Chronological History of Popes Intolerable Usurpations

And was not this an excellent, real, universal Vicar of Christ, and Head of Christ's Catholic Church? Or not rather a true Vicar, Head, Heir of the Antichristian, Malignant Church of Satan? This Pope, Anno 1041. dispensed with Cazimere a professed Monk, right heir to the Crown of Poland, to marry, and to be made King of Poland, upon this condition, That the Polanders should render to him and his Successors an annual Tribute of money, one farthing for every head, shave their heads, not suffer their hair or beards to grow long, &c. and perpetually remember, that they were Feudataries and Tributaries to the Roman See.

Bruno Bishop of Herbipolis in his Expositio in Psalterium, Psal. 50. thus comments on these words of King David; Tibi soli peccavi; as sundry others before him. Si quis enim de populo erraverit, & Deo peccat, & Regi. Nam quando Rex delinquit, Soli Deo reus est Iste igitur Rex, soli Deo peccare se dicit, quia hominem non habet qui eius facta dijudicet. Therefore neither the High Priest, nor Pope, by his gloss upon this Text, hath any power to judge or depose Kings for their sins, much less for opposing their usurpations, and correcting their exorbitances.

Pope Sylvester the 3d. largitionibus, Magicis imposturis & per tumultum in pulsi Benedicti locum a suis Civibus surrogatus erat: which caused much bloodshed and schism in the Church, one Devil expelling and succeeding another. Platina, Stella, Balaeus and others observe in his life, Eo tum Pontificatus devenerat, ut qui plus largitione & ambitione, non dico sanctitate vitae & doctrina, valeret; is tantummodo dignitatis gradum, bonis oppressis & rejectis, obtineret. Quem morem, utinam non aliquando non retinuissent nostra tempora. Sed hoc parum est; pejora (ni Deus avertat) visuri aliquando sumus.

Pope Gregory the 6. having bought the Papacy of Benedict the 9th. to recruit his Treasury, after solemn admonition, excommunicated, and that not prevailing, made War upon, and sent unto all those who robbed pilgrims or strangers, and took away their oblations by force, slaying and robbing them even in the very Churches of Rome, as our Malmesbury and others relate, by which means he not only restored, but exceedingly augmented the goods of the Church; whereupon the Cardinals styled him a Symoniack, a Man-slayer, a thirster after blood, and unworthy Christian burial. Yea Radulphus Glaber, a Monk of Clungy, living in that age, records, that Henry the 2. calling the Archbishops and Bishops of his Dominions together, complained thus of the universal corruption in the Clergy. Omnes gradus Ecclesiastici à maximo Pontifice usque ad Ostiarium opprimuntur per suae damnationis pretium, ac juxta vocem Dominicam, in cunctis grassatur spiritual latrocinium: Glaber subjoins, Et haec non solum in Gallicanis Episcopis, pullulaverat nequitia pessima, sed totam occupaverat Italiam: omnia quippe Ministeria Ecclesiastica eo tempore ita habebantur venalia, quasi in foro secularia mercimonia. Ipso tempore Romana sedes quae universalis jure habetur in orbe terrarum, praefato morbo pestifero, per viginti quinque annorum spatia miserrime l • boraverat; fuerat enim eidem sedi ordinatus quidam pure circiter annorum duodecim, contra jus fasque, quem scilicet sola pecunia auri et argenti plus commendavit, quam aetas & sanctitas. Et quoniam infelicem habuit introitum, infeliciorem persersit exitum: suitable, turpitudini illius conversationis & vitae. Tunc, tum in saeculari potestate, tum etiam in Ecclesiastica Religion totius regiminis personae constiterant, in puerili aetate, propter peccata enim populi contigit tunc illud Salomonicum, quod ait, Vae tibi terrae. Nam & ipse universalis Papa Romanus, nepos scilicet duorum, Benedicti atque Johannes, qui ei praecesserant, pure ferme decennis intercedente Thesaurorum pecunia electus extitit a Romanis, a quibus exinde frequenter ejectus, ac inhoneste receptus, nulla potestate viguit. Et ut jam superius taxavimus, caeteros tunc temporis Ecclesiarum Praelatos, aurum potius vel argentum exaltabat, quam meritum. Prohpudor, de his evidentissime Scriptura ait, imo os ipsius Dei, Principes extiterunt & non cognovi, &c. Yea William Archbishop of Tyrus made this just complaint of the general Apostasy and corruptions in all professors of Christianity in that age, occasioned by the evil examples, vicious and Athestical lives of Popes, Bishops, and Clergymen, which drew down God's judgments on them in most places: In occidente & in omni pene orbe terrarum, minime inter eos qui fideles dicebantur, fides defecerat, & Domini timor erat de medio sublatus: perierat de rebus justitia, & aequitate subacta violentia dominabatur in populis. Fraus, dolus & circumventio late involaverant universa. Virtus omnis locum dederat, & cesserat quasi inutilis, malitia subintrante. Videbatur sane mundus declinasse ad vesperam, & filii hominis adventus secundus fore vicinior. Nam multorum refrixerat charitas, & fides non inveniebatur super terram. Confusis ordinibus cuncta ferebantur, & in Chaos pristinum mundus videbatur redire velle. Fornicationum genus quodlibet, quasi res licita, passim & sine rubore exercebatur impune. Sed nec inter affines aut propinquos tuta erant Matrimoniorum federa. Amica coelestibus & Deo placens, quasi res vilis, jussa migrare erat continentia. Nec parsimoniae aut sobrietati locus erat, ubi luxus & ebrietas, & pernox alea praeoccupaverant additus, atque atria possidebant. Nec Clerus a populo vita nobiliore differebat, sed sicut in Propheta legitur, Sicut populus, ita & Sacerdos. (Yea St. Bernard adds, Non est jam dicere, ut populus sic Sacerdos, quia nec sic populus ut Sacerdos, the Popes, Prelates, Priests being then far more unchaste, impious, atheistical, exorbitant in all kinds then the common people.) Nam Episcopy, aegligentes facti erant: Canes muti, non valentes latrare, &c. Quid plura? ut in summa dicatur, omne in praecipiti vitium stetit, & omnis caro corruperat viam suam. Nec pronos ad malum revocare poterant Domini comminantis in coelo sursum ostenta, nec signa in terra deorsum. Erant enim pestilentiae & fames terroresque de coelo, & terrae motus magni per loca: & caetera quae Dominus in Evangelio diligenter enumerat. Sed obstinati in operibus mortuis, quasi sus in volutabro, & quasi jumenta putrescebant in stercore suo, pia Domini longanimitate abutentes: quasi quibus à Domino diceretur. Percussi eos, & non doluerunt; curavi eos, & non sunt sauciati. The source, fountain of all this impiety, pravity, Apostasy, sprang from Rome, which instead of one sacred head, had a Three-headed Cerberus ruling over it, thus related by Otto Frisingensis, Gotfridus Viterbiensis, and others. Circa idem tempus pudenda confusio Ecclesiae Dei in Urbe Roma fuit, tribus ibi invasoribus (quorum unus Benedictus dicebatur) sedem illam simul occupantibus; atque ad majoris miseriae cumulum, divisis simul cum redditibus Patriarchiis: uno ad Sanctum Petrum; altero ad Sanctam Mariam majorem; tertio, id est, Benedicto in Palatio Lateranensi sedente, flagitiosum et turpem vitam (& egomet in Urbe Romanis tradentibus audivi, writes Otto) duxere, dabant{que} operam singuli, ne alter alteri seditione, impietate, & flagitiis esset inferior. Hunc miserimum statum Ecclesiae religiosus quidam Presbyter, Gratianus nomine, videns, reliquiis pietatis matri suae compatiendo animadvertens, praefatos viros adiit, eisque a sancta seed recedere, pecunia persuasit: Benedicto redditibus Angliae, quia majoris videbatur auctoritatis esse, relictis. Ob ea Cives praefatum Presbyterum tanquam Ecclesiae Dei liberatorem in summum Pontificem eligunt, eumque mutato nomine Gregorium Sextum (mis-printed Septimum) vocaverunt. Yea a certain Hermit to quell these Schisms, writ thus to Henry the Emperor (as supreme Governor and Reformer of the Church and Popes of Rome) to suppress this Schism.

