Works Volume 4

CAP. IV.

§. 1. AD illud transeamus, quod tertio addendum putavit Christus, desertores hosce, reliquos statim Christianos internecino odio prosecuturos fuisse, ipsisque persecutoribus ad supplicium tradituros. Id enim de Gnosticis itidem certissimum est.

§. 2. Orthodoxos omnes, & puros Christianae fidei professores primo deserebant, unionemque Ecclesiae hoc schismate disrumpebant, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit Johannes 1 Epist. 2.1. ex nobis exiverunt, in Apostolicae Ecclesiae gremio diutiùs non mansuri) dein disruptâ unitate, Charitatem omnem erga fratres, i. e. Christianos exuebant, 1 Joh. 4.8. (ex quo concludit Apostolus [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] aequivoce tantùm Gnosticos dici posse) imo odio eos habebant, c. 2.9. (quod de his ipsis Gnosticis dictum esse, ex eo quod praecesserat, criterio, [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c.] aliísque quamplurimis in Epistolâ istâ sparsis, abunde liquet) tandemque 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Christianos mordebant & devorabant, Gal. 5.15. ideóque 〈 in non-Latin alphabet 〉 canes appellantur, Phil. 3.2. (ut & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , canes rabidi Ignatio, Epist. ad Eph. ) simulque 〈 in non-Latin alphabet 〉 concisio, quod cum se Judaeos, i. e. circumcises, & Mosaicae 〈 in non-Latin alphabet 〉 zelotas mentirentur, minime tamen legem observarent, sed hâc tantùm 〈 in non-Latin alphabet 〉 Ecclesiam Christi lacerarent.

§. 3. Hinc 〈 in non-Latin alphabet 〉 , tandemque 〈 in non-Latin alphabet 〉 , proditores dicti sunt, 2 Tim. 3.3. Hinc inter carnalia eorum opera, non solùm 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & ejusmodi nefanda nomina, sed & (post 〈 in non-Latin alphabet 〉 , alium istum 〈 in non-Latin alphabet 〉 seu magorum horum characterem ) 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ipsas demum caedes, & homicidia posita videmus, Gal. 5.20, 21. Quorum item mentio, Apoc. 9.21. cum 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 conjuncta, eosdem respicere videtur. Ut & in Epistolâ Barnaba, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c.

§. 4. Exhinc itidem constabit, quare non solùm 〈 in non-Latin alphabet 〉 ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 dixit Johannes Apoc. 2.14. doctrinam) errorem Balaami, foedissimam nempe Moabiticarum foeminarum constuprationem cum Idololatriâ conjunctam, (ad quam, mercede conductus Balaam, alliciendos & inescandos Israelitas monuit, pari modo quo purioris Fidei professores ad impuritates suas trahebant Gnostici) ut & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , (ob Apostolorum, & 〈 in non-Latin alphabet 〉 omnium authoritatem nauci habitam) sed & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , viàm Caini, fratrem suum ideo tantùm, quod opera ipsius mala, fratris autem bona essent, jugulantis, his ipsis objici videamus, Jud. 11.

§. 5. Quo itidem respexisse Petrum palam est, cùm 1 Epist. 4.17. tempus, aut opportunitatem 〈 in non-Latin alphabet 〉 , quo scilicet puriores Christiani, à Judaeis, & Gnosticis mala quaelibet passuri erant, imminere affirmavit, aliam mox 〈 in non-Latin alphabet 〉 futuram praedicens (fatalem istam Judaeis impendentem diem, v. 7.) quâ Evangelio Dei 〈 in non-Latin alphabet 〉 omnes, Judaei unâ, Gnosticíque, miserandum in modum plectendi erant, v. 18.

§. 6. His adjungendum illud Justini Quaest. & Response. ad Orthod. ubi cùm quaeratur, quomodo iniquum non sit, haereticos, qui assequi veritatem non possunt, poenis sudbere? Ex haereticorum, qui ante ejus tempora in Ecclesia Primitivâ exorti fuerant, consideratione sic respondet, Haereticis solenne esse contrasentientes condemnare, ideóque Haeresiarchas ab Apostolo, 〈 in non-Latin alphabet 〉 lupos (ovili Christi, i. e. Orthodoxis omnibus) graves nuncupari.

CAP. V.

§. 1. AD quartum à Christo pronuntiatum expediendum, paucissimis opus erit. Hos enim e Simonis familiâ per Menandrum, & Carpocratem, aliósque institutos Gnosticos, Pseudoprophetas, Pseudodoctores ubique vocant Apostoli. Pseudapostoli, inquit Paulus, 2 Cor. 11.13. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , eodem modo, quo Satanas in Angelum lucis sese transmutat, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , 2 Pet. 2.1. 〈 in non-Latin alphabet 〉 (& 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) 1 Tim. 4.1. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , doctrinas plane diabolicas, de nuptiis non contrahendis, sed putidissimis 〈 in non-Latin alphabet 〉 earum vice usurpandis, (non, quod viro magno placuit, sequioris aevi dogmata de mortuis adorandis, nuptiísque Clero interdicendis) in Ecclesiam invehentes: de quibus videatur Clemens Alex. Strom. l. 3.

§. 2. Sic & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , 1 Tim. 6.3. (à quibus, ut ab Haereticis, abstinendum jubet Paulus, v. 5.) multis indiciis se Gnosticos esse produnt, eo praecipue quod 〈 in non-Latin alphabet 〉 putarent. Eo enim ipsissimo dogmate continebantur omnia de Christianis à Dominorum jugo liberandis, v. 1. & crucis aversatione toties Gnosticis imputatâ, dogmata, (quos ideo 〈 in non-Latin alphabet 〉 , v. 20. ut & 〈 in non-Latin alphabet 〉 titulo insignitos videas, v. 4.) ut & 〈 in non-Latin alphabet 〉 malum, malorum omnium radix, v. 10. & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , v. 9. Quod & Gnosticis imprimis objici videas insigni apud Clementem Al. in Strom. loco, quem hîc integrum apponi abs re non erit. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , de pio & proprie dicto Gnostico, vero & genuino mysteriorum indagatore, quatenus ill 〈 in non-Latin alphabet 〉 sic dicto opponitur, sic loquitur, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 . Novit ill jejunii aenigmata, dierum scilicet quartae & sextae, Ea enim Mercurii, haec Veneris dies dicitur, Ideóque jejunat & abstinet ill ab amore pecuniae & voluptatis, ex quibus omnia mala nascuntur.

§. 3. Post Paulum videatur Justinus, loco illustri, & prius laudato, in Dial. ad Tryph. ubi factâ Gnosticorum mentione, sub titulo 〈 in non-Latin alphabet 〉 , qui Idolothytis vescendi libertatem sibi vendicabant, concludit Justinus, in his istam Christi prophetiam impletam esse, quâ Pseudochristos, & Pseudoapostolos orituros praenuntiat, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , qui fidelium multos decepturi erant. Sic & alibi, Christum praenovisse, quae post resurrectionem, & ascensionem ejus futura essent, Pseudprophetas nempe & Pseudochristos multos in nomine ejus (sub Christianae professionis larvâ) venturos, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 . Quod quidem impletum est; Multa enim impia & blasphema & injusta sub nomine ejus falso cuderunt, & quae mentibus eorum ab impuro spiritu (ne eum de Gnosticis locutum non esse dubitemus) diabolo sunt injecta, docuerunt, & etiamnum nunc tradunt.

§. 4. Quod vero & ex Christus, & ex Evangelio Justinus adjicit, hos Pseudoprophetas multos fidelium, ipsiusque Christi gregís partem non minimam, eo ipso (statim post ascensionem Christi ) tempore secum abrepturos, illud in Gnosticis eventum suum sortiebatur. Christianos enim per speciosum fidei nomen illectos undique ad eorum castra defecisse, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit Justinus Apol. 2. pro Christ. universam fere Samariam (Apostolicae praedicationis primitias, Act. 8.14.) & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aliarum regionum aliquos iisdem erroribus irretitos esse.

CAP. VI.

§. 1. QUinto igitur quod praedixit Christus fore, ut Mosaicae disciplinae Zelotis, Gnosticísque Pseudoprophetis, in Christianorum perniciem conspirantibus, & sic in stupendam molem auctâ persecutionum iniquitate, refrigesceret multorum erga Christum & veritatem Christianam ardentior charitas, id etiam ub • que sub istis temporibus factum constat.

§. 2. Sic Ephesina Ecclesia 〈 in non-Latin alphabet 〉 , primam, vel quae primo ab ipsis exercebatur, charitatem amiserat, vel remiserat, Apoc. 2.4. à pristinae erga Christum dilectionis ardore multùm declinaverat, cùm priùs in eâdem & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 (eam quam, si ad finem duraverit, Mat▪ 24.13. coronandam pollicetur) Christus depraedicaverat, v. 2.

§. 3. Eundem Ecclesia Laodicena teporem imitabatur, Apoc. 3.16. calamitates Christianae professioni undique impendentes aegre perpessa, Christóque igitur monitore indigebat, ut aurum ex igne 〈 in non-Latin alphabet 〉 ab eo emeret, i. e. dilectionem erga Christum, & constantiam quibusvis perpessionibus redimerat.

§. 4. Quamplurima tepidae hujus, & impurissimae sectae semina, in istis Asiaticis Ecclesiis sparsa fuisse, non • olùm Epistola ista ad septem Ecclesias, Apoc. 2. & 3. conscripta monstrat, sed & idem etiam Catholica prima ejusdem Johannes Epistola • atis manifest indicat, quâ Asiaticos, peculiarem Joannis provinciam ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Ecclesias quae illic erant, administravit, inquit Eusebius l. 3. c. 〈 in non-Latin alphabet 〉 . Ephesíque, quae est harum Ecclesiarum Metropolis, diem obiit, ait Polycrates ejusdem Episcopus) ut alexipharmaco, aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 sacro muniri voluit, ideóque charitatis hujus perfectae, & Christum, etiam cûm pericula extrema imminerent, confessurae necessitatem ubique inculcavit. Perfectus, inquit, Christi amor, charitásque, metum 〈 in non-Latin alphabet 〉 , procul à se arcendum curat, inter rejectanea, & viro Christiano plane indigna, aestimat, 1 Joh. 4.18. In hoc, inquit, perficitur charitas 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aut ea quae inter vere Christianos reperitur, aut si cuivis magis placeat, ipsius Dei erga nos charitas, quae in eo imprimis consistit, ut nos Dilectissimo filio suo conforms reddat, ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 , 1 Pet. 2.19, 20.) 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ut fidenter Christum confiteamur, sic 〈 in non-Latin alphabet 〉 significat, Heb. 10.35.) in die judicii, i. e. cùm pro tribunali à Judaeis sistamur, & à tyrannis ad mortem condemnemur, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Qui enim sic facit, Christum ipsum (hîc coram Procuratoris Pilati tribunali 〈 in non-Latin alphabet 〉 , pulchram testificantem confessionem, 1 Tim. 6.13.) diserte imitatur.

§. 5. Quod & à Petro, sub isto 〈 in non-Latin alphabet 〉 , appropinquantis omnium finis, i. e. excidii, seu 〈 in non-Latin alphabet 〉 Judaicae tempore, factum cernimus, qui primâ ad easdem Asiaticas Ecclesias destinatâ Epistolá, à 〈 in non-Latin alphabet 〉 , 2.11. & libertatis, quâ Secta ista 〈 in non-Latin alphabet 〉 omnigenam velabat, mentione, v. 16. simúlque de obedientiâ Magistratibus praestandâ, non paucis contra eosdem Gnosticos (vide 2 Pet. 2.10. Jude 8.) adjectis, pergit ad perpessionum Christianarum doctrinam, v. 19. & 21. ut &c. 3.14, 17. &c. 4.16, 19.

§. 6. Hinc de Gnosticis dictum illud, 2 Tim. 3.4. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , voluptatum magis quàm Dei, aut Christi amatores esse ; nec Christo Jesu Domino nostro, sed ventri aut gulae suae servire, Rom. 16.18. Hinc & frequentia ista apud Sanctum Paulum 〈 in non-Latin alphabet 〉 charitatis, aut dilectionis, in amplitudine suâ, tam Dei, quam fratrum dilectionem complectentis Elogia, 1 Cor. 13. (supra omnium mysteriorum cognitionem, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , mysticam nempe istam scripturarum intelligentiam, v. 2.) ut omnia 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , v. 7. quascunque calamitates pro Christi nomine constanter toleraturae, &c. 8.1. ut Christianum hominem 〈 in non-Latin alphabet 〉 (ita ut vivum Ecclesiae, i. e. Corporis Christi, membrum, adeóque cum reliquo fidelium coetu 〈 in non-Latin alphabet 〉 aestimetur) & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , huic omni, quam sibi Gnostici arrogabant) mysteriorum cognitioni e diametro oppositae, v. 2. &c.

§. 7. Hinc censurarum indictio, 1 Cor. 16.22. in eos omnes, qui Dominum Jesum Christum non dilexerint, qui scilicet eum persecutionum tempore destituerint, sic ut 〈 in non-Latin alphabet 〉 & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , diligere, & constanter adhaerere, pro eodem ponuntur, Mat. 6.24. Nec enim de interno amore, Apostoli dictum explicari debet, cùm interni affectus, utcunque vitiosi, sub censuram, aut anathema Ecclesiasticum non cadant.

§. 8. Hinc adhortationes crebrae, Eph. 5.2. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ambulate in charitate, eâ nempe, quae ad exemplum, & 〈 in non-Latin alphabet 〉 Christi, (1 Pet. 2.21. & 1 Joh. 4.17.) qui se pro nobis morti tradidit, exigebatur, eâque iterum, quae Gnosticorum 〈 in non-Latin alphabet 〉 , versu tertio delineatae, opponebatur. Et c. 6.24. Gratia cum omnibus qui diligunt Dominum nostrum Jesum Christum 〈 in non-Latin alphabet 〉 , eâ quippe dilection, quae fide sanâ, & 〈 in non-Latin alphabet 〉 ex utroque latere munitur, Tit. 2.2. quae Rom. 12.9. 〈 in non-Latin alphabet 〉 dicitur (cùm e contra hypocrita iniquitatem potiùs, quam afflictionem eligere dicatur, Job 36.21.) & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , impiorum hujus sectae dogmatum & facinorum aversationi praeludit, quam denique nulla Gnosticorum stratagemata illis ereptura, aut corruptura essent.

CAP. VII.

§. 1. DE hâc Christianorum, sub ingruente 〈 in non-Latin alphabet 〉 flumine, refrigescente Charitate, quaedam ulteriùs 〈 in non-Latin alphabet 〉 adjici possunt; Exhinc factum esse, ut fidelium aliqui in confession Christi vacillantes, 〈 in non-Latin alphabet 〉 derelinquerent, Heb. 10.25. coetus nempe Ecclesiasticos, ut incolumitati & securitati suae consulerent, paulatim deserentes, quod 〈 in non-Latin alphabet 〉 dicitur, v. 38. eodem modo quo Petro objicitur, quod 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. subtraxit, & separavit se prae timore Judaeorum, Gal. 2.12. Quâ de re divinus author Hebraeos suos monendos duxit, eóque potissimum amuleto muniendos, quod 〈 in non-Latin alphabet 〉 , diem nempe visitationis, eâdem clade geminos Christianorum hosts, Judaeos & Gnosticos aequaturum, jam statim adfuturum praeviderent. Quo quidem, spei, vel fidei Christianae professores animandi, & persuadendi erant, ne in ultimo jam virtutis stadio deficerent, & post 〈 in non-Latin alphabet 〉 , diutinum perpessionum certamen, v. 32. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , pristinam confidentiam, & constantiam abjicerent, v. 35. cum, ut inquit Apostolus, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , v. 37. ill suorum ultor v. 30. qui jamdiu venturus praedicebatur, statim sine omni morâ adventum suum maturaturus esset.

§. 2. Quo quidem argumento, ad ingenerandam fessis constantiam accommodatissimo, ad expurgandum Romanis suis Gnosticorum fermentum, usus est Sanctus Paulus, Rom. 13.11. Et hoc, inquit, cùm sciatis 〈 in non-Latin alphabet 〉 , opportunitatem, (ipsum scilicet punctulum aut articulum temporis, in quo eos alloquebatur) 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Nunc enim dies ill, v. 12. quo persecutoribus Judaeis, seductoribus etiam Gnosticis perditio, fidelibus autem, & puris Christi confessoribus evasio, & incolumitas sic sonat aliquoties 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) obventura est, multo propinquior est, quàm c • m susceptâ imprimis fide Christo nomina dedissent.

§. 3. Ex hâc 〈 in non-Latin alphabet 〉 videre est, quàm non pauca sint hujus Instrumenti (Epistolarum praecipuà Apostolicarum) commata, quae à Gnosticarum doctrinis, factísque lucem plurimam acceptura sunt.

§. 4. Et, ut id obiter dicam, Apostoli Barnabae, quae non ita pridem prodiit, Epistola, ex hoc uno Gnosticorum charactere, commode explicari poterit, aliàs (ut complicatum, & prolixum aenigma) certissimam lectoribus crucem factura. Isti quippe Simonis asseclae, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , i. e. Scripturae sacrae mystice interpretandae facultatem sibi arrogantes, multa veteris Testamenti mysteria ad impuros usus suos accommodabant. Sic de illis Polycarpus Ep. ad Phil. p. 20. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & fuse Epiphanius in haer. Gnosticorum.

§. 5. Hinc Barnabas hâc fere universâ Epistolâ suâ, veteris Instrumenti loca quamplurima mystice etiam, & cabalistice exposita, (quale illud quod modo ex Clemente obiter protulimus) Gnosticorum doctrinis opponit, primo ut Christum vere natum, passúmque probaret, quod à Gnosticis negatum, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Discite, quid Scientia dicit, Spem scilicet omnem in Jesu in carne manifestando ponendam esse, & istiusmodi multa. Secundo ut circumcisionem, & ritus Mosaicos abolitos concluderet, Deum enim comparasse populum dilecto suo, qui in simplicitate esset crediturus, & ostendisse omnibus, ut non incurrant tanquam proselyti ad illorum legem, quam Gnostici Judaizantes observandam contenderunt. Tertio denique, ut 〈 in non-Latin alphabet 〉 omnigenam, à Leporis, hyaenae, mustelaeque inderdictione Mosaicâ, fugiendas suaderet, (sic ut incisionem arboris in aliam speciem, prohibitam Judaeis affirmat Maimonides, ut elongemur à causis Idololatriae, & fornicationum) Quibus ubique 〈 in non-Latin alphabet 〉 mentionem immiscet, ejúsque duplex genus proponit, Unum 〈 in non-Latin alphabet 〉 , viam lucis (eandem quae 〈 in non-Latin alphabet 〉 à Petro dicitur, 2 Pet. 2.2. & Gnosticis plane opponitur) & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , scientiam ambulandi in illâ, & postea 〈 in non-Latin alphabet 〉 , scientiam judiciorum Dei in patientia, per omnia his putidis Gnosticis oppositam, Alterum itidem à sectatoribus ipsius 〈 in non-Latin alphabet 〉 dictum, sed eorum qui à viâ tenebrosâ adbuc non continent, item 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Nigri, seu tenebrarum viam, obliquam & execrationis plenam, ad quam, inquit, reducenda 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Idololatria, confidentia, sublimitas, potentiae simulatio (sic Simon dixit se 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Act. 8.9.) deceptio, fornicatio, caedes, rapina, superbia, transgressio (legum omnigenarum) dolus, malitia, audacia, magia, intempestiva cupiditas, Dei nulla reverentia, bonorum persecutio, veritatis odium, tandemque (ut ad hos Pseudognosticos omnia pertinere dignoscamus) 〈 in non-Latin alphabet 〉 , (quicquid demum sciant, at) justitiae mercedem non scientes, Balaamiticis potiùs (ut Petrus censuit) accensendi, qui 〈 in non-Latin alphabet 〉 , injustitiae mercedem dilexerunt.

CAP. VIII.

§. 1. HAec omnia à nobis adeo fuse proposita, quomodo ad Mysterium iniquitatis, & Antichristos (quorum occasion me huc divertisse nondum poenitet) accommodanda sint, indicaturi jam statim sumus, postquam illud unicum adjunxerimus, quod quinque istis subjungendum Christo videbatur, v. 14. de Evangelio nempe priùs Gentibus omnibus annunciando; 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , tunc statim funesta ista & exitialis Periodus adventura est.

§. 2. Id enim semel notandum est, Evangelium imprimis à Christo, dein (ex ejus inenarrabili erga hosts, & 〈 in non-Latin alphabet 〉 clementiâ, & 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) ab Apostolis, post Christi 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Judaeis primo loco annuntiandum fuisse; 〈 in non-Latin alphabet 〉 , initio ab Hierosolymis facto, Luc. 24.47. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , vobis primùm, inquit Petrus, Act. 3.26. & ch. 13.46. Tandem vero, cùm obstinati & impoenitentes Judaei, fidem Christi, nuntio solenniter remisso, repudiarent, Ecce, inquit Paulus, ad Gentes convertimur, Act. 13.46. Sic & Act. 18.6. Cùm Judaei obsisterent, & blasphemarent, excutiens vestimenta, iis dixit, Sanguis vester super caput vestrum, Purus ego; Exhinc ad Gentes profecturus sum. In quibus proculdubio ad Christi dictum, Luc. 10.11. respexit Paulus, quo, cùm Judaei eos non reciperent, pulverem civitatis vestimentis ipsorum adhaerentem excutere jubentur discipuli, id tantum adjecturi, sciendum iis esse, quod Regnum Dei 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ipsis jam statim instaret, hoc nempe ad judicandum hosts (nulla longanimitate emolliendos, aut ad fidem Christi perducendos) erigendum tribunal ; Hanc quippe finalem Judaeorum obdurationem, eíque consectaneam Apostolorum ad Ethnicos migrationem, huic fatali & cruento diei praelusuras esse.

§. 3. Quod vero ad Gnosticos spectat, quorum descriptioni hanc annuntiati Gentibus Evangelii 〈 in non-Latin alphabet 〉 addendam curavit Christus, Illud itidem sciendum est, Gnosticos hos à purioribus & Orthodoxis Christianis jam aliquandiu divisos, & inter Judaeos (ut incolumitati suae prospicerent) Judaeos se esse simulantes, nondum tamen apertâ front Christianos opprimendi occasionem nactos esse (canesque, sed adhuc 〈 in non-Latin alphabet 〉 latenter mordentes fuisse) donec Apostoli solenniter hunc Judaeis nuntium remisissent; Tunc enim velo omni deposito, ad exscindendos Christianos, Judaeis operas adjunxerunt, & ex professo Simonem 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & ductorem suum, Christo (ut mox patebit) praeferentes, clades, quas potuerunt maximas, Christiano nomini intentarunt, (Quod ipsissimum illud erat, quod versibus ex Mat. c. 24. tam prolixe à nobis explicatis, praenuntiabatur) & cùm haec ita se habuerint, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit Servator, tunc (illo ipso temporis articulo) 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Judaeorum, & cum illis Gnosticorum pariter clades expectanda erit.

CAP. IX.

§. 1. ISta hactenus praefati, ad rem propositam descendamus, & primo ad Mysterium Iniquitatis, 2 Thess. 2.7. ubi res omnis dilucidior futura est, si integer locus brevi Paraphrasi illustretur.

Nunc autem, Fratres, quod ad notabilem istum Christi adventum attinet, eum quidem tam frequenter in Scriptures praenuntiatum, quo exscindendam Gentem Judaicam, (Mat. 24.3.) miseriísque & persecutionibus vestris (à Judaeis potissimùm vobis islatis) figendum terminum praestolamini (videatur Jac. 5.7, 8. ubi 〈 in non-Latin alphabet 〉 , per [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] explicatur v. 9.) & quem illico secutura est copiosior ad fidem Christi discipulorum aggregatio (quae per [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] intelligi potest) simúlque major cogendorum coetuum Ecclesiasticorum libertas (quam etiam phrasi istâ notatam videmus, 2 Mac. 2.8. & Heb. 10.25.) quàm adhuc, sub persecutionum & dispersionum jugo, frui licuit. (Id quod revera sub Vespasiano & Tito Imperatoribus post Judaeorum cladem Christianis obtigisse constat, & Apoc. 5.10. & 7.15. innui alibi monstramus) Quod, inquam, ad hanc materiam attinet (id enim voice [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] eodem sensu quo 〈 in non-Latin alphabet 〉 non raro usurpatâ, intelligi debet) obsecro vos

Ne leviter à prius agnitâ (quamque à Christo & Apostolis acccepistis) veritate abripiamini, neque aut a simulatâ quâcunque inspiratione, seu revelatione à quocunque obtentâ, aut à nuntio quovis, tanquam à nobis (seu ore tenus seu per tabellas in Epistolâ) vobis allato, turbari, aut dimoveri vos permittatis, aut exinde vobis persuaderi, hoc esse temporis momentum, quo diem Christi ad ultionem de Judaeis sumendam jam subito instare putandum est.

Ne quis hanc vobis fraudem, quae vobis, fideíque vestrae pessime cessura est, quibusvis technis faciat; Postquam enim hoc semel animis praesumpseritis, & ut Apostolicae doctrinae articulum imbiberitis, simúlque juxta spem vestram id vobis non obtingere experti fueritis, futurum est ut de veritate Evangelii nostri ancipites vobis curae, & dubitationes exoriturae sint, simúlque ut malis istis, quae ubique Judaei vobis interminantur, victi tandem, fessíque labascatis. Sed hoc certissimum habeatis velim, Juxta methodum, & propositae à Christo oeconomiae ordinem, priùs expectandum esse, ut veniat 〈 in non-Latin alphabet 〉 quaedam notabilis.

§. 5. Quid per 〈 in non-Latin alphabet 〉 hic significetur, non libet fidentiùs affirmare; Eâ notari fidelium Judaeorum à Mosaicis observationibus abscessum, circumcisione & caeteris Judaicis ritibus insuper habitis, vir doctissimus putavit; Sic certe Act. 21.21. de Paulo dicitur, famam esse, 〈 in non-Latin alphabet 〉 . Apostasiam nempe aut abscessum à Mose fecisse. Erat & alia, sensu non dissimili, ipsorum Apostolorum 〈 in non-Latin alphabet 〉 , huic affinis. Illorum scilicet à Judaeis ipsis ad Gentiles abscessus, cùm post praedicatum per urbes singulas Evangelium, pertinaces & incredulos Judaeos res suas sibi habere juberent, pulverem de pedibus suis contra eos excuterent, statímque ad Gentes, iis ex professo Evangelium annuntiaturi, transirent. Sic Lucas vocabulo [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] usus est, Act. 19.9. 〈 in non-Latin alphabet 〉 . De Paulo dictum, cùm Judaeorum quidam (non pauci) obdurarentur, & Evangelio ab eo annuntiato resisterent, coram populo viam (Domini) convitiis excipientes. Ab iis, inquit, abscedens vel 〈 in non-Latin alphabet 〉 , discipulos separavit, i. e. ad Gentiles Asiaticos se recepit, obstinatis Judaeis remisso nuntio, & ab eorum coetu se plane, suósque separavit, & abstinuit. Quod ut antea à Paulo & Barnabâ, Act. 13.46. sic & pleniùs postea factum legimus, cùm Judaeis solenniter vale longum dicens, ad Gentes se converteret, Act. 28.28.

§. 6. Si hoc modo intelligi 〈 in non-Latin alphabet 〉 , nimis alienum, aut absonum non videatur, reliqua omnia satis libere & feliciter fluent. Ex hoc nempe Apostolorum facto (cum non tantùm legis Mosaicae abrogationem docuerint Apostoli, sed & ipsi à Judaeis recesserint, & alios ab eorum consortio separandos curaverint, Heb. 13.13.) consentaneum fuisse, ut Gnostici hâc opportunitate arreptâ, Judaeorum contra Christianos rabiem, zelúmque palam excitarent, qualibet inimicitiarum scintillâ in flammam accensâ.

§. 7. At si sic de 〈 in non-Latin alphabet 〉 acceptione, non adeo tritâ, contra frequentiorem nominis usum pronunciare, duriusculum cuivis videatur, Restat ut vox ea (interpretation ex trivio desumptâ) insignem & notabilem aliquam Christianorum ad Gnosticorum castra facta • defectionem quam Spiritus (Christi scil. Mat. 24.) 〈 in non-Latin alphabet 〉 eventuram, designare dicatur, quae quidem illud ipsum est, quod praedixerat Christus [multos scandalizatum iri] multos persecutiones, crucemque, simul ac fidem Christi refugituros, & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , augescentibus periculis, & angustiis, quae Christiano nomini jamdiu impenderant, fore ut dilectio multorum refrigesceret, & (quod divinus ad Hebraeos author cavendum monuit) ut non pauci reperirentur, in quibus 〈 in non-Latin alphabet 〉 sese proderet, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , c. 3.12. quos 〈 in non-Latin alphabet 〉 (i. e. 〈 in non-Latin alphabet 〉 facere) ídque 〈 in non-Latin alphabet 〉 alibi dixit, c. 10.39. Quo & illud spectare videtur, 2 Tim. 1.15. de Asiaticis universis edicente Paulo, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , omnes, uti nosti, aversabantur me, praecipue Phygellus & Hermogenes.

§. 8. Ut vero hoc adhuc clariùs elucescat, consulatur, si placet, primarium istud Sancti Petri de Simone Mago effatum, Act. 8.23. 〈 in non-Latin alphabet 〉 . Quid haec 〈 in non-Latin alphabet 〉 significat, ex Deut. 29.18. petendum erit; Ibi Apostasia à Deo Israëlis facienda sic describitur, ut sit radix ferens fell & amaritudinem, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , reddunt Septuaginta ; ubi Heb. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , quod 〈 in non-Latin alphabet 〉 reddi solet, herbam venenatam significat, quae cum sit eadem 〈 in non-Latin alphabet 〉 , acerba, Apostatae cujusvis statum diserte enuntiat, aliis perniciosum, quos exemplo & illecebris ad ruinam secum trahit, sibi vero tandem acerbum futurum, Deóque in praesenti ingratissimum. Hoc utique illud ipsum est, quod de Simone pronuntiat Petrus, talem illum Apostatam esse, qualis à Mose describebatur, qui alios secum in perniciem tracturus erat, (ideóque forsan 〈 in non-Latin alphabet 〉 , iniquissimae conjurationis, aut confoederationis mentio hîc sequitur) & ut 〈 in non-Latin alphabet 〉 seu herba venenata, cum summâ amaritudine conjuncta, multis virus suum infusurus; Quod statim evenisse nemo ignorat, Samariâ universâ à fide Christi, quam à Philipp • receperant, statim deficiente.

§. 9. Hinc & illud ( Heb. 12.15.) Apostoli, contra Simonis & Gnosticorum venena Hebraeos suos munientis antidotum, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ut in Deuteronomio legebatur, (non ut codices legunt 〈 in non-Latin alphabet 〉 , per unius literae Metathesin) ne qua sit inter vos (subintellecto verbo [ sit, ] ut in priore versus parte [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] necessario fieri debet) amaritudinis radix, sursum germinans in herbam istam venenatam, per quam futurum, inquit, est, ut 〈 in non-Latin alphabet 〉 , multi polluantur, aut, quod veneni est, inficiantur potius. Quibus immediate additur, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , v. 16. nequis fornicator, aut profanus, sicut Esau, qui 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ut vitae suae consuleret, ut eam quoquo modo prorogaret, primogeniturae, & inter ea sacerdotii praerogativas abdicavit. Quibus verbis duo notissima Gnosticorum 〈 in non-Latin alphabet 〉 proponuntur, primum, quo impuritates omnimodae; Secundum, quo, cùm persecutio ingruat, fidei abnegatio notatur.

§. 10. Post hanc demum defectionem (seu 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Heb. 3.12. seu 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Heb. 10.39.) id etiam consequence erit, ut Simon Magus, execrandus ill impostor, hac Sectatorum suorum catervâ stipatus, deposito jam velamento se palam prodat, & postquam aliquantisper se pro Christi discipulo venditaverit, & inimicitias contra fidem conceptas prudenter dissimulaverit, Tunc demum

Se apertâ facie purioribus fidei professoribus opponat, imo divinos honores ipse usurpet, & (se ut Deum Patrem in monte Sinai apparentem, ut Christum Jesum inter Judaeos 〈 in non-Latin alphabet 〉 versantem, ipsúmque promissum Spiritum Sanctum adfirmans) se omni, qui inter Judaeos aut Christianos agnoscitur, aut colitur, Deo opponat, & attollat, (illud est 〈 in non-Latin alphabet 〉 & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , non 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. eo sensu quo 〈 in non-Latin alphabet 〉 cum quarto casu 〈 in non-Latin alphabet 〉 adversus significat) adeo ut vero & aeterno Patre seed suâ dimoto, Simon ipse inter sectatores ipsius locum ejus occupet, imo, ex plenissima & uberrima verborum signification, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , in omnem super-attollens se, i. e. non adaequans tantùm sed & de 〈 in non-Latin alphabet 〉 contendens, aequalem aut comparem non ferens, à Samaritanis ad unum omnibus ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) aliísque pluribus, non tantùm ut 〈 in non-Latin alphabet 〉 , potentia Dei magna, (quod in tyrocinio deceptoris hujus illi accidisse dicitur, Act. 8.10.) agnoscatur, sed & tandem, post acceptam, & conculcatam fidem Christi, v. 23. ut Summus Deus, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , (simul cum putidissimâ Helena, 〈 in non-Latin alphabet 〉 hujus primi & Supremi Dei, ut loqui amabat, 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) colatur & adoretur. De Simone Mago illud primo occurrit, ante Philippi adventum, Samariâ nondum praedicatione ejus illustratâ, de eo palàm dictum esse, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , vel, ut Codex MS. Regius celeberrimus, simúlque Bezae venerandus Graeco-Latinus legendum suadent, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Act. 7.10. Divina scilicet Potentia vel Majestas ista quae sub variis aut Jehovae, aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aut Jovis nominibus à diversis Nationibus agnoscebatur, ab omnibus vero ut Magnum, aut Maximum, Summum, aut Supremum Numen colebatur. Sic ob claudum sanatum S. Barnabas Jovis statim titulo salutatur, Act. 14.12. Nec igitur mirum videri debere, si post annos aliquot, ab iis saltem, quos 〈 in non-Latin alphabet 〉 , venesiciis suis fascinasset, Act. 8.11. pro supremo Deo agnosceretur.

§. 12. Consulatur Justinus Apol. 2. pro Christ. Post Christi, inquit, ad coelum ascensionem, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Daemones mortals aliquos in medium produxerunt, qui se Deos affirmarunt, & hi, inquit, à vobis Gentilibus 〈 in non-Latin alphabet 〉 , non solùm nullam persecutionem passi sunt, sed & pluribus honoribus digni aestimati. Quod de Simone & Helenâ, & sectatoribus ejus late prosequitur. Sic & post Justinum Irenaeus l. 1. c. 20. Simon Magus, inquit ill, à Claudio Caesare honoratus esse dicitur, A multis quasi Deus glorificatus est, Docuit semet ipsum esse, qui inter Judaeos quasi Filius apparuerit, in Samariâ autem, quasi Pater descenderit, & in reliquis Gentibus quasi Spiritus Sanctus adventaverit. Esse autem se sublimissimam virtutem, hoc est, eum qui sit super omnia Pater, ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) & sustinere vo • ari se, quodcunque eum (Patrem aeternum) vocant homines ; Dein Helenam, primam ejus 〈 in non-Latin alphabet 〉 generare Angelos, & Potestatis, à quibus & mundum hunc factum dixit; Secundum gratiam ejus salvari homines, Judaeorum Deum unum ex Angels esse (à Simone creatis) c. 22. Ipsum vero Simonem unum Patrem esse, qui fecit Angelos, Archangelos, Virtutes, Potestates; Imaginem ejus factam ad figuram Jovis, & Selenae (Helenae sine dubio) in figuram Minervae, hásque adorari, c. 21. Sic & Tertullianus de Animâ, Simonem Patrem summum à sectatoribus suis vocari.

§. 13. Taceo notissimam de aediculâ, aut statuâ, Romae in Tiberi inter duos pontes constructâ, & Simony Deo Sancto consecratâ, & inscriptâ, historiam, Justini quidem, ut & aliorum fere omnium (Tertulliani imprimis & Irenaei) antiquissimorum Patrum testimoniis abunde firmatam. Quam tamen Petrus Ciaconius, fretus marmoreâ cujusdam statuae basi, Anno 1574. in Insula Tiberinâ Romae refossâ, & Semoni Sanco Deo Fidio sacratâ, convellendam putavit; Quasi Justinus, homo externus, & Latinae, inquit, linguae non admodum peritus, sic sibi imponi passus fuerit, & caligantibus oculis Simonem pro Semone, Deum Sanctum, pro Sanco Deo Fidio, Imperatori etiam Romano obtruserit, qui sine dubio compertissimi mendacii eum ilico arguisset, nec eundem denuo errorem, Tertulliano, homini quidem nec externo, nec aut civitatis, aut linguae Latinae imperito, ut & aliis Romanae Ecclesiae Scriptoribus errandum porrexisset. Multa ad Ciaconii conjecturam vellicandam dici possent, si istis vacaremus.

§. 14. Ut ut illud sit, de affectatis, & assumptis divinis honoribus, nullus dubitandi locus est, nec igitur ab Historiâ, reíque gestae veritate procul abesse putabitur, quod hîc de Simonis Apostasiâ dicatur, eum se supra attollere contra omnem qui Deus dicitur.

Et hoc quidem, si been meministis, vobis non jam primùm à me dicitur; Sed, cùm apud vos Evangelium praedicarem, jamdudum praenuntiatum est.

Videtis igitur ex praedictis, v. 3. quid illud sit, quod Simonem impedit, seu detinet, quo minùs adhuc, depositâ, quam diu induerat, personâ, se Christianorum acerrimum hostem palam ostendat; Legis nempe Mosaicae observatio, à Christianis nondum in universum abdicata, cùm adhuc caute ambularent Christiani, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Ephes. 5.15. ab omni Judaeorum irritatione temperantes. Nondum enim facta est, ut videtur, ista Apostolorum solennis à Judaeis ad Gentes discessio, quam 〈 in non-Latin alphabet 〉 ill, ut opportunitatem, & horam consiliis suis commodissimam, jam brevi futuram praestolatur. Exinde enim implacabilia Judaeorum in Christianos odia, & internecinae ob contemptam legem Mosaicam (quae omne cum Gentilibus commercium diserte prohibit) inimicitiae oriturae erant. Exinde discrimen inter Judaeos & Christianos manifestius futurum, cùm fideles, praecipiente Apostolo, Heb. 13.13. se ex professo extra Judaeorum castra, ad fidei purioris professionem, nullis Judaicis mixturis jugulatam, nullis Mosaicorum rituum sarcinis oppressam, proriperent; Exinde etiam hypocrisis Gnosticorum (qui quamdiu Christiani Judaeis se accommodabant, inter Judaeos abnegare fidem, inter Christianos simulare didicerant) aliquando tandem necessario deponenda erat, & aut cum Christianis tolerandae afflictions, aut cum Judaeis inferendae.

Quamvis igitur hoc hominum 〈 in non-Latin alphabet 〉 genus, non tantùm subterraneos & clandestinos cuniculos agat, sed & palam in Sectam ab Orthodoxis divisam concurrat, Simone, aliísque ducibus suis fretum, hactenus tamen secretiùs, & cautiùs haec omnia moliuntur, nondum Christo in universum abrenuntiare, aut Judaeis se palam contra Christianos adjungere, opportunum censentes; Nec enim adhuc ipsis suppetebat accusationum materia, quibus Judaeos 〈 in non-Latin alphabet 〉 , bilemque eorum omnem in Christianos evomendam excitare possint.

§. 18. Quamprimùm vero illud, quod adhuc Gnosticorum rabiem comprimit, aut coercet, e medio sublatum fuerit (priùs neutraliter dictum, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , hîc vero ó 〈 in non-Latin alphabet 〉 , seu sit ó 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Lex ipsa, seu Mosaicorum rituum observatio, inter quos primarius censebatur, Judaeos 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Joh. 4.9. ne Judaei ad Gentium consortium diverterent) postquam derelictis plane & conclamatis Judaeis, Apostoli ad Gentes transierint, & ceremoniis Legis insuper habitis, discipulos suos à Judaeis separandos curaverint, Act. 19.9. Heb. 13.10, 13. Gal. ch. 2. & 3. & 4. & 5.

Tunc continuo Gnostici, exuta Christiani nominis larvâ, se palàm ostentaturi sunt, Christianis gravissimas persecutiones (quas per 〈 in non-Latin alphabet 〉 praedixit Christus) illaturi, eósque ut Judaeis imprimis exosos reddant, contemptae universae Legis Mosaicae incusaturi, Christianos etiam quamplurimos, Primo, Magicis 〈 in non-Latin alphabet 〉 ; Secundo, variarum libidinum carni blandientium illecebris ; Tertio, liberationis à quolibet jugo sectatoribus suis promissae privilegio; Quarto, denique, propulsandarum persecutionum spe, omnibus, qui se circumcidi patiebantur, factâ, quasi tot escarum generibus, ad inquinatissimae sectae participationem allecturi. Quos, cùm sic se primùm revelaverint, statim futurum est, ut Deus, fidelium benignissimus Pater, improborum ultor saevissimus, spiritu oris, i. e. potentiâ verbi sui, tandemque fulgore praesentiae, aut adventùs sui, i. e. illustri istâ in Judaeos festinante ultione, v. 1. oppressurus sit, Petro primùm Apostolo de Simone Mago solenniter triumphant, statímque Romanis Aquilis, Mat. 24.28. ad Judaeorum simul & Gnosticorum excidium convolantibus, eâdem utrosque strage adaequaturis, 2 Pet. 2.9.

Quis vero sit hic 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , quae secta ista hypocritica, consilia sua tantâ caligine obtegens, si cui incertum adhuc sit, Id illi statim manifestum erit, cùm dignoverit sectae 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Satanae quidem operâ, stupenda prodigia (& quibus ad se multos seducat, mendadaciisque suis fidem faciat) ostentantem, simúlque libidinum escas subministrantem, aliáque quamplurima, quae perditis quibusque impositura sunt; Ut sic justa Dei judicia in Pseudochristianos, falsorum dogmatum sectatores, fideíque simul ac constantiae, & 〈 in non-Latin alphabet 〉 Christianae desertores infligantur, Deo sic permittente, ut corum, quae in terrâ petrosâ aut spinosâ seminata fuerant (licet statim 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) alterum quidem exorto sole, i. e. ingruentium persecutionum tempore exureretur, & eo quod radicem non haberet, exaresceret, alterum item à sollicitudinibus mundi hujus, deceptione divitiarum, 〈 in non-Latin alphabet 〉 suffocaretur.

§. 20. Ex hâc hujus 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , per prodigia ficta, & impuritates omnigenas sectatoribus suis indultas, descriptione, abunde liquet, de quibus demum haec omnia intelligi voluerit Apostolus ; de Simone proculdubio, & Gnosticis, hâc potissimum mixturâ 〈 in non-Latin alphabet 〉 & 〈 in non-Latin alphabet 〉 (ubique in novo Instrumento, & Scriptoribus Ecclesiasticis) dignoscendis.

§. 21. Duo interim quae ad voculas [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 & 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] attinent, superaddi adhuc possunt, 1. vocem [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] non in activo, sed passivo sensu, in aliis quibusque hujus Instrumenti locis, positam esse, (Quod alibi fusiùs à nobis monstratur) ideóque eodem passivo sensu reddendam esse, [ agitur ] inquit Castellio, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit Hesychius ; Haec scilicet adhuc 〈 in non-Latin alphabet 〉 , secreto suo gaudens ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) • amjam in promptu est, ut se posito velo detegat, post unicum e medio sublatum obicem, id illico factura.

§. 22. Secundo, vocem 〈 in non-Latin alphabet 〉 (quicquid eâ apud Authores notetur) in hoc Instrumento, rem obtectam quovismodo, & velatam ubique significare. In meliorem plerunque sensum, pro eo, quod à Deo ipso velatur, & aut parabolis, aut prophetiis obscure & velut per transennam aspiciendum proponitur, Mat. 13.11. & alibi non semel; verùm & in pejorem quandoque, pro eo, quod homines impii velandum curant, (praesertim cùm ei vox [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] adjungatur, quâ ex Hebraeorum more 〈 in non-Latin alphabet 〉 notari pronum est, quâque non levis aliqua à Lege aberratio, sed perditissima quaeque, ipsâque pestilentiae Cathedra notari in sacris solet) nefando scilicet pessimorum hominum secreto, & (ut 1 Tim. 4.2. iidem Gnostici describuntur) 〈 in non-Latin alphabet 〉 , deceptorum & impostorum hypocrisi, quae sub Christiani nominis larvâ, Rom. 16.18. ut & Cabalisticis quibusque, i. e. mysticis scripturarum interpretationibus, & involucris, 〈 in non-Latin alphabet 〉 denique & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , 2 Cor. 4.2. plurimis imponens, foedissima quaeque velanda, & abscondenda curabat.

§. 23. Hanc certe Gnosticorum putidissimam sectam, in Ecclesia Christi hac ipsa 〈 in non-Latin alphabet 〉 appellatione indigitari posse (ut & Eusebio 〈 in non-Latin alphabet 〉 vel potiùs 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) hîc pluribus monstrasse non vacat. Illud certe nemini incognitum est, foedissima quaeque Gentilium sacra (quae illi 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & epoptica sacra, Apostolus veriùs 〈 in non-Latin alphabet 〉 , nefandas, & abominandas Idololatrias, 〈 in non-Latin alphabet 〉 omnigenis conspurcatas, appellandas putavit) 〈 in non-Latin alphabet 〉 Graecis Latinísque solenniter nuncupata esse, adeóque istis Gnosticorum 〈 in non-Latin alphabet 〉 & 〈 in non-Latin alphabet 〉 ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Eph. 5.12.) eandem sine injuriâ appellationem accommodari potuisse, sic ut post 〈 in non-Latin alphabet 〉 mentionem, quibus plenum poculum gestare coccinea mulier dicitur, statim subnectatur, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. At de istis plus satis.

CAP. X.

§. 1. HIS positis, paucioribus nunc explicanda restant Johannes de Antichristis commata, 1 Joh. 2. & 4. ad eandem sine dubio materiam pertinentia. Et primùm de 1 Joh. 2. ubi post obscuras non paucas Gnosticorum mentiones, phrasesque quibus eos circumloquitur, v. 3. & 4. (ut 〈 in non-Latin alphabet 〉 , v. 4. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , v. 6. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & tamen 〈 in non-Latin alphabet 〉 , v. 9.) tandemque post notissimam triada, quae apud carnales istos congerrones utramque paginam implebat, cupiditatem carnis, cupiditatem ocuìorum, & superbiam vitae, v. 16. statim addit,

Ex hâc deceptorum & 〈 in non-Latin alphabet 〉 frequentiâ, Ecclesias ubique infestante, satis, fratres mei, manifestum est, istum Christi, ad ultionem de Judaeis capiendam, venturi diem jam plane instare. Cùm enim ipse praedixisset Christus, Mat. 24. fore, ut ante obsidionem Hierosolymae, v. 15. multi Pseudoprophetae exurgerent, v. 11. se Christos simulantes, simúlque verae & genuinae, quam Christus edocuerat, puritati ▪ & constantiae pro virili suâ adversantes, tandemque Christianis ipsis pessima quaeque intentantes, adeo ut Antichristi 〈 in non-Latin alphabet 〉 , i. e. mendacissimi deceptoris, simul & infestissimi Christo hostis titulus, isti hominum generi apprime competat, Illud nunc abunde impletum videmus; Multos quippe ubique Pseudoprophetas esse, Christum in carne 〈 in non-Latin alphabet 〉 negantes, & sic univoce & proprie Antichristos appellandos, Simonis nempe Sectatores, eum, ut Christum, inter Judaeos apparuisse, 〈 in non-Latin alphabet 〉 affirmantes (videatur Cyrillus Hieros. 〈 in non-Latin alphabet 〉 .) ex quibus diem istum funestum propediem adfuturum dignoscimus.

Hi Pseudoprophetae ita de Simone, & de Christo pronuntiantes (quales ex ejus famulitio, Cerinthus, Menander, & Gnostici) inter nos aliquando versati sunt, Christo nomina dedêrunt, sed nunc separatione à nobis factâ, plus satis monstrant, se sinceros Christianae fidei professores non fuisse, sed quamdiu inter nos suêrunt, hypocritas, & Pseudochristianos ; Si enim ad familiam Christi genuinam pertinuissent, nos, sine dubio, qui in fide Christi inconcussi persistimus, neutiquam deseruissent, ut vero haec eorum hypocrisis omnibus innotescat, & amoto pii nominis velamento, ipsorum impietas palam fiat, Hoc illis rite accidisse videtur, ut Simonem Christo nostro opponant, & se nobis infestissimos prositeantur. 〈 in non-Latin alphabet 〉 . Si genuini Patris rami, aut propagines fuissent, inimici crucis Christi non fuissent, ait de his ipsis Simonis asseclis Ignatius, ad Trallenses.

§. 3. Haec omnia de Simonis Sectatoribus interpretanda esse siquis dubitet, adeat Clementem Alex. Strom. l. 3. qui Gnosticis hunc ipsum versum applicandum affirmat, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. Adeat & Cyrillum Hierosol. Cat. 6. p. 134. ubi de Simone verba faciens, De • eo, inquit, scriptum est, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , quibus addit Barocianus Codex Manuscriptus, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Sic ut versus hic, adeóque locus integer ad Simonem, & Gnosticos, hujus itidem satis antiqui, & non contemnendi Authoris judicio, referendus sit.

Isti se Gnosticos vocant, & prae aliis perfectissimos Dei cognitores gloriantur. At testimonium illud illustre, quod per Spiritum e coelo loquentem Christo ejusque Evangelio datum est, Mat. 3. Act. 2. & per nos, qui vidimus & audivimus, vobis communicatum est, eam certe veritatis cognitionem & certitudinem animis vestris ingeneravit, ut ipsi veriùs Gnostici dici possitis, qui fidem vestram, ipsorum 〈 in non-Latin alphabet 〉 satis contrariam, ipso Dei testimonio confirmatam habetis.

Ad vos igitur ego haec jam scripsi, non quod scientiâ ex eorum officinis petendâ vobis opus sit, sed quod diviniori plane 〈 in non-Latin alphabet 〉 muniti, me tantùm Monitore indigeatis, ut mendaciis eorum unicam Evangelii doctrinam objiciatis.

Ille autem ante omnes Pseudopropheta, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 habendus est, ipsiúsque 〈 in non-Latin alphabet 〉 nomine (qui 2 Joh. 7. per 〈 in non-Latin alphabet 〉 effertur) insigniendus, qui Messiam tandiu omnibus expectatissimum, Jesum esse negat, vel qui non confitetur Jesum Christum 〈 in non-Latin alphabet 〉 venisse, 2 Joh. 7. Quod de Simone verissime hîc dicitur, cùm ill, ut se Christum simularet, 〈 in non-Latin alphabet 〉 (vel ut Cyrilli codex MS. Barocianus legit 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) sed solùm 〈 in non-Latin alphabet 〉 Christum hîc in terris fuisse pronuntiaverit.

§. 7. Sic in Epistolis Ignatii ubique mentio est Christi, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , vere existentis secundum carnem, &c. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Et 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. Et 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Et 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Dominum blasphemat, cùm non confiteatur eum carnem gestare, Qui vero hoc negat, perfect eum abnegavit. Haec omnia simul poni videas in unicà ad Smyrnenses (istam Asiae notissimae Johannes provinciae Ecclesiam primariam) conscriptá Epistolâ ; Aliáque ejusdem characteris, in plerisque 〈 in non-Latin alphabet 〉 Martyris scriptis, adversus hujus sectae virus, antidota ubique sparguntur.

§. 8. Quisquis igitur venenis istis imbutus, talia de Christo docet, ill quidem Deum ipsum, qui Christo de coelo testimonium praebuit, negásse censendus est. Quod & à Simone abunde factum, qui 〈 in non-Latin alphabet 〉 (ait Cyrillus ) primus ausus est jactare se eum esse, qui in monte Sinai sub specie Patris apparuit.

§. 9. Nihil sane manifestius dici potuit; Hunc scilicet Gnosticorum gregem (mendacissimos seductores, qui à Christo, cui primùm nomina dedissent, deficientes, Simonemque ductorem suum pro Christo venditantes, se universae jam fidei Christianae opponebant, ídque immediate ante Judaici excidii tempus) pro Pseudodoctoribus, & Antichristis, à Christo praenuntiatis, habendos esse; Imo ipsum illum celeberrimum Antichristum, per aliquot annos in Ecclesiâ expectatum, in Simone, & hac Gnosticorum colluvie reperiendum esse.

§. 10. Si cùm Polycarpus in Ep. ad Philip. p. 20. Antichristum, juxta hanc Johannes definitionem, descripsisset, [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Quisquis Christum in carne venisse negat, quisquis testimonium crucis non confitetur, is pro Antichristo, & Diaboli filio censendus est ] statim addit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Et qui Eloquia Domini ad suas cupiditates convertit (ut gratiam Dei 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Judae 4.) Et dicet nec resurrectionem, nec judicium esse, ill primogenitus Satanae est. Quo titulo Simonem Magum, & Gnosticos, ab antiquis Patribus insignitos esse, omnes nôrunt.

§. 11. Quod vero ad ipsum nomen attinet, satis apparet Antichristum dici, qui se Christum simulat, 〈 in non-Latin alphabet 〉 (qualis direct Simon, se 〈 in non-Latin alphabet 〉 affirmans) ideóque Haereticis his, 〈 in non-Latin alphabet 〉 simul, & 〈 in non-Latin alphabet 〉 titulum affigi, 2 Eph. Joh. 7. Ex quo adhuc manifestius erit (quod jamdiu contendimus) eos, quos sub titulo Pseudoprophetarum, Mat. 24.11. praesignificavit Christus, hîc in prophetiae istius completione per Antichristum, aut Antichristos designari, eósque pari modo Christo opponi, quo 〈 in non-Latin alphabet 〉 apud Paulum, modo explicatum, vel 〈 in non-Latin alphabet 〉 apud Epiphanium (clandestini contra Christum, & pietatem, at praecipue puritatem omnem cuniculi, & insidiae, foedissimis, sed & mysticis, quae dicuntur, sacrae Scripturae interpretationibus innixi) 〈 in non-Latin alphabet 〉 adversabantur.

CAP. XI.

§. 1. FEstinamus ad quartum caput.

Multi sunt, Dilecti, sibíque satis contrarii Spiritus, quibus freti homines, se pro Prophetis, aut doctoribus jactitant, non omnes quidem à Deo profecti, ideóque singuli à vobis, habito examine, explorandi, an à Deo sint; Id enim à Christo praedictum, quod hodie accidisse experimur, sub hâc tempestate multos Pseudoprophetas, Christo palàm adversantes, seque pro Christo venditantes, in mundum exituros esse.

Et in hoc prophetarum aut Doctorum explorandorum negotio, illud inprimis disquirendum est, an qui se afflatos praedicant, Christum nostrum vere in carne venisse, & vere crucifixum esse confessuri sint, idque cùm confessio fidei nostrae tantis undequaque persecutionibus impetatur, Qui enim fidem Christianam inter tot pericula à Judaeis ei impendentia propugnaturus est, & non cord tantùm crediturus, sed & ore confessurus est, is proculdubio, ut verus Dei propheta recipiendus erit.

Quisquis autem Jesum Christum non agnoscit in carne vere venisse, sed, ut Simon, 〈 in non-Latin alphabet 〉 solùm, is se statim monstrat à Deo missum non esse; nec igitur vel ut nuntius Dei, vel ut propheta recipiendus est. Tali autem Spiritu Antichristum illum actum scimus, quem Christus ante cladem Hierosolymitanam venturum praedixit, Sepedonas scilicet, & carcinomenta ista notissima, impurissimam Gnosticorum sectam, de quibus c. 2. verba facta sunt, & à quibus hodie Ecclesiam Christi tam inclementer tractatam, & infestatam experimur.

CAP. XII.

§. 1. HAec cum ita sint, mirari satis nequeo, quâ tandem ration tria haec Scripturae commata à Presbyteralis paritatis assertoribus ad rem suam accommodari potuerint.

§. 2. Hoc enim inprimis certissimum est, istam 〈 in non-Latin alphabet 〉 Paulo, 〈 in non-Latin alphabet 〉 Johanni solenniter nuncupatam (ex • idium nempe Hierosolymitanum sub Vespasiano, & Tito Imperatoribus) ante Johannem denatum, hoc est, aevo Apostolico, obtigisse.

§. 3. Illud dein aeque indubitatum est, hoc, quicquid fuerit 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aliquandiu mysterium suisse, clam aliquandiu delitescens, idque 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit Paulus, cùm ea scriberet, postea vero revelatum esse, utrumque autem (Christo praenuntiante) ante fatalis hujus diei adventum; Imo Antichristum, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & (ne semel tantùm dicatur) 〈 in non-Latin alphabet 〉 , jam nunc in mundo esse, cùm ea Johannes scriberet.

§. 4. Ex quibus oculato cuivis manifestum erit, 1. Episcopatum, si is in Ecclesiâ Antichristo praeluserit, & operante, (ut vulgo redditur) Mysterio iniquitatis in Ecclesiam irrepserit, sine dubio sub Apostolicis temporibus extitisse, Quo uno extra dubium posito, universa D. Blondelli machina statim concidit, qui sub Apostolis tam principalibus, quam adlectis, Presbyteros compares Ecclesiam quamlibet gubernasse, tandemque sub fine secundi à Christo nato seculi, Episcopatum (Presbyteratu superiorem) 〈 in non-Latin alphabet 〉 fuisse statuit, & ad id monstrandum omnem operam suam impendit.

§. 5. Verùm & illu • secundo adjiciendum est, quod, cùm haec omnia ab Apostolis de Mysterio 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & Antichristo enuntiata, in Gnosticorum sectâ eventum suum sortita fuisse demonstratum sit, nihil tamen inter omnia patrum scripta (quibus haeresis ista satis graphice depingitur) reperiri possit, quod Episcoporum ordinem Gnosticis placuisse, aut ab eorum heresy augmentum quovismodo, nedum originem, sumpsisse arguat; Imo e contra Sanctus Petrus, & Judas, hos 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , audaces, sibíque placentes haereticos, 〈 in non-Latin alphabet 〉 blasphemâsse pronuntiant, nec solum 〈 in non-Latin alphabet 〉 omnem 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , sed & 〈 in non-Latin alphabet 〉 insistentes, perditionem suam maturâsse.

§. 6. Quid sit 〈 in non-Latin alphabet 〉 (quatenus Gnosticis tribuitur, 2 Pet. 2.10. & Jud. 8. si non sit Apostolis, & Ecclesiarum 〈 in non-Latin alphabet 〉 tunc viventibus se sic ex diametro opponere, ut per 〈 in non-Latin alphabet 〉 explicatiùs reddi possit, Ego me fateor conjecturâ assequi non posse: Quid vero Corae (& ipsi qu • dem Levitae) sociísque suis vitio verteretur, manifestum erit, fi rei gestae historia, Num. 16. consulatur.

§. 7. Cùm stetissent contra Mosem & Aaronem, (non Mosem tantùm, sed & Aaronem, ut hîc non 〈 in non-Latin alphabet 〉 tantùm 〈 in non-Latin alphabet 〉 , sed & 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) dixêrunt, sufficiat vobis (vel, nimium est) quod vobis usurpandum putatis, cùm tota congregatio sancta sit, unusquisque eorum, & in ipsis sit Dominus, cur elevamini super populum Domini? Sic nempe opinante Core, 〈 in non-Latin alphabet 〉 Mosi in coetu, Aaroni in tabernaculo vitio vertendam esse. Cùm sine dubio sanctior fuerit Mosis sententiae de his opinatoribus pronuntiata, v. 7. Multum erigimini, filii Levi, Num parùm est vobis, quod separavit vos Deus Israel ab omni populo, & junxit sibi, &c. quin vobis etiam Sacerdotium vendicetis? v. 10.

§. 8 Haec 〈 in non-Latin alphabet 〉 arrogatio (vel 〈 in non-Latin alphabet 〉 inter omnes filios Levi vendicatio) fuit, ut Mosi, &, ex eo, Judae videtur, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Et hanc quidem dicam, non solùm à Judâ, sed & ab aliis Apostolis, Gnosticis impingi videas; utpote ipsos ubique Apostolos (aliis in Ecclesiâ omnibus à Christo praelatos) in ordinem redigi volentibus. Hinc est quod dignitatem suam tam strenue tueatur Paulus, 1 Cor. 9. Apostolatûs privilegia sibi vendicans, v. 1. & id, postquam cum Gnosticis rem habuisset, integro c. 8. Quod & ad Galatas facit, c. 1. unde etiam cùm de his 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 Titum monendum censeret Apostolus, Tit. 1.10. eos in initio versus 〈 in non-Latin alphabet 〉 nuncupat, statímque 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & v. 11. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , tot characterismis Gnosticorum illuviem indigitans.

§. 9. Quo & illud Ignatii pertinere nullus dubito, Epistolâ ad Polycarpum, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , si quis Episcopo plus cognoverit, i. e. siquis sibi 〈 in non-Latin alphabet 〉 arrogans, Episcopum ut minus scientem contempserit, is sine dubio corruptus est ; Ideóque, cùm Ep. ad Trallesios, de istis seductorum, & 〈 in non-Latin alphabet 〉 eos indies sollicitantium, venenis cavendis eos moneri voluerit, hoc, inquit, fiet, si nec inani fastu inflemini, (cujus rei, affirmante Apostolo, à scientiâ, seu 〈 in non-Latin alphabet 〉 summum periculum erat) & ut à Deo, sic & ab Episcopo, & Apostolorum constitutionibus 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inseparabiles sitis, statímque addit, quicunque sine Episcopo, &c. quicquam facit, hic 〈 in non-Latin alphabet 〉 , conscientiam intaminatam non habet. Ex quibus, ut id semel dicam, ratio reddi potest, quare Pientissimus Martyr in singulis fere Epistolis suis, tot, & talia de Episcopis audiendis, de nullâ ab iis separatione faciendâ, de summo quidlibet sine illis faciendi piaculo ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 quidem, at nunquam (pace magnorum Censorum licebit dixisse) 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) inculcanda censuerit, quia scilicet serpenti tunc latiùs Gnosticorum Gangraenae, 1 Tim. 2.17. ex separatione & contemptu Episcoporum, vires quotidie adaugerentur, quae non alio remedio, aut Pharmaco minuendae erant, quàm si suus Episcopis honos, & reverentia, incolumis & integra custodiretur.

§. 10. Hoc de Marci sectatoribus (notissimâ istâ Gnosticorum propagine) affirmavit Irenaeus, l. 1. c. 9. & ex eo Epiphanius, l. 1. haer. 14, & 34. Eo insolentiae elatos fuisse, ut ipsos etiam Apostolos prae se contemuerent. Et cùm, inquit, ad eam traditionem quae est ab Apostolis, quae per successionem Presbyterorum (i. e. Episcoporum) in Ecclesiis custoditur, provocemus eos adversantur traditioni, dicentes, se non solùm Presbyteris, sed etiam Apostolis existentes sapientiores, sinceram invenisse veritatem, Iren. l. 3. c. 2.

§. 11. Adeo ab omni veritatis specie alienum est, quod contra Episcopos singulares, à Mysterii Iniquitatis, aut Antichristi in Scriptures mentione deduci solet argumentum, Adeo promptum & proclive, ut in ipsos authors retorqueatur, si istis talionibus vacaremus.

§. 12. Nec quidem illud, licet 〈 in non-Latin alphabet 〉 , notatu indignum erit, eâdem seu 〈 in non-Latin alphabet 〉 , seu (ne quid pejus dicam) infelicitate peccasse Paraeum, cùm Thebuthis apud Hegesippum mentionem, qui virginalem & puram Apostolicorum temporum Ecclesiam corrupisse dicitur, ad propositum suum pertinere censuerit; Cùm apertissimum sit, integrum Hegesippi locum ad notissimam istam Ecclesiae pestem, Gnosticorum haeresin à Judaeis oriundam, pertinere, simúlque ipsum Thebuthim 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ideo quod in petitione Episcopatus repulsam tulerat, Ecclesiae pacem, & puritatem impie sollicitasse.

§. 13. Priusquam vero istis valedixero, Duo fateor à D. Blondello hîc poni quae me satis excercuêrunt, & adhuc animi incertum relinquunt. Primo, Quinam ii fuerint Antichristi, 1 Joh. 2.18. à quibus, Paganismi ruentis aemulis, Dei super omnia regnantis Monarchiam palam oppugnatam fuisse asserit. [Oppugnare Monarchiam Dei, & Paganismi ruentis aemulos esse ] est sine dubio 〈 in non-Latin alphabet 〉 Paganorum, contra unitatis aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 assertores, propugnare; Et sic quidem ex adverso, Cyrillus, Catechesi 6. 〈 in non-Latin alphabet 〉 inscriptâ, unitatem Dei, primum istum fidei articulum, contra multip • icem Paganorum 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Feles, Canes, Lupos, Leones, Caepas, Bacchum, Cereremque 〈 in non-Latin alphabet 〉 ado • antium, tuetur. Quod si de Apollonio Tyanaeo, aliísque puris putis Paganis, & 〈 in non-Latin alphabet 〉 assertoribus à D. Blondello affirmatum sit, id quidem in se verissimum erit, sed quod Antichristo, de quo istic sermo est, rite accommodari non poterit, cùm is ex coetu Christianorum exiisse dicatur, v. 19. i. e. Christo aliquando nomen dedisse, quod Apollonio & meris Paganis non competit, & cùm illud tantùm de hoc Antichristo hîc dicatur, negare eum, 〈 in non-Latin alphabet 〉 Jesum esse Christum, v. 22. Quod non est 〈 in non-Latin alphabet 〉 adversari. Imo nec illa Paganicae 〈 in non-Latin alphabet 〉 assertio istis temporibus res adeo nova, aut insolens censeri debet, ut dari Ecclesiae 〈 in non-Latin alphabet 〉 possit, quo 〈 in non-Latin alphabet 〉 , horam ultimam (quicquid ea demum significare D. Blondello videatur) adesse certo dignoscant.

§. 14. Fateor quidem Gnosticos (quos instantis exitii Judaici prodromos praedixit Christus) à Paganis, & seu ab Hesiodaeâ, seu ab Orphiacâ Theologiâ, multa in usus suos deprompsisse (ideóque Cyrillum praenominatum, Catechesi sextae tractatum 〈 in non-Latin alphabet 〉 , de Simonis praecipue & Gnosticorum heresy, adjecisse) At hoc non est ruentis Paganismi aemulos esse, & eo demum consilio Monarchiam Dei palàm oppugnare, quum iidem eo tempore Gnostici, ex Judaismo etiam multa, aeque ac e Gentilismo hauserint, &, ut monuit Hegesippus apud Euseb. Eccl. Hist. l. 4. c. 〈 in non-Latin alphabet 〉 . ex septem notissimis apud Judaeos haeresibus originem suam traxerint, seque coram Judaeis Mosaicae disciplinae sectatores profiterentur, imo & e veteris Testamenti Scriptis multa, à Christo nonnulla, in miscellaneam hanc 〈 in non-Latin alphabet 〉 farraginem conjicienda deprompserint.

§. 15. Certum est hos illud quidem conatos esse, ut Simony Deo suo 〈 in non-Latin alphabet 〉 deferrentur, Christó{que} authoritatem abrogasse, multáque de Deo in Scriptures affirmata ad Simonem traduxisse; imo, Simonem ipsum se in monte Sinai 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Inter Judaeos ut Jesum Christum, non in carne, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , denique ut Spiritum sanctum à Christo promissum 〈 in non-Latin alphabet 〉 venditasse; At non est illud Paganicae 〈 in non-Latin alphabet 〉 propugnatores esse, sed solùm scelestissimae sectae tutandae, & propagandae operam sedulô impendisse.

§. 16. Secundo, quâ demum ration sibi persuaserit vir Doctissimus, quartum Epistolae primae Johannes caput, sic à secundo dividendum esse, ut per Antichristos c. 2.18. Dei super omnia regnantis oppugnatores, per Spiritum Antichristi, c. 4.3. negatam praefracte ab Ebione, & congerronibus, aeterni Verbi 〈 in non-Latin alphabet 〉 intelligi putet.

§. 17. Certe si Antichristi characteres duobus capitibus comprehensi, inter se conferantur, eos in unum recidere palam erit; Secundi quippe capitis Antichristos negare, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , v. 22. negare, seu non confiteri Filium, v. 23. ideóque (ut argumento à relativis concludit Apostolus) 〈 in non-Latin alphabet 〉 , nec Deum Patrem, qui Filio suo testimonium praebuit, agnoscere; Paríque modo Antichristos IV ^ti capitis, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Jesum Christum in carne venientem non confiteri, vel (ut sequentia explicant) 〈 in non-Latin alphabet 〉 , v. 15. non confiteri quod Jesus sit Dei filius. Haec plane eadem sunt, & cum Gnosticis direct quadrant, nec ad Ebionitarum, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ut antiqui dixêrunt, de Christo dogmatizantium sententiam (quâ primum Christum 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ex Josepho & Mariâ natum, 〈 in non-Latin alphabet 〉 affirmabant, postea vero ex virgins & Spiritu Sancto natum confitentes▪ eum tamen 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 negabant) restringenda sunt.

§. 18. Verùm (istis omissis) quomodo ad Episcopos supra Presbyteros se extollentes, negata seu Dei Monarchia, seu Christi 〈 in non-Latin alphabet 〉 , pertineat, fateor ego me divinando assequi non posse, ni haec unica Hierarchicorum doctrina adeo totum Antichristum ebibisse censeatur, ut in hoc unum errorum pelagus alia omnia Acherontis ostia se effudisse, aut quicquid in istius seculi Ecclesiâ peccatum ab haereticis fuit, illud statim in Episcopis hujus aevi puniendum videatur.

§. 19. Aliud est sine dubio, schismata, & 〈 in non-Latin alphabet 〉 Apostolici aevi Ecclesiam infestâsse, quae ab Apostolis & Orthodoxis omnibus anathemate, dirísque perculsa sunt: Aliud, à schismaticis illis Episcopalem inaequalitatem, nolente Ecclesiâ, in Ecclesiam invectam esse; Nec quicquam hoc 〈 in non-Latin alphabet 〉 conclusisse D. Blondellus cuivis aequo aestimatori videbitur, donec Episcopalem dignitatem, seu ut haereticam, seu ut schismaticam, seu demum ut Paganicam, ab Ecclesiâ rejectam esse, aut sacro, aut aliquo demum (praeter Aerium) author, affirmaturus sit.

CAP. XIII.

§. 1. ULtimo igitur ad Diotrephis 〈 in non-Latin alphabet 〉 deveniamus; & primo meminisse liceat, quid in hâc re Walo aliquando censuerit; Apponam verba; Quia, inquit, ill (i. e. Diotrephes) nollet agnoscere superiorem aliquem in Presbyteros habentem potestatem, Apostoli autem quasi primi Presbyterorum, qui & eos instituebant, jure ipso praeeminere ipsis debebant, ideo non admittebat Johannem, qui in Ecclesiâ major jure suo futurus erat omnibus ejus Episcopis sive Presbyteris. ] Haec ill inter alia dicenda censuit, A quo me non discessurum confiderem, si ex his concluderem Diotrephem Presbyteranae 〈 in non-Latin alphabet 〉 assertorem fuisse, adeóque rem gnaviter gessisse, ut Johanni ipsi omnem superioritatem abrogandam voluerit; Nec igitur nos, sed adversarios nostros hoc pessimo Diotrephis exemplo ulterius premi posse.

§. 2. At respondetur 2 ^do , Locus ipse si consulatur, 3 Joh. 9. statim manifestum fore, Diotrephen non solum comparibus suis, sed & ipsi Johanni Apostolo praeponi voluisse, Dignitatemque ambiisse, non quae Presbyterorum collegio, sed quae sanctissimo Apostolo debebatur. Scripsi, inquit Johannes, Ecclesiae, sed 〈 in non-Latin alphabet 〉 . Primatus inter eos cupidus Diotrephes nos non recipit, Epistolámque nostram ad Ecclesiam missam respuit. Quid ergo hoc ad Primatum Episcoporum, Apostolis libenter ipsorum 〈 in non-Latin alphabet 〉 sarta tecta, authoritatem, & dignitatem incolumes relinquentium, nec ipsos Patres e familiâ suâ pellentium, sed tantùm ex praerogativâ 〈 in non-Latin alphabet 〉 (ipsis ut primogenitis, ab Apostolis, i. e. Patribus concessae) junioribus quibusque fratribus in familiâ praesidentium, claviùmque à Christo datarum potestatem, non quo sibi, aut commodo suo quicquam accedat, sed quo alios sub se omnes in unitate fidei conservent, exercentium?

§. 3. In Ecclesiâ nimirum Asiaticâ, Johannes curae immediate subjectâ, nullo medo ad Diotrephen primatus pertinebat, nulla ab Apostolis missio, aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 obtendebatur, suo solius calculo & suffragio, non tantùm non jubente, sed, ut apparet, palam renitente Apostolo, ad 〈 in non-Latin alphabet 〉 ascendere voluit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , (quales Gnosticorum schola innumeros produxit) At quid hoc ad Episcopos, jubentibus, & per impositionem manuum benedicentibus Apostolis, non ex ambitiore, aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 suâ, sed ex mission, & providentiâ Dei, ad illud culmen (aliquando etiam pestquam recusaverint) provectos?

§. 4. Libet igitur adversariorum hoc se contra Hieraticos scuto obtegentium armaturam, viresque uno dilemmate experiri. Aut Episcopatu singulari (super Presbyterorum paritatem ascendente) fungebatur Diotrephes, aut non; Si fungebatur, cur non affectatae illius super pares dignitatis ab Apostolo incusabatur? Cur ideo tantùm ei, quia 〈 in non-Latin alphabet 〉 , i. e. Johannem ipsum, seu literas Johannes Apostolicas, non reciperet, dies dicebatur? Aut cur demum, quod Diotrephi impune cessit, ab Apostolo vivente & vidente neutiquam notatum, id in Episcopis nostris adeo immaniter plectendum, aut à nobis jam seris nepotibus iis vitio vertendum erat? At si (ex alterâ dilemmatis parte) Episcopus non erat, tunc statim illud in confesso est, nihil planê ad Hieraticos nostros, nihil ad Episcoporum ordinem Diotrephis exemplum spectare, ideóque quae hic ad augendam invidiam à Diotrephe trahuntur omnia 〈 in non-Latin alphabet 〉 .

§. 5. Tertio igitur respondetur, 〈 in non-Latin alphabet 〉 Diotrephis illi vitio verti potuisse, salvo tamen suo Episcopis primatu ; nec enim 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aut superioritatem omnem Ecclesiasticam in Diotrephe improbâsse Apostolum, ut nec in Simone Act. 8. communicandi (per 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) Spiritus Sancti 〈 in non-Latin alphabet 〉 ; Sed in hoc, indignum acquirendi modum (quod, ut ait Cyrillus Hierosol. 〈 in non-Latin alphabet 〉 argento sibi coemendam expectaret, v. 20.) In illo, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ambitionem, aut immoderatam eminentiae illius affectationem censurâ suâ mulctâsse.

§. 6. Exemplo res clarior fiet: De Pharisaeis dictum est, Mat. 23. eos 〈 in non-Latin alphabet 〉 , primam in Synagogis cathedram amare, v. 6. Quid hîc [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] significet, non est adeo manifestum, ut quicquam fidenter asseram. Potest ad Ecclesiasticos Judaeorum coetus restringi; At & potest ad Consistoria applicari, ut ejusdem capitis v. 34. &c. 10.17. & Ja. 2.2. & alibi non semel. Si ad coetus sacros respexerit Christus, tunc sine dubio, cùm in Cathedris docerent Doctors, & inter ipsos ordo aliquis observaretur, necesse erat, ut primam Cathedram aliquis occuparet, Ideóque hunc sedendi ordinem neutiquam reprehensurus erat Christus, sed tantummodo 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ambitiosorum, & fastuosorum hypocritarum 〈 in non-Latin alphabet 〉 notâsse credendus est. Sic etiam, si ad Consistoria respexerit, (quod tamen isto in loco fecisse non putarim) Erat enim inter Judaeos 〈 in non-Latin alphabet 〉 Caput Consistorii, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , cujus manuum impositione aliir omnes Presbyteri, quibus in Consistorio locus erat, in Senatum recipiebantur; Et huic sedem prae aliis eminentem convenisse nemo dubitat. Ad ejus certe imaginem (sub ipso Apostolorum aevo) Concilia Episcoporum componebantur, sub fuo quaeque Patriarchâ, aut Metropolitano. Horum Iconem videmus à Johanne in vision depictam, Apoc. 4. Thronum quippe, aut Cathedram Principalem, in medio positum, v. 2. & ( 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) ex utrâque throni parte, ad modum Coronae, vel Semicirculi, thronos 24. quibus totidem 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ( Judea, ut mox dicetur, Episcopy) insidebant, ad sinistram, & ad dextram throni sic depositos, ut omnes versus populum facies verterent.

§. 7. Ad hunc certe modum, & Episcopum, Presbyteris suis (postquam Presbyteri secundarii instituti sunt) stipatum, iis omnibus praesedisse in Ecclesiâ suâ, nemini novum videbitur, qui in antiquis Ecclesiae scriptis versatus est. Videantur Constitutiones Apost. 2.58. 〈 in non-Latin alphabet 〉 . Videatur Epistola 〈 in non-Latin alphabet 〉 Ignatii ad Magnesios, ubi post mentionem 〈 in non-Latin alphabet 〉 , additur 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Corona (quâ iste sedentium 〈 in non-Latin alphabet 〉 situs describitur) Presbyterii vestri, Episcopalem Cathedram ex utrâque parte cingentis. Sic & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Constit. Apost. 2.28.

§. 8. Hinc illud antiqui Authoris De Eccl. Hierar. c. 3. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ubi quid per 〈 in non-Latin alphabet 〉 notetur, ex Graeco Nazianzeni Scholiaste 〈 in non-Latin alphabet 〉 . satis patebit. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Altarium nempe, locus, aut spatium illud integrum, ubi sacra mensa nobis proponitur. Ex quo rite intelligi poterit, quid sit illud 〈 in non-Latin alphabet 〉 , altare cingere, in antiquorum ritualibus, ex Psalmistâ depromptum; ut & illud in Greg. Nazianzeni somnio, de seipso, ut Episcopo in medio sedente, (ut olim Christus in medio Doctorum, Luc. 2.46.) & Presbyterorum Cathedris ex utrâque manu thronum ejus cingentibus. At illud non est quod hîc contendimus; Hoc tantummodo hîc monuisse contenti, quàm nihil ex istâ 〈 in non-Latin alphabet 〉 Pharisaicâ, & à Christo notatâ affectatione, ut nec à Diotrephis 〈 in non-Latin alphabet 〉 , contra ipsam cathodrae praeeminentiam seu Judaicam, seu Christianam concludi possit.

§. 9. Quarto denique respondetur, non omne quidem 〈 in non-Latin alphabet 〉 desiderium, (sive per 〈 in non-Latin alphabet 〉 , sive per 〈 in non-Latin alphabet 〉 ab Apostolo significatum, 1 Tim. 3.1.) culpandum esse, Cùm, qui Episcopatum desiderat, bonum opus desiderare dicatur, sed tantùm inane illud, & solius eminentiae, aut prioritatis praecise & abstract sumptae, (nullo ad officium aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 respectu habito) impotens dignitatis & 〈 in non-Latin alphabet 〉 desiderium. Loquatur pro aliis Theodoretus in 1 Tim. 3.1. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Non simpliciter desiderium Episcopatûs, sed primatûs amorem incusat, docetque non honorem sed virtutem, non dignitatem sed opus appetendum esse.

§. 10. Sic cùm Zebedaei uxor, Mat. 20. dignitatem istam à Christo filiis suis impertiendam postularet, ut unus illi à dextrâ, alter à sinistrâ in regno ejus sederet, tale à Christo responsum tulit, ut sciamus eam 〈 in non-Latin alphabet 〉 ream esse, Oneribus quippe & afflictionibus, que 〈 in non-Latin alphabet 〉 istis adhaesura erant, insuper habitis, soli dignitati inhiâsse.

§. 11. Quod igitur Christus discipulis reliquis eam matris aut fratrum ambitionem indign ferentibus, adjiciendum censuit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , 26. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , 27. vel, ut Lucas 22.26. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , principem, aut praecipuum inter eos, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aliis omnibus, quibus praeest, ministrare & servire debere, id etiam Diotrephi reponi potuit; non tamen exinde probari, neminem in Ecclesiâ 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 censendum esse, sed tales (e contra) 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inter Christianos futuros esse. Id posthaec fusiùs monstrabitur, & ex ipsâ 〈 in non-Latin alphabet 〉 Diotrephis non obscure concludi posset, si minutiis istis probationum nobis opus esset. Adeo sine omni rationis specie nobis alibi imponi voluit D. Blondellus, qui hoc potissimum argumento Johannem Episcopis adversari concludit, quod Diotrephi 〈 in non-Latin alphabet 〉 vitio verterit.

CAP. XIV.

§. 1. QUandoquidem vero D. Blondellus his omnibus de Antichristis, de Diotrephe, &c. à se propositis addendum putaverit, hanc primam mali labem latiùs deinceps serpsisse, hoc est, (si ad praesentem litem quovismodo pertineat) Episcopalis super Presbyteros dignitatis semina (utut pro Zizaniis à D. Blondello habita) Apostolorum aevo in Ecclesiâ sata, postea uberiùs succrevisse, Ego quidem hāc opportunitate usus, bonâ ejus cum veniâ, libenter interrogarem, quomodo causam suam vir instructissimus, contra dilemmatis hujus vim tueri possit.

§ 2. Si Episcopalis dignitatis semina Apostolorum aetate in Ecclesiâ sata reperiantur, Tunc aut ab Apostolis rejiciebantur, aut non; Si rejiciebantur, tunc illud aut scriptis ipsorum, aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 factum; Si scriptis, monstrentur in Epistolis Apostolorum verba, aut in Actis Decreta, quibus illud factum est: Si 〈 in non-Latin alphabet 〉 rejecta & reprobata ab Apostolis suerint, nullâ 〈 in non-Latin alphabet 〉 censurâ ad manus nostras derivatâ, indicentur demum capsulae, quibus haec 〈 in non-Latin alphabet 〉 aut non scripta damnatae Episcopalis authoritatis 〈 in non-Latin alphabet 〉 reposita & custodita, incolumis ad nos pervenerit, Aut si capsulae non compareant, monstretur salt • m Aegeria nova, quae haec ab Apostolis accepta, nobis tandem seris nepotibus in aurem (remotis arbitris) nuper suggesserit: Haec si monstrari itidem nequeant, quo quaeso, praejudicio accidit, ut sine teste omni damnaretur innocentissimus Ordo, & ex Ecclesiâ, nemine jubente, aut suffragante, exularet?

§. 3. Sin vero haec tam alto mane sparsa semina, nullâ unquam aut scriptâ, aut non scriptâ Apostolorum censurâ feriebantur, quis, quaeso, nos judices constituit, ut post universalem per tot secula in Ecclesiâ hujus Ordinis receptionem, nobis tandem jubentibus damnetur?

§. 4. Ad hoc dilemma nihil à Presbyteranis adhuc prolatum videtur, praeter solas illas Mysterii 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Antichristorum, Diotrephis 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & importatae, inquit D. Blondellus, sub ipsis Apostolorum oculis schismatum pestis, 1 Cor. 11.18. singulares mentiones.

§. 5. Horum tribus prioribus, Episcopalem Ordinem nullatenus premi aut urgeri, satis prolixe, ni fallor, indicatum est.

§. 6. Ad ultimum igitur accedo, de schismatum peste in Ecclesiam illatâ, 1. Cor. 11. Palam est, schisma illud in sacris epulis praeripiendis consistere, dum unusquisque 〈 in non-Latin alphabet 〉 , v. 21. Divitibus, qui liberaliùs obtulissent, liberaliùs etiam edentibus, & bibentibus, & pauperibus ad micas, quas ipsi attulerant, damnatis, sic ut esuriat unus, cùm alter 〈 in non-Latin alphabet 〉 . Nihil igitur Episcopali dignitati cum hoc schismate commune fuit.

§. 7. Imo si (quod D. Blondellus non facit) ad aliud inter eosdem Corinthios schisma, 〈 in non-Latin alphabet 〉 nempe ist • m, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , c. 3. (dum unus diceret, Ego sum Pauli, &c.) recurratur; Nec illud quidem Presbyteranae causae savere deprehendetur. Cùm ad haec ipsa evitanda schismata, plurimùm contulerit, ut ad unum cura omnis deferretur, & in causâ, si non hâc, saltem pari (ipso Hieronymo, Blondellianae causae sundo, asserente) toto orbe decretum fuerit, ut unus de Presbyteris electus, caeteris superponeretur.

§. 8. Manet igitur immotum, Hanc, quam appellate D. Blondellus mali labem, i. e. (si ad rem nostram quovismodo pertineat) Episcopalis dignitatis sub Apostolorum aevo jacta semina, talia non fuisse, ut ab iis Apostoli quovismodo abhorruerint; Nec igitur ab co, quod tam clementer & sedate tractárunt Apostoli, post universae Ecclesiae adeo intimas, & tot saeculorum consuetudine contractas familiaritates, nobis jam metuendum esse.

§. 9. Unicum est quod hîc interponi posse video; Nulla scilicet, sub Apostolorum tempore, singularis hujus Episcoporum super Presbyteros fastigii, (aut inter Orthodoxos, aut inter haereticos) seu semina, seu vestigia reperiri, nec igitur quicquam ex utrâvis parte hoc dilemmate concludi posse.

§. 10. Quod si affirmaverint Presbyterani, Interrogandi primo sunt, Quare igitur isto Mysterii iniquitatis, aut Antichristi, aut Diotrephis terriculamento, nobis 〈 in non-Latin alphabet 〉 (& quibus 〈 in non-Latin alphabet 〉 nostra fraudi esse neutiquam debuit) adeo sole • ter, & sedulo imponi jamdiu cupiverint?

Secundo, Quo demum saeculo lacertos suos movere coeperit singularis Episcopatus, aut hoc inter Episcopos, & Presbyteros discrimen?

Ex quibus me (ex sententiâ tanti viri) recte conclusurum puto, immediate post Apostolorum tempora, hoc in Ecclesiâ discrimen fuisse. Id enim est [ antiquissimam rem esse, si excipiantur Apostolicae tempora. ] Quod & clariùs effatur, p. 253. Circa initium, aut medium secundi saeculi, Primus singularis Episcopatus supra Presbyteratum introductus fuit. Nec certe multùm abscedit D. Blondellus, qui anno Christi 135. i. e. anno à Johannes dormitione, 35. mutationem hanc sactam esse affirmat. Hoc igitur dato, & ex parte Presbyteranorum liberaliter concesso, (hoc, inquam, quodcunque sit, posito, sic ut in eo pedem sigere liceat) Argumentum, quod quidem nobis neutiquam contemnendum videtur, sic consicimus.

§. 11. Si Presbyterana 〈 in non-Latin alphabet 〉 , seu à Christo, seu ab Apostolis in Ecclesiâ stabilita, sic Apostolorum aevo, per totam ubique Ecclesiam propagata sit, ut Episcopalis apex toto hoc centum annorum spatio contrà mutire aut hiscere ausus non sit, Tunc certe fieri non potuit, ut quae ab Apostoli • aut Christo ipso Ecclesiae ad omnem aetatem gubernandae constituta est forma, ab Universâ proxime succedentis saeculi Ecclesiâ, in aliam diversam, & plane adversam, seu contrariam immutaretur, & nullâ interea aut Synodo, aut concilio, aut conventu interveniente, (cujus ope tot per orbem terrarum dissitae Ecclesiae in idem sacrilegium conspirare possent) nullis Epistolis Canonicis (quibus consilia sua sibi invicem communicarent) tantae mutationi obstetricantibus, à Christianá in Antichristianam, à genuinâ in meritriciam, à diviná demum in Diabolicam formam degeneraret.

§. 12. Unicum addo, si de universâ Christi familiâ (oeconomis fidelissimis vix dum e soribus egressis) sic pronuntiandum sit, si de utriusque Testamenti 〈 in non-Latin alphabet 〉 , à quibus (praeter alias 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) sacrum Scripturae Canonem stabilitum & conservatum nos accepisse agnoscimus, haec & talia censenda sint, Habebunt adversarii nostri, unde de Hierarchicis simul & Christianis triumphare possint, unde de discipliná, sideque integrâ, unâ mensurandis strage, eodem busto componendis, sibi assatim gratulentur. Quid enim de Scripturarum Canone, inter Protestants, ipsósque, qui se Evangelicos nuncupant, recepto, de Diei Dominicae observatione, aut e scripturâ, aut ex universo antiquitatis pen • adversus 〈 in non-Latin alphabet 〉 dici potest, quod non multo auctiùs, & cumulatiùs pro Episcopali dignitate contra paritatis Presbyteranae assertores dici poterit? Quod nos alibi locupletiùs explicavimus, nec opus est ut hîc repetamus.

§. 13. Certe ab hoc Novatorum scopulo, sibi diligenter cautum esse voluit Dilectissima Mater nostra (afflicta, sed 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) Ecclesia Anglicana, Hoc se universo Christianorum orbi Charactere dignoscendam, hoc aequae posteritati aestimandam propones, quod in Controversiis fidei, aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 decernendis, illud firmum ratúmque semper habuerit (& huic basi Reformationem Britannicam niti voluerit) ut Scriptures Primae, dein primorum saeculorum Episcopis, Martyribus, Scriptoribus Ecclesiasticis Secundae deferrentur; Ideóque quicquid à Scriptures affirmatum in Fide, quicquid de Regimine Ecclesiastico, ab universâ post Apostolos ubique disseminatâ Ecclesiâ, constitutum dignoverit, illud pro fixo & stabilito, inter Articulos Religions ponendum curavit, nemini siliorum suorum, quod sic positum fuerit, novandum aut movendum permissura.

§. 14. Fatetur pientissima Matrona, nullis se 〈 in non-Latin alphabet 〉 , cupiditatibus, quae in juniores cadere solent, nullis Novatorum illecebris inescatam esse, nullis rationum momentis persuasam, nullis (quibus prolixiùs immorati sumus) Antichristi, &c. (addo, & Bestiae Apocalypticae) terriculamentis adeo perculsam, ut aut universam Apostolicae plantationis, aut ejus, quae eam proximê insequebatur, aetatis (cui ipse D. Blond. eam imputandam censuit) Ecclesiam, ad sacrilegam & plane Antichristianam regiminis formam transfugisse suspicetur; Sed, ut quod e Scriptures clare propositum est, illud totâ mente amplectendum, sic & quod in Scriptures obscure prolatum, à primorum autem saeculorum consensu explicatum, & ex uná parte definitum fuerit, illud siliis suis, aut ex fide credendum, aut inter pie credibilia collocandum, neminíque nostrûm, post tot saecula, recudendum statuere.

§. 15. Sic cum Optimus Carolus, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , hanc de Episcopis disceptationem sic exordiretur, ut in interpretandis scriptures (cùm in iis quicquam obscuriûs dictum sit) ad universalem Primitivae Ecclesiae praxin, simúlque Patrum consensum recurrendum esset, ejúsque arbitrio, litigantibus 〈 in non-Latin alphabet 〉 imponeretur: Responsumque à Presbytero Alex. Hendersono esset,

Quod sibi nunquam factum esse, aut à Presbyteranae causae advocatis fieri potuisse, Pientissimi Principis, & Constantissimi 〈 in non-Latin alphabet 〉 Manes, luctuosâ, at sonorâ, & ingratissimae Genti, ni Deus avertat, pessime ominante voice proclamant. Et

Haec quidem iis quae in antecessum nobis praelibavit D. Blondellus, prolixe quidem, sed quàm potui brevissime, dicta sunto.

CAP. I.

§. 1. AD illud jam proximo loco procedendum est, quod ad sententiam suam à posteriori tutandam neccessario addendum duxit D. Blondellus, Ardeliones nempe (quos ita pro arbitrio suo appellate) piis fraudibus, ceu idoneo Episcopalis apicis tibicine abusos esse, & ementitis primorum Martyrum nominibus, quicquid in mentem venerat, vulgásse: Idque de septem Epistolis Eusebio, Athanasio, Hieronymo, &c. laudatis dicendum esse, quibus, inquit, antiquior 〈 in non-Latin alphabet 〉 Ignatii Martyris nomen appinxit, &c.

§. 2. Haec, &, talia, ad minuendam & tollendam Sanctissimi Martyris authoritatem, à D. Blondello, & Walone Messalino necessario dicenda erant. Cùm ex Illo Antiochenae (ubi primo 〈 in non-Latin alphabet 〉 ) Ec • lesiae Episcopo, totiúsque Syriae Primate, Apostolorum 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & primorum temporum oculatissimo teste, tam frequentia, & tam praeclara & lucida testimonia produci ab Hierarchicis dignoscerent, ut ex eo uno, post Scripturas, Apostolicae & primaevae praxeωs interpret, controversia omnis statim decideretur, nec quicquam in tantâ luce Presbyteranis superesset, quod contrà mutire, aut hiscere possent.

§. 3. Illud satis aperte consitetur D. Blondellus, cùm ab Epistolarum harum Scriptore singularem Episcopatum 〈 in non-Latin alphabet 〉 (iisdem verbis quibus Walo in eâdem materiâ usus est) inculcatum esse, & sic ut ei (ceu saxo suo Prometheus) affixus videri possit, diserte agnoscit, praef. p. 43.

§. 4. Verùm ista, non sannis, & contumeliis, sed rationibus, & argumentis peragenda erant; Ego quidem in his omnibus D. Blondelli & Walonis vestigia à me premenda esse decrevi▪ 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ídque hoc ordine,

§. 5. Primo, quicquid hâc ex parte ad has Ignatio abjudicandas Epistolas dictum sit, solenniter ad examen vocaturus.

Secundo, Quaedam additurus, quae septem Epistolarum à S. Polycarpo collectarum, & ad Philippenses suos transmissarum authoritatem stabiliant.

Tertio, (Post has tam luculento & praeclaro nomini depulsas invidiae tenebras) Testimonia quaedam ex istis septem genuinis Epistolis producturus, à quibus Apostolici aevi praxin aestimari fas erit.

Quarto, Inter Sanctum Ignatium, Episcopum & Martyrem primaevum, ex una parte, & Sanctum Hieronymum, Presbyterum, ex alterá, simúlque inter utriusque testimonia, Ignatii à me, Hieronymi à D. Blondello producta, institutá comparatione, rem omnem ad hanc libram aut trutinam examinandam propositurus.

CAP. II.

§. 1. PRimo igitur videndum est, quid ad universum illud Epistolarum volumen Ignatio abjudicandum aut à Walone, aut à D. Blondello excogitatum sit, & inprimis quid e Walone.

§. 2. Ille quidem, Authorem Epistolarum ad Trallenses & ad Philadelphenses, nonnihil, quod proposito suo favisse videbatur, dicentem, sine omni metu aut haesitantiâ, Ignatium appellate; Anacletum, inquit, & Clementem Petri ministros facit Ignatius, ut Timotheum & Linum Pauli, in Epistolâ ad Trallenses, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Idem in Epistolâ ad Philadelphenses, in eodem loco & ordine numerat Evodium & Clementem, hunc Romae, illum Antiochiae primos Episcopos habitos, quo Titum & Timotheum, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Frui mihi contingat vestrâ sanctitate ut Eliae, &c. Utroque loco Ignatii verba satis fuse laudata, ut hoc tantùm ejus testimonio confirmatum putaretur, Clementem & Evodium, &c. ab eo urbium Episcopos non vocari.

§. 3. Hîc certe, ut id obiter dicam, mihi ratio non constat, quare 〈 in non-Latin alphabet 〉 (inter quos hic Sanctus Stephanus numeratur) Walo [ministros ] reddere maluerit, qui ab omni aevo Diaconorum nomine solenniter noti sunt; Nec magis quidem augurari possum, quâ ration, ex negativo, quod dicitur, à testimonio ducto argumento (quia, inquit, hi non vocantur ab eo Episcopy urbium ) quicquam recte concludi posse arbitraretur, statímque fidenter adjiceret, Nec sane fuêre ; Ego pari arguendi ration, nec Eliam, nec Elizeum prophetas fuisse pronuntiare possum, eâdem Ignatii authoritate fretus, qui singulorum nomina eodem loco recenset, nullâ prophetici, quo fungebantur, muneris additâ mentione. Verùm sciat Walo, Clementem, & qui in posteriori testimonio sanctitatis & puritatis exempla proponebantur, in priori Diaconorum titulis insigniti, vere quidem & Sanctos & Diaconos fuisse, at & postmodum, quod amplius est, Episcopos creatos; Ignatium vero, qui in his Epistolis annales non scripsit, promotionis istius historiam non adjecisse, nec quidem, cùm Diaconos alloqueretur, Episcoporum mentione commode uti potuisse, sed Diacanorum exemplum Diaconis proposuisse; Ita tamen ut Jacobi etiam hoc loco Hierosolymitani Episcopy, cujus Sephanus Diaconus fuit, diserte meminerit. At istis criminationibus jam non vacat. Habendae sunt potiùs gratiae doctissimo viro, quod, cùm sine incommodo ejus fieri potuit, Ignatius ipsi non displicuerit, ipsaeque, quas nos Sanctissimo Martyri imputamus, Epistolae, ab eo sub Ignatii nomine (sine omni suspicionis aut abjudicationis notâ) recitatae fuerint; (quod & à D. Blondello factum, Ap. p. 108. & 219.) verùm cùm men's illi tam subito mutata fuerit, & post non longum (26. paginarum) intervallum, ex arbitrio ejus universae exciderint, querelis potius quàm gratulationibus opus est.

§. 4. Pergit igitur, tandemque post paginas quatuor cùm pertinaciter recusaret Ignatius eorum numero accenseri, qui Ecclesiam sui temporis, per Presbyteros, eosdemque Episcopos 〈 in non-Latin alphabet 〉 administratam adsererent, seque palam profiteretur Episcopatum unius agnoscere, opportunum Waloni visum est, sententiam de universis Epistolis decretoriam plane, & cruentam pronuntiare, omnemque hanc contrà militantium testimoniorum aciem, unico styli ictu transfodere.

§. 5. At nec adhuc ex ipsius verbis certo dignosci potest, in qu • demum classe disponendas has Epistolas censuerit, an supposititias plane omnes, an tantummodo interpolatas pronuntiaverit; Sic enim Ille, Permirum mihi videretur, nisi apud me constaret omnes illas Ignatii Epistolas supposititias esse, vel certe multis locis interpolatas, Sic & D. Blondellus (nescio an oblitus quid in praefatione affirmanter dixerat, an adhuc incertus, qualiter de Epistolis his statuendum esset) ascriptarum Ignatio Epistolarum sive suppositorem sive interpolatorem laudat. Certe inter istas criminationes differentiam satis amplam positam esse nemo non videt, nec enim illi constare potuit, ease omnes supposititias esse, qui eodem momento multis ease locis interpolatus esse affirmaverat.

§. 6. Nulla quidem nobis necessitas incumbit, ut in tantâ exemplarium & editionum varietate & inconstantiâ, nihi uspiam Ignatio interpolatum aut assutum adfirmemus? Si id unicum nobis largiatur Walo, non omnes supposititias esse, si aliquas saltem genuinos Ignatii foetus fuisse agnoscat, nulla, uti spero, de caetero nobiscum lis erit.

§. 7. Supponamus enim ease interpolatas quandoque fuisse, & cum Walo in lucem prodierit, (quamvis ex Vedelianâ seu Genevensi furnace, Hierarchicis sine dubio non adeo favente, jamdudum exierint) non tamen ex omni parte depurgatas esse▪ Non est tamen cur animos despondeamus, aut cur qui devulnere querimur, desperemus de remedio; Excutiantur Archiva, consulantur venerandissimae antiquitatis Exemplaeria, tandemque post exquisitissiam explorationem fiat delectus, non abnuimus ipsius quidem Walonis judicio, si his indicibus uti sustinuerit, rem totam defer; Aut, si illud sine molestiâ ejus fieri nequeat, sit penes Isaacum Vossium, virum integerrimum, neminíque, quod inaudiverim, Reformatorum, aut partium studio aut injuriâ notum, qui ex Mediceae Bibliothecae Archivis (post excusum Walonem Mess. ) volumen jampridem edidit, interpolationibus, & Epistolis suspectis satis liberatum, & de quo Cl. Salmasius magnifica quaeque in Apparat. ad L. de Primat. sibi spondebat, nec minora D. Blondellus, quamdiu causae suae quicquam exinde accrescere potuisse videbatur.

§. 8. Videatur D. Blondellus pref. p. 40. qui Mediceo hoc exemplari, avide hausto, manu propria exscripto, & cum citatis à veteribus locis collato, (& quinam sunt isti veteres? Certe Polycarpus Ignatii 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Polycarpi discipulus Irenaeus, Irenaeum excipiens Origines, post illos, illorum vestigiis inhaerens Eusebius, Athanasius, Hieronymus, Chrysostomus, aliáque non pauca, aut contemnenda nomina) ingenue fatetur se gratulatum saeculo nostro, quod illud ipsum exemplar, quo ante 1300 annos usus erat Eusebius, novam ipsi propediem affulsuram lucem, sponderet.

§. 9. Taceo lubens, quid in hâc re Reverendissimus Primas Armachanus praestiterit, & quàm foeliciter ill (nec sine peculiari Dei providentiâ sic disponente) Latinam, licet barbaram, versionem, Vosstano Graec • exemplari per omnia respondentem, eodem fere tempore (ipsóque sanguinarii seculi, Episcopis adeo infensi, articulo) ex vetustissimis Angliae codicibus erutam, Oxoniae lucem videre jusserit.

§. 10. Certe si Ignatius unquam Epistolas scripserit, (nec enim post tot saeculorum intervalla, sine quâdam vecordiae mixturâ, Falsi postulabitur Antiquitas omnis, quae scripsisse adfirmat) si Epistolarum ejus à Polycarpo ipso facta Sylloge, non sit inter impias & impudentes Patrum illusiones ponenda, si exemplaria antiquissima Medicea, & Anglicana, locorum quidem intervallis satis dissita, omnem tamen inter se mutuo, simul & cum iis, quibus majores nostri usi sunt, concordiam foventia, aliquam apud nos auctoritatem nacta fuerint, si, cùm nihil ex omni retro scriptorum thesauro contrà nitatur, Ignatius tot & talibus indiciis vindicatus, ab Interpolatorum mixturis satis purgatus credi possit, non est quod ulteriùs litigemus.

§. 11. Istum Isaaci Vossii codicem, assumentis quàm plurimis liberatum, Epistolis etiam integris non paucis multatum, & ad Polycarpianae Sylloges (ab Eusebio agnitae) Septenarium numerum redactum, nos quidem pronis ulnis amplectimur; Et licet alias omnes, istam praesertim ad Heronem Diaconum (cui been se velle prositetur Walo) Sanctissimo Martyri abjudicandas esse, neutiquam contendamus, statuimus tamen has tantummodo septem, ut ex Mediceo, & Anglicano codice prodiêrunt, à nobis in hâc causâ defendendas proponere,) ut Codicem, si leviuscula quaedam demas, satis purgatum, & cui nihil objici possit, quod non eâdem facilitate rejiciatur. Et, si sibi constare voluerit vir doctissimus, nec omnes ceu pro certo supposititias, unâ clade aequare, sed tantùm ut interpolatas multis locis, ad Lapidem Lydium vocare, non verebor dicere, commodiorem purgandi, aut explorandi Ignatii rationem, à nemine excogitatam esse, (nec à D. Blondello, aut Walone excogitari posse) quàm quae illi jamdudum, duorum praecipuorum virorum, Archiepiscopi Armachani, & Isaaci Vossii diligentiâ, & operâ, contigerit.

CAP. III.

§. 1. QUaedam hîc breviter à Walone recensentur, quae satis, inquit ill, evincunt, non posse illud opus Authori, quem ementitur, adscribi.

1. Stylus, qui nimis, inquit, rhetoricatur. 2. 〈 in non-Latin alphabet 〉 observandae traditio. 3. 〈 in non-Latin alphabet 〉 & 〈 in non-Latin alphabet 〉 de Episcopis, & Presbyteris appellatio. 4. Altarium mentio pro mensis. 5. Laicorum & Clericorum distinctio. 6. Judaeorum odium, (quos, inquit, non adeo tunc aversabatur Ecclesia Christiana. )

§. 2. Haec, quid aut singula, aut universa, aequo lectori persuasura sint, paucis experiamur, à stylo ejus exorsi.

§. 3. Scribendi, & Rhetoricandi formulas, pro cujusvis genio varias cuique, & inaequales esse siquis nescit, Cl. Salmasii, & D. Blondelli scripta satis monstrabunt, haec hyperbatis asperiùs assurgentia, illa uberiùs & aequalius fluentia, quae tamen eodem saeculo producta esse nobis expertis credendum est. At quid sit nimis rhetoricari, vix mihi expedire poterit vir Doctissimus, aut certis terminis, aut limitibus ( ultra quos, citráque, rectum consistere nequeat) definire; Laudat in Oratore suo Cicero copiam, & ubertatem istam, cui aliquid amputari possit, At, si cui alteri, certe id pientissimo Athletae, animóque Martyrii desiderio slagranti, indulgeri potuit, ut supra antiquorum simplicitatem quandoque, aeque ac 〈 in non-Latin alphabet 〉 nostram incalesceret.

§. 4. Quid hîc praecipue ab Hiero-Martyr nostro peccatum sit, tacere quàm eloqui maluit Walo. At non sic D. Blondellus, qui dictionis genus affectatum, putríque Epithetorum ad pompam compositorum sermento turgens, ei prolixe imputat.

§. 5. Optárim quidem, viro Doctissimo tantam asperitatem non placuisse, optârim leniùs, aut saltem modestiùs pronuntiásse (certe fermentum putre in ore Theologi non been olet) praesertim cùm praeter 1. Novas compositionum quarundam formulas (quales multis bonis viris placuêrunt) & 2. Voces Latinas pauculas in Graecas transmigrantes, Scriptures ipsis satis cognitas, nihil produxerit, quod tantâ cum severitate vindicandum esset. Primi generis Catalogum satis prolixum nobis proponit D. Blondellus. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & id genus reliqua, quae licet ad numerum 17. excrescunt, in idem plane recidere dicenda sunt, cùm ab eâdem componendi formâ, ex vocibus 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , eodem plane modo exurgant; reliqua autem 〈 in non-Latin alphabet 〉 , nihil grande aut horrendum sonent, siquis Episc • pis infensior ea usurpasset. Annon enim Ignatio Syrograeco aeque licuit 〈 in non-Latin alphabet 〉 dixisse, ac Lucae 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Johanni 〈 in non-Latin alphabet 〉 & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Petro 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Paulóque 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. Taceo 〈 in non-Latin alphabet 〉 , vocem quidem ex summâ Apostolicae mentis humilitate effictam, at non ex usu linguae Graecae, aut quovis idoneo Scriptore derivatam.

§. 6. Ego vero me ex putidissimis istis, & quae maxim D. Blondello turgere videbantur vocibus, adeo non moveri agnosco, ut ex adverso, argumentum satis validum, & quod mihi Epistolas has Ignatii saeculo, ipsique 〈 in non-Latin alphabet 〉 adjudicandas esse, satis persuadeat, necti posse considam.

§. 7. Notissimum est, & ab antiquissimis rerum gestarum Scriptoribus satis agnitum, Ignatium diu ante exitum ejus, 〈 in non-Latin alphabet 〉 cognomine insignitum fuisse, Et cùm à Trajano Cacedaemon nuncuparetur, hoc statim Imperatori dedisse responsum; Nemo Theophorum Cacodaemonem vocat. Consulantur, si placet, Acta Igna • iana ; Certe ejusdem monetae sunt 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & id genus reliqua; Nec igitur ea aut à genio saeculi istius, aut ab auribus abhorruisse censeri possunt, quibus 〈 in non-Latin alphabet 〉 placuit.

§. 8. Pudet immorari istis. At nec majoris, aut ponderis, aut momenti aestimanda erit, quam à quatuor barbaris (i. e. Latinis ) vocibus, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ab Authore harum Epistolarum usurpatis, desumi placuit criminatio; Nihil certe in istis novum putabitur, ni illud forsan, quod in tot Epistolis, plura ejusdem farinae non reperiantur. Mirari interim satis nequeo, quae D. Blondello aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aut siquid pejus, obtigerit, quod, cùm in aliis istius saeculi Authoribus Latinismos aucuparetur, ex omnibus Evangeliis, Novíque Foederis libris, unicam 〈 in non-Latin alphabet 〉 votulam memorandam duxerit, & ex Hegesipp • folo addendam alteram 〈 in non-Latin alphabet 〉 , simúlque 20. annorum Romae insumptorum moram in causâ fuisse adfirmaverit, quod tam stupendum vocabulum usurpare ausus sit.

§. 9. Sat scio, diligentissimum Scripturarum lectorem, 〈 in non-Latin alphabet 〉 (vel, ut alii Codices, Apoc. 18.13. legunt, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , non fugisse aut latuisse; ut nec phrases aeque barbaras, & Latinas, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & id genus alia. Nec illi in memoriam revocandus 〈 in non-Latin alphabet 〉 , in antiquissimâ Ecclesi Smyrnensis Epistolâ de Polycarpo, & alia ejus censûs non pauca, apud illius saeculi Scriptores. N • c certe opus erat, ut vel Ignatius, vel Hegesippus, Roman profecti, prolixiorum unius, multo minus 20. annorum moram facerent, quo quatuor unus, alter unico Latino vocabulo uteretur, cùm lingua (aeque ac Imperium) Romana, hoc Ignatii saeculo, angustioribus Italia pomoeriis concludi nescia, per omnes Syriae, ubi Ignatius degebat, aeque ac Judaeae regiones se longe lateque diffudisset.

CAP. IV.

§. 1. POst stylum, ad ritus deveniendum, & primo de 〈 in non-Latin alphabet 〉 observandae tradition, quid sibi velit Walo, nihil à me certi statuendum. Certe si illi Dominicus dies ab Apostolis observatus non putetur, si ut Episcoporum supra Presbyteros ▪ sic & 〈 in non-Latin alphabet 〉 supra alios Septimanae dies fastigium, sequioris aevi traditio fuisse statuatur, habebit forsan quod harum Epistolarum Authori objiciendum censeat.

§. 2. At sine dubio, 〈 in non-Latin alphabet 〉 sen annuae, seu hebdomadariae mentio à Johanne facta est, Apoc. 1.10. ut & Lucae 〈 in non-Latin alphabet 〉 , quâ, cum panis fractione, Coetus cogebantur, Act. 20.7. quâque collectae ad usum egenorum seponi à Paulo jubebantur, 1 Cor. 16.1. Nec repugnare quicquam censendum est, quod Sabbatum unà cum 〈 in non-Latin alphabet 〉 observatum aliquandiu in Ecclesiâ fuerit, ideóque à nonnullis 〈 in non-Latin alphabet 〉 , exaequaeri in integrum dicantur, quod à Gregorio Nysseno 〈 in non-Latin alphabet 〉 , ab Authore 〈 in non-Latin alphabet 〉 , illa creationis, altera resurrectionis memory dicata, utraque festivo more celebranda proponatur. Nihil enim in contrarium 〈 in non-Latin alphabet 〉 noster. Imo vix scio an inter septem illas Polycarpianae Sylloges Epistolas, quaevis 〈 in non-Latin alphabet 〉 , vel levissima, vestigia reperiantur. Nulla certe ejus observandae traditio, quae maculam aut notam aliquam (quovis Aristarcho judice) scriptori huic inurere possit; Quicquid illud est, ex Epistolâ ad Magnesios peti debet, Ibi Laurentianus Codex haec tantùm nobis verba largitur, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. Nec hîc quicquam quod non saeculo Ignatiano applicari possit; Quo sine dubio, ut Judaicae quietis, Sabbatíque Mosaici observatio abrogata rite credi debuit, Sic & Spiritualis Sabbatizandi ratio, meditatio legis, creationis grata cogitatio, diei Septimo satis consentanea opera visa sunt, ut & diei Dominicae (aliis omnibus, imo ipsi Sabbato praeferendae) festiva celebratio, resurrectionis Christi commemoratio, nec tristis, nec ingrata.

CAP. V.

§. 1. PErgamus ad 〈 in non-Latin alphabet 〉 , de Episcopis & Presbyteris appellationem. Nec diu moremur, Quid enim obstat, quo minùs Pontifici, & Sacerdotibus Judaeorum, Christianorum Episcopy, & Presbyteri, 〈 in non-Latin alphabet 〉 respondentes, notissimis inter Judaeos simul, & Proselytos, titulis [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 & 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] distinguerentur, praecipue cùm in Instrumento Novo, Christus Dominus 〈 in non-Latin alphabet 〉 , seu Pontifex noster diserte dicatur, cúmque Episcopis, ut Christo (quippe à Christo per Apostolos missis, ejúsque jam in coelo regnantis vicem in Ecclesiâ gerentibus) obedientiam deberi ubique Ignatius pronunciet.

§. 2. Verùm & in Epistolis jam purgatis, nec tale quippiam occurrit; 〈 in non-Latin alphabet 〉 quidem semel, & 〈 in non-Latin alphabet 〉 mentio est, Ep. ad Philadelphenses. At Christus ipse, non Episcopus, isto Pontificis nomine intelligendus est. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , inquit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , & quis est ill? sequitur 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. Omnia sine dubio Christo unico accommodanda, nec quicquam Ignatius peccâsse existimabitur, nisi eâdem insuper accusatione ipse ad Hebraeos author opprimendus sit.

CAP. VI.

§. 1. SEquitur Altarium mentio pro Mensis, quàm recte harum Epistolarum Scriptori objicienda, quivis judicet. Primo enim Altare inter Judaeos, à Deo ipso diserte mensa vocatu • , Ezech. 41.22. Altare ligneum trium cubitorum, &c. & dixit mihi, Haec est mensa quae est coram Domino ; In eo quippe omne inter Altare, & mensam discrimen consistit, quod mensa frequenter pro qualibet communi mensâ sumatur, altaris nomen ad usus sacros 〈 in non-Latin alphabet 〉 accommodetur, ideóque non hîc mensae 〈 in non-Latin alphabet 〉 sumptae, sed mensae quae est coram Domino, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 , sanctae, seu ad sacros usus paratae mensae a quipolleat, Sic & Mal. 1.7. Obtulistis profanum panem super Altari meo, & dicitis, In quo profanavimus te? In eo quod dicatis, Mensa, Domini vilis est, aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 . Hîc utrobique quod in initio versûs est 〈 in non-Latin alphabet 〉 altare, in fine est 〈 in non-Latin alphabet 〉 , mensa, sed mensa Domini, aut coram Domino, Mensa scilicet, super quam panis propositionis ponebatur, Exod. 25.30. ubique 〈 in non-Latin alphabet 〉 dicta, & 〈 in non-Latin alphabet 〉 , quae, ante omnia, Mensam, quam hodie Domini dicimus, in quâ Sacramentalis, aut Mysticus panis, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , aut 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Deo offertur, adumbrâsse dicenda est.

§. 2. Sic certe Cyprianus mensam, cujus in Prov. mentio est, per Altare Christi, tanquam per notius, & saeculo suo accommodatius, explicandam censuit, Ep. 63. ad Caecilium, Sed & per Solomonem Spiritus sanctus typum Dominici sacrificii ante praemonstrat, immolatae hostiae, & panis, & vini, sed & Altaris, & Apostolorum faciens mentionem, Sapientia, inquit, aedificavit sibi domum, &c. & paravit mensam suam, &c. Prov. 9.1. Sic & adverse. Jud. l. 2. c. 2. Quod Sapientia Dei Christus, & de sacramento incarnationis ejus, & passionis, & Calicis, & Altaris, & Apostolorum, &c. apud Solomonem in Paroemiis, Sapientia aedificavit sibi domum, &c. paravit suam mensam, &c. Nec ab eo longe abit Magnus Athanasius 〈 in non-Latin alphabet 〉 , &c. ut & Nysseno idem est 〈 in non-Latin alphabet 〉 & 〈 in non-Latin alphabet 〉 .

§. 3. Imo quid istis moremur? cùm non tantùm in Canone Apostolico II ^do (semper inter genuinos habito) Mensa Domini 〈 in non-Latin alphabet 〉 clare dicatur, sed & ab ipso Christo in concione, non coram promiscuâ Judaeorum multitudine, sed solis discipulis suis eum cingentibus, habitâ, Mat. 5.24. talis 〈 in non-Latin alphabet 〉 mentio fiat, ut ab eâ vocem hanc Ecclesia Christi accepisse merito putetur, aeque ac duos insignes ritus, Diaconi [ 〈 in non-Latin alphabet 〉 ] clamantis formulam, & donorum, i. e. panis & vini ad mensam Domini oblationem (quam ideo ipsissimis Christi verbis 〈 in non-Latin alphabet 〉 antiqui Patres nuncupârunt) desumpsisse manifestum est.

§. 4. Quibus sic positis, quidni etiam Ignatio haec ipsa mensa 〈 in non-Latin alphabet 〉 dici posset, quo 〈 in non-Latin alphabet 〉 ab interpretibus, quibus Ignatius usus est, constanter reddebatur, imo quo Christus ipse (aut verborum Christi enarrator Evangelista ) uti non recusabat, cùm quid in suâ ad omne aevum Ecclesiâ observari voluit, (nec enim ad Judaicam 〈 in non-Latin alphabet 〉 dictum illud pertinuisse, multis indiciis constat) praeciperet.

§. 5. At, inquies, Inter Christianos jam scribente Ignatio, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , sacrificia offerri desiêrunt; Secundo igitur dicendum, non omnes, sed solùm 〈 in non-Latin alphabet 〉 cum odor & sanguine offerri consuetas, Christianis abolitas esse. Alia autem sine sanguine sacrificia, Gentibus, i. e. Christianis offerenda adhuc esse. Omnia loco, inquit Malachias 1.11. offeretur in Gentibus incensum nomini meo, & munus purum. De Christianis sine dubio praedictum. Imo ipse Apostolus Paulus non semel sacrificii mentionem fecit, 〈 in non-Latin alphabet 〉 , Phil. 4.18. Eleemosynarum nempe, seu collectae ad hanc