned, and receiving this Charter concerning Investitures, and Oath from the Pope and Cardinals, not long after departed out of Italy with his forces, being conducted by the Pope, Cardinals, Prelates, with all possible professions & expressions of future loyalty and affection to him. No sooner were the Emperor and his forces departed out of Italy, but this most perfidious ambitious Pope upon this occasion, summoned a Council at Rome on purpose to null and abrogate all these his Concessions and Oath to the Emperor, as made by mere duresse, and constraint, thus related by the forecited Historians. Anno Domini 1112: Anno Pontificatus Domini Papae Paschalis secundi 13. Indictione quinta, mense Martio 15. Calend. Aprilis, Celebratum est Romae Concilium Lateranis in basilica Constantiniana, In qua cum Dominus Papa resedisset cum Archiepiscopis, Episcopis, & Cardinalibus, & varia multitudine Clericorum & Laicorum, ultima die Concilii facta coram omnibus profession Catholicae fidei, ne quis de fide ipsius dubitaret, dixit, Amplector omnem divinam Scripturam, scilicet Veteris ac Novi Testamenti, Legem a Moyse scriptam & a Sanctis Prophetis. Amplector 4. Evangelia, 7. Canonicas Epistolas, Epistolas gloriosi Doctoris beati Pauli Apostoli, sanctos Canones Apostolorum 4. Concilia Universalia sicut 4. Evangelia, Nicenum, Ephesinum, Constantinopolitanum, Chalcedonense, Antiochenum Concilium, & Decreta Sanctorum Patrum Romanorum Pontificum, & praecipue Decreta Domini mei Gregorii 7. et beatae memory Papae Vrbani: quae ipsi laudaverunt laudo; quae ipsi tenuerunt teneo; quae confirmaverunt confirmo; quae damnaverunt damno; quae repulerunt repello; quae interdixerunt interdico; quae prohibuerunt prohibeo, in omnibus et per omnia, et in his semper perseverabo. Quibus expletis, Surrexit pro omnibus Gerardus Engolismensis Episcopus, Legatus in Aquitania, & communi assensu Domini Papae Pasch. & totius Concilii coram omnibus legi • hanc Scripturam. Privilegium illud, quod non est privilegium, sed vere debet pravilegium dici, pro liberatione Captivorum, et Ecclesiae, a Domino Paschali Papa per violentiam Regis Henrici extortum, nos omnes in hoc Sancto Concilio cum Domino Papa congregati, Canonica censura et Ecclesiastica authoritate judicio Sancti Spiritus damnamus, et irritum esse judicamus, atque omnino quassamus, et ne quid authoritatis et efficacitatis habeat pentius excommunicamus. Et hoc ideo damnatum est, quia in eo privilegio continetur, quod Electus a Clero et populo, a nemine consecretur, nisi prius a Rege investiatur, quod est contra Sanctum Spiritum et Canonicam institutionem. (though tatifyed by this and other forecited Popes.)

Perlecta vero hac Charta, acclamatum est ab universo Concilio Amen, Amen, Fiat, Fiat. (O the Punic faith, perjury, treachery of this Pope, his Cardinals, and Prelates, thus to repeal what they so solemnly ratified by their Oaths, Charters, in God's own presence but few Moneths before to the Emperor, as his undoubted right!) Archiepiscopi qui cum suis Suffraganeis interfuerunt, hii sunt, Johannes Patriarcha Veneticus, Senes Capuanus, Laudulfus Beneventanus, Almaphitanus, Regitanus, Hidrontinus, Brundulfinus, Capsanus, Girontinus & Graeci, Rosanus, & Archiepiscopus Sanctae Severinae; Episcopy quoque, Petrus Portuensis, Leo Hostien • s, Cono Praenestinus, Gerardus Engolisinus, Galo Leonensis, Legatus pro B • turicensi & Viennensi Archiepiscopis, Rogerus Wulturensis, Gaufridus Senensis, Rollandus Populiensis, Gregorius Terracinensis, Wilhelmus Trojanus, Gibinus Siracusanus, Legatus pro omnibus Siculis, & alii fere C. Episcopy, & Siguinus & Johannes Tusculani Episcopy cum essent Romae illi die Concilio non interfuerunt, quin postea lecta damnatione pravilegii, consenserunt, & laudaverunt.

Upon this occasion there arose new Quarrels and contests between the Emperor and Pope about Investitures; the Bishops, and Churches adhering to the Emperor asserting, maintaining this his ancient Right against Pope Paschal and his perjured Confederates Amongst others, Waltramus Bishop of Naumberg writ a particular Treatise, De Episcoporum Investitura per Imperatores facienda; Which being very rare and pertinent to my Theam, in respect of the great controversies about Investitures then arising not only in Germany, but also in England between Anselm and our Kings, I shall here insert.

Leo Constantini filius, imperavit annis quinque in regno Graecorum & Romanorum. Post quem uxor ejus Hyrene, filia Caiani Avarum, id est, Hunnorum Regis, cum filio suo Constantino imperavit annis decem: verum Constantine matrem suam Hyrenen imperio privavit, solusque annis sex imperavit. Hyrene autem super erepto sibi imperio, foemineo dolore abusa, Constatinum filium suum oculis & imperio privavit, & sola annis sex imperavit. Romani autem, qui ab Imperatore Constantinopolitano jam animo desciverant, propter tardum & infructuosum illius auxilium contra Tyrannos, accepta occasionis opportunitate, quia mulier, excaecato Imperatore Constantino filio suo, imperabat, uno omnium consensu Carolo Magno Imperatoris laudes acclamaverunt, eumque per manus Leonis Papae coronaverunt, Caesarem & Augustum appellantes. Igitur ex quo Byzantium Thraciae Civitas, a primo Constantino in novam amplificata, & in regiam urbem est exaltata, evolutis annis circiter CCCCLXVIII, diviso a Constantinopoli Romano imperio, Carolus Magnus Rex Francorum primus imperavit Romanis annos XIII. Ex tunc a Graecis in Reges • rancorum translata est Imperatoria dignitas: & Adrianus Papa, collaudantibus Romanis & plena Synodo Primatum, Archiepiscoporum, Episcoporum, Abbatum, Ducum & Principum acclamatione; Carolo Magno, ejusque successoribus futuris Imp. sub anathemate concessit Patriciatum Romanum: & per se vel per nuncios confirmationem in electione, et in consecratione Romani Pontif concessit, et investituras Episcoporum eis determinavit, ut non consecretur Episcopus qui per Regem et Imp non introiret pure et integre: exceptis quos Papa Romanus investire et consecrare debet ex antiquo dono Regum et Imperat. cum aliis quae vocantur Regalia, id est a Regibus et Imperatoribus Pontif. Romanis data, in fundis; et redditibus. In hac concessione continentur regales Abbatiae, Praepositurae. Ex hoc constituto, Carolus Magnus, Aistulfum, Desiderium, aliosque Reges & tyrannos, bello, caede & exilio delevit, qui fundos & bona Ecclesiae Romanae, aliarumque Ecclesiarum invaserant, omnia reddens libertari. Alii Reges et Imperatores, successores Caroli Magni, defensionem Romanae Ecclesiae, et aliarum Ecclesiarum timore Dei et charitate devote prosequuti sunt, investituras Episcoporum facientes, eorum consecrationibus per se & nuncios suos as • istentes, juxta quod Paulus Apostolus ait ad Corinthios: Non quod primum spiritual, sed quod animale, diende spiritual. Magnus etiam Gregorius, Theodorico & Theodeberto, & Brummihildi scribit, ut absque Symonia investituras Episcoporum faciant. Hic etiam primus Gregorius non est consecratus, donec Mauritii Imperatoris interfuit assensus. Johannes Papa investituram Leodicensis Episcopatus, quam Carolus Rex fecerat, Richario Prumiensi Abbati plane confirmat, et invasionem Hilduvini per Gisilbertum Comitem de Capremonte sub anathemate damnat. Papa Leo primo Otthoni, aliique plures Pontifices Romani idem confirmaverunt sub anathemate Regibus et Imperatoribus. Vnde mirum est, imo periculosum in salutem animarum, quod ea quae sancti antecessores ex magna necessitate, et patenti ration sub anathemate confirmaverunt, atempore Gregorii, qui et Hilteprandus, sub absolutione immutantur. Qui a primo Constantino, quem Silvester baptizavit, gesta et decreta revolverit, patenter inveniet, quod per Reges et Imperatores, et devotos Laicos, Romana Ecclesia, aliaeque in orbe terrarum Ecclesiae, in fundis et mobilibus ditatae et exaltatae sunt, sibique tutelas et defensiones contra tyrannos et raptores retinuerunt, ut gladius Regalis et stola Petri sibi invicem subveniant, quasi duo Cherubin conversis vultibus, respicientia in Propitiatorium. Romani Pontifices, alii{que} prasules, de sundis & rebus per devotos Laicos et Laicas adquisitis, & a seculari potestate confirmatis, struxerunt & ornaverunt Ecclesias: et a quibus acceperunt gratiam, non debent infer contumeliam, et si de investituris peccaverunt, exemplo primi Georgu exhibeantur. Quod Paulus dicit: Argue, ob • ecra, increpa, in omni patientia & doctrina. Hieronymas in Epistolis suis dicit, Quadringentos Epi copo • Imperiales literae ad Synodum contraxerunt. In hoc virtus Imperialis egit, quod excommunicatio Pontificis agere non potuit, ut sine captione, sine damnatione, sine contumelia, tot Episcopy ierunt & redierunt. Excommunicatio enim quanto inteligetur & timetur, tanto cavendo vitatur: & punitio corporalis in vita, vel in membris, & rebus vel in sundis, plures resipiscere facit ex justicia regali. Domino autem Pontifici summopere cavendum est ex medulla Scripturarum, ne quando liget in terris, quae Deus solvent in coelis: & quando solvit in terris, Deus liget in coelis. Hoc evenit ex illa gloria praelationis, nimiis{que} motibus animorum, quando succedentes Pontifices praecedentium Pontificum decreta & excommunicationes immutant & solvunt. Unde cum Dominus Jesus, ipsa veritas, dicat: Si male loquutus su • n, testimonium perhibe de malo: mirum est, & periculosum in Christi pusillos, quod antiqua constituta sub anathemate confirmata, novis immutationibus solvunt, & inde nolunt reprehendi, objicientes, Romana judicia non sunt retractanda. Si Romana judicia non sunt retractanda, non videtur pusillis Christi canonicum & salubre, ut a tempore Gregorii (qui & Hildeprandus) ea solvantur, quae sub anathemate consirmaverunt 〈◊〉 , Leo, Adrianus, primus Gregorius, Leo, Benedictus, erga Reges et Imperatores, de investiendis Episcopis per illos: a quibus, et etiam a devotis Laicis & foeminis, fundi & alia mobilia, Ecclesiis omni in orbe terrarum provenerunt, sibique tutelas et defensiones rerum Ecclesiasticarum retinuerunt contra tyrannos et raptores. Si in succession quisque solvit, quod praedecessio sub anathemate confirmavit: ecce oritur confusio pusillis Christi, cui parti potius assentiendum sit, antiquae an novae. Pars antiqua in paupertate mediocri & honesta arguit, obsecravit in patientia & doctrina, & parcendo justitiae majores & inferiores personas ad correctionem adduxit. Nova autem pars ex votis fidelium insolescens, sub specie religions omnia trahit ad se manibus expansis, cum Dominus dicat, Reddite Caesari, quae sunt Caesaris, & Deo quae sunt Dei; Gregorius, Augustinus, Ambrosius testantur, ea quae sunt data Ecclesiis a Seculari potestate, et confirmata, potius a seculari potestate retinenda. Legitur etiam de Episcopis Hispaniae, Scotiae, Angliae, Vngariae, quomodo ex antiqua institution, usque ad modernam novitatem, per Reges introirent cum pace temporalium pure et integre. Qui pacifice sollicitus est, revolvat vitas patrum, & historias legat, & intelligat. Sed Episcopatus qui sub Romano degunt imperio, majoribus fundis, & amplioribus vigent justiciis; & ideo propter majus scandalum, à stola Petri discretius tractandi sunt, quia non omnes sunt Petrus, qui tenent sedem Petri. Sic Scribae & Pharisaei, qui sederunt super cathedram Moysi, non omnes fuerunt Moses. Elatio enim ex praelatione, et indiscretio ex correctione, pariunt scandalum in confusionem: & fit manifest illud, quod Dominus in Evangelio dicit: Vos Scribae & Pharisaei circuitis mare & aridam, ut faciatis unum proselytum; & cum inveniretis, facitis filium Gehennae, duplo quam vos. Longe etiam ante decretum Adriani Papae, ejusque successorum, Reges qui non erant uncti, et Majores domus, investituras Episcoporum fecerunt: scilicet Dagobertus, Sigibertus, Theodoricus, Hilaricus, Pipinus filius Beggae Major Domus, Theodebertus. Ab his inthronizati sunt Remaclus. Amandus, Audomarus, Autpertus, Eligius, Lampertus, alisque sanctissim praesules; cum Reges isti in moribus suis satis fuerint notabiles, et solo nomine Regum per majores domus vivebant. Postquam autem Romani, ingruentibus vicinis & gravibus bellis, desciverunt a Graecis Imperatoribus, ex causis supradictis, Papa Stephanus ob infestinationem Longobardorum venit Parisios, & assensu Romanorum & Francorum in Regem & Imperatorem unxit Pipinum, filium Caroli Martelli, nati ex Alpaide: proter quam ex pellicatu increpatam, Pontifex Lampertus martyr factus est. Unxit etiam idem Pontifex Stephanus filios ejusdem Pipini, Carolum qui agnominatus est Magnus, & Carolomannum frarrem ejus, confirmans stirpem illorum in Regia & in Imperatoria dignitate. Ibi de Investiendis Episcopis per Reges, antiquam consuetudinem confirmavit: Ex horum collectione pure et integre servanda est antiqua constitutio, ne pusilli Christi scandalizentur. Nil enim refert, sive verbo, sive praecepto, sieve baculo, sive alia re quam in manu tenuerit, investiat aut inthronizet Rex et Imperator Episcopum: qui die consecrationis veniens, annulum et baculum ponit super altare, et in curam pastoralem singula suscipit a stola et ab aucthoritate sancti Petri. Sed congruum magis est, per baculum, qui est duplex, id est temporalis et spiritualis. Operatius enim in seminandis spiritualibus dignus est mercede sua, non accipiendis temporalibus, juxta quod Paulus ait: Si spiritualia vobis seminamus, non est magnum si carnalia, id est temporalia a vobis metamus. Praecedens investitura per Regem in fundis et rebus Ecclesiae contra tyrannos et raptores, quieta et pacifica reddit omnia. Sequitur autem Consecratio, ut bannus Episcopalis banno Regali conveniens, in communem salutem operetur: et si Episcopis faciendum est regibus hominium, et sacramentum de regalibus, apertius est ante consecrationem, cum Paulus Apostolus dicat: Vnusquisque in suo sensu abundet. Omnia divina & Ecclesiastica per magistros Ecclesiarum ad pacem & quietem pusillorum Christi tendere debent. Legitur etiam in libris Regum et Machabaeorum, quod a regibus Iudaeis et gentilibus sacerdotes investituras acceperunt, etiam in Iudaismo. A Petro usque ad Silvestrum, qui Constantinum baptizavit, Imperatores Romani erant Gentiles, & Christianorum persecutores: & in fundis & rebus Ecclesiasticis paupers erant Ecclesiae: & a timoratis Christianis, qui tunc pauci erant, Romae & alibi constituebantur Episcopy. Postquam autem a Silvestro per Christianos Reges & Imperatores dotatae, ditatae & exaltatae sunt Ecclesiae in fundis, & aliismobilibus: & Imperatores tatum • nteloneis, monetis, villicis & scabinis, comitatibus, advocatiis, Synodalibus bannis per Reges delegata sunt Episcopis: congruum fuit et consequence, ut Rex qui est unus in populo, et caput populi, investiat, et inthronizet episcopum, et contra irruptionem hostium sciat cui civitatem suam credat, cum jus suum in donum illorum transtulerit. Primus Gregorius conqueritur dolendo, de quodam Episcopo, qui adeo pauper erat, ut de Episcopatu suo contra frigus hyemalem vestem habere non posset. A taali Episcopo, forsitan sancto, non erat Regi necessarium exigere hominium, sacramentum, obsides. Ex hoc, prout sunt consuetudines in regnis per orbem terrarum, de Episcopis investiendis servanda sunt antiqua jura. Sicut enim primus Gregorius dicit: Si voluissem, inquit, hodie Gens Longobardorum nec Regem nec Duces haberet: & quia Dominum timui, in alicujus sanguinem me miscere nolui. Ita successores ipsius Gregorii cavere debent scandalum, ne contristent noviter Reges in suis antiquis juribus, per quorum antecessores caput et membra exaltata et confirmata sunt: sed juxta Paulum a Pontifice Romano et Regibus omnia fiant in charitate et humilitate, remotis superbia et contentione. Quapropter apud Pontifices & Reges fiant Ecclesiastica pure et integre, quia Dominus JESUS dicit: Si oculus tuus fuerit simplex, totum corpus tuum lucerna erit: id est, si intentio bona est, et opus bonum est. Si Romani Pontifices intendunt Regibus auferre antiqua jura de investiendis Episcopis, timent, dubitant, dolent pusilli Christi. Reges si in Episcoporum investituris excesserint, possunt a timoratis viris et Pontifice Romano argui, et ad rectam correctionis lineam reduci. Si autem in promotione et consecratione Episcoporum Pontifex Romanus exorbitaverit, et sub verbo summae praelationis ad voluntatem suam egerit, non vult ut reprehendatur, cum Dominus Jesus se reprehendi concesserit, dicens, Si male locutus sum, testimonimonium perhibe de malo. Isti autem, Summus (in quiunt) Pontifex anemine judicetur. Et si ab illa sua aucthoritate sub specie religions introducuntur personae contra oculos Dei, ecce periculum et in capite et in membris: id est, qui scienter operantur, et scienter cooperantur. Unde Dominus JESUS hypocrisin, et avaritiam, & cupiditatem sacerdotum in Evangeliis super omnia arguit, vocans illos sepulchra dealbata: et peccatum mulieris adulterae misericorditer suscipit: & tria genera eunuchorum human definite, pro se & pro Petro tributum solvit, Regibus jubet debita reddi. Petrus, Paulus, aliique in orbe terrarum viri sanctissimi concedunt in sententiam Domini JESU, qui omnibus dixit, Beati pacifici, quoniam regnum Dei possidebunt. Sunt autem Pacifici, qui ex contentione, arrogantia, cupiditate, ex nimiis motibus animorum, non moventur, non inveniunt commutationes contra antiqua jura propter pacem constituta, maxim propter potestates superiores, in quorum pace juxta Paulum) tranquillam vitam agere debemus. Notandum est autem, Pontificibus Romanis et corum civibus, quando orta fuerat divisio in electione Pontificum, et in communion civium, non est par restituta nisi per Graecos Imperatores, quandiu Imperium ibi fuit: et per Francos Imp. ex quo Imperium Romanorum datum est eis. Et quidam Graeci Imperatores Christiani, quosdam Romanos Pontifices viros sanctissimos, us{que} ad exilium & mortem immisericorditer tractaverunt: sicut legitur de Agapeto, & de Joanne: Imperatores autem ex Francis, honest & pie deduxerunt, sicut legitur de Stephano, et de Leone excaecato. De division cleri et populi in electione Romani Pontificis, comprehensa per Honorium Augustum, ex Graecis ita legitur: Boniface xl. Romanae praesedit Ecclesiae. Contra hunc Bonifacium ordinato Eulalio, et per hoc dissidente Ecclesia, ambo jussu Honorii Augusti, urbe egrediuntur, et sic reprobato Eulalio, jussu Augusti, Boniface, quia prior ordinatus fuerat, sedi Apostolicae restituitur. De division Romanorum civium in electione Pontificum per Imperatores ex Francis adnihilata, ita legitur: Otto primus Ioannem, quem Adalbertus Papam constituerat, iudicio Canonico deponi fecit, et Leonem ordinari fecit; et iste Johannes se cum uxore cujusdam oblectans, a diabolo percussus est, ac sine viatico mortuus. Post reditum Ottonis, Romani ex ambitione quendam Benedictum superposuerunt. Imperator rediens, obsessa Roma, Romanos caede et fame adeo afflixit, ut Leonem Papam se recepturos promitterent, et jurarent: Benedictus rejectus non solum Papatu, sed etiam sacerdotio, a Leone exordinatur. Idem Benedictus Simoniace Papatu Romano invaso, cum esset rudis literarum, alterum ad vices Ecclesiastici officii exequendas, secum Papam consecrari fecit. Quod cum multis non placeret, tertius superducitur, qui vices duorum expleret Romae. Uno itaque contra duos, & duobus contra unum de Papatu altercantibus, Rex Henricus filius Chonradi, contra eos Romam vadit: et eis Canonica et Imperiali censura depositis, Swyggerus Babenbergensis Episcopus, qui et Clemens, Romanae Ecclesiae Cxlvi praesedit: et ab eo Rex Henricus ad Imperatorem benedictus est, jurantibus Romanis, se sine ejus consensu, ejusque successorum, nunquam Papam electuros. Igitur haec scandala gravia pastores animarum cavere debent, coram Deo, in vera simplicitate, propter pusillos. Ex quo Imperium Romanorum Carolo Magno acclamatum est, sunt anni trecenti et unum, est autem annus praesens, Millesimus centesimus nonus, quando ultimum Pascha fuit ab incarnatione Domini, secundum Cyclum Dionysii.

