Chronological History of Popes Intolerable Usurpations
Eugenius by S. Bernard's instructions and assistance, beyond expectation of all men, became more courageous, Papal, & apt to govern the See of Rome then was imagined, whence Sigonius observes; Eugenius ubi primum est designatus, contra opinionem omnium ingentem animi indolem prae se tulit. Nam cum à Romanis ad remittenda urbis vectigalia urgeretur, eos ita aspernatus est, ut ne dignos quidem, queis cum habitaret, putarit. Itaque urbe statim egressus ad Monasterium Farfense se contulit, eoque Cardinalibus evocatis novo instituto, ibi consecrationem accepit, atque inde aspectum pervicacis populi devitans, arce S. Angeli Petri Leonibus tradita, Viterbium se recepit. Sub eosdem dies Arnoldus Haereticus ex Germania in Italiam reversus, captato Romanae seditionis & Pontificiae absentiae tempore, in Urbem se conjecit, ac seditioni per se satis ardenti majores quoque faces admovit, populum ad vetera majorum instituta, factaque imitanda gravi inprimis, ac praesentibus temporibus oportuna oratione adhor • ans, qui senum consilio, et juvenum manu totum sibi terrarum orbem subjecissent, reaedificandum Capitolium ac Senatores, Equitesque Romanos renovandos, inclamans administrationem urbis ad Pontificem non pertinere, ipsum Ecclesiastico jure contentum esse oportere. Quibus vocibus 〈◊〉 Romani, praesectura urbis omnino sublata, caeteros Magistratus Patricio 〈…〉 ac populari •• multu concito turres aliquot La •• orum, Clericorum, Nobilium deturbarunt, 〈◊〉 Vaticanam c • perunt, ac peregrinos religions causa 〈…〉 ex spoliarunt, quique multam petitam per dere re •• sarunt, eos in 〈…〉 trucidarunt. Neque his contenti, liter • s 〈◊〉 Legatos ad Conr • dum Regem in Germaniam misere, eumque ad de • endum dominatum in Vrbe Pontificium vocavere, regemque Catholicum novo dissidio alienare ab Ecclesia contend • re. Earum literarum hoc suit exemplum. 〈…〉 Regi, Senatus populusque Romanus salutem. Multis literis cer • iores vos 〈◊〉 quemadmodum in authoritate, fideque vestra maneamus; ac pro vestra in 〈◊〉 Co • ona augenda quotid • e decretemus, ad quas quod nihil responder •• s, satis mirari non possumus. Nos enim Regnum et Imperium Romanum redigere, cupientes in cum statum, qui fuit tempore Constantini et Justiniani, qui universum Orbem terrarum Senatus et populi Romani viribus pepererunt, Senatoribus restitutis, quique tantum honorem Imperio eripuecant, conculcatis, id agamus, ut vos quae Imperio debentur, obtineatis, nam Pacem & Justit •• um petentibus cunctis 〈◊〉 , & turres ac domos potentium qui vestro imperio una cum Siculo, & Pontifice adversari moliebantur, occupavimus, & alias in ve • tra potestate tenemus, alias solo • cquavimus. Verum hoc nomine Pontifex, Fragitanes, & silii Petri Leonis, homines & amici Siculi, excepto Jordano nostro vestri studiosissimo, Ptolemaeus quoque & alii plures nos oppugnant, ne vobis Imperialem Coronam, ut convenit imponainus. Quare oramus ne iniquis de Senatoribus, nobisque sermonibus credatis, vestrumque nobis auxilium denegetis, sed primo quoque tempore in Italiam veniatis, quia quicquid optabitis, nullo negotio assequemini, atque in Urbe terrarum Principi toti Italiae dominantes, commodius, quam majores vestri fecerunt, ut nos quidem cupimus, habitabitis, Pontem Milvium, qui ad inter sep • endos Imperatorum ad urbem aditus erat eversus, ne Petri Leones vobis ex arce Sancti Angeli obesse venientibus possent ut statuerunt cum Pontifice & Siculo, 〈◊〉 , & brevi muro firmissimo ac Sicilibus munitum habebimus. Notum etiam vobis esse optamus Pontificem, ut audivimus, Siculo concessisse virgam & 〈…〉 , & Mitram & Sandalia, et ne quem in terram suam mittat Legatum nisi quem ipse poposcerit, et Siculum grandem adversus vos pecuniam tribuisse. Petimus à vobis ut in posterum Legatos nostros 〈◊〉 accipiatis, & eis nomine nostro agentibus fidem habeatis, sunt enim magnie Authoritatis viri, Guido Senator, Jacobus filius Sixti Procuratoris, & Nicholaus eorum Soc • us. Haec Romani. Conradus autem indignitate & vanitate literarum co ••• otus, ut Legatos Romanorum palam respuit, sic contra Guid •• em Pi •• num Cardinalem, aliosque qui a Pontifice missi fuerunt, comiter accepit, ac liberaliter eis omnia (quod petierunt) privilegia confirmavit. By which passages 〈◊〉 observable, that both the Pope and Romans then appealed to the Emperor Conrade, as their superior Lord.