Hereupon, Rex Henricus Conradi filius contra eos Romam vadit, et eis Canonica et Imperiali censura depositis, Suidgerum Babenbergensem Episcopum, Papam fecit, qui & Clemens (Romanae Ecclesiae 146. Episcopus) vocatus est, & vicissim ab eo Rex Henricus in Imperatorem benedictus est; jurantibus Romanis, se sine ejus consensu, ejusque successorum, nunquam Papam electuros, according to the forecited Decrees of Popes, Councils, and the ancient custom, right, prerogative of the Roman Emperors. Sigonius observes: Ecclesia jam prope per ducentos annos agrotans, & multa, & ea valida remedia requisivit, us{que} adeo ut ad extremum, ne igne • quidem & ferrum, quae ultima insanabilium morborum unt medicamenta, reprobavit: which the Emperor, her chief Physician & Chyrurgian, now applied to her most festered ulcers. And Leo Cardinalis Ostensis, relating the schisms and tumults occasioned by these three Popes at Rome, adds, that Henry the Emperor, his de seed Romana & Apostolica nefanda auditis, coelitus inspiratus. Anno 1047. Italiam petens adiit Romam, cupiens{que} sedem Apostolicam hujusmodi pugare maculus, Sutrii restitit, & super tali tanto{que} negotio deliberaturus, universal ibi Episcoporum Concilium fieri statuit. Igitur ad ejus Imperium (not the Popes) illic Episcoporum, Abbatum, Religiosorum{que} virorum grandi multitudine, Romanum quoque Pontificem, qui praeesset Concilio, invitat. Quid multa? Concilio habito, Synodicis Canonibus atque sententiis Gregorius Symoniacus probatus, sponte sua seed desiliens, Pontificalibus se infulis exuit, & humi prostratus (at the Emperors feet) temeratae dignitatis veniam sibi humiliter petiit. Clemens secundus, natione Germanus, Bambergensis Episcopus, in Synodo Romae, jubente Imperatore Henrico tertio, viventibus{que} adhuc tribus alius Pontificibus, Pontifex et ipse creabatur. Iste eundem Henricum Coronavit. Cogitque Romanos jure urando (which some attribute to the Emperor, others to this New Pope) renunciare suo jure in eligendo Pontifice; ut scismata et simultates, quae ex Pontificum electionibus nasci consueverant, hoc modo vitarentur: Abeunte itaque in Germaniam Imperatore, Romani jusjurandi immemores, ut moris est eis, Pontificem aliis quam suis suffragiis creatum, Anno Dom. 1048. post novem menses veneno tollunt. Quod veneuum miscuisse scribitur Brazutus, (as most, or as others) Stephanus, qui in Pontificatu successit, afterwards called Damasus the 2d. who out of ambition violently invaded St. Peters Chair (as Platina observes) according to the custom then grown usual at Rome; But this ambitious intruder Damasus, without the Emperors license, vigesimo tertiodie Pontificatus sui, venenato etiam poculo per eundem Brazutum sublatus est, Anno Dom: 1049.

After the death of Damasus, the Romans being much vexed by Pope Benedict the 9th. formerly deposed and banished by the Emperor, who returning to Rome, ad pristinam dignitatem perfas nefasque aspirabat; thereupon, Romani (pertaesi seditionum quas excitaverant Papatus invasores) consilio Cardinalium, legatos ad ipsum Imperatorem dirigunt, et ut aliquem in Papam eligendum Romam mittat exposcunt, as some; or, ut Pontificem ipsis daret, as others express it: Alterna invidia magis, quam honor Regio moti, as Crantzius observes. The Emperor thereupon Brunonem Tullensem Episcopum (invitum & coactum) Romam mittit, simplicem ingenio virum; cum inter Episcopos Germaniae non esset qui veneficiis Romanis praefici vellet: Who travelling toward Rome in his Pontifical habit; Abbatem Cluniacensem, & Hildebrandum Monachum (Sacerdotium & Regnum sub specie religions eversurum, ac juramentum Imperatori praestitum non diu servaturum, multarumque calamitatum authorem) in itinere obvios habuit. Qui videntes eum Pontificiis ornatum insigniis, apostaseos crimen illi odiose impingebant. Persuadebant ergo illi, ut deposito habitu Pontificio, Romam consueto cultu peteret; dicentes, Imperatori non esse concessum ius eligendi Papam (egregie mentita est sibi iniquitas, adds Balaeus) sed Clero & Romano populo, tam been memores juramenti sui boni patres erant. Bruno admonentibus morem gessit, deposito Pontificio apparatu privatus urbem ingreditur, seipsum accusans (Hildebrando persuasore) quod Imperatori maluerit quam Deo obtemperari. Hereupon, Romanus Clerus eundem Brunonem, (some style him Barronem) in Pontificem eligunt, & eo libentius, quod omnem authoritatem eligendorum Pontificum ab Imperatore (ut par erat, writes Platina) ad Clerum transtulisset, non ad Caesarem, & propterea Leonem 9. illum appellabant, cum merus esset Asinus, as Balaeus brands him. Hildebrandum ipsum statim sanctae Romanae Ecclesiae Diaconum Cardinalem creat, ac Pontificii muneris consortem, committens ei curam Ecclesiae Sancti Petri.

This Pope Leo the 9. writ a large Epistle, Michaeli Constantinopolitano & Leoni Acridano Episcopis, adversus eorum inauditas praesumptiones; for denying the Supremacy of the Bishop of Rome, and styling Michael, Universal Bishop and Patriarch, in derogation of his Papal Supremacy; which this Pope endeavors to vindicate by misapplied Scriptures, and the Emperor Constantine's forged Donation, (therein recited at large, and in Gratian Distinct. 96.) giving Pope Sylvester therein, a superiority over all the other 4. Sees of Alexandria, Antioch, Jerusalem, and Constantinople, ac etiam super omnes universo orbe terrarum Dei Ecclesias; granting him his Royal Palace of Rome; quod omnibus in toto orbe terrarum praefertur atque prae • ellit Palatiis. Deind • Diadema, videlicet Coronam capitis nostri, deinde Phrygium, id est mitram, with all his Imperial robes; and Decreeing, That Pope Sylvester, and all his Successors. Diademate (quod ex capite nostro illi concessimus) ex auro purissimo & gemmis preciosis, uti debeant, & in capite ad laudem Dei pro honor beati Petri gestare. Which forged Donation (at large refuted by Dr. Crakenthorp and sundry others) if admitted true, infallibly evidenceth all the Popes Temporal and Ecclesiastical pretended Supremacy, Dominion, State, to be derived from this Emperor, not from Christ, or St. Peter, and that it was originally vested in the Emperor and his Successors by Christ himself, else his grant thereof to Pope Sylvester and his successors, was but a mere nullity: since, Nemo potest dare, quod non habet.