I shall hereunto add Flacius Illyricus his Argumentum Libelli praefixed to this Treatise of Waltramus.

Hildebrandus ill, di quo ex historia Bennonis superius plura scribuntur, Cluniacensis sectae monachus, demum artibus suis post annum Christi MLXXIV. Pontificatum Romanum obtinuerat sub Gregorii septimi nomine: nullo tamen Romani Imperatoris, qui tunc Henrichus quartus erat, conseju accedente. Quod quidem ut contra ritus sacrosanctae Catholicae Ecclesiae esset, atque juribus authoritatique Imperii multum derogare videretur, sic Reip. maximam calamitatem peperit. Statim enim quibusdam Symoniacae haeresis quaesitis calumniis, Principibus Romanis potestatem conferendi Ecclesiastica officia eripere tentabat: quam Imperatores ab eo tempore quo in Germania Christus praedicari coeperat, habuerant integram. Papa autem causae caput ab ipso Imperatore inchoans, omnia miscebat: cum bellis occupatus Augustus, initiis obstare non posset: at{que} Conciliis, quae Papa hinc indicebat, consulto interesse nollet. Hinc in ipsum insidiae siruebantur, adeo ut & de vita periclitaretur. Quibus non succedentibus, aperta vi grassabatur in Imperatorem ambitiosus Pontifex, ac summissis inauguratisque demum tyrannis supplicem sibi reddit. Tandem devictis tyrannis, & Hildeprandum ipsum solio dejicit Augustus, cujus tamen victoria tanta non fuit, quo minus Victor & Urbanus, insequentes duo Pontifices eo etiam invito Romanam sedem ascenderent: Clemente, quem ipse ad eandem dignitatem intulisset, excluso. A Paschali deinde exagitatus Imperator, at{que} ab Henrico V. filio, quem Pontifex instigaverat, & imperio et vita spoliatus, dum Pontifex odio adhuc flagrans, investiendi Episcoporum jus imperatoribus nititur extorquere: quapropter variae de hac re hinc inde habentur consultationes, diversis in locis congregantur Concilia, doctorumque virorum ingenia seriis disputationibus exercentur; inter quos Waltramus hic, Namburgensis Episcopus, hunc quem damus Libellum exaravit. Pontifex autem ambitiosissimus, qui authoritatem suam omnibus modis amplificare studebat, nullius acquiescens consiliis, captus tandem, & vix liberatus, Henricho privilegia Francorum Imperatorum confirmavit: cujus confirmationis exempla apud Marianum Scotum, Nauclerum, atque aliis permultis in historiis extant. Statim vero post discessum Imperatoris, Pontifex retractavit quod concesserat, Pravilegium nominans, quod scripto ediderat: quanquam morte praeventus, quod moliretur excqui, atque ipsius successor Gelasius dignitatem, quam inconsulto Imperatore invaserat, retinere non posset. Atqui Calixtus, qui ex Burgundiaca familia Papa effectus, minis, diris{que} abstentionibus, invisum omnibus Imperatorem reddidit: & ita terruit, ac nescio quo consanguinitatis vinculo enervavit, ut maximo, ac adhuc nunquam deleto Germaniae Imperii totius dedecore, jus investiendi Pontificis condonaret; i • que apud Wormaciam ad Rhenum in campo quodam spaciocisissimo proclamare juberet. Literis insuper conscriptis & obsignatis, quas Pontificii postea Romae in victoriae signum, et triumphatae Germaniae testimonium publice in aede Apostoli Petri suspenderunt. Of which more in its due place.