How much the Popes, Cardinals, and Court of Rome were degenerated from their pristine Usage of preaching and seeking the salvation of the people's souls, through worldly Pomp, Pride, Ambition, St. Bernard thus complained to Eugenius himself, without hopes of reformation, Quia non placebit Satrapis, plus Majestati, quàm veritati faventibus. Fuerunt ante te qui se totos ovibus pascendis exponerent, pastoris opere & nomine gloriantes, nil sibi reputantes indignum, nisi quod saluti ovium obviare putarent, Non quaerentes quae sua sunt, sed impendentes; impendere curam, impendere substantiam, impendere & seipsos. Unde unus illorum, Et ego (ait) superimpendar pro animabus vestris; Et tanquam dicerent, non venimus ministrari sed ministrare, ponebant quotiens opportuisset sine sumptu evangelium. Unus erat de Subditis quaestus, una pompa, unaque voluptas, si quomodo eos possent parare Domino plebem perfectam. In omnimodis satagebant, etiam in multa contritione cordis & corporis, in labor & aerumna, in fame & siti, in frigore & nuditate. Vbi nunc quaeso consuetudo haec? subiit dissimilis valde, longe in aliud mutata sunt studia, et utinam non in pejus. Cura tamen & anxietas, & aemulatio & sollicitudo fateor perseverant. Translata haec, non imminuta. Testimonium vobis perhibeo, quod nec substantiae parcitis, non magis quàm ante. Diversa autem locatio dissimilitudinem facit. Magna abusio, pauci ad os Legislatoris, ad manus omnes ressiciunt, &c. Quale est quod de spoliis Ecclesiarum emuntur, qui dicunt tibi Euge, euge? Pauperum vita in plateis divitum seminatur, Argentum micat in luto, accurritur undique, tollit illud non pauperior sed sortior, aut qui forte citius pr • currit. Ate tamen • os iste, vel potius mors ista non cepit, in te utinam desinat.
In his 3d. Book, he hath this memorable discourse concerning the great abuse, grievance, vexation of Appeals to the Court of Rome, which he pressed Eugenius seriously to consider and redress.