Besides, this Pope writ an Epistle, Glorioso & Religioso Imperatori Constantino Monomacho, beginning thus: Quantas gratias refer jugiter debeamus creatrici, & gubernatrici omnium sanctae & individuae Trinitati, super inenarrabili dono ejus, quo operatur omnia in omnibus, etiam ex tua devotione et religiosa industria, gloriosissime Fili atque Serenissime Imperator, perpendere possumus quare talem nostris exhibuit, et grata pietate providit diebus, cujus fida ope statum Sanctae et Catholicae Ecclesiae relevari, et terreni Imperii rempublicam meliorari confidamus. Tu enim post nimium longas et perniciosas discordias, primus pacis et concordiae monitor, portitor, et exoptatus exactor efficeris; & cum ipso vase electionis humillimo Paulo dicere videris: Pro Christo legatione fungentes, tanquam Deo exhortante per nos, obsecramus, reconciliamini propter eum, qui est pax nostra, qui facit utraque unum, &c. After which asserting the Headship and Supremacy of the Church of Rome above other Churches, upon false principles, he subjoins; Cujus venerabilem faciem tu quoque honorificare disponis, non ingratus illi, quae tuum verticem diademate terreni Principatus decenter insignivit, & tremendum & amandum populis effecit, & ut in sempiternum regnes, Chrismate adoptionis inunxit. Nempe ipsa antiqua & jam emerita Roma illum primum nobilissimum & religiosissimum Constantinum, cujus genealogia gloriaris & potentia magnificaris, cujusque de nomine dictam urbem famosam regis, temporaliter edidit, nutrivit, provexit, & super omnes mortals constituit, nec a beneficiis cessavit, donec eundem aeterni regni gloria cumulavit. Unde multimoda gratiarum action tuam excellentiam gloriosissime fili, magnificando, tanto majori super tua devotione, & recognitione replemur gaudio, quanto copiosior animarum numerus ex tuo regimine pendet; (therefore by this Popes confession, this Emperor had the chief regiment and care of his Subjects souls) tuoque innititur exemplo. Et ideo non cessamus orare communem Dominum, per quem Regis regnant, & Principes justa decernunt, ut in suo beneplacito te conservet longaevum, & complete in bonis desiderium tuum. Porro ergo qualiscunque Apostolicae Vicarius sedis, pro modulo humilitatis meae & possibilitatis, supplere laborans vicem mihi commissae dispensationis, secundum Dei eloquium Vae mihi est, si non evangelizavero: necessitas enim mihi incumbit maxima, posituro rationem aeterno & districto judici propter unius regimen Ecclesiae ex omnium Ecclesiarum merito, &c. After which expressing his endeavors for the Churches peace, he thus proceeds, Ad quam acquirendam & obtinendam habemus maximum ex divina pretate solatium, & praesidium Charissimum, atque clarissimum filium nostrum Imperatorem Henricum, cujus de die in diem expectamus promissum et proximum adventum, utpote cum procinctu, & expeditione Imperiali properantis ad nostrum subsidium. Ad quod etiam superna gratia tuam Serenitatem animavit, ut hinc inde vobis duobus velut totidem brachiis inimicam gentem ab Ecclesia Christi propellentibus et procul effugantibus, afflictae nunc Christianitatis relevetur decus, & Reipublicae reformetur status. Et quia abundante iniquitate & refrigescente charitate, Sancta Romana Ecclesia & Apostolica sedes nimium diu obsessa fuit mercenariis et non Pastoribus, a quibus sua, non quae sunt Christi, quaerentibus, devastata jacebat miserabiliter hactenus, divinum consilium voluit meam humilitatem suscipere tantae Cathedrae pondus. Quo licet plurimum mei imbecilles praegraventur & deprimantur humeri, non parvum nihi subest sanctae spei, quandoquidem ex utroque latere tales adstant Filii, religione et potentia praeclarissimi. Quapropter devotissime fili, & Serenissime Imperator, collaborare nobis dignare ad relevationem tuae Matris Sanctae Ecclesiae, et privilegia dignitatis atque reverentiae ejus, necnon patrimonia re cuperanda in tuae ditionis partibus, sicut manifest cognoscere poteris ex venerabilium praedecessorum nostrorum, seu tuorum scriptis & gestis. Tu ergo magnus successor Magni Constantini, sanguine, nomine et imperio factus, ut fias etiam imitator devotionis ejus erga Apostolicam sedem, exhortamur, et quae ill mirabilis vir post Christum eidem sedi contulit, et confirmavit, et defendit, tu juxta tui nominis etymologiam constanter adjuva recuperare, retinere, et defendere. Ita enim apud Deum singulariter pugnans cognominaberis, quod jamdudum inter homines cognominaris. Hoc sane gloriosissimus filius noster Henricus perficere molitur in suis partibus. Quae omnia nobis & vobis provenient felicius & multiplicius, ubi quantocyus Dei gratia praeveniente, & beatissimis Apostolorum principibus intervenientibus, & me qualicunque Vicario eorum mediante & obtinente, firmissimum pacis & amicitiae inter vos ambos componetur foedus, &c. He concludes his Epistle to him with these words, and this prayer for him. Benedictus Deus, & Pater Domini nostri Jesu Christi, Pater misericordiarum, & Deus totius consolationis, dignetur tuam excellentiam benedicere omni benedictione spirituali, repleatque omni gaudio et pace, ut in praesenti seculo per longa tempora feliciter domineris, & in futuro sine fine cum Rege Regum, & Domino Dominantium regno coelorum beat perfruaris, honorabilis, & desiderabilis nobis in Christo fili & glorious Auguste, Amen. These Passages are a sufficient evidence: 1. That in this age Michael the Patriarch of Constantinople styled himself, (as John his predecessor and others before had done) OECUMENICUM & UNIVERSALEM PATRIARCHUM, and would be so styled by all others; refusing by any means to renounce this Title, or acknowledge the Popes and Roman Churches supremacy. 2ly. That the chief care, protection, government of the Church of God, the restitution, preservation of its peace, by suppressing Schisms, discords, schismatics, heretics, and the open Enemies thereof, and invaders of its privileges, possessions, belonged to Christian Kings and Emperors, by this Popes own confession, who claimed his power, possessions, from their Donations, and implored their assistance upon all occasions.

The Emperor Henry the 3. Anno 1048. Conventum habuit Marsburgi, ubi cum Regni statibus deliberationem habuit, De electione Papae, et Collatione Episcopatuum in Germania, as belonging to the Imperial Jurisdiction.

This Pope Leo the 9. coming into Germany, was present at the Synod of Mainz, summoned by the Emperor Henry the 3. Imperatore praesente et praesidente therein (as Schafnaburgensis and others record;) wherein sundry Decrees were made against Simony, and Clergy-men's marriages, keeping of hounds, hawks, intermeddling with secular affairs, and following filthy lucre; this good Emperor being most active to reform the extravagances of the Clergy in that age, which gave general scandal to the Laity: Sabico Bishop of Spires was accused of Adultery in this Synod, and put to his purgation. This Pope Leo the 9. having given the Emperor occasion to suspect his fidelity, by renouncing his advancement to the Roman See by the Emperors authority; to recover his favor and good opinion, Anno 1050. in a Synod at Rome, Principes et Civitates (Italiae) Imperatori jure jurando astringit, as to their Sovereign Lord. Afterwards being routed with all his forces by the Normans, and returning with dishonor to Rome, hausto per Brazutum veneno, (by the treachery of Hildebrand) diem clausit extremum, Anno 1054.

After his death, Victor 2. Ex Henrici 3. Imperatoris sententia Pontifex hoc modo declarabatur. The Romans fearing the Emperors power, de ordinando Pontifice non audebant aliquid attentare contra jusjurandum dicto Imperatori sub Clemente 2. prius datum. Mittunt ergo pro eligendo Pontifice, ad ipsum Imperatorem, Nuncium Hildebrandum, qui tum filium ejus Henricum juniorem, authoritate suae legationis fretus, Imperii successorem designavit. Victor inde Pontifex eligebatur, non • am liberis suffragiis, quam ut Henrico gratificaretur, in eligendo Pontifice Germano. Hic Victor magnam Synodum Florentiae congregavit: in qua (praesente Caesare, as Hermannus Contractus informs us) complures Episcopos, de Symonia, hoc est, quod a secularibus Dominis, & non ab ejus Sanctitate, honores ac dignitates pro lucro susceperant; Some Popes by Hildebrands persuasion beginning then to wrest out of Emperors, Kings, Princes, and Noblemen’s hands, the Elections, Donations, Collations, Investitures of Archbishoprics, Bishoprics, all sorts of Ecclesiastical Dignities and Benefices, under the specious forged pretext of Simony, that so Popes and Prelates alone, might monopolize the conferring and sale of them to themselves alone. But this Victor Anno 1057. praedicti Brazuti ministerio ad Hildebrandi nutum, veneno absumebatur.