Pope Paschal the 2d. (as I formerly touched) having in the respective Councils of Rome, Mainz, Treca, Beneventum, Lateran, passed several Decrees against Clergymens receiving any Investitures to Bishoprics, or other Ecclesiastical preferments from the hands of the Emperor, or any other secular Prince or Layman, and revoked the Privilege he had granted to Henry the 5th. though ratified both by his Charter and Oath: yea and the Sacred Hostias reception in these words, then uttered by this Pope himself to the Emperor; Domine, hi • est Dominus Deus{que} noster, ex Maria Virgire natus, pro nobis in crucem actus, ficut sacro sanctus Christianorum coetus credit; accipe pignus verae amicitiae, quo reconciliati sumus: sicut haec pars vivifici corporis divisa est, ita divisus sit a regno Christi Domini nostri qui pactum hoc violare tentaverit. Soon after he endeavored (such was his atheistical, transcendent, execrable Papal perjury) by all possible means to dethrone this Emperor as he had done his father, upon the self-same quarrel of Investitures, and to stir up a rebellion against him. To which end Adelbertus Archbp. of Mainz, with the other forementioned Bishops present in the Council of Lateran (most perfidiously betraying the rights of the Emperor & those Christian Kings who had both endowed and advanced them freely to their dignities, to this ambitious perjured Pope) Soluto Concilio Pontificii Legati emissi sunt in omnes Nationes ut Excommunicationem in Heinricum Imperatorem publicarent, denunciarentque, Privilegum Heinrico datum de Investitura Episcoporum, in Concilio revocatum atque damnatum esse: Praesul Romanus suis artibus coelum, terram{que} quasi concitans non quiescens adversus Imperatorem. Anno Dom. 1115. this Pope sent Dieterichus a Cardinal, his Legat into Germany, there to proclaim the Excommunication thundered against the Emperor in this Council; with whom the Bishops of Magdeburgh, Mainz, and other Bishops, Nobles, Creatures of this Pope, confederating, stirred up the Saxons with other Nations against the Emperor: who being reduced to great straights by these fedifragous Conspirators, summoned a Diet of the Princes, Bishops, & States of Germany to meet at Mainz, promising a most free audience of all parties, a liberal satisfaction if he had injured any, and a reformation if he had youthfully offended in anything, by the advice and Decree of this Council. Sed Romanus Papa Caesar, atque ejus Socii Episcopy, factis clamoribus Principum aures obtruderunt, minisque Excommunicationis a Synodo promulgatae, quasi catenis quibusdam constrinxerant, ut ad eum Conventum non veniret. Pauci igitur Episcopy Imperatori adsunt, treventes ad Pontificis fulmina. Ipsi quoque Moguntini Cives ab Ecclesiasticis inflammati, (praesertim cum ob perfidiam Archiepiscopus suus ab Imperatore captivus d • t • neretur) correptis armis, in ipsam Magistratiis summi Curiam irrunt, caedem omnibus perquam horrendis clamoribus intentantes. Caesar Henricus tanta urgente calamitate, pollicetur se factis • um quod cunque postulassent. Petunt autem liberationem sui Archiepiscopi: quo impetrato, indomitum vulgus tanquam tempestas illico subsidit ac sedatur. Sic Magistratus ill summus. Romanis artibus turbata Ecclesia et politia, contumeliose tractatus, Moguntia discedit. The Archbishop being released and restored to his See, mor sese totum Praesult Romano mancipar, incendium{que} publicum quantis potest viribus fovet et auget; To which purpose he invited the Popes Legat by his own and other Bishops Letters to publish the Popes commands and Excommunication against the Emperor in a Council at Mainz, and to perfect his consecration to that See, without requiring the Emperors consent thereto, placing all his confidence in the most potent Imperial Pope, quem videbat coelum terrae impune miscere posse, longeque plus valere Papae fulmen, quam Caesaris gladium; qui Spirae cum paucis Principibus & Episcopis sese continet, acerbe ferens & observans quae Coloniae agebantur. The Popes Legat suddenly deceasing before the Excommunication published, the Emperor thereupon sent the Bishop of Wirteburg to Colen to treat with these insolent Prelates, who would not admit nor hear him, till he had reconciled himself to them, and promised to approve the sentence of the Synod; who thereupon retiring to the Emperor without effecting anything, was compelled to say Mass before him; ea peracta mox ad hosts Henrici omnino iterum defecit; Such was the treachery of those Popish German Prelates to this Emperor who advanced them: Tam superbe itaque repulsus Imperator et excommunicatus in Italiam, furoribus Ecclesiasticorum et Principum cessurus cum regina totaque familia sese confert, cum Papa Caesare, si qua ration posset, reconciliationem tractaturus: Where staying an whole year, he employed the Abbot of Clungy to mediate a reconciliation between him and the Pope; Sed superbus & durus Paschalis difficillimum sese praebet, tandemque Synodum Romae instituit. Wherein the Pope declaring the principal cause of calling this Synod, confessed he had done ill in granting the privilege of Investitures to the Emperor, desiring their prayers to God to pardon this his transgression: superadding, Illud malum scriptum, quod in tentoriis factum est, quod pro pravitate sua Pravilegium dicitur, condemno sub perpetuo anathemate, ut nullius sit unquam bonae memory, et rogo vos omnes ut idem faciatis. Tunc ab universis acclamatum est (as in the former Synod) Fiat, Fiat. Bruno autem Siguinus Episcopus, altius exorsus est, gratias agens Omnipotenti Deo, quod Dominum Paschalem Papam, qui praesenti Concilio praesidet, audivimus proprio ore condemnantem illud privilegium, quod pravitatem et haeresin continebat. Ad haec quidam ex ast antibus Episcopis subjunxit; Si privilegium illud haeresin continebat, Ergo qui illud scripsit hae reticus fuit. Johannes autem Cajetan ad haec commotus, Siguino respondit: Tu ne hic, & in Concilio, nobis audientibus Romanum Pontificem appelles haereticum? Scriptum quod fecit Dominus Papa, malum quidem fuit, sed haeresis non fuit. Et alter quidam adjecit, Imo nec malum dici debet, quia si liberare populum Dei bonum est, quod Dominus Papa fecit, bonum fuit: Sed liberare populum Dei bonum est, authoritate Evangelii, quia praecipimus, animas quo{que} pro fratribus ponere. The Popes patience being awakened, and moved with this charge of Heresy, commanding silence with his hand, said; Fratres & Domini mei audit; Ecclesia haec nunquam habet haeresin, imo hic omnes heresies conquassatae sunt, &c. On the 6. day of the Council, when as Cuno Praenestinus Episcopus frequently attempted to Excommunicate the Emperor therein, Johannes Cajetan, and Petrus Leo, with some other of the Emperors friends resisted him to his face, and restrained him with these words: Ecclesia primitiva martyrum tempore floruit apud Deum, & non apud homines; Deinde ad fidem conversi sunt Reges, Imperatores, Romani Principes, qui matrem suam Ecclesiam sicut boni filii honest averunt, conferendo Ecclesiae Dei praedia, & allodia, seculares honores & dignitates, regalia quoque jura & insignia, quemadmodum Constantine caeterique fideles; & cepit Ecclesia florere tàm apud homines, quàm apud Deum. Habeat ergo mater & Domina nostra Ecclesia sibi à Regibus sive Principibus collata, dispenset & tribuat ea filiis suis, & sicut scit, & sicut vult. Notwithstanding which opposition, Paschalis privilegium Investiturae, quod in tentoriis concessisse videbatur, obliterare volens, iterans sententiam Papae Gregorii Septimi, investituram Ecclesiasticarum rerum a Laica manu rursus excommunicavit sub anathemate dantis & accipientis; Hereupon Cardinalis vero Dominus Cuno Praenestinus, talem Papae fecit inductionem Legationis suae, & contra disturbatores praesentis negotii competentem; Domine Pater, si tuae placet Majestati, si vere tuus fui Legatus, & quae feci tibi placent esse rata, in auribus Sancti hujus praesentis Concilii ore tuo edicito, & Legationem meam tua Authoritate corrobora, ut sciant omnes, quia tu me misisti. Ad haec Apostolicus respondens, ait; Vere Legatus ex latere nostro missusfuisti, & quicquid tu caeterique fratres nostri, Cardinales, Episcopy, Legati Dei & Apostolorum Petri & Pauli hujus sedis, & nostra Authoritate fecerunt, confirmaverunt, probaverunt, ego quoque probo & confirmo, quicquid damnaverunt damno. Et Dominus Praenestinus consequenter subjunxit, qualiter pro sedis illius Legatione Hierosolymis audierit, Regem Heinricum post Sacramenta, obsides & oscula, in ipsa beati Petri Ecclesia Dominum Papam tenuisse captum, indign tractatum, potiora Ecclesiae membra, Cardinales videlicet, exutos, tractos, et male tractatos, Nobiles quoque Romanos occisos et captivos, et populorum stragem factam, audiens, ingemuerit, et pro hujusmodi facinoribus Ecclesiae Hierosolymitanae consilio et zelo Dei animatus, excommunicationis sententiam in Regem dictarit, et eandem in Greece, Vngaria, Saxonia, Lotharingia, Francia, in quinque Conciliis, consilio praedictarum Ecclesiarum, renovando confirmarit. Orare se demum, ut sicut Dominus Papa Legationem suam confirmasset, ita praesentes Concilii Patres & Episcopy concorditer annuerent. Ad eundem modum Legati, & literae Domini Uiennensis postulabant. Dum tali ration et ordine, tam variae & dissonae multitudinis assensus exquiritur, à saniori parte veritati & apertae rationi nihil contradictum, a paucis submurmuratum, ab Episcopis vel Abbatibus nullo modo reclamatum.

The Emperors Excommunications being thus ratified by the Pope & Council, the sad consequences thereof are thus recorded by Abbas Uspergensis and others. Hinc factiones extitêre, altera alterius agros vastare coepit, maxim vero Herbipolensis Dioecesis per Conradum Ducem (qui Imperatoris frater erat,) affligebatur; ac denique cuncta fere loca armis infesta erant. Igni oleum Moguntinus, qui serpent pejus Imperatorem odera • , addidit, Imperatoris fidelibus quacunque ration poterat, malum creans. Seditiones crebrae, ejectiones Praesulum, Castellorum demolitiones, conflictus, caedes mutuae, oppressiones pauperum in frequenti usu fuere, et neque pax Dei, caeteraque Sacramentis firmata pacta custodiuntur: sed uniuscujusque conditionis & aetatis, praeter solos Ecclesiasticae professionis homines, quibus jam pene nihil praeter miseram restabat vitam, caeteri hoc tempore belluino furore bacchantur.

The Emperor thus still vexed, excommunicated by this Luciferian Pope & his Prelates, without any hopes of reconciliation by all his amicable Treaties, being tired out with Papal delays, & exasperated by new affronts, resolved to recover his right, & work out his peace by force of arms. In pursuit whereof, Heinricus tantam inclementiam Papae aegerrime ferens, exercitu conscripto, ipsemet Romam contendit, armis discreturus quod summa subjectione, & quotidianis precibus obtinere non poterat. Sed Papa id animadvertens, sese in pedes conjecit, atque in Apuliam fugiens, ibi Rogerium contra Imperatorem impellit. Dum itaque Romae Imperator est, in Apulia denuo suos convocat, quieti non assuefactus Paschalis; & primum quidem fulminibus suis Acheronta movet, deinde Rogerium hastis atque gladiis cruentis in Heinricum armat; who thought to surprise the Emperor at unawares; but being prevented by the Emperors sudden collecting of his forces, resolving to give him battle, he retreated with the Pope into Apulia. The Emperor often petitioned the Pope to absolve him from his Excommunications, but he still affirmed he could not do it without the consent of the Bishops who concurred with him in the sentence, and that in a Synod, where both parties might be heard, the Bishops by their Letters urging him to continue it. During these delays, the Emperor retiring with his forces from Rome into Germany, to suppress the Insurrections there raised against him by the Archbishop of Mainz and other Prelates and Confederates of the Pope; Paschal thereupon returned to Rome, and repossessed himself of St. Peters Church; whither the Emperor marching with a great Army to chastise him, Paschal soon after breathed forth his seditious Antichristian spirit.

During these contests between the Emperor and Paschal concerning Investitures, there fell out this Quarrel between the King of France and him. About the year 1108. Pope Paschal presiding in the Synod of Treca in France, therein published some Decrees against the Kings ancient rights of Investitures, and Bishops Oaths, Homages, Fealty to him. In pursuance whereof, he presumed to make Richard Archdeacon of Virodune, Archbishop of Reims, to withdraw him from the Emperors party, and confirm his usurped Papal authority in France: which preferment Richard refusing, being made Bishop of Verdune by the Emperor, Paschal thereupon constitured Rudolphus Archbishop of Reims, by his own Papal authority, without the consent of King Lewis the Grosse, then newly come to the Crown, and involved in wars with his Barons: who thereupon taking possession of the Archbishopric, King Louis on the contrary, created Gervasius Archbishop, Et Archiepiscopatu Rhemensi pro suo jure investit: The City hereupon receiving Gervasius for their Archbishop, was interdicted and excommunicated by Paschal, who employed Yvo Carnotensis, to mediate with King Louis, to remove Gervasius as an intruder, receive Rudolphus into his royal favor, and grant him leave to enjoy the Archbishopric. The King at last, upon Yvo his solicitation, concessit ut eum ad Curiam suam, quae Aurelianis in Natali Domini congreganda erat, Rudolphum secure adduceremus, & ibi cum eo & Principibus regni de hoc negotio, quantum fieri posset, salva Regni integritate, tractaremus. But what the issue of this Treaty was, Yvo himself thus relates in his Epistle to Pope Paschal. Sed reclamante Curia, plenariam pacem impetrare nequivimus, nisi praedictus Metropolitanus per manus et Sacramentum eam fidelitatem Regi faceret, quam praedecessoribus suis Regibus Francorum antea fecerant omnes Rhemorum Archiepiscopi, et caeteri Regni Francorum, quamlibet Religiosi et sancti Episcopy: Whereupon Yvo made this request to Paschal; Petimus ergo flexis genubus, ut hoc eodem intuitu charitatis & pacis veniale habeat paterna moderatio, quod illicitum facit non aeterna lex (Dei) sed intention acquirendae libertatis praesidentium (Pontificum) sola Prohibitio. So that this great Bishop and Canonist Yvo, deemed Kings investing of Bishops, and Bishops Oaths, Fealty made to Princes, constantly practiced ever before & at that time by all the holy & religious Archbishops & Bishops of France, no ways unlawful by God's Law, but by Popes mere prohibitions: Which he likewise asserted against John Bishop of Lions, and Hugo the Popes Legate in France, who expostulating, that this King had invested the Archbp. of Sienna against the Popes Decretals; Ivo declared it to be no Heresy nor crime (as Popes deemed it) cum hoc nullam vim Sacramenti in constituendo Episcopo, vel admissum, vel omissum, quod fidei & religioni officiat, habeat, cum Reges nihil spiritual se dare intendant, sed tantum votis petentium annuere, & bona exteriora, quae de munificentia Regum obtinent Eccl • siae, ipsis electis conceder, &c. Whereupon he made this supplication and gave this good advise to Pope Paschal, (who attempted, Hermanensem Episcopatum à Noviodunensi distrahere, without the Kings royal assent:) Nos sicut filii & fideles, rogamus & consul ••• s, ut statum Ecclesiarum Galliae, quae quadringentis ferme annis duravit, inconcu •• um manere concedatis; ne hac occasion Schisma, quod est in Germa • eo Regiis adversus sedem Apostolicam, in Galliarum regno susciter • s. 〈◊〉 enim Paternitas vestra, quod cum Regnum & Sacerdotium inter 〈◊〉 convenient, been regitur mundus, floret & fructificat Ecclesia: Cum vero inter se discordant, non tantum parvae res non crescunt, sed etiam maximae res miserabiliter dilabuntur; whereupon this Pope made no further progress in these Usurpations.