Annon limina Apostolorum plus jam ambitio, quam devotio terit? An non vocibus ejus vestrum toto die resultat Palatium? Annon quaestibus ejus tota legum Canonumque disciplina insudat? Annon spoliis ejus omnis Italica inhiat inexplebili aviditate rapacitas? Quid ita tua ipsius spiritualia studia non saltem intercidit, sed abscidit, quotiens sancta & faecunda tua abortiri otia fecit inquietum, & inquietans malum? Aliud est quod ab oppressis appellatur ad te, aliud autem quod ambitio in Ecclesia per te regnare molitur. Nec de esse illis, nec huic aliquatenus assentire opus. Quàm vero inique fovetur illa, spernuntur illi, utrisque tamen debitor es; illis ut erigas, istis ut reprimas. Et quoniam incidit de Appellationibus, prosequi aliquatenus non erit ab re. Magno in his & pio opus intuitu est, ne quod magna fuit necessitate provisum, male utendo reddatur inutile. Michi videtur & in multam posse ease devenire perniciem, si non summo moderamine actitentur. Appellatur de toto mundo, ad te quidem in testimonium singularis primatus tui. At si tu sapis, non primatu gaudebis, sed fructu. Apostolis dictum est, In hoc nolite gaudere quod Spiritus subjiciuntur vobis. Appellatur ad te, ut dixi, et utinam tam f • uctuose, quam necessary. Vtinam cum oppress us clamat, sentiat oppressor, et non superbiat impius unde incenditur pauper. Quia e regione tàm perversum, tam recti alienum, ut laetatur qui malum fecit, et qui tulit inaniter fatigetur? Inhumanissime non moveris erga hominem cui illatae injuriae cumulavêre dolorem, & labor itineris, & damna expensarum. Sed nichilomunus ignavissime in illum non moveris, qui huic tot calamitatum partim author, partim extitit causa. Evigilia homo Dei, cum haec contingunt, moveatur miseratio, moveatur & indignatio tua; Alteram laeso, alteram laedenti debes. Consoletur ill damnorum resarcitu suorum, satisfaction injuriarum, fine calumniarum. Cum isto ita agatur ut poeniteat fecisse, quod non timuit facere, & non de poenis innocentis rideat. Arbitror idem debere p • ti illum qui sine causa forte appellavit. Formulam hanc justitia praefigit tibi, & divinae incommutabilis ratio aequitatis, & ni fallor ipsa Appellationum lex, ut illicite usurpata appellatio, nec prosit appellanti, nec appellato obsit: ut quid enim frustra fatigatus sit homo? Quam plenum justitiae, ut sese potius • aeserit qui voluit proximum? Appellasse inique iniquum est, inique et impune iniquarum Appellationum fomes. Iniqua autem omnis appellatio, ad quam Iustitiae inopia non coegit. Appellare non ut graves, sed si graveris licet. Appellandum a sententia: ante sententiam improve omnino, nisi ob manifestum gravamen praesumitur appellatio. Qui igitur non gravatus, appellate, liquet, quod aut gravare intendit, aut tempus redimere. Non est autem suffragium appellatio, sed refugiō. Quantos novimus appellasse pulsatos, quo interim liceret quod nunquā licet? Nonnullis etiam quod vixerunt licuisse appellationis suffragio nefaria scimus; Verbi gratia, incestum, adulterium. Quale est hoc turpitudini patrocinari, quod vel maxim formidari a turpibus oportebat? Quousque murmur universae terrae aut dissimulas, aut non advertis? Quousque dormitas? quousque non evigilat consideratio tua ad tantam appellationum confusionem, atque abusionem? Praeter jus et fas, propter morem et ordinem fiunt. Non locus, non modus, non tempus, non causa discernitur, aut persona. Praesumuntur leviter passim, plerunque et nequiter. Vole • tes malignari nonne his potissimum terreri solebant? Nunc terrori ipsi er his magis fiunt atque id bonis. Antidotum versum in venenum: non mutatio dexterae excelsi haec. Appellantur boni a malis, ut non faciant bona; et supersedent a voice tonitrui tui formidantes. Denique, appellantur Episcopy, ne illicita audeant Matrimonia solvere, vel prohibere. Appellantur, ne rapinas, ne furta, ne sacrilegia et quae ejusmodi sunt punire ullatenus, vel cohibere praesumant. Appellantur, ne indignas et infames personas a sacris officiis beneficiisve repellere, seu amovere queant. Quod tu invenis remedium morbo huic, ne quod repertum ad remedium fuit, reperiatur ad mortem? zelatus est Dominus domum orationis factam speluncam latronum; Tu ejus Minister dissimulas miserorum refugium; datum arma iniquitati. Videas praeripi passim partes oppressorum, et prorumpere ad appellandum, non tam gravatos, quam gravare volentes: Quid hoc mysterii? Tuum est considerare, non meum commentari istud. Et eur, inquis, male appellati non veniunt ostensuri suam innocentiam, malitiam convicturi? Dico quod dicere ad hoc solent. Nolumus vexari frustra; In curia esse qui proclivius faveant appellantibus, fovean • appellationes. Cessuris Romae domi cedere satius. Fateor me non omnino decredere his. Quem das mihi in tam crebris appellationibus quae hodie fiunt, qui pro expensis itineris, vel nummum restituerit illi quem forte appellarit? Mirum vero si ita omnes et appellantes justi, et appellati rei vestro examine inventi sunt. Diligite, inquit, justitiam qui judicatis terram. Parum est justitiam tenere, nisi et diligas. Qui tenent, tenent, qui diligunt zelantur, Amator Justitiae inquirit 〈◊〉 , & prosiquitur eam. Porro omnem justitiam prosequitur. Nihil tibi et illis, qui appellationes venationes putant. Pudet Elogii, quod apud Ethnicos jam vertitur in Parabolam, duos movimus servos pingues, ut mitius loquar, plus facetiae quam justitiae hic; Tu si amas justitiam, appellationes non affectas, sed sustines. Veruntamen quid emolumenti affert Ecclesiis Dei tua unius hominis justitia, ubi sententia praevalet aliter affectorum? At istud loci illius erit cum coeperint versari qui circa te sunt. Nunc vero non te existimes ociose vacare considerationi huic, qua appellationes ad legitimum si fieri potest revoces usum. Et si hinc mea quaeratur vel potius curetur sententia, dico Appellationes ut non contemnendas, sic nec usurpandas omnino. Porro horum quid insolentius censeam haud facile dixerim, nisi quod usurpatio quandam videtur inducere contemptus necessitatem, ac per hoc forte acrius insectanda quia amplius noceat: Aut non vere nocentior est mala in se, in partu pejor? Nonne ipsa est quae ipsum jus quoque naturae, aut extenuat at exterminat? Nam saepe rebus etiam preciocissimis, precii gratiam non modo demit, sed adimit. Quid Sacramentis acceptius? usurpata tamen ab indignis, indigneve tractata, minime acceptantur. Magis habent damnationem, quia debitam venerationem non habent. Fateor, grande et generale mundo bonum esse appellationes; idque tam necessarium, quam solemn ipsum mortalibus. Revera quidam sol Justitiae est, procedens ac redarguens opera tenebrarum; prorsus, fovendae & manutenendae sunt; sed quas extorsit necessitas, non calliditas adinvenit: Vsurpatoriae sunt hujusmodi omnes, non subvenientes in necessitate, sed opitulantes iniquitati. Quid ni veniant in contemptum? Quanti ut talibus quoque deferrent etiam de proprio cessere jure ne longo et casso itinere fatigarentur? Plures tamen sua amittere, non ferentes Appellationes minus oportunas, et celsa nomina importunius contemserunt. Dico aliquid quod ad rem pertinet, exempli causa▪ Quidam sibi publice desponsaverat uxorem, adest dies celebris nuptiarum, 〈◊〉 omnia, invitati multi, & 〈…〉 concupiscens uxorem proximi sui 〈◊〉 appellationis inopinatae prorumpit affirmans, sibi traditam prius, suam 〈◊〉 esse debere. Stupet Sponsus, 〈◊〉 omnes, sacerdos non audet progredi: 〈◊〉 omnes apparatus ill, descendit quisque in donum suam coenam manducaturus; Sponsa a mensa et thalamo sponsi suspenditur, quousque Roma reditum est; Parisiis contigit hoc nobili Galliarum Civitate seed Regia. Rursum in Civitate eadem, quidam sibi desponsata Uxore diem, 〈…〉 : Interim emergit calumnia, dicentibus quibusdam, non de bere conjungi. Ad judicium Ecclesiae causa delata est; sed non est expecta • a sentence, appellatum est sine causa, sine gravamine, solo frustratoriae disationis 〈…〉 perdere quae pararat, sive dilectae camdiu frustrari consortio 〈…〉 quod proposuerat, contempta sive dissimulata Appellatione peregit. Quid illud quod in Antisiodorensi Ecclesia nuper a quodam adolescentulo praesumptuim est? Nempe defuncto Sancto Episcopo volentibus Clericis alium, ut 〈◊〉 est eligere sibi, intervenit ill appellens, et vetans ne sieret quous{que} isset et redisset ab urbe: Cui tamen Appellationi nec ipse detulit. Num cum videret se contemni tanquam qui irrationabiliter appellasset, accitis qu • s 〈…〉 die post factam ab aliis electionem, fecit suam. Cum itaque ex his & innumeris talibus liqueat, non ex contemptu gigni usurpationem, sed ex usurpatione contemptum, videris tu quid sibi velit quod Zelus vester assid • e pere vindicate illum, istam dissimulat. Vis perfeciicus co • rcere contemptum? Cura in ipso utero pessimae matris praefocari Germen nequam, quod ita siet si usurpatio digna animadversione mulctetur. Tolle usurpationem et contemptus excusationem non habet. Porro inexcusabilitas ausunm explodet. Non sit proinde Vsurpator, et contemptor nullus erit, aut admodum rarus. Bene facis tu, quod appellationum negato suffragio, imo suffugio, multa remittis negotia ad cognoscentes, vel qui noscere citius possunt. Ubi enim certior ac facilior notio, ibi decisio tutior expeditiorque esse potest. Quam plenum Gratiae, quam multorum quoque per hoc & laboribus parcis & sumptibus? At quibus sic credas id tibi omnimodis attendendum. Poteram multa de eodem utiliter addere his, sed memor praepositi mei contentus interim occasionem dedisse.
After this he thus censures the Avarice and Bribery of the Pope and Court of Rome, 〈◊〉 Et primum quod occurrit minime transeundum reor; Praees, et singulariter: Ad quid? Eget tibi dico consideratione, Nunquid ut de Subditis crescas? Nequaquam; sed ut ipsi de te, Principem te constituerunt, sed sibi, non tibi; Alioquin quo pacto te reputas superiorem his a quibus beneficium mendicas? Audi Dominum; Qui potestatem habent super eos, benefici vocantur; At istud de his qui foris sunt; Quid ad nos? Tu id mendaciter diceris, si non tam beneficus esse, quam beneficis praeesse intendas. Parvi dejectique animi est, de Subditis non profectum quaerere subditorum, sed quaestum proprium; In summo praesertim omnium nihil turpius. Quam pulchre magister gentium; Parentes filiis, non filios debere censuit, the saurizare parentibus. Non mediocris gloriae vexilla identidem ipsius, non requiro datum, sed fructum. At jam transeamus & hinc, ne quis moram in his meam, avaritae in te notam interpretetur, &c. Hic locus avaritiam carpit, à quo vitio immunis satis tua opinio est, an et opus tu videris: Vidimus tamen, Germanicos detinuisse saccos, sed precio, non massa. Argentum reputatum est fanum: summarii non levati sarcinis, onusti nihilominus repatriant vel inviti. Nova res: quando hactenus Roma aurum refudit? et nunc Romanorum consilio id usurpatum non credimus. (vi oblata à pauperibus.)
I shall add his Notable passage of complaint against this and other Popes frequent exemptions of Abbots, Bishops and others (for money) from subjection and obedience to their Superiors; by subjecting them immediately to the Pope himself: because his arguments against them hold as firmly in cases of Popes exempting themselves, and absolving Bishops, Clergymen, or Lay-subjects from allegiance and obedience to their Princes: and gives a notable check to the pretended plenitude and absoluteness of the Popes will and power to do what he pleaseth.
Murmur loquor, et querimoniam Ecclesiarum; Truncari se clamitant, et demembrari vel nullae, vel paucae admodum sunt quae plagam istam non doleant, aut non timeant. Quaeris quam? Subtrahuntur Abbates Episcopis, Episcopy Archiepiscopis, Archiepiscopi Patriarchis, sive Primatibus. (He might have as truly added, Regibus & Imperatoribus suis:) Bona ne species haec? Mirum si excusari queat vel opus. Sic factitando probatis, vos habere plenitudinem potestatis, sed justitiae forte non ita. Facitis hoc quia potestis; sed utrum et debeatis? quaestio est. Honoram ac dignitatum gradus & ordines quibusque suos servare positi estis, non invidere, ut quidam vestrorum ait; Cui honorem honorem: Spiritualis homo ill, qui omnia dijudicat, ut ipse à nemine dijudicetur, omne opus suum trina quadam consideratione praeveni • t. Primum quidem, an liceat? deinde, an deceat? postremo, an expediat? Nam etsi constat in Christiana utique Philosophia, non decere nisi quod licet; non expedire, nisi quod decet, & licet; non tamen omne quod licet dicere aut expedire consequence erit. Age, aptemus si possumus tria ipsa aperae huic. At quomodo non indecens tibi voluntate pro lege uti; et quia non est ad quem appelleris, potestatem exercere, negligere rationem? Tunc major Domino tuo qui ait; Non veni facere voluntatem mea •• . Quanquam non minus dejecti quam clati animi est veluti rationis expertem, non pro ration, sed pro libitu agere, nec judicio agi sed appetitu. Quid tam bestiale? et si indignum cuivis utenti ration vivere ut pecus, quis in te rectore omnium tantam contumeliam naturae, honoris injuriam ferat? Sic degenerando, quod absit, generale opprobrium fecisti proprium tibi: Homo cum in honor esset non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, & similis factus est illis. Quid enim tam in dignum tibi, quam ut totum tenens, non sis contentus toto, nisi minutias quasdam atque exiguas portiones ipsius tibi creditae universitatis, tanquam non sint tuae, satagas nescio quomodo facere tuas? Ubi etiam meminisse te volo parabolae Nathan, de homine qui multas oves habens, unam quae erat pauperis concupivit, Huc quoque veniat factum, imo facinus Regis Ahab, qui rerum summam te • ebat, & unam vineam affectavit. Avertat Deus à te quod ill audivit; Occidisti & possedisti. Nolo autem praetendas fructus emancipaturis ipsius, nullus est eni • , nisi quia inde Episcopy insolentiores, Monachi etiam dissolutiores fiunt: quid quod et pauperiores? Inspice diligentius talium ubique libertorum & facultates & vitas, si non pudenda admodum ut tenuitas in his, & in illis secularitas invenitur: Matris noxiae libertatis gemina soboles haec. Quid ni peccet licentius vagum, & malum liberum vulgus, cum non sit qui arguat? Quid ni licentius quoque spolietur ac depraedetur inermis religio, cum non sit qui defendat? Quo enim refugium illis? Nunquid ad Episcopos dolentes injuriam? Ridentibus profecto aspiciunt oculis, sive quae faciunt mala, sive quae patiuntur. Quae demum utilitas insanguine isto? Vereor ne illa quam in Propheta comminatus est Deuus, ill, inquiens, in iniquitate sua morietur, sanguinem autem ejus de manu tua requiram. Si enim extollitur qui subtrahitur, & cui subtrahitur uritur, qui subtrahit quomodo Innocens? Parum est, involvimus ignemandi apertius, si is qui murmurat secundum animam mortuus est, qui instigat quomodo vivit? Quomodo non reus mortis amborum, et suae pariter, qui gladium dedit unde ambo morerentur? Hoc est quod dixeram, Occidisti & possedisti. Add, quod qui audiunt scandalisantur indignantur, detrahant & blasphemant, hoc est vulnerantur ad mortem. Non est bona arbor faciens fructus tales, insolentias, dissolutiones, dilapidationes, simultates, scandala, odia, quodque magis dolendum inter Ecclesias, immicitias graves perpetesque discordias. Videt quam verus • it sermo 〈◊〉 , 〈…〉 sed non 〈…〉 expediunt. Qum si forte nec licet, Ignosce mihi, non facile adducor licitum consentire quod tot illicita parturit. Tune denique tibi licitum censeas suis Ecclesias mut • iare membris, confundere ordinem, pertubare terminos quos posurrunt Patres tui? Si justitiae est jus cuique fervare, auferre euique sua, justo quomodo poterit convenire? Erras si ut summam, I • a et solam institutam a Deo vestram Aposolicam potestatem existimas. Si hoc sentis, dissentis ab eo qui ait, Non est potestas ••• a Deo. 〈…〉 quo, siquitur, qui potestati resisti • Dei ordinatiom resistit • , et si principaliter pro te facit, non tamen singulariter; Denique idem ait. O 〈…〉 potestatibus su • ••• oribus subdita • it. Non ait sublimiori tanquam in uno, sed sublimioribus tanquam in multis. Non ergo tua sola potestas a Domino, sunt et mediocres, et sunt inferiores. Et quomodo quos Deus conjunrit non sunt separandi, sic nec quos subjunrit comparandi. Monstrum facis, si manu submovens digitum facis pendere de capite superiorem manui, brachio collateralem. 〈…〉 in Christi corpore membra 〈◊〉 locas quam dispo •••• ipse. Nisi tu putas alium esse qui posuit in Ecclesia quosdam quidem Apostolos, quosdam autem Prophe •• s, alios vero Evangelistas, alios Doctors & Patrores, ad consummationem Sanctorum in opus Ministerii, in aedificationem corporis Christi. Atque hoc corpus quod tibi ip • e Paulus suo ver • Apostolico figurans eloq ••• , & capiti convenientissime 〈◊〉 totum ex eo compactum perhibet & connex • m, per omnem juncturam subminister 〈◊〉 secundum operationem in mensuram un •• seujusque membri, augmentum corporis 〈◊〉 in a • d •• icationem sui in Charitate; Nec vilem reputas formam hanc quia in terra est, exemplar habete coelo. Neque enim filius potest facere qui • quam 〈…〉 viderit patrem facientem; prae • ertim cum ei sub Moysi nomine dictum sit. Vide omnia qua facias secundum exemplar quod tibi in monte monstratum est. Viderat hic qui 〈◊〉 , Vidi Civitatem Sanctam Jerusalem novam descendentem de coelo a 〈◊〉 parat • m. Ego enim propter similitudinem dictum reor; quod sicut illic Seraphin & Cherubin, ac caeteriqu que usque ad Angelos & A • changelos ordinantur sub uno capite Deo, ita 〈◊〉 & sub 〈◊〉 Summo Pontifice, Primates vel Patriarchy, Archi • piscopi, 〈…〉 vel Abbates, & reliqui in hunc modum. Non est parvipendendum quod et Deum habet Authorem, et de coelo ducit originem. Quod si 〈◊〉 Episcopas; Nolo esse sub Archi • piscopo; aut Abbas, Nolo obedire Episcopo: hoc d • coelo 〈◊〉 est, nisi tu forte Angelorum quempiam dicentem audivisti, Nolo sub Archang • lis esse, aut exalio quolibet inferiorum ordinum aliquem non ferentem subesse 〈◊〉 Deo. Quid inquis, Prohib • s dispensare non, sed dissipare. Non sum tam 〈◊〉 , ut ignorem positos vos dispensatores, sed in ae •• firationem non in destructionem. Deind • quaeritur inter dispensatores ut fidelis quis inventatur. Ubi necessitas urget, excusabilis disp • nsatio est; Ubi 〈◊〉 tas provocat, dispensatio laudabilis est: Vtilitas dico communis▪ non propria. Nam cum nihil horum est, non plane fidelis dispensatio, sed crudelis dissipatio est.
Besides St. Bernard complains much of Popes Bishops, Clergymens at Rome and elsewhere great care of their • emporal estates, and carelessness of the people and their own souls. Mira re • , satis superque Episcopy aed manum hab • nt quibus animas credant, & quibus suas committa • t facultatulas non inveniunt. Optimi videlicet aestimatores rerum, qui magnam de minimis, parum aut nullam de maximis curam gerunt, unde datur intelligi, patientius serimus Christi jactura • quam nostram. • uotidianas expensas quo • idi no reciproca • us scrutinio, et continua Dominici gregis detriments nescimus. De precio escarum, & numero panum cum ministris quotidiana di cussio e • ; raro admodum cum presbyteris celebratur collatio de peccatis populorum. Cadit asina, et est qui sublevet eam; perit anima, et nemo qui reputet; Nec mirum, cum nec nostros quidem assiduos senti • mus defectus, &c.
He further complains of the pompous, effeminate, disguised apparel of Prelates, Clergymen, and their attendants, after this Popes Canons made in the Council of Reims against this abuse; which he thus recites; Discant à te Coepiscopi tui &