Anno 1057. Soon after Victors death, à Clero & Romano populo, non expectata, nec explorata prius Imperatoris voluntate, Stephanus 9 Pontifex assumebatur, contrary to their former & late oaths and allegiance to the Emperor. This Pope reduced the Church of Milan under the obedience of the See of Rome, from which it had been exempted above 200 years. Per Hildebrandum, cujus operautebatur plurimum, passim per Italiam & Burgundiam Ecclesias Symoniaca heresy infestas, purgavit: (Sic enim appellabant asini indocti si quis Ecclesias • icum beneficium à Laico & non ab ipsis acciperet) & Henricum Imperatorem, ejusdem criminis reum, quo plurimum Romanorum Pontificum auctoritati derogaretur, damnavit; if Platina deserve credit therein. This Pope holding a Synod at Florence against this pretended Simony, Pluralities, and Priests wives, Brazuh pharmaco, Hildebrandi impulsu, tactus occubuit, Anno 1058. Whereupon Hildebrand posting to Rome, Omnes Clericos adesse jussit, praesentesque Sacramento adegit, ne quenquam patiantur in Pontificem eligi, nisi sit ill omnium, adeoque suo etiam consensu, designatus Pontifex. But the Romans mutinying against the Clergy, who endeavored to deprive them of their Votes in the Popes election: Benedictus 10. Pontifex acclamatur, & clamore populari Pontifex habebatur, during Hildebrands absence at Florence: who posting to Rome, expostulated with the Cardinals for suffering a Pope to be intruded on them against their Oath, persuading them to elect Gerardus in his place: But fearing and not daring to elect a New Pope at Rome, ob plebis furorem; Senas simul profugiunt, ibique rem perficiunt; Gerardus being there elected Pope, assumed the name of Nicholaus secundus: This new Pope and his complices, Sutrii pergens constitit, coacto{que} Concilie Benedictum Pontificatu exit, qui factiosis ultro cedens, returned to Veltras his former Bishopric by his Successors consent. After which he held a 2d. Synod in Rome, wherein these Decrees were made concerning the future election of Popes, to secure his own Title against Pope Stephen si quis pecunia, vel gratia humana, aut populari, militarive tumultu, sine concordi & canonica electione Cardinalium, fuerit in throno Petri collocatus, is non Apostolicus, sed Apostaticus, id est, a ration deficiens, merito vocetur: liceatque Cardinalibus, Clericis et Laicis Deum colentibus, illum ut praedonem anathematizare, et quovis humano auxilio a seed Apostolica propellere, atque quovis in loco, si in Vrbe non liceat, Catholicos hujusce rei causa congregare. This Decree, if Apostolical, Orthodox, made this Pope himself, all his Predecessors, and most of his Successors in the Roman See both Robbers and Apostates; and laid a seditious, schismatical ground for all Christians to rise up tumultuously against most succeeding Pontifs as such, Moreover, Inspector Deo est statutum, ut Electio Romani Pontificis in potestate Cardinalium Episcoporum sit; ita ut si quis Apostolicae sedis sine praemissa concordi & canonica electione eorum, ac deinde sequentium ordinum Religiosorum Clericorum & Laicorum consensu inthronizatur, is, non Papa vel Apostolicus, sed Apostaticus habeatur. This Decree confines the Popes Election only to the Cardinal Bishops, but yet requires the subsequent assent of the inferior Clergy and people to his inthronization. After which they proceeded to take away all Emperors, Kings, Nobles, & Laymens Rights of Patronage and presentations to any Church or Benefice, either with, or without reward. Ut per Laicos nullo modo quilibet Clericus aut Presbyter obtineat Ecclesiam, nec gratis, nec precio. And to make this bitter pill to be swallowed with less regret, they subjoined this plausible Decree thereto against Pluralities, Nec aliquis Presbyter duas Ecclesias simul obtineat: not with intention conscientiously to observe it, but to raise moneys by dispensing with it: Next they decreed, Ut cujuslibet ordinis Clericos Laici non judicent, nec de Ecclesi • s ejiciant, to exempt all Clerks from Secular Jurisdiction, though never so criminal, vicious, or indirectly intruded into Churches by the Pope or other Prelates. Ut nullus Laicus ad quemlibet gradum Ecclesiasticum repent promoveatur, nisi post mutatum habitum secularem, diuturna conversatione inter Clericos fuerit comprobatus; Though many of their Popes were mere Lay-men when first elected; Yea one of them, Pope Joan (alias John the 8.) a woman, a most notorious Whore not a man, so long conversant with Clergymen under the disguise of a Male, in man's apparel, that she was advanced to the Popes unerring chair, Anno 855. and not long after (as the Marginal Authors attest) begotten with child by one of her leacherous Cardinals, publicly delivered of her spurious issue before all the people in her solemn Papal procession to the Church of Lateran, in the public street, between the Colossae and St. Clements Church, and there died of child-birth, Anno 857. Ac propter hoc scelus publici partus, omni honor Pontificio spoliata, sine pompa Papali sepulia erat. Laurentius Surius gives us this further account of Pope Nicholas the 2d. his Decree against Symoniacks, and several resolutions relating thereunto: Dominus Papa Nicholaus Synodo in Basilica Constantiniana praesidens dixit; Erga Simoniacos nullam misericordiam in dignitate servanda habendam esse, decernimus, sed juxta Caenonum sanctiones, & decreta Sanctorum Patrum, eos omnino damnamus ac deponendos esse Apostolica authoritate sancimus. De iis autem qui non per pecuniam, sed gratis sunt a SIMONIACIS ordinati, quae quaestio a longo tempore est diutius ventilata, omnem modum dubietatis absolvimus, it a ut super hoc Capitulo nominem deinceps ambigere permittamus. Quia igitur usque adeo haec venenata pernicies hactenus inolevit, ut vix quaelibet Ecclesia valeat reperiri quae hoc morbo non sit aliqua ex parte corrupta, eosque usque modo gratis sunt a Simoniacis consecrati, non tam censura justitiae quam misericordiae intuitu in acceptis ordinibus manere permittimus: nisi forte alia culpa ex vita eorum contra canones eis existat. Tanta quippe talium multitudo est, ut dum rigorem Canonici vigoris super eos servare non possumus, necesse sit, ut dispensatorie ad piae condescentionis studium nostros animos ad praesens inclinemus. Ita tamen authoritate Sanctorum Apostolorum Petri & Pauli omnimodis interdicimus, ne aliquando aliquis Successorum nostrorum, ex hac nostra permissione regulam sibi vel alicui assumat vel praefigat: quia hoc non authoritas antiquorum Patrum jubendo aut concedendo promulgavit, sed temporis nimia necessitas permittendum a nobis extorsit. De caetero autem si quis hinc in posterum ab eo quem Simonaicum esse non dubitat, se consecrari permiserit, & consecrator, & consecratus non disparem damnationis sententiam subeat, sed uter{que} depositus poenitentiam agat, & privatus a propria dignitate persistat. Nihilominus authoritate Apostolica decernimus, quod in aliis Conventibus nostris decrevimus, ut si quis pecunia vel gratia humana, vel populari seu militari tumultu, sine concordi & canonica electione ac benedictione Cardinalium Episcoporum, ac deinde sequentium ordinum religiosorum Clericorum fuerit Apostolicae sedi inthronizatus, non Papa vel Apostolicus, sed Apostaticus habeatur, liceatque Cardinalibus Episcopis cum religiosis, et Deum timentibus Clericis et Laicis, invasorem etiam cum anathemate, cum humano auxilio et studio a seed Apostolica repellere, et quem dignum judicaverint praeponere. Quod si hoc intra urbem persicere nequiverint, nostra authoritate Apostolica extra urbem congregati in loco qui eis placuerit, eligant, quem digniorem & utiliorem Apostolicae sedi perspexerint, concessa ei authoritate regendi & disponendi res & utilitatem Sanctae Romanae Ecclesiae, secuduns quod ei melius vidibitur juxta qualitatem temporis, quasi jam omnino inthronizatus sit: which justifies the Emperors future deposing of such Popes by force of arms.