This Yvo Carnotensis asserts the Supremacy of Kings as well in Ecclesiasticals as Temporals; That they ought not to be excommunicated; That if they receive any Excommunicate persons into their royal favor and protection, the Bishops, Priests and people ought to absolve and receive them into their Communion; Dispositiones rerum temporalium Regibus attributa sunt, & Basilei, id est, fundamentum populi et caput existunt; Si aliquando potestate sibi concessa abutuntur, non sunt a Nobis graviter exasperandi, sed ubi Sacerdotum admonitionibus non acquieverint, divino judicio sunt reservandi, (not to the Popes tribunal) ubi tanto districtius sunt puniendi, quanto minus fuerint divinis admonitionibus obnoxii; unde habetur in libro Capitulorum Regalium authoritate Episcoporum constitutorum. Si quos culpatorum Regia potestas aut in gratiam benignitatis receperit, aut mensae suae participes effecerit, his etiam Sacerdotum et populorum conventus suscipere in Ecclesiastica communion debebit, ut quod principalis pietas recipit, nec a Sacerdotibus Dei alienum habeatur. Upon which account Yvo thus justified his reception of Gervasius, an Excommunicated person, ad communionem in Paschali Curia: Pro regia honorificentia hoc feci, fretus authoritate Legis praedictae, which he there recites; thus ratified and prefaced in his Decretals, and in the 12. Council of Toledo. Vidimus quosdam & flevimus ex numero culpatorum receptos in gratiam Principum, extorres extitisse a Collegio Sacerdotum; quod notabile malum illa res agit, quia Licentia principalis, in qua se solvi licentius curat, ibi alios alligat, & quos in suam communionem videtur suscipere, à communion & pace Ecclesiae eligit separare, & qui cum illa convescant, sola Sacerdotum communion priventur. Et ideo quia remissio talium qui contra Regem, gentem vel patriam agunt, per definitiones Canonum antiquorum in potestate solum regia ponitur, cui et peccasse noscuntur, adeo nulla se deinceps a talibus abstinebit Sacerdotum communio; Sed quos regia potestas aut in gratiam benignitatis receperit, aut participes mensae suae effecerit, hos etiam sacerdotum ac populorum conventus suscipere in Ecclesiasticam communionem debebit; ut quod Principalis pietas habet acceptum, neque à Sacerdotibus Dei habeatur extraneum. This was the received practice both of the Churches, Realms of France, Spain, and of England too, (as the learned French Advocate Pierre Pithou proves at large, by several Histories, Presidents, Authorities;) before and under Pope Gregory, Urban, and Paschal the 2. whose excommunications of the Emperors Henry 3. & 4. and their adherents, by all these resolutions, were merely uncanonical, and void, by this approved ancient Law, which gave Emperors and Kings power to absolve their Excommunicated Subjects, and exempted themselves much more from Excommunications, which Privilege the French Kings Clergy strenuously maintained against this usurping Pope Paschal; who though he miscarried in his Design of stripping the Emperor and King of France of their right of Investitures, yet he so terrified the King of Hungary with his Thunderbolts, that after a great Schism and contention between them, Literis graviter scriptis renunciavit Pontifici Investituras Episcoporum & aliorum Praelatorum; as the Century Writers inform us out of Martinus Capel. But these Letters being not extant, we cannot resolve upon what terms, or how far he quitted this his ancient indubitable Prerogative royal, to this Pope.

Before I proceed to the next Popes Contests with the Emperor, I cannot but inform you what censure Sigebertus Gemblacensis Monachus (living and dying under Pope Paschal, in the year of Christ, 1112.) hath given in his Chronicle of this Controversy between the Emperors and Popes about the right of Investitures.

Anno 1111. Henricus Rex Romam vadit propter sedandam discordiam quae erat inter Regnum & Sacerdotium, quae caepit a Papa Gregorio septimo, qui & Hildebrandus nominatus est, et exagitata a successoribus ejus Victory & Urbano, et prae omnibus a Paschali, magno scandalo erat toto mundo. Rex autem uti volens authoritate et consuetudine et authoralibus privilegiis Imperatorum, qui à Carolo Magno, qui post de Regibus Francorum imperavit Romanis; jamque per trecentos et eo amplius annos imperaverant sub 63 Apostolicis, dabat licite Episcopatus et Abbatias, et per Annulum et per Virgam. Contra hanc majorum authoritatem censebant Papae Synodali judicio, non posse nec debere dari per Virgam vel per Annuium Episcopatum, aut aliquam Ecclesiasticam Investituram a Laicali manu, et quicunque ita Episcopatum, aut aliam Ecclesiastici juris Investituram accipiebant, excommunicabantur; Propter hanc praecipue causam Rex Romam tendebat. After which he reciteth the forementioned Charter and Oath of Pope Paschal and his Cardinals, confirming this ancient right of Investitures to the Emperor, and their perfidious violations thereof, upon which many prodigies and calamities ensued. I shall hereunto subjoin these passages out of Joannes Aventinus, relating the original and progress of the Contests between this Emperor, Pope Paschal and his predecessors touching Investitures.

Per triginta tres annos a Gregorio & Urbano continenter sanguine ovium belligratum est, &c. donec Augustum Paschalis per filium Henricum e fastigio rerum in privatum statum deturbavit, pollicitus se in Germaniam ad Conventum solennem Augustam Rhaetiae venturum. Dumque eo contendit, certior fit de morte Augusti (Henr. 4.) ad Padum ergo substitit, atque coacto suae partis Coetu, acta Gregorii Urbanique comprobat, Clementis tertii, caeterorum Episcoporum atque Augusti rescindit; pollui Religionem, si quispiam sacrificus suffragio prophano cooptatus fuerit, fidemve principi dederit. Necesse est cuivis Christiano in Romani Pontificis leges jurare, decernit, &c. Proinde debere homines consideratius jam loqui cum illo, atque pro legibus habere quae dicat. Quicquid adversus Romanum Senatum Pontificalemve se extulerit, contundendum esse decernit. Conventu peracto ad Caesarem Legatos cum mandatis mittit, se in Germaniam venturum, ubi de summis utriusque rebus colloquatur, promittit. Inde Romam ipse, at Caesar Reginoburgum ad hyemandum petit, adventum Paschalis praestolatur, Verum is se in Gallias Cluniacum confert. Postea Augustobonae in Trecassiorum, & Galliae Lugdunensis Urbe, conciliato sibi Galliae Episcoporum favore, ad captandum plebis auram, leges turbulentissimas rogat atque perfert. Caesarem de creandis Pontificibus ad disquisitionem vocat: ipsum Pontificalibus Comitiis excludit; ea ad Plebem transfert, nempe communem omnium Pastorem, communiter omnium suffragio capiendum esse statuit; pollui religionem, si quispiam sacris addictus caelestis atque immortalis Imperatoris Caeremoniarum consors sit, terreno atque mortali Regi se in Clientelam atque servitutem dicaverit. Sacerdotiorum administrationem ad Pont. Max. armorum ad Caesarem pertinere. A singulis igitur Episcopis jusjurandum exactum, futuros in potestate Romani Pont. Hereupon the Emperor Henry the 5. in defense of his ancient Imperial Rights and Jurisdiction against these Papal encroachments, by his public Proclamations declared, & per Edicta ita obnunciat; Non licere Gallis curiosis, aliena, quae nihil ad eos attinent, curare; cuilibet facile esse de alieno largiri. Christiani orbis Imperium sibi a Deo Opt. Max. impositum esse; proinde se de veteri more, et ritu priscae Religions, sacris supremae Majestatis placitis non defuturum, daturumque jure suo operam, ne quid Respublica detrimenti capiat. Extare vetustissimam Sanctissimorum Patrum Legem tempore Caroli Magni perlatam, quae Paschalis, atque cum eo sentientes, per omnium Sacerdotum religiones devoventur, atque proscribuntur. Nullo pacto fas jusque esse fastuoso Pontifici, levissimis Gallis, magis superstitiosis, quam Religiosis, tot divos, tot pientissimos Pontifices maximos, minores Mystas, Monachos, Reges, Imperatores, Superos atque Caelites impietatis condemnare; se quoad vita suppetat, non passurum, ut instituta a majoribus accepta, per tot annos hactenus observata, fraud et astu paucorum, cum maximo Christianorum morum pernicie, obliterentur, Pontifices, Episcopos, mystas, Monachos ab Imperatoribus, atque Regibus collocupletatos esse; Ubi his pares opibus facti sunt, more perditorum, quo plura donata fuerint, plura concupiscere, illi • {que} sordere prima quae{que} ubi majora sperarint: Titulo honesto libertatis Ecclesiasticae, fraudulentos homines grassari, illud conari ut se excluso, paulatim etiam populum, Sacerdotes, Episcopos alios in ordinem atque servitutem tandem redigant, atque arma in eis, quorum beneficia possident, ne haec aliquo pacto repeti queant, vertant. Pontifices Romanos orbis Imperium animo cogitare, Regnum Christiani populi adfectare, non quieturos, donec oppresso Caesare omnibus jugum servitutis, quod ipsi excussere, imponant. Christi cruciamenta declarare quaenam sit rabies sacerdotum, adversus immodicam concupiscentiam, cui semel animus devoverit, nullum stareterminum; se paene impuberem, imperitum omnium rerum ab illis egregiis Pastoribus dolo circumventum in Patrem Charissimum concitatum esse, armaque horum consilio sumpsisse. Nunc genitore oppresso adversus se conspirasse, neque modum ambitioni ponere nisi alios omnes dignitate, honor expolient, et, quo ipsis quicquid habeat, liceat, ab singulis juramentum, se futuros in eorum potestate; quicquid illi dicant, pro legibus habituros, atque tandem pro Deo adoraturos, exigant. In hanc sententiam multae ultro citroque datae sunt Epistolae. Novissime Caesar rescripsit: Quamvis veterem consuetudinem atque ritum a tot sanctissimis Patribus per tot annos observatum, jure atque armis retinere possit, nihil tamen sua refer, si Pontificalibus Comitiis excidat; modo Episcopy, mystae, Monachi praedia stipendiaria, fiscos, nervos Reipub. Arces, Civitates, Urbes, oppida, Vicos Regios, Castella, Reipublicae atque Caesari reddant, Decimis contenti vivant, Dei & pauperum, populique causam, Philosophiam divinam interpretando, vota illustrando, Crucem Christi praeferendo agant, atque Universis Christianis paupertatem atque simplicitatem Servatoris nostri, & Comitum ejus aemulando, praeluceant. Convenit itaque inter Pontificem Max. atque Caesarem, uti Sacerdotes, Flamines, Pontifices Maximi, Minores, medioximi, omissis hujuscemodi Reipublicae, (ut Christus Magister noster appellate) spinis, victu parabili ac parco contenti, Christi praeceptoris nostri quoad liceat modestiam, paupertatem (ectentur, studio literarum operam navent. Atque ad hanc legem promulgandam jam Paschalis Romam ex Galliis redierat; where forgetting, rescinding all his premised Promises, Charter, Oaths, Obligations to the Emperor, (recited by Aventinus) he stirs up all the G • rman Prelates, (whereof the Archbishop of Mainz was the ring-leader) to conspire and rebel against him, when he expected nothing but Peace and Unity.

Hereupon, Alberto Moguntino Pontifice author, plerique Proceres & Sacerdotes, maxim Saxons, adversus Imperatorem conspirant, domum jugum excussuri remeant. Augustus indicio ad se delato, Albertum Moguntinum in vincula conjicit. Unde elapsus, ad Saxons se confert. Fridericus quoque Agrippinensis Episcopus cum Civibus rebellionem facit. Gotofridus atque Hainricus Luthareae inferioris duces, imperata etiam detrectant. Pleraque tum prodigia bellum Civile portendisse in fastos relatum est; sanguine pluit, lavans caput cruore manus pollutas invenit; terra intremuit; Urbes, Domus eversae; Dormitantes nectu cubilibus excussi sunt. Tonitrua, fulgura crebra mortals attonitos fecerunt. Dira grando segetes, homines, pecora attrivit. Leodii subito tranquillo aere turbo coortus fulmine tres Sacerdotes comprecantes in Templo, vesperi pridie ejus diei qua Christus triumphabundus coelos conscendit, extinxit; moenia, aedes subvertit, factor pestilens subsequutus est. Nubes solutae, fluminumque more effusae, pecudes, casas, villas cum hominibus aquis operuêre; Nubes sanguineae, crux, homo candens in caelo visus, exitium Orbi terrarum adventasse credebant. Rursus Germania in sua viscera ferrum convertit. Solum Fridericus & Conradus, hic Franciae, alter Sueviae regulus, & Godefridus praef • ctus praetorio Rheni Imperatoris tutebantur partes. Caeteri omnes jugum excutiunt, saeviunt, cuncta incendiis, caede complentur. Urbes, oppida, Vici, Arces, Castella diripiuntur, ad egestatem & solitudinem rediguntur, licentiaque & consuetudine belli civilis, grassatores plurimi, passim Villas, Civitates, itinera obsident; Viatores, Cives, Rusticos, Sacerdotes, fine discrimine spoliant, fana donis referta expilant. Dum haec in Germama fiunt, Legati Calojoannis, qui Alexio Parenti successerat Imp. Constantinopolitani (taking advantage of these divisions and Civil wars between the German Emperor, Pope, and their adherents) Romam venêre & honorificentissime excepti sunt. Romani eisdem ad quintum lapidem officii gratia obviam procedunt. Postridie Pont. Max. Sacerdotes, Senatum, Populum, acturos de communi omnium salute, atque libertate Urbis Reginae Mundi, in Templū Constantini coire jubet. Legati Orientalis Imperatoris introducti, super omnes ad dextram Paschalis collocantur. Deinde pauc • ssimis ita verba faciunt; Salutat Universos orbis terrarum Dominus Imperator Orientalis, postulatque, ut relictis insams, discordiosis, furibundis; et ebriosis Germanis, saevissimis praedonibus, qui famem et egestatem suam latrociniis explere coguntur, ad verum, antiquum et legitimum Imperatorem redeatis. Is non solum Ecclesiae se propugnatorem praestabit, sed etiam viduas, pupillos, infirmumque quemque auro, argento, ditabit. Haec ubi dicta, acclamatum est more gentis, Perplacet, reddamus diadema legitimo et antiquo rerum Romanarum Principi. Deficiamus a Teutonibus seditiosis et stolidis ad veterem Romani Imperii moderatorem; vetus Roma cum nova, Occidens cum Oriente rursus conjungatur. Posthac Paschalis concionatur in Imp. Hainricum Quartum, atque ejus filium Quintum; crimina, injurias, vitia commemorat. Petrus Leon praefectus Urbis, Joannes Cajetan, Hugo Cluniacensis antistes, caeteri pacis studiosi, obnunciant, clamant, perstrepunt, vociferantur, Paschalem maximo Reipub. Italiae, Romae, omnium denique incommodo, contra fas atque aequum pacem exuere, faedus dissolvere, pactum praevericari, Christianam Religionem discordiae malis scindere, atque polluere. Fit tumultus, Conventus dissolvitur. Postridie in eandem aedem Episcopy partium Paschalis, vocato ad arma populo, frequents obstinatique concurrunt, confluunt. At Paschalis excluso populo, accitis in Curiam quibusdam Flaminibus Italiae, Sicilia, Galliae, Britanniae, Episcopis, maxim Conrado, Praenestino, Beluacensi, Rhemensi Episcopis, Legato Burguadiae, quibus omnibus Potentia Germani Principis formidolosa erat, contra nitentibus pacis studiosis, ac statum temporum, perniciem communem, clades futuras, civilia arma, Christianorum necem, dissentiones, seditiones deplorantibus, in Imperatorem Hainricum Quintum concionatur, ingratum vocat, eundem a se patronum D. Petri nuncupatum, tamen cuncta caede, incendiis, rapina, sacrilegio complesse, castella vi expugnasse commemorat. Alia convitia quae ira suggessit, in Caesarem jactat, sacrilegii, caedis, homicidii, latrocinii, tumultus concitati condemnat, (of which himself was principally guilty.) Deinde Hildebrandum atque Urbanum amplissimis verbis collaudat; acta eorum comprobat, Imperatorem, Prophanos quosque a rerum Divinarum cura, a Sacerdotiorum procuratione, ab opum Ecclesiasticarum rerumque ministratione, decreto submovet, Comitiis Pontificalibus arcet, excludit; omne jus interdicto Caesari adimit, nullam ejus rationem in illiusmodi habendam censet; Pontificem Max. mendacii religione obstringi non posse (iterum) decernit, inductoque Priore decreto, diploma privilegiumque sibi captivo, vi atque armis in Castris sub Papilionibus a tyranno extortum, ut sua Roma à servitute atque saevitia immanissimorum Latronum liberaretur, Pravilegium nuncupat; quod modo ratum erat, irritum facit; quod dictum, indictum est, contra sentientibus sacrificiis interdictum. Deinde Friderico Agrippinensi, Conrado Juvavensi Archiepiscopis scriptum, Imperatorem in numero impiorum computatum esse, e Curia Christianorum submotum, et ad auxilium Ecclesiae Romanae invitantur illi Archimystae. Extant Epistolae atque hujusmodi quae ego breviter perstringo, quemadmodum gesta sunt, servantur in Bibliothecis nostris, relata a quodam Legato Augusti, qui interfuit, & quid quoquo die a singulis dictum factumve fuerit, Imperatori renunciavit. Dumque talia in Italia & Romae fiunt, Conradus Archimysta Boiorum ad Saxons defecit. Hugonem Episcopum Caesarianum, Brixina movet, Renoberthum Monachorum Salisburgensium Praesulem sufficit. Hainricum quoque Fruxinensem Episcopum abdicare conatur. Vischopagum, alia templa, quae is consecrarat, resecat: Fruxinum inde se confert, Hainricum Paschalis decreta refellentem dignitate moturus. Verum mystae ejusdem Fani, qui tum doctissimi omnium Sacerdotum Germaniae censebantur, Acta Paschalis, velut sacris literis contraria rescindunt, Conradum exigunt. Qui a Salisburgensibus quoque exclusus in Saxoniam aufugit, Saxoniae Proceres, Episcopy, Archimystae hi, Conradus Juvavensis, Albertus Mogontinus, Fridericus Agrippinensis, Theodoricus Legatus Paschalis in Agrippinensi Colonia coeunt, Augustum et Episcopos ab eodem more et ritu priscae religions in Senatum Pontificalem allectos, devovent, Imperatori hisque Pastoribus rebellantibus mandata detrectantibus, belligerantibus adversus Caesarem, veniam scelerum condonant, caelum aperiunt, caeteris claudunt. Fidem igitur servants oppugnantur sub specie Religions; stupra, incestus, sacrilegia passim committuntur; caedes, incendia impune fiunt. Augustus se quoque tutaturus Agrippinam Coloniam petit, agris circa vastatis in Saxoniam tendit, cum Saxonibus contendit, Segifridus ac Horo Manoveltrae Proceres Saxonum praelio succubuere, atque occisi sunt. Inter haec Conradus in Francia & ad Danubium, Friderieus in Su • via & juxta Rhenum sorore Imperatoris geniti, fortiter acta avunculi tutantur, Emicho dynasta partium Alberti Sarobriga, Episcopy Mogontini, authoris hujusce belli Civillis, a Friderico occiditur, Stephanus Colomanni Regis Ungariae filius Lupoldus Austriacus cum Duce Boiemiae Ladislao, subsequuntur vestigia Ungarorum ad Eylenostadium progrediuntur: agris circum circa vastatis, incolumes revertuntur. In the mean time Machtylda (Hildebrands and Paschals grand Patroness) deceasing, Romano Episcopo legavit, id quod patrimonium Petri nominant (being in truth the Emperors Patrimony, not Peters) tuncque vox caelitus audita (uti a gravissimis accepi Theologis) Venenum melle litum foeminam propinasse. The Pope seising on her pretended Legacy, the Emperor hereupon to recover his right, and chastise him for his premised Conspiracies and Rebellion, Augustus cum exereitu Italiam intrat, Machtyldae opes jure hereditario (nam cognata fuerit) possedit; but before his arrival at Rome Pope Paschal died. This Papal Usurper (as Aventinus observes) was the first Pope who set the year and date of his Papacy to his Letters and Bulls instead of the Emperors, and granted immunities to Colleges built by others. Priores Pontifices Romani ad diplomata, Epistolas, libellos omnes hactenus Imperatoris annos addiderunt, primus Paschalis hisce tacitis, suae potestatis numerum adscripsit, (which other Bishops since usurped) huncque primum immunitate donasse Collegia, licet ab aliis extructa, reperio.

Anno Domini 1118: after Paschals death, Joannes Cajetan, styled Gelasius Secundus, was chosen Pope by some of the Romans and Cardinals, without the Emperors privity, yet with great dissention. Nam cum sine Imperatoris consensu eligeretur Cincius quidam Fregepanis dictus, Patricius Urbis potentissimus, illius injuriam non ferens, ad Palladii Monasterium, ubi Cardinales erant congregati, cum satellibus armatis venit, Imperatoris injuriam ulturus; Cupiebant enim hac in parte tum authoritatem Imperatoris conservare, sicuti fidem ei dedissent, tum Ecclesiae patriaeque suae consulere. Cum autem monitionibus precibusque nullus daretur locus, impetu in Coventiculum Cardinalium facta, Cincius in eos irrumpens, refractis foribus, obvium quemque percussit; Pontificem obtorto ejus collo in terram dejectum calcibus contrivit, in vinculaque protrusit, ne sedem ascendat, donec Imp. ea de re certior factus esset. Cardinales autem fugam parantes ex mulis et equis dejecit, nullumque genus contumeliae praetermisit, quo affici tantus Senatus posset. Sed non tulit tantam injuriam populus Romanus, quin auxilio Normannorum eum tandem liberaverit, & hosts ad pedum oscula compulerit. Hinc Imperator Henricus (to vindicate his Imperial Jurisdiction and right in the Popes election and removal of this Intruder) Exercitum magnum ex Germania Romam misit. Gelasius hereupon, conscious of his guilt and inability to resist, cum suis Cajetam navigio mox petiit, ibique Sacerdos factus est, cum solum Diaconus ante creatus fuisset Pontifex. Henricus Romam veniens absent Gelasio (by his Imperial Sovereignty and Privilege) Mauritium Burdinum Bracharensem Archiepiscopum pontificem creavit, ac Gregorium octavum vocavit, eumque familiae Frangepanum commendans tuendum, inde abiit. Quo audito Gelasius clam redit, & sumpto animo prodit in aedem Praxedis, Missam facturus. Ubi ab adversaria parte ita fuit impetitus, ut aegre fuga suae incolumitati consuleret. Animadvertens igitur Pontifex se imparem iis quos Caesar jusserat Burdini partes defendere, gravi concitata seditione, quasi faetore suo relicto, ipse iterum in fugam dilabitur. Elapsus difficulter manibus suorum hostium, Pisas navigavit, atque inde in Galliam solvit, ad portum S Aegidii, & consecratis in via inter eundum aliquot Ecclesiis, scilicet S. Caeciliae in Stagello, S. Sylvestri in Tullano, & S. Stephani in Tornaco. (Christum nullibi praedicabat) lapidibus earum terminos notabat. Abbas Uspergensis relates, that this Pope in contempt of the Emperor and Magistracy, assembled a kind of Synod at Capua of his conjured Prelates, wherein Caesarem cum Antipapa Burdino (quem vocat idolum Caesaris) damnavit, inde in Galliam iter facit. Ab Abbate demum Cluniacensi peramice exceptu • est, ac pleurifi correptus Anno Domini 1119. post unum sui Pontificatus annum & aliquot dies, obiic mortem, in eodem sepultus Caenobio.

Abbas Uspergensis, Onuphrius, and others inform us, that after the death of Pope Paschal the 2d, the Emperor Henry hastening to Rome to provide a Pope to succeed him, primo quidem in electione Domini Johannes, qui & Gelasius 2. dictus est assensum praebens, postea vero eodem se à communion subtrahente, cum noluisset Investituram Praelatorum Heinrico confirmare, ideo seed dejectus est ab Imperatore, qui non sine quorundam Romanorum favore, quendam Burdinum ex Hispania supervenientem, Apostolicae sedi imposuit, sicque scisma quod jam sperabatur emortuum, crudeliter revixit.

Joannes Aventinus relates, that Paschali vita defuncto, Romani certiorem faciunt Imperatorem, petunt ut Romam veniat, atque Comitia Pontificalia cum Sacerdotibus Senatu populoque, more majorum habeat. Inter haec quidem Joannem Cajetanum Magistrum Epistolarum Pontificem designant, Gelasium adpellant, is ubi adventare ad Vrbem Imperatorem accepit in Galliam aufugit, tertio ab Augusto et Romanis revocatus rediere ad ovile noluit, Cluniaci obiit. Tum quintus Romani veteri consuetudine Mauritium Burdinum Archiepiscopum Braccensem Hispanum pontificem legunt, Gregorium Octavum adpellant. Profugi dissimulata hujus consecratione, Vidonem Archiepiscopum Viennensem Germanum, Stephani Burgundionum Tetrarcha, Avunculum Baldovini Flandrini Consanguineum Imperatoris, Pontificatui Maximo imponunt, Calistum vocant. Is à sociis emendicatas pecunias, ubi Augustus ex Italia in Germaniam redit. Romanis distribuit ad Urbemque triumphabundus deductus est. Gregorius Sutrium aufugit atque in vincula conjectus est. Quintus impar factioni Pontificum Romanorum, diffidens rebus suis, atque eventum causae desperans, cum Calisto in gratiam rediit, ex summaque discordia Principes Romani reconciliati sunt. Augustus Comitiis Pontificalibus, clientela Episcoporum destitutus, arbitrio Coetus Ecclesiastici excidit Pontificatus universi, sacerdotiaque beneficia Romani Pontificis facta sunt. Thus Aventinus in brief. Abbas Uspergensis, Albertus Krantzius, Platina, and others quoted in the margin, render us this larger Narrative of the election and proceedings, of Calistus. Pope Gelasius deceasing in the Abbey of Cluny, Anno 1119. the fugitive Cardinals of his faction assembling in that Abbey in opposition to the Emperor, and support of the Hildebrandian Faction, created Calixtus the 2d. Pope, in the life of Burdinus whom the Emperor had made Pope, and styled Gregory the 8. Contra Burdinum igitur Calixtus non prius capit arma, quam Caesarem sua Excommunicatione compulisset, ut sibi praeberet suffragium et extorsisset Investiturae Episcoporum privilegium; To which end Calixtus sent Conon his Legat into Germany to excommunicate the Emperor, in order to deprive him of his Crown. This Excommunication being publicly denounced first at Colen, and then at Friburgh in a German Synod of Bishops, thereupon coactus est Imperator (to post out of Italy into Germany) apud Triburiam Conventum Episcoporum & Principum agere, ut concordia inter ipsum & Papam statim procuraretur. Et ne Pontificum art regno (ut ejus piissimus Pater) exueretur, conditions Pacis valde iniquas admisit. Missis Triburiam Oratoribus, Calixti hujus electionem ad summum sui dedecus confirmare cogitur, (vivo ad huc Gregorio seu Burdino, quem ipse pontificem prius fecerat) ne velit à dignitate sui Imperii excidere. Hoc scilicet erat caput rei, & causa cur regnum Romanum concuteretur. The Pope and his Confederates not satisfied with this his great condescension in the Council at Friburg, Pontificis Legati & Episcopy deinde perurgentes eum, ut de jure suo investiendi Praelatos cederet, atque tradat Romano Praesuli, id enim postulare ipsum securissime et strictissime. Thereupon the Emperor, who in a former Council at Mainz asserted, Christiani orbis Imperium sibi a Deo Opt. Max. impositum esse, proinde se de veteri more et ritu priscae religions, sacris Supremae Magistratus placitis non defuturum, &c. insisting upon his ancient undoubted right, multa ultro citro{que} de hac re disputantur: Sed velle Pontificis praeponderat. In tantas igitur angustias Caesar redactus, et aut cedendum suo veteri jure, aut regnum amittendum esset; petit inducias & potestatem cum Principibus conferendi; Sed illi perterriti atque examinati paene tam potentis Praesulis Romani fulmine, ad unum omnes suadent, cedendum esse voluntati Papae, ni velit sese universamque Germaniam in extremum discrimen adducere. Consulit porro amicos atque adversarios, verum nihil solatii uspiam audit. Expugnatus itaque Caesar; quasi supplices manus porrigit, necessitatique, tanquam durissimo telo, parendum esse dicernit; (Sic ejus tandem Dominus retaliabat proditiones in pientissimum patrem suum, as Balaus and others observe.) Hereupon, Percepta illa grata fama, Caesarem voluntati Papae, seujugo, sese submittere, non sibi celandum putat Calixtus, sed absque mora, ad S. Lucam Conventum indicit ad 13. Calend. Novembris. Promiserant autem qui Triburiae fuerant se ad eum locum venturos, quem Papa designasset. Vicinum quoque Caesar sese praebet, sicut Catalaudensis Episcopus, & Cluniacensis Abbas cum Henrico Argentinae transegerant. Adfuerunt autem ipsi Calixto circiter 426. Patres, innumera Clericorum & populi multitudo. Vlcus erat Investiturae negotium quam tenebant Laici, inter quos princeps erat Caesar Romanus. Legati Imperatoris Henrici sua proferunt privilegia antiqua a Pontificibus obsignata, et diuturnam possessionem, et jus ipsum atque aequitatem; sed eis se Papa Calixtus cum suis creaturis pro Authoritate opponit, omnia antiqua jura repudians, et mandans, se velle id dignitatis sibi attribui. Legati singulari reverentia, inducias ulterius petunt, et vix extorquent. Papa autem nihilominus Synodalia suorum antecessorum decreta confirmat, hoc est, decernit jus investiendi Episcopos penes Episcopos Romanos, et non penes Caesarem esse: (being against all rules of Law, reason, justice, the sole Judge in his own cause, and pronouncing sentence for himself): & sic omnem suam potentiam adversus Caesarem dirigit. Hoc pacto diebus duodecim Synodus ista finitur. In Italiam deinde Papa reversus maxima pompa, ut Papam Caesarem decebat excipitur. And here we may behold the proper Genius of the Popes and Popish Prelates, when ever they were in distress, and needed the Emperors and other Princes aid to assist and defend them against their Potent adversaries, they would then cry up, ratify and confirm their Sovereign Power and Patronage over themselves, and all other Churches, and ratify their right of electing, confirming Popes, and of Investitures, by Canons, Councils, Oaths, Instruments, but no sooner were they reestablished in their Chairs by them, but presently upon the first advantage they violated, abjured, revoked all their former Oaths, Canons, Engagements, and excommunicated, dethroned, and trampled them under their feet, with highest scorn, contempt, like most perfidious ungrateful Traitors. Anno sequenti, hoc est Vigesimo, in Germania Episcopis Papa literis praecipit, ut vacantibus Cathedris Canonice, uti loquebatur, Pastores eligerent. Hac ration & decretis, & ipsa praxi, licet inducias verbis dedisset, ne tamen ipsa Papa Caesari jus investiendi Episcopos eripit. Moguntinus Praesul Albertus (seu Adelbertus) Romano Papae Caesari addictus omnem Romano Imperatori Reverentiam detrectabat. Itaque Henricus eum persequitur. Pelluntur & Spirensis & Wormatiensis Episcopy suis sedibus, quia in gratiam Papae nolebant Imperatori communicare. Sed Moguntinus Duces Saxoniae extimulat, ut arma contra Caesarem sumant, et hisce facibus accensi Saxons ante Moguntiam exercitui Caesaris suas opponunt copias, neque procul aberat res à cruento praelio. Sed Sapientum quorundam interventu duodecim Primates ex utraque parte deliguntur, qui de rebus inter Regnum & Sacerdotium, uti loquuntur Scriptores, componendis, consultarent, atque statuerent. Locus denominatur Herbipolis, seu Wirtzburg ad diem Michaelis, Anno Domini 1121. Veniunt autem eo armati utraque pars, ac consultatio inchoatur. Tandem Septimana integra controversies agitatis, sancitur pax tali pacto, ut regalia vel fiscalia regno, Ecclesiastica Ecclesiis praedia spoliatis, Haereditates haeredibus manerent, & cuilibet personae sua tribueretur justitia. Praedones ac fures edictis Imperialibus, & juxta leges antiquas cohercendo • . Scandala & perturbationes excitatas in Germania, omni ration sedandus & extirpandas. Excommunicatione unde ista mala omnia scaturirent, ad Apostolici regiminis audientiam esse rejiciendam. Denominati etiam sunt Legati Bruno Episcopus Spirensis, & Arnulfus Abbas Fuldensis, qui Romam istam concordiae rationem perferrent, ac Papam de Generali Concilio in Germania instituendo sollicitarent. Anno sequenti mortuo Herbipolensi, Imperator Gebhardum constituit Episcopum; Sed alii Ruggerum diligunt, ac Moguntinus quidem contra Imperatorem eum confirmat instigantibus Legatis Pontificiis qui venerant, ut contra Imperatorem facerent omnia.

Redeuntes Spirensis & Fuldensis ex Italia, secum adaucunt Papae Caesaris Legatos, plenissima instructos potestate ad transigendum omnia, quae ad Caesarem Papamque pertinerent: nempe Lambertum Ostiensem, Saxonem, Sancti Stephani, & Gregorium Sancti Angeli Cardinales. Hi vultures Romani mox Wormatiae indicunt Conventum Principibus & Episcopis, Caesare adstipulante. Nam ill nunc se passive quidem habebat, prostratus ictu Pontificio, ac cermens se necessitatem praesentem nulla vi effugere posse. Caput disputationis est Investitura Episcoporum, quam e manibus Laicorum omni Authoritate et vi extorquendum esse, Papa Romanus decreverat. Etsi autem plurima de jure Caesaris, et usu diuturno antecessorum, deque plurium Pontificum permissione, et comprobatione in medium afferrentur, tamen vicit,

Sic volo, sic jubeo, sit pro ration voluntas.

Nam Magistratus Politicus debebat (juxta ipsius Petri vaticinium, ab hususmodi hominibus summa ignominia affici, atque egregie pedibus conculcari. Caesar licet aegerrime ferret, tantam sibi plagam a Papa infl • gi. tamen excommunicationis terrore, et quod Papa omnes suos Principes fascinasset, atque ad horribilem defectionem permo vislet, Patrisque metuens exemplum (after an whole weeks contest, & more) fractus, cedit invitus tantae violentiae; Imperiique tranquillitatem suis commodis ac dignitati propriae anteponit, Pontificique suum jus investiendi tradit: Et Legato Apostolicae sedis (qui postea et Summus Pontifex factus) resignavit, per eumque ab anthematis vinculo solutus est; Haec praedaistis retibus capta, Legati eum nodis anathematis exolvunt, atque potestatem faciunt, ad Ecclesiae coetum, unde eum excluserant, redeundi. Ut autem nihilominus istam aviculam arctissime constrictam tenerent, catissiimeque ut illi monebat ducerent, formulam concordiae utrinque datis Literis sigillisque appensis corroborant, atque ut omnibus quam notissima esset victoria et Caesaris probrum, ease literas in loco campestri spaciosissimo prope Rhenum, clara voice proclamant ac denunciant.

Formulae vero sunt ejusmodi: Ego Heinricus, Dei gratia Imperator Augustus, pro amore Dei, et Sanctae Romanae Ecclesiae, et Domini Papae Calixti, et pro remedio animae meae, dimitto Deo, et Sanctis ejus Apostolis Petro et Paulo, Sanctaeque Catholicae Ecclesiae, omnem Investituram per Annulum et Baculum: et concedo in omnibus Ecclesiis fieri electionem et liberam consecrationem. Possessiones et regalia beati Petri, quae a Principio hujus discordiae usque ad hodiernum diem, sive tempore Patris mei, sive etiam meo ablata sunt, quae habeo, eidem Sanctae Romanae Ecclesiae restituo; quae autem non habeo, ut restituantur fideliter juvabo. Et do veram pacem Calixto, Sanctaeque Romanae Ecclesiae, et omnibus qui in parte ipsius sunt vel fuerunt, et in quibus Sancta Romana Ecclesia aurilium postulaverit, fideliter juvabo.

Literae à Pontifice Imperatori vicissim datae hae sunt. Ego Calixtus Servus Servorum Dei, Dilecto filio Heinrico, Dei Gratia Romanorum Imperatori Augusto, Concedo Electionem Episcoporum et Abbatum Tentonici Regni, qui ad regnum pertinent, in praesentia tua fieri, absque Simonia, et aliqua violentia. Et si quae inter partes discordia emerserit, Metropolitani, & comprovincialium Concilo vel Iudicio, saniori parti assensum & auxilium praebeas. Electus autem regalia per sceptrum a te recipiat, (exceptis omnibus quae ad Romanam Ecclesiam pertinere noscuntur) et quae ex iis jure tibi debet, faciat. Ex aliis vero partibus Imperii consecratus, infra sex menses regalia per sceptrum a te recipiat. De quibus vero si querimoniam feceris, secundum officii mei debitum auxilium praestabo. Doque tibi veram pacem, & omnibus qui in parte tua sunt vel fuerunt tempore hujus discordiae. Datae Anno 2122. 9 Calendas Octobris. Estque observatione dignissimum, quod Otto Frisingensis annotat. Hoc pro bono pacis Henrico soli concessum esse, et non successoribus ipsius. Attend igitur quam honest, & candide illi homines agant!

Haec diplomata ubi Romam perlata sunt, incredibilem excitaverunt laetitiam et tripudium. Vt autem triumphus ill de manubiis Caesari ereptis Communis et illustrior esset, Sanctissimus Papa Caesar Calixtus 2. ease literas de extorta resignatione et renunciatione Iuris Caesarei de Investitura Episcoporum, in Ecclesia Lateranensi publice suspendit, ut omnibus et risum et insultationem, more scilicet vere Apostolico, moverent.

Pope Calixtus having thus publicly triumphed over the Emperor, and forcibly wrested out of his hands the right of Investitures, after above 46 years hot contests, and bloody wars about it, between the Imperial Scepter, and Papal Miter, he next addressed himself to vanquish his Competitor Gregory the 8. by the Temporal, as he had conquered the Emperor by the Spiritual sword; whereupon conspiratione suorum facta, more Romuleo, non Petrino, maximas copias mittit Sutrium, ubi Gregorius se continebat, addito divo Joanne Cremensi, Sancti Chrysogoni Diacono Cardinali, milite (ut decebat Ecclesiasticum virum) strenuo, ad oppugnandam Civitatem. Ipse Pontifex ad visitationum, scilicet Ecclesiasticam, praemisse exercitu cum gladiis, lanceis & tormentis, pedetentim subsequitur, quia Burdinus adhuc nomen Pontificium arrogabat, quod electione habebat, Romanos incursionibus infestabat; & ut qui contra se latrocinia exercebat, peregrinos religions & suorum negotiorum causa cum turgida crumena Romam adventantes pecuniis spoliabat, quas Papa, Cardinales, & sacrifici avide expectabant. Quid fit? Sutrium expugnatione Petrinorum capitur, Burdinus in potestatem Calixti traditur. Jam attend, quanta clementia mitissimus Papa erga hunc suum rivalem, usus sit; Burdinum (non sine summa Caesaris, et Papatus ignominia) crudis & sanguinolentis pellibus caprinis amictus, per mediam Civitatis, via Regia, ut magis publicaretur educitur, & imperante Domin • Papa Calixto, imponitur camelo, capite ad caudam verso, candamque manu tenentem, publiceque omnibus deridendum & conspuendum exponitur; tandemque monasterio eum tanquam in carcerem intrudit, & ad tantae ultionis memory conservationem, in camera palacii sub pedibus Calixti conculcatum depinxerunt. Calixtus by these triumphant conquests of the Emperor and Antipope, made the Church of Rome to increase into a Great mountain, as Otto Frisingensis and others observe, unde de eo Romae scriptum,

Yea he grew so insolent, as to write this blasphemous Decretal Epistle to all Bishops, Non licet regulis Eccesiae Apostolicae (id est Romanae) ullatenus deviare, et sicut Dei filius venit facere voluntatem Patris sui, sic et vos implete voluntatem Matris vestrae, quae est Ecclesia, cujus caput est Romana, which he decreed in a Council at Rome, Anno 1123. with this derogatory Canon to the Rights of Princes, and other Laymen, Laici quamvis religiosi sint, nullam tamen de Ecclesiasticis rebus aliquid disponendi habeant facultatem; sed secundum Apostolorum Canones (to wit, of Pope Steph • n) omnium ecclesiasticorum negotiorum curam Episcopus habeat, & ea velut Deo contemplante dispen • et. Si quis ergo Principum, vel aliorum Laicorum, dispositionem vel donationem rerum & possessionum Ecclesiasticarum sibi vendicaverit, ut Sacrilegus judicetur. To which he annexed Decrees and Canons against Priests wives, and marriages.

By these Canons, this Pope and his Successors since engrossed into their own hands the disposal of most Archbishoprics, Bishoprics, and other preferments, which they bestowed on their Creatures, or those who would give most money for them, without the guilt of Sacrilege, or Simony, to maintain their usurped Sovereignty against the Emperor and his Successors, and thereby monopolized into their hands the Government of the Empire, and all Christian Realms, all Archbishops, Bishops, Abbots, dignities, and the whole Clergy being thenceforth solely dependant upon the Pope, not Emperor, Kings, Princes; who in that and subsequent ages were both Legates, sworn Vassals, Homagers to the Pope, and the Grand swaying Officers of State, Privy Counselors, Chancellors, Treasurers, Secretaries, as well as Confessors to the Emperor, the Kings of England, France, Spain, Hungary, Poland, Denmark, Scotland, and other Princes; siding with the Pope against the Emperor, Kings, Princes, their Crowns and Interests, whenever they came in competition with the Popes usurped Supremacy and Jurisdiction, and betraying their secrets unto him.

Rupertus Tuitiensis Abbas, a learned Author flourishing under this Pope, l 9. in Mat. c. 11. writes thus against these usurpations. Viro spiritualis propositi non conceditur evaginare gladium. Virga Discipulorum Christi, est virga Pastoralis Officii, super curam animarum solicit vigilantis; Illam namque virgam quae Dominationis est non esse concessam Ministris Evangelii Pacis (much less then the swords) interdici imo hic, &c. Christi Ministri sciant Apostolatum non esse Dominium, sed summae Humilitatis Ministerium, ut ponant animas pro fratribus suis. And if this be not sufficient, he thus quite subverts the foundation of Peters and the Popes Supremacy. Christus super seipsum, videlicet firmam petram, suam aedificat Ecclesiam. Et mutato nomine, Petrus à petra denominatum, per quod significatum est, quia cunctis super illud fundamentum (quod est Christus) aedificantur, juxta Prophetam vocandum sit nomen novum quod os Domini nunciavit. And what that name is, St. Peter himself defines, 1 Pet. 2. 4, 5. Ad quem accedentes quasi ad lapidem vivum, & ipsi tanquam lapides vivi, (the same with Peter) superaedificamini domus spiritualis, &c.

This Antichristian Pontiff dying of a fever Anno Domini 1125. Lampertus Bishop of Hostia, ambitione quorundam potius quam bonorum consensu, art magis & astutia Leonis Frangepanis potentissimi Civis, quàm cordatorum hominum suffragiis, magna equidem contentione in Pontificem electus erat, à populo; the Cardinals electing, creating Theobald Cardinal of St. Anastatia, Pope, calling him Coelestine; against whom Lambert prevailing by Leo his power, took upon him the name of Honorius the 2. cum potissimorum in Curia Romana judicio tanto censeretur dignus honor, omnibus ejus superbissimis regni titulis insignitus. His Papacy was more peaceable them his predecessors; Omnibus enim terribiles erant Romani Pontifices excommunication • s fulminae, qui sibi adversantes, ipso etiam Imperatores, egregie compescere poterant: But yet though the Emperor having quitted the right of Investitures as aforesaid, durst not to claim or assert, yet the Kings of England and France did strenuously exercise, assert Ecclesiastical Jurisdiction over Bishops and their Churches, and collated to all Ecclesiastical Dignities, notwithstanding Calixtus Decrees: as is evident by these memorable Passages in the Epistles of Hildebertus Caenomanensis Episcopus flourishing in that age: who thus complained of H. 1. King of England, Epist. 19. Longum est enarrare quàm constanti tyrannide Rex Angliae in nos faevierit, qui (temperantia Regis abjecta) decrevit, non prius Pontifici parendum, quàm Pontificem compelleret in sacrilegium, quia etenim turres Ecclesiae nostrae dejicere nolumus, transmarinis subjiciendi judiciis coacti sumus injurias pelagi sustinere, singularem scilicet molestiam itineris, atque unicam totius humanae compaginis dissolutionem. Tantis igitur agitati turbinibus, ad Apostolorum limina decrevimus proficisci, magnum novae tribulationis arbitrati remedium, si Romanus Pontifex nobis & consilio subvenerit & auxilio. After which he being made Archbishop of Towers, and taking upon him to dispose of the Deanery Archdeaconry, & Prebendaries thereof, without and against the King of France his assent, in obedience to Pope Paschals and Calixtus forecited Decrees; the King thereupon confiscated his Churches temporalties; whereof he thus complained in his 67. Epistle to this new Pope, Honorius the 2. Quantis tribulationum turbinibus Turonensis agitatur Ecclesia, vestram venerande Pater latere non credo sanctitatem. Adhuc enim Francorum Rex innocentiam meam tantum persequitur odio, ut traducar in gravamen Ecclesiae, & quod constate esse Sanctuarii, fisco ascripsit. Tota quoque terra ipsius ita mihi, & his qui mecum sunt in Domino, suspecta est & clausa, ut nec ego, nec illorum aliquis in ea pedem ponere audeant. His aliisque permor angustiis, quia zelo zelatus sum legem Domini Dei; quia non sum transgressus terminos quos patres nostri posuerunt: quia dignitates Ecclesiasticas, nec ex Regis praecepto disposui, nec ei disponendi facultatem indulsi; Sciens enim, quia Oportet magis Domino obedire, quam hominibus, personas elegi quae in exequendis Ecclesiae negotiiis Pondus diei portant & aestus. Alteri igitur, Archidiaconatum, alteri Decaniam dedi, &c. Haec idcirco vobis (Pater sancte) scripsi, quatenus si quis aliud Sanctitati vestrae de praefato retulint negotio, vos ipsam cognoscatis veritatem, Not by way of Appeal. And in his 75 Epistle he complains, That not so much as one of his Friends defended his or his Churches cause with the King of France, to procure their peace. Silent amici, silent Sacerdotes Jesu Christi, denique silent & illi, quorum suffragio credidi Regem mecum in gratiam rediturum, &c. ne sagittas suas in seen compleret Sacerdote, ne sanctiones Canonicas evacuaret, ne persequeretur cineres Ecclesiae jam sepultae, &c.

Although this Bishop complained thus of these Kings to this Pope and others, yet he declaimed more bitterly against the Corruptions of the Pope and Court of Rome, in one of his Epistles, omitted in the Jesuits Edition of their Bibliotheca Patrum, Romani sunt quos timent & qui timentur; Hi sunt quos haec peculiariter provincia manet, infer calumnias, defer personas, afferre minas, auferre substantias. Hi sunt quorum laudari audis in otio occupations, in pace praedas, inter arma fugas, inter vina victorias. Hi sunt qui causas morantur adhibiti, impediunt praetermissi, fastidiunt admoniti, obliviscuntur locupletati. Hi sunt, qui emunt lites, vendunt intercessiones, deputant arbitros, judicanda dictant, dictata convellunt, attrahunt litigaturos, protrahunt audiendos: trahunt addictos, retrahunt transigentes. Hi sunt, quod si petas, & nullo adulante beneficium promittunt, pudet negare, paenitet praestitisse. Hi sunt, qui negant reverentiam Clericis, originem Nobilibus, consessum prioribus, congressum aequalibus, cunctis jura. Nullum illis genus hominum, ordinum, temporum cordi est. In foro Scythae, in cubiculo viperae, in convivio scurrae, in exactionibus harpyae, in collocutionibus statuae, in questionibus bestiae, in tractatibus cochleae, in contratibus trapezitae. Ad intelligendum saxei, ad judicandum lignei, ad succensendum flammei, ad ignoscendum ferrei, ad amicitias pardi, ad facetias Vrsi, ad fallendum Vulpes, ad superbiendum Tauri, ad consumendum Minotauri. Spes firmas in rerum motibus habent, dubia tempora certius amant, & ignavia pariter conscientiaque trepidantes. Cum sint in praetoriis Leones, in castris lepores, timent foedera ne discutiantur, bella ne pugnent. Quorum si nares afflaverit rubiginosi aura marsupii, confestim videbis illic, & occulos Argi, & manus Briarei, & ingenium Sphyngis.

In his 82 Epistle to Pope Honorius the 2. he thus declaimes against Appeales to Rome. Honorio Deigratiâ Excellentissimo & Reverendissimo Patri suo Sanctaeque Romanae Ecclesiae Summo Pontifici, H. humilis Turonum Minister, debitae integritatem obedientiae. Philosophus, ait, colere officis, non exasperare verbis oportet potestatem. Ideo cumulatis precibus exoro, ne vos Reverende Pater, scriptum praesens exasperet, aut velitis de necessitate praesumptionem figurare. Etenim necessitate scripsi, eodem quo sum laesus jaculo, laedi metuens Ecclesiae sospitatem. Bonam spem in sinu meo gero, quia scribens pro justitia, gratiam Patris non avertam. Quaslibet igitur Appellationes in Romana vigere et suscipi Ecclesia, cis Alps auditum non est, nec ex sacris traditum institutis. Quod si forte hujusmodi emersit novitas, ut placeat omnem indifferenter admittere Appellationem, Pontificalis censura peribit et omnino conteretur Ecclesiasticae robur disciplinae. Quis enim raptor ad solam Anathematis comminatinem non statim Appellabit? Quis Clericus aut Presbyter, frustratoriae Appellationis refugio non putrebit, aut etiam sepelietur in stercore suo? Quis Episcopus habebit in promptu, non omnem dico, sed aliquam ulcisci inobedientiam? Ejus virgam quaevis Appellatio quassabit, solvet constantiam, severitatem emolliet, adducens et illi silentium, et reis impunitatem delictorum? sic fiet ut sacrilegia ac rapinae, fornicationes ac adulteria pernicioso inundent incremento, cum Praesul ad superfluas Appellationes clauserit ora, et desierit persequi piorum persecutores locorum, cum viduarum injurias desierit ulcisci et Orphanorum. Dilatione nimirum censurae facinora fovebuntur, et venient in profundum iniquitatis impune delinquentes; super quos Evangelicum illud implebitur praeceptum, Exi cito in plateas, & vicos Civitatis, & paupers ac debiles & caecos, & claudos introduc huc. Quis vel caecum vel claudum intrare compellat, si caecus, cum compelletur, appellet? Denique pro delicto Heli, nullus Pontificum punietur, quoniam Appellationis excusatione suam quis{que} defenderet offensam. Exempla quaedam censurae semper vivent, aemulatores autem ejus, quaelibet Appellatio sepelicet & vivos. Sane parva est materia, & exilis scientia, quae si (juxta Job) Inter aquilas in praeruptis lusitantes cum pullis earum sanguinem lambit, satis est. Non erubesco meam & attendere & profiteri mensuram. Inter caeteros tamen Sacerdotes ad me pervenit, quas Appellationes Cisalpina susceperit Ecclesia, quas et sine offensione, sedis Apostolicae renuit et abjecit. Accepi enim, & universitas Ecclesiae praedicat, quod gravatis judicio, subventus Appellationis debeatur. Accepi, quod suspectos habens judices aut infestos, aut formidans vim temerariae multitudinis, eodem remedio possit & debeat relevari. Unde etiam in Decretis Cornelii Papae, taliter Ecclesiae traditum est: Si quis Judicem adversum sibi senserit, vocem Appellationis exhibeat, quod nulli oportet negari. Item in eodem, Nullus Sacerdotum causam suam alieno committat judicio nisi ad sedem Apostolicam fuerit Appellatum, sed unusquisque comprovinciales Judices & notos habeat, nisi aliquem vim temerariae multitudinis illic timuerit, aut infestos vel suspectos Judices ibi habuerit; pro quibus causis ad majoris authoritatis Judices, & ad alias provincias appellare & venire concessum est. Andivi etiam alias quoque Appellationes esse, sed moratorias nec aliquando recipiendas, de quibus in sacris legibus his legimus verbis. Quicunque non confidentia justae causae, sed causa afferendae morae ne contra eum sententia proferatur Appellaverit, & si de facto suo confessus ne addicatur Appellare voluerit, hujusmodi Appellationes non recipiuntur. Et quidem videri mihi plures talium Appellationum species, quas prudens Judex ita necesse est discernat, ut circa Judicandos debitam in omnibus servat aequitatem Porro ea quae Praerogativam obtinent, sicut parvitati meae ministravit authoritat, perstrinxerit, quae si plura sunt; etiam usque ad ipsius Cathedrae vestrae sedem Apostolicam incurrere vigilantia: confiteor non transgrediendos esse terminos quos posuerunt Patres nostri; Moratorias autem Appellationes omnino a vestra relegandas esse audientia, nec sustinendum in horto Domini plantari toxicum mortis; toxicum quo subventus afflictorum morietur, quo justitia in nihilum reverteretur, incrementum suscipiat ubertas delictorum. Vale.

This Bishop being violently taken and detained in prison by Earl Hubert, thereupon writ this Epistle to H. Sagiensi Episcopo, (not to the Pope) to excommunicate him till he should release him. Duos in coena fuisse gladios, hoc quoque & legis & intelligis. Unum quidem Petrus in Malchum vibravit, dum Malchus in Christum manus extenderet; alter vero eductus fuisse non legitur. Apte profecto inventus est uterque apud Discipulos Christi, quia adhuc uterque ostenditur in membris corporis Christi: Membrum enim Christi, Rex; membrum Christi, Sacerdos: Scienti loquor, nosti gladium Regis, nosti gladium Sacerdotis. Gladius Regis, censura Curiae; Gladius Sacerdotis, Ecclesiasticae rigor disciplinae. Hos Evangelistam signasse legisti, dicentem; Domine, ecce gladii duo hic; Si esset qui in gladio Regni liberaret me, non peteretur educi gladius Sacerdotii propter me. Caeterum vides quia jam Potestas sine causa gladium portat; in vagina reconditus est, pellibus mortuorum animalium tectus est, in Christum Malchus, in vasa Templi Balthasar impune manus extendit: Nemo est quem Zelus Domus Domini comedat; nemo est qui cum Moyse minetur & dicat, Inebriabo sagittas meas sanguine, & gladius meus devorabit carnes; Bonum est ergo sperare in Domino, quam sperare in Principibus, &c. In Angels ejus reposita est spes mea, collacata anchora mea, ne mergatur procellis fragilis navicula mea. Angeli Domini, Pontifices ejus; Angeli Domini, Sacerdotes ejus, Mal. 2. Si ergo Angelus Domini es, imo quia Angelus ejuses, Illum geris gladium, qui apud Joannem de ore Angeli, bis acutus exiit. Hunc & tu (quod absit) sine causa portabis, nisi seces, & tradas Sathanae filium mortis; nisi claudas & obseres reliquis Adae Paradisum Domini Dei tui. Hoc autem non dico, tanquam mortem peccatoris desiderans, sed ut ostendas peccatori cauteriatam conscientiam suam, sed ut ei cum Propheta dicas, Arguam te, et statuam contra faciem tuam. In which passage, it is remarkable; 1. That this famous Bishop and Archbishop, (one of the first who wrested the two swords in Luke 22. to typify only the temporal and ecclesiastical Swords of Jurisdiction) directly resolves, the sword that Peter used in cutting off Malchus his ear, to be the Temporal sword, belonging to the King, not Spiritual, which was then hid amongst the other Apostles, but not drawn forth by Peter or Christ against those who laid violent hands upon, and crucified him. How then this later sword can belong to Peter, Popes, or Prelates alone, by divine right, let Pontificians resolve the world when they are able. 2ly. That he asserts, the King to be the Supreame Member in the body of Christ, to whom St. Peters sword appertains; not the Pope, Bishops, or Priests, who have only that sheathed sword which Peter and the other Apostles did not then draw forth. 3ly. That so long as the Kings sword is drawn, exercised in and for the Church, or its Members; the Spiritual sword of Excommunication ought not to be drawn or used. 4ly. That the Ecclesiastical Sword equally belongs to every Bishop, Angel, Priest of God, as much as to St. Peter, or the Pope, who may lawfully draw it out, when ever there is occasion, without the Popes Commission, License, Permission. 5ly. You may hence observe, how much this Text hath been perverted by Popes and their Advocates, to maintain the Popes title to the Supreame Temporal and Spiritual swords of Authority & Jurisdiction in & over all Christian Kings, Kingdoms, which (as I have formerly evidenced) make nothing at all for these two Metaphorical Swords, Jurisdictions, or St. Peters, or his pretended successors Title to them. For if we believe St. Ambrose, and others, these two swords, which the Apostles then had, and Christ resolved to be enough, were only the Old and New Testament, which Saint Peter and the other Apostles were to draw forth, open, explain, and preach to all Nations for their instruction, the slaying of their sins, errors, corruptions, pricking them at their hearts, arming them against all the assaults of the Devil, and for the edification, conversion, defense and salvation of their souls: Which exposition of theirs is warranted by Luke 24. 25, 26, 27. Rom. 1. 1, 2, 16, 17, c. 10. 6. to 21. c. 16. 25, 26. Eph. 2. 17, to 22. c. 3. 5, to 12. Mat. 28. 19, 20. Mark 16. 15, 16. compared with Eph. 6. 17, 19. Hebr. 4. 12, 13. Rev. 1. 16. c. 2. 12, 16. c. 19. 14, 15, 16, 21. Ps. 45. 3. Ps. 149. 6. Isaiah 49. 2. Mat. 10. 34. Duo Gladii, unus veteris, alter novi Testamenti, quibus adversus Diaboli armamur insidias; & dixit, Satis est, quia nihil deest ei quem utriusque Testamenti doctrina munierit. Gladius Sermo Domini Servatoris; ideo anceps, quoniam duo contineat Testamenta, is the general and genuine resolution of St. Ambrose, Augustine, Chrysostom, Jerome, Beda, Cassiodor, Bruno, Lyra, Hugo de Sancto Victore, the Ordinary Gloss, most Orthodox Interpreters Old and New, on these Texts; This is the only sword proceeding out of Christ's mouth, which he came to send into the world: which himself brandished or made use of whilst on earth, & committed to his Apostles, Ministers, Peter, (or the Roman Pontiffs, admitting them to be his genuine Successors) after his death and resurrection: not the Supreme Spiritual or Temporal Coercive Sword of Jurisdiction in and over all Persons, Churches, Kingdoms, causes whatsoever, as Popes and Pontificians most blindly infer from hence, against the Letter, true scope of this Text, Exposition of the Fathers, and their own learned Expositors. 6ly. These words But now, he that hath no sword, let him sell his garment and buy one, &c. And they said, Lord, Behold here are two swords; And he said, they are enough, are thus interpreted by the Fathers. St. Ambrose hath this Meditation on these words in St. Peters name; O Domine, cur emere nos jubes gladium, qui ferrire me prohibes? Cur habere praecipis, cum vetas promi? nisi forte ut parata sit defensio, non ultio necessaria, & videar potuisse vindicari, sed noluisse. Lex tamen referire me non vetat: & ideo fortasse Petro duos gladios offerenti, sat est, dicit; quasi licuerit usque ad Evangelium; ut sit, in Lege aequitatis eruditio, in Evangelio bonitatis perfectio. Multis hoc iniquum videtur, sed non iniquus Dominus, qui cum se possit ulcisci, maluit immolari. St. Chrysostom hath the like; Cum illi dixissent, Duos se gladios habere, Christus satis esse respondit: Cur igitur habere permisit? ut facilius crederent, quod tradetur: Propterea dixit eis, emat gladium; non ut percutiant animat, sed ut proditionem per hoc declararet. Propterea Petrus gladio usus comminatione, & quidem vehementi repraehenditur: Which Beda, Theophylact, Hugo de Sancto Victore, Lyra, Erasmus, Aretius, Calvin, Beza, Marlorat, Heinsius, Walaeus, and others on this Text recite, yea second; and Origen before them, Tract. 35. in Matth. gives the like interpretation thereof. The sum, scope of which words they resolve to be this; 1. To give a further check to the Disciples ambitious spirit and contest for precedency or worldly grandeur (which he had reprehended immediately before) by minding them of the persecutions and hardships they should suffer after his passion, ascension, and thereby advising them to provide against them. 2ly. To instruct them, that in times of persecution, they might lawfully buy a sword to defend their persons against private violence; but not to resist the public Authority of persecuting Princes, or revenge themselves. 3ly. That the Disciples misapprehending Christ's meaning, imagining he commanded each of them personally to buy a sword to defend him from the band of men armed with swords, staves, that should apprehend and put him to death, they in their simplicity thought two swords sufficient to effect it, when as not twelve, nor two hundred swords, much less two, would be sufficient for that purpose; Whereupon he replied, It is enough: either by way of Irony, as some hold; Dominus ironia dixit; Quia duo gladii sunt, omnino multi sunt, & sufficiunt nobis contra multitudinem quae venit super nos: Or else rather by way of diversion to some other discourse, as Theophylact thinks! Haec enim opinor aenigmatice propterea dicebat, ut postea recordantes & intelligentes, utilitatē capiant, quoniam tunc adeo insipientes erant, ut dicunt: Domine hic duo gladii, at ipse quia vidit ipsos non intellexisse, inquit, Satis est: tametsi nequaquam sufficerent, si humano auxilio contra honicidas illos uti oportuisset; neque omnium gladii sufficissent: si autem hoc • oluissent, & diviniore subsidio opus erat, superstui fuissent & duo. Veruntamen Dominus noluit eos arguere, utpote nihil intelligentes, sed dixit, satis est: & processit. Sic igitur etiam nos quando cum quodam conversantes vidimus cum non intellexisse quid diximus, dicimus; Bene, dimitte; quamvis non sit bonum; sed ne conturbaremus, remittimus. Facit hic Dominus quando videt discipulos non intelligere dictum; transit, & eventum rerum explicare dictorum intelligentiam, &c. 4ly. That Christ by this reply, It is enough, expressed his own willingness to suffer death, without the least resistance by his Apostles swords, or any other human or angelical power, and that he would make use of neither of them to prevent his apprehension or crucifixion. Duo gladii sufficiunt ad testimonium sponte passi Salvatoris: Unus qui & Apostolis audaciam pro Domino certandi, & avulsaictu ejus auricula (Malchi) Domino etiam morituro pietatem virtutemque doceret inesse medicandi. Alter qui nequaqam vagina exemptus, ostenderet eos, ne totum quod potuere pro ejus defe • sione facere permissos; as our Venerable ^w Beda expounds these words, living about 750 years after Christ, and Hugo Cardinalis, Stella, besides others since: 5ly. Origen, Ambrose, St. Chrysostom, with other Ancients, Erasmus in his Paraphrase on Luke 22. & Oecolampadius in Mat. c. 26 conclude from hence, and from Christ's command to Peter, Put up thy sword into its place, &c. That it is unlawful for Christians under the Gospel to wage war; since two swords are enough for Christ's disciples to defend themselves withal, even in times of persecution, without an offensive or defensive army, which requires thousands of swords, not two: Yea Sixtus Senensis himself, who differs from them in opinion, confesseth, that exordio nascentis Ecclesiae, armorumusus minime conveniret. Whence Christ prohibited his Apostles so much as to take two staves, much less two swords, to defend themselves, or offend others. Finally Maldonado, and Cardinal Bellarmine in this our age are forced to confess, That these two swords and the Popes Titles to them cannot be literally deduced from this Text; & Mr. Calvin concludes, Quod hinc eliciunt Canonistae, cornutos suos Episcopos duplici Jurisdictione esse praeditos, non solum putida est allegoria, sed protervum ludibrium quo verbo Dei insultant Antichristi mancipia. Wherefore let Popes and their Parasites for the future evince their pretended divine Right to the two Temporal and Spiritual swords of Supreme Coercive Power over all Emperors, Kings, Princes, Churches, and Pope Hildebrands and his Successors arming many thousands of soldiers with swords against Henry the 3, 4, 5. Frederick and other Christian Kings, Princes, and their slaughters of Millions of Christians to wrest these Swords out of their hands, and keep them in their own with mere armed force, by better arguments then any yet produced from this Text, or else forever renounce their distinction of, and Title to these two swords, with these Thrasonical Paradoxes vented in that age by Petrus Blesensis and others in their Writings to Pope Honorius and Coelestine the 2. Cum à Principibus Sacerdotum & a populo Judaeorum Christus quereretur ad mortem, & de emendis gladiis ageretur, voluit duobus gladiis contentos esse duodecim. Arma Alexandri & Caesaris hodie celebri opinione tra • scendit unicus ill gladius Petri quo servi auriculam amputavit. Princeps Apostolorum adhuc in Apostolica seed regnat et imperat, et in medio constitutus est judiciarius rigor, illudque restat ut exeratis in maleficos Pater, gladium Petri, quem ad hoc constituit super Gentes et Regna: Christi Crur, antecellit Caesaris Aquilas; Gladius Petri, gladio Constantini; et Apostolica sedes praejudicat Imperatoriae potestati. Nonne Deus Deorum locutus est vobis in Petro Apostolo dices; Quodcunque ligaveris super terram, &c. Quare ergo, &c. Ecclesia olim superborum et sublimium colla propria virtute calcabat, Leges{que} Imperatorum sacros Canones sequebantur, &c.

Arnulphus a devout, zealous, famous Preacher, coming to Rome whilst Honorius the 2d sat there in his Pontificalibus, and observing the Roman Clergies vices, Presbyter Arnolphus, vir doctissimus, magnae devotionis, & praedicator egregius, qui cum inter annunciandum verbum Dei, Claricorum lasciviam, libidinem, avaritiam, pompam, divitias, & nimium fastum reprehenderet, & paupertatem Christi & Apostolorum ejus, integerrimamque vitam ad imitationem omnibus proponeret, à Romana quidem Nobilitate, ut verus Christi discipulus laudatus est; sed Cardinalium et Clericorum odio nimium est habitus, à quibus & noctu captus, occul • e est interfectus. Haec suum Martyrium, antea cum adhuc esset in Eremo, divinitus sibi fuit revelatum, cum per Angelum, ad praedicandum Romam mitteretur. Unde & publice dixit, Scio quod animam meam quaeritis, scio quod me brevi jam occidetis. Sed quare? Veritatem vobis dice; fastum, superbiam, avaritiam, luxuriam, nimium{que} studium quod comparandis divitiis miseri impenditis, reprehendo; propterea vobis non placeo. Ego testem invoco coelum & terram, quod annunciaverim vobis ea, quae mihi Dominus praecepit: vos autem contemnitis & me, & Creatorem vestrum, qui vos per unigenitum suum filium rede •• it. Nec mirum si hominem me peccatorem, vobis veritatem annunciantem, morti tralituri estis: Cum etiam si Sanctus Petrus hodie resurgeret, & vitia vestra, quae minus multiplicata sunt reprehenderet, ei minime parceretis. Cum haec alta voice clamasset, subjunxit; Ego quidem morte • subire pro veritate non timeo, vobis autem in verbo Domini praedico, quod omnipotence Deus non parcet impuritatibus vestris. Vos enim omni spurcitia pleni, plebem vos commissam praeceditis ad infernum. Deus vindex est. Cum{que} odium Cleri propter veritatem in eum saevire capisset, eorū insidiis captus & submersus (or as others suspensus) est. Coccius Sabellicus styles this Foedum facmus a Clero perpetratum: id flagitium totum ordinem infamia aspersit, culpa tamen paucorum; quam plerique ex iis turpiter viverent, eoque licentiae processissent, ut ne salubria quidem remedia pati possent. Arnolphum qui magna nominis celebritate, magnoque mortalium concursa divinam praedicabat legem, quia eorum vitam increpabat, impie necarunt. He subjoins, Tulit id facinus Honorius iniquo animo,