This Pope, was the first I meet with, who by these Constitutions robbed the Emperor, inferior Clergy, Nobles and Citizens of Rome of their ancient Rights and Jurisdictions in the elections of Popes, and vested it only in the Bishops Cardinals, against all former presidents. Our English Apostle John Wycliffe asserted, that this election Electio Papae a Cardinalibus, per Diabolum est introducta; Quae major infidelitas, quam opprobare electiones Cardinalium qui ex nobis indubie sunt Diaboli incarnati? quod si eligerent qualemcun{que} personam in Papam, tunc ipse esset Pater beatissimus & immediatus Christi Vicarius. Haec autem haeresis loco sortis Apostolorum, qua elegerunt Matthiam, per Diabolum introducta, ponit Zizania ad Catholicos in fide Catholica discordandum. Medicina ergo foret tales electiones, cum non sint Apostolicae, refutare. Neither had the Council of Constance any color at all to censure these Positions of Wycliffe, if we seriously consider what kind of creatures these Cardinals have displayed themselves to be in most ages, places, since this grand trust reposed in them; whole lively character Nicholaus Clemangis, Archdeacon of Baion hath long since given us. Cardinalium qui Papae assident Spiritus, verba tumentia, gestus tam insolentes, ut si artifex quisque vellet superbiae simulacrum effingere, nulla congruentius ration id facere posset, quam Cardinalis effigiem oculis intuentium objectando: ex sortis tamen infimae Clericatu, in hanc elationem cum sedis Apostolicae pompatus incremento, pervenerunt: quippe quibus idolim erat negotii, ut efferendis mortuis, sepultur aeque mandandis inservirent. Nunc vero Phylacteria sua in tantum dilataverunt, ut non modo Episcopos (quos Episcopellos solent passim vocare) sed Patriarchas, Primates, sed Archipraesules velut infra se positos despiciant, imo se jam ab illis supplicibus propemodum adorari sinant, quin etiam Reges ipsos aequiparare contendant: (After which he displays their other vices.) Their Flatterers give, and they arrogate to themselves the Titles of Principes, Reges, Senatores et Patricii magni, Patres conscripti in Diademate Principis, Majestas Reipublicae Christianae, Orbis Cardines, Ecclesiae Columnae, Capita, Lumina; Candelabra lucis, decoris, praestantiae atque splendoris; stellae fixae in coelo, Reverendissimi, Slendidissimi, Super-illustres, Illustrissimi, Maximi, Potentissimi, Divi: Yea they assert, quod aequip • rentur Regibus; & faciunt unum corpus cum Papa, (qui omnes Dignitates mundi praecedit, & est superior, & major Imperatore) et judicant totum mundum. No wonder then if Popes elected by these new upstart, reprobate Lucifers, have advanced their thrones above the Stars, and all that is called God, or worshipped; and confederated with Popes to rob all Christian Emperors, Kings, Princes, Nobles, Laymen of their Elections, Patronages, Advowsons, Presentations, Investitures, (under the false Notion of Simony) to engross them all into the Popes and their own disposals, by way of Provisions, that they alone might have the Monopoly of their sales to enhance the price.

Pope Nicolas having made these Decrees by Hildebrands advice, was by divine retaliation taken in this his own net, thus recorded by Benno Cardinalis, and Balaeus, to posterity. Postquam sedit Nicolaus, Hildebrandus, quia Papatura adipisci non potuit, ad Archidiaconatum quoquo modo invadendum se convertit. Et Mancium tunc Archidiaconum Roman Ecclesiae multis injuriis afflixit ac circunvenit. Qui victus contumeliis & dolis, atque ejus Hildebrandi pecunia deceptus, ad ultimum concessit, ut illius vice Archidiaconatu fungeretur. Hac concessione arrepta Hildebrandus Papam Nicholaum ex improviso aggressus, coegit inverecundis percibus & militum minis, quos pecunia collegerat, metum mortis etiam quibusdam terribilibus significationibus incutiendo, ut eum Archidiaconum ordinaret, atque constitueret. Et post paucos dies, Anno scilicet Domini 1061. ipse Nicholaus defunctus est, veneno (ut dicitur) a Brazulo Hildebrandi complice suffocatus; in pursuance of his own Decree. This Pope being thus sent packing by Hildebrand, to make way for himself to possess his See: Cardinales, Hildebrandi ambitionem non ignorantes, Imperatorem multis precibus coegerunt, ut eis in Electo suo Parmensi Episcopo Cadolo favorem et aurilium praestaret. Quod factum, cor Hildebrandi altius percussit, & manifest factus est ex illo die Imperatoris inimicus: Omnia juratae fidelitatis vincula disrupit: & facta conspiratione cam 〈◊〉 Imperatoris, & cum Normannis, ut quem Cadolo a Cardinalibus Electo opponeret, Anselmum Lucensem Episcopum decepit, & eum in Papam eligi a quibusdam Romanis facit, Imperatore neque salutato, neque consulto, ipsumque mutato nomine, Alexandrum secundum vocavit, Anselmum igitur, quem sub dolo Romani elegerant, pariter, & Parmensem Episcopum Cadolum, quibus poterat artibus Hildebranaus vexavit: qui utrique succedere anhelabat. Cadolus being dispossed by Alexander, thereupon the Lombards sides with Cadolus by the Emperors consent. Qui magno cum exercitu Romam obsedit: commisso{que} praelio, uno atque altero, cum suis est fugatus. Henricus vero Imperator, ut Schisma tolleretu, Othonem Coloniensem Archiepiscopum cum sua authoritate illuc misit. Qui Romam veniens, multis egit de Imperatoris jure in eligendo Pontifice, et in Alexandrum, qui sine consensu ejus electus esset, graviter incusabat. Tunc Hildebrandus ad hominum perniciem natus, & propter victoriam nuperrime partam elatior factus, orationem Archiepiscopi interrumpit, acriterque tuetur Pontificis partes, Electionem ejus asserens esse apud Clerum. Otho (plus fortassis, in ea re Pontifici quam Imperatori deferens) facile cedit: petit{que} ut Synodus pro sedando Schismate Mantuae congregaretur. In qua constituit Alexander, non esse missam audiendam a Sacerdote Concubinario factam. Filiis tamen Sacerdotum sacris initiari licere permisit, interposita Pontificis authoritate. Papam a solis Cardinalibus eligi decrevit: with other particulars which I pretermit. Hereupon, (as Balaeus observes) His temporibus, (by Hildebrands persuasions and instructions) Episcopy plusquam Principes, Regibus imperare ac leges praescribere conantur, decimas{que} magna austeritate extorquent. Haec quoque fuit eorum Vicariorum Christi religio, ut quo ventri luxuique suo satisfacerent, non sunt veriti totas Nationes bellis immiscere. Accedit nunc Bennonis Cardinalis de Alexandro Papa testimonium: Ubi Alexander, tandem intellexit, se dolis & art ab Hildebrando & inimicis Imperatoris Electum atque inthronizatum, quodam die cum intra Missarum solennia sermonem haberet ad populum, praedicavit, se nolle sedere in seed Apostolica, absque licentia Imperatoris: Et publice dixit, Se literas hujus rei gratia missurum ipsi Imperatori. (Such was his conscientious Loyalty, notwithstanding his predecessor Adrian’s and the Council of Rome's fresh Decrees to the contrary:) Quo audito, Hildebrandus multa murmurando, vix manus, donec missa compleretur, abstinuit. Missa vero expleta, ipsum Alexandrum cum militari manu, ab Altari duxit in Cameram, & nondum exutum Pontificalibus indumentis, pugnis dure colaphizavit, increpans, et improperans, quod vellet inquirere gratiam Imperatoris. Et statuit Hildebrandus, ut ex eo die non darentur ei amplius quam quinque solidi Lucensium denariorum: Et extunc Hildebrandus omnes redditus Romanae Ecclesiae sibi retinuit (Alexandro in vincula conjecto) & immensam pecuniam congregavit. Alexandro igitur sub miserabili jugo Hildebrandi Anno Domini MLXXIV. quodam vespere (non sine toxico fortalistis) defuncto, eadem hora Hildebrandus a suis Militibus, sine assensu Cleri et populi est inthronizatus, timens ne alius per moram eligeretur Contrary to his immediate Predecessors, and his own Decrees. In cujus electione, nullus Cardinalium subscripsit. Ad quam cum veniret Abbas Cassinesis, ait ipse Hildebrandus, Frater nimium tardasti. Respondit Abbas, Et tu Hildebrand nimium festinasti, qui nondum sepulto Domino tuo, Papae sedem Apostolicam contra Canones usurpasti. Hoc modo inthronizatus Hildebrandus qualiter vixerit, qualiter a se Cardinales, qui testes vitae & Doctrinae ejus esse debuerant, removerit; quam miserabiliter vexaverit, quantis haeresibus mundum corruperit, quanta perjuria, quam immensas proditiones consecraverit, vix a multis describi potest. Clamat tamen altius sanguis Christianorum eo author et incentore miserabiliter effusus. Sex aut octo Pontifices (as Benno Cardinalis, Platina, Onuphrius, Balaeus, and others attest in his life) Gerrardi Brazuti Judaei ministerio venenis enecavit, ut ita sterneret ei ad Papatum via. Indeed Platina, Surius, and others out of him record, that this Pope was unanimously elected, not only by the Cardinals, (as the forecited late Popes and Councils Decrees prescribed) but likewise by all the several Orders of the Clergy, and of the people of Rome; That, adeptus Pontificatum Gregorius, Imperator in gratiam cum Gregorio rediit, eundemque in Pontificatu confirmavit, ut tum Imperatorum mos erat. But Benno Cardinalis, Balaeus, and most others aver, that this Impostor, Incantator, ac praestigiator Diabolicus, inaudita tyrannide Papatum invasit, statim usurpans Pontificiam sedem in ipsius Alexandri defuncti, & latenter per ipsum veneno occisi, obsequiis. This Firebrand having thus intruded himself into the Papal Chair, Primus, specie religions, Antichristi Imperii fundamenta jecit, as Eberhardus Salisburge sis Episcopus averred about 180. years after his death: And Johannes Aventinus records, Hildebrandus, qui & Gregorius septimus, fretus armis Normannorum, &c. Primus, contra morem majorum, contempta Imperatoris authoritate, Pontificatum maximum occupavit: Utramque personam sibi impositam esse à Christo, se quodcunque ut liberet, ligare, solvere posse, jactitare, utramque personam agitare. Occidentem adsere omnem potestatem in se transfer, neminem parem nedum superiorem ferre, justa aliorum diminuere, caeteris jus atque honorem praeripere, cuncta in se transfer. Caesar's, Reges, Augustos, ut precario regnantes, floccifacere; Pontifices, Episcopos in ordinem redigere, devovere, capite diminuere; lites, bella concitare, discordias serere, factiones confirmare, jusjurandum,

& alia pleraque, quae ob modestiam Christianam refer pudet, non minus imperi • e, quam impudenter mendaciterque conficta sunt; simulata religio, species pietatis invasit. Compilationes, mundinae sacrorum irrepsere, & sacrosancta Philosophia humanis commentis, fabulis anilibus a sychophantis callida interpretation pollui, corrumpi, violari caepit, adeo, ut sine multorum pernicie religio sancta procurari, & ad pristinam majestatem restitui non possit, &c. After which he subjoins, Hildebrandus primus Imperium Pontificium condidit, quod Successores per 150. continenter annos invito mundo, invitis Imperatoribus adeo duxere, ut inferos superos in servitutem redegerint, atque sub jugum miserint, atque cuncta fulmine perterruerint, Utcunque libet de coelo ad inferos praecipitant, rursus ex infero ad astra toliunt: I am Imperator Romanus nihil amplius; appellatio modo est sine corpore, sine specie. So Aventinus complains.

Onuphrius Panuinius (quantumvis summus anthoritatis Pontificiae at{que} Hildebrandinae di • nitatis fautor & amplificator) asserts, Huic uni cum omnes Latinae Ecclesiae, tum praecipue Romana acceptum refer debet, quod libera sit, et ab Imperatorum manu eruta, quod tot divitiis, opibus et profana ditione locupletata; quod Regibus, Imperatoribus, et omnibus Christianis Principibus sit praefecta; atque postremo, ut omnia verbo uno complectar, maximus iste eximiusque status, in quo Ecclesia Romana est omnium Christianorum Domina; cum antea, tanquam vilis ancilla, non ab Imperatoribus modo, sed a quovis Principe Romani Imperatoris praesidiis fulto premeretur; ab hoc maximae illius et omni seculo tremendae venerandae{que} Romani Pontificis, et infinitae pene potestatis jus manavit. Nam etsi ante Romani Pontifices, tanquam religions Christianae Capita, Christique Vicarii, et Petri successores colerentur, non tamen eorum authoritas ultra protendebatur, quam in fidei dogmatibus vel asserendis, vel tuendis. Caeterum, Imperatoribus suberant; ad eorum nutum omnia fiebant; ab eis creabantur: de eis judicare, vel quidquam decernere non audebat Papa Romanus. Primus omnium Romanorum Pontificum Gregorius vii. armis Normannorum fretus, opibus Comitissae Mathildis mulieris per Italiam potentissimae consisus, discordiaque Germanorum Principum Bello Civili laborantium inflammatus, praeter majorum morem contempta Imperatoris authoritate et potestate, cum Summum Pontificatum obtinuisset, Caesarem ipsum, (a quo, si non Electus, saltem confirmatus fuerat) non dico excommunicare, sed etiam Regno imperioque privare, ausus est. Res ante ea secula inaudita: Nam fabulas quae de Arcadio, Anastatio, & Leone Iconomacho circumferuntur, nihil moror. This Gregory the 7. to advance the Grandeur and Sovereign Authority of the Church and Pope of Rome, laid down these 27. Papal Dictates, as unquestionable foundations: of which ( Onuphrius confesseth) major pars antea parum in usu fuerat, et a nemine praedecessorum suorum unquam attentata.

1. Quod Romana Ecclesia a solo Domino sit fundata.

2. Quod solus Romanus Pontifex jure vocatur Vniversalis.

3. Quod ill solus possit deponere Episcopos, vel reconciliare.

4. Quod Legatus ejus omnibus Episcopis praesit in Concilio, etiam inferioris gradus, & adversus eos sententias depositionis possit dare.

5. Quod absentes Papa possit deponere (whether Emperors, Kings, or Bishops.)

6. Quod cum Excommunicatis ab illo, inter caetera, nec in eadem Domo debemus manere.

7. Quod illi soli licet, pro temporis necessitate, novas leges condere, novas plebes congregare, de Canonica Abbatiam facere: & e contra, divitem Episcopatum dividere, & inopes unire.

8. Quod solus possit uti Imperialibus insigniis.

9. Quod solius Papae pedes omnes Principes deosculentur.

10. Quod illius solius nomen in Ecclesiis recitetur.

11. Quod unicum est nomen in mundo.

12. Quod illi liceat Imperatores deponere.

13. Quod illi liceat de seed in sedem, necessitate cogente, Episcopos transmutare.

14. Quod de omni Ecclesia quemcunque voluerit Clericum valeat ordinare.

15. Quod ab illo ordinatus, alii Ecclesiae praeesse potest, sed non mutari: & quod accipere ab alio Episcopo non debet superiorem gradum.

16. Quod nulla Synodus generalis absque praecepto ejus debet vocari.

17. Quod nullum Capitulum, nullusque liber Canonicus habeatur absque illius authoritate.

18. Quod sententia illius a nullo debeat retractari, & ipse omnium solus retractare possit.

19. Quod a nemine ipse judicari debeat.

20. Quod nullus audeat condemnare Apostolicam sedem appellantem.

21. Quod majores causae cujuscunque Ecclesiae ad eam referri debeant.

22. Quod Romana Ecclesia nunquam erravit, nec in perpetuum (Scriptura testante) errabit.

23. Quod Romanus Pontifex, si Canonice fuerit ordinatus, meritis B. Petri indubitanter efficitur sanctus, testante Sancto Ennodio Papiensi Episcopo, ei multis sanctis Patribus faventibus; sicut in Decretis beati Symmachi Papae continetur.

24 Quod illius praecepto & licentia subjectis liceat Reges accusare.

25. Quod absque Synodali conventu possit Episcopos deponere & reconciliare.

26. Quod Catholicus non habeatur, qui non concordat Romanae Ecclesiae.

27. Quod a fidelitate iniquorum Regum subjectos potest absolvere,

Pope Gregory having laid these new Papal foundations, gradum sibi fecit & viam, ad ea omnia quae animo conceperat, peragenda: designing the enthralling of all Christian Emperors, Kings, Kingdoms, Patriarchs, Prelates to his usurped Antichristian Sovereignty. Atque cum omnium Principum, summus esset Imp. Henricus, ab ipso faciendum esse exordium Simoniacae tragediae, arrogans Nebulo censuit: Inito igitur Pontificatu, statim caepit urgere Canones antecessorum Pontificum, de Simonia & Caelibatu, quos fecerant ejus usi astuto consilio: non ob id, (as Balaeus observes) ut Beneficiorum Ecclesiasticorum impiam nundinationem tolleret, sed ut aliqua ration honesti Principibus eriperet potestatem conferendi Ecclesiastica officia; et ut sic redigerentur sub servitutem Romanae sedis omnes Episcopy, qui propter investiturae jus Principibus erant magis obnoxii et fideles, quam Pontifici Romano.

The Original ground of this Popes subsequent insolent summons, and proceedings against the Emperor under this grand pretext of Simony, is worthy special observation, thus related by Cardinal Benno in his life. Hildebrandus instabat Imperatori (per literas Pontificalibus Cristis superbas, as others relate) ut ejiceret Episcopos Simoniacos: quod ni faceret, non posse se partes officii sui exequi. Imperator credens, quasi ex zelo legis, quasi a throno Dei procederent haec mandata, sine mora obediebat; sine mora, sine discussione, sine judiciario ordine Episcopos ejiciebat: dum per hanc obedientiam se Deo sacrificare existimabat, dum adhuc versutias Hildebrandi minus intelligebat. Hildebrandus vero expulsos a Rege Simoniacos relocabat, & quos Regi infestos reddiderat, eos sibi familiari amicitia reconciliabat, & multis & magnis juramentis sibi fideles & obnoxios efficiens praealiis exaltabat. Et modico tempore iis artibus regia domo perturbata, & pene amicis de • tituta, sibi vero amicitia majorum principum comparata, ex improviso, sine legitima accusatione, sine canonica vocatione, sine judiciario ordine, obedientem sibi Imperatorem excommunicate, et regni Principes ab eo separavit. Et cum Apostolus praecipiat, Ne quis circumveniat in negotio fratrem suum; quantum in eo fuit, mortificavit potius quam castigavit. Sic autem Imperator multimodo circumventus, praeter Canonum ordinem excommunicatus, et consensu Hildebrandi et consilio, magna ex parte Imperii honor expoliatus, et bellis, et caedibus immensis fidelium suorum praegravatus, frustra Canonicam audientiam imploravit. Among other Bishops advanced by this Emperor, most Saxon Prelates as well as Princes rebelling and taking up arms against him, Anno Dom. 1075. with some more German Bishops revolting from the Emperor, and joining with these Rebels, against their allegiance; were thereupon deprived by the Emperor of their Bishoprics, who put others in their places. Having vanquished the Saxons in a set battle, he imprisoned divers of these Prelates and Princes; who escaping out of prison, to strengthen their rebellious party and engage this Pope against their lawful Sovereign, (to whom they knew him a professed implacable enemy, designing his utter ruin) videntes Regem bellis tangi posse, non dejici, vexari, non superari, quippe cujus robur adhuc erat inexpugnabile; Thereupon, ut vires ejus extenuarent, confictis, conscriptisque super eo criminibus, (quae pessima et immundissima potuit odium et livor excogitare, et quae mihi scribenti & tibi legenti nauseam pararent, vera falsis miscentes) apud Romanum Pontificem Gregorium septimum eum deferebant; non decere tam flagitiosum, plus notum crimine quam nomine, regnare: maxim cum sibi regiam dignitatem Roma non contulerit; oportere Romae suum jus in constituendis Regibus reddi: providerent Apostolicus et Roma ex consilio Principum, cujus vita et sapientia tanto congrueret honori. Qua surreptione delusus Apostolicus, simul et honor creandi Regis, quem sibi fallaciter obtulerant, impulsus, Regem banno innodavit, et Episcopis aliisque regni Principibus, ut a communion excommunicati Regis se retraherent, denunciavit. Se cito venturum in Teutonicas oras, ubi de negotiis Ecclesiasticis, & potissimum de regno tractaretur. Quin etiam & hoc addidit, absolvit omnes a juramento, qui fidem Regi juraverant, ut contra eum impelleret absolutio, quos fidei tenuit obligatio. Quod factum multis displicuit, (si cui displicere licet quod Apostolicus fecit) et asserebant, tam inefficaciter quam illicite factum quod factum est. Sed non ausim assertiones eorum ponere, ne videar cum eis Apostolici factum refellere. Mox et Episcopy, tam illi quos amor, quam quos timor in partem Regis traxerat, metuentes ordini suo, ab ejus auxilio se plerique retrahebant; quod & major pars Procerum (by the Bishops perfidious leading example) factitabat. As an Historian living under this Emperor relates in the History of his life, compiled immediately after his decease.

The crimes these Rebellious Saxon Princes and Prelates forged, then complained of and objected against him, are thus related by a Hermoldus Presbyter Buxoviensis. Missa ergo relatione Saxonum Principes ad Apostolicam sedem conquesti sunt, reverendissimo Papae Gregorio septimo, Qualiter Rex divinae legis contemptor, Ecclesiis Dei, in statuendis Episcopis, omnem Canonicae electionis libertatem adimeret, ponens per violentiam Episcopos quos voluisset. Insuper, quod more Nicolaitarum de uxore sua publicum fecisset prostibulum, subjiciens eam per vim aliorum libidini; aliaque perplurima, quae inconvenientia visa sunt; & auditu difficilia, Quamobrem Dominus Apostolicus, zelo justitiae permotus, missis Legatis, vocavit Regem ad Apostolicam audientiam. Joannes Aventinus more largely & particularly relates those malicious scandals presented by them against the Emperor to the Pope, and what advantage he made thereof. Famam Caesaris, gravi & perenni opprobrio, & ad omnium convicia exposito, laedunt. Crimina, (quorum ne nomina quidem Gallis, Germanisque nota sunt, & quae ab eo qui Imperatores Suetonii legerit, conficta esse necesse est) Henrico objectant. Legatos Romam ad cives, Pontificem maximum mittunt, qui dicerent; avare, superbeque imperari, nullum pauperem, nullum inopem audiri; lasciviam, superbiam, avaritiam, pro aequitate, jure, & justitia invasisse; praetores, apparitores, scribas, tineas, muresque aulicos trahere, rapere; paucorum potentiam invaluisse, horum arbitrio cuncta agitari, pecuniam vi exigi, a fanis quoque tolli, penes eosdem opes, pecuniam, gloriam, magistratus esse, justitiam, sacerdotia, Pontificatus, provincias, cuncta, venalia esse. Illum qui notior sit flagitiis quam nomine, venari, lascivissimum, gaudiis corporis deditum esse, neglecta Republica, non modo inconcessis, permissisque voluptatibus temperantiam non servare, sed etiam ea scelera designare, quae vix referri, audirive nedum credi fas sit. Greges puellarum & adolescentulorum, sacratarum faeminarum, sacrificulorum choros praetorium frequentare: hosque ali publica annona, horum consilio Episcopos, Mystas, Monachorum Praesules, ovibus Christi imponi; praeterea illum non solum alienas constuprare uxores, sed etiam (honor sit auribus) sorores incestasse, uxorem suam vi, sed art ad id facta prostituere, Veneris sacrificia, ubi amator juxta amicam consideret, moxque extincto lumine iniret, perpetrare; aedes sacras profluvio genitali polluere, hisque Mysteriis etiam Pontifices declarari commemorant. Proponunt deinde, Imperium beneficium esse Vrbis aeternae; proinde hortantur atque petunt, ut Caput Orbis terrarum, Pontifex populusque Romanus jure suo dent operam, atque una secum rempublicam administrent, decernantque ex consilii decreto, et coetu Principum, qui regnet, atque tanto imperio, justitia atque sapientia inclytus dignus sit. Pleraque hujuscemodi missa facio. Illud praeterire non possum, statim tum hos versus divulgatos esse

Grata admodum Gregorio alioqui faciles aures vituperantibus atque criminantibus Caesarem praebere solito, istaec fuere: tanto Cardine rerum nequaquam cessandum arbitrabatur: quippe sibi persuaserat, tempus oportunum venisse, quando Romanos Flamines a servitute vindicaret, Imperatoris jugum, ejus opibus diminutis, excuteret, authoritatem antiquaret, omnem potestatem in se transfer liceret, itaque Principatum Pontificalem confirmaret. Nihil speciosius videbatur, quam sublato metu, neminem mortalium formidare. Et ut liberet Ecclesiastica libertate persru • atque esse Imperatorem, cujus arma, vis, non metuerentur; ut qui arbitrio Romani Pontificis precario duntaxat regnaret. Gregorius ergo haec mente observans, Saxonum animos verbis confirmat, sibi hanc rem curae fore respondet; se propediem in Germaniam profecturum, Concilium totius Imperii in certum diem indicturum, ubi communi consensu de hujusmodi rebus agitetur, pollicetur. In the mean time to cover over this design, Gregorius statim Henricum Imperatorem admonet, Ne deinceps largitione corruptus, Episcopatus & Beneficia alicui per Simoniacam cupiditatem committat: aliter se usurum in se, et delinquentes censuris Ecclesiasticis. His admonitionibus non modo non obtemperavit Henricus, verum etiam Agnetam Imperatricem been admonentem, quid fieri cum religione oporteret, omni administratione depulit, quae Romam profecta non diu supervixit. Hereupon this Pope summoning a Council in his Palace of Lateran, Anno 1076. Legatos ad Henricum Caesarem misit, denunciaturus ei, Ut secunda feria secundae hebdomadae Quadragesimae ad Synodum Romae occurreret, de criminibus quae objicerentur causam dicturus: (to wit, of his pretended Simony in conferring Bishoprics and Benefices gratis to those he judged most deserving, against his Papal Decrees, which hereditary right he would by no means part with) alioquin sciret, se absque omni procrastinatione eodem die de corpore sanctae Ecclesiae, Apostolico Anathemate abscindendum esse. The first summons and affront of this kind ever offered by an Antichristian proud Pontiff, to any Christian Emperor. Hereupon the Emperor, then entangled by the Saxon Prelates and Princes in new wars, to prevent as much as in him lay the threatened storms, thunderbolts of this infernal Firebrand, (to whom he formerly sent Messengers to Rome to expostulate with him, for crying out, Ius Romanae sedis nequaquam Caesari Germano permittendum esse, et quod Imperatore inscio et inconsulto sedem Pontificalem invasisset: who thereupon returned him this feigned answer; Se non alia recepisse conditione hanc electionem, quam ut Imperator sua suffragia adiungeret. Hac simulatione humilitatis motus Imperator vocationem quam Romam fecerant ratam habet,) dispatched new Messengers to Hild brand to satisfy him, and excuse his non appearance there at the time prefixed; Primum qua potest celeritate Nuncios Romam mittit, qui se excusent, & Pontificem, a tam horrendis conatibus abducerent: Verum Hildebrandus Pontificali fastu tumidus, Imperatoris Legatos contra Gentium jus in carcerem conjectos, fame, siti, frigore pene enecat; denique cum dedecore summo urbe ejicit. En tibi Successorem Petri germanum. Hac necessitate compulsus Henricus sibi non stertendum ratus, consilium init de Synodo convocanda Wormaciae; atque ipsum Pontificem vicissim, ut ibi compareat, sua autoritate citat. Existimabat enim, Papam Sententia Caesaris et Synodi quasi exauctoratum, non posse excommunicationis fulmen promulgare. To this end the Emperor, cunctos Regni sui Episcopos & Abbates Wormaciae in Dominica Septuagesimae coire jubet: dispatching this elegant Epistle to Anno Archbishop of Colen, (if not the like to other Bishops) wherein he summoned him to this Council, and relates the causes which induced him to summon it.

Henricus Dei gratia Rex, Annoni Coloniensi Archiepisco, gratiam, salutem dilectionem; In maximis negotiis, maximis maximorum opus est consiliis, qui & facultatem habeant exterius, & voluntate non careant interius; ut rei cui been cupiunt, been consulere, & velint & possint. Quia in cujuslibet rei profectu, nec facultas sine voluntate, nec volantas sine facultate proderit: quod utrumque tu sidelissime (ut arbitramur) aequaliter possides: vel ut verius dicamus, licet maximo tibi, maxima non desit facultas, major tamen adhuc maxima facultate (si te been novimus, si fidem tuam diligenter not avimus) in nostram & regni utilitatem tibi exuberat voluntas; de praeteritis emm fideliter exhibitis, in futuris crescit spes fidelius exhibendis. Tuae autem dilectioni committimus, ne spes nostra sit major fide tua: quia de nullius regni Principum vel Episcoporum fidelitate, quam 〈◊〉 , majora speramus; sicut bactenus non modo in praeteritorum rerum exhibitione, verum etiam in sperandarum promissione tua gavisi sumus. Adsic igitur hoc in temport opportuno, tua cum facultate voluntas, quam non modo nostra, verum etiam omnium Episcoporum, fratrumque tuorum, imo totius oppressae Ecclesiae exoptat necessitas. Non etiam hanc oppressionem ignoras; tantum vide, ne oppressae te Ecclesiae subtrahas, sed regno & sacerdotio condolcas; quo utroque, sicut hucus{que} Ecclesia est exaltata, ita nunc heu humiliatur viduata. Nam unus dum utrumque sibi vendicavit, utrumque dissipavit: nec in uno profuit, qui in neutro prodesse voluit, nec potuit. Et ne diutius notati nomine te suspendamus, accipe quem dicimus, Hildebrandum scilicet, Monachum habitu, quidem dictum Apostolicum, non pastoris cura, sed invasoris violentia Apostolicae sedi praesidentem: & de seed pacis catholicae pacis untae vincula dissipantem, ut tibimet in promptu est scire. Ut enim de pluribus pauca referamus, Regnum et Sacerdotium Deo nesciente sibi usurpavit; in quo piam Dei ordinationem contemp • it, quae non in uno, sed in duobus duo, id est, Regnum et Sacerdotium, principaliter consistere voluit: sicut & ipse Dominus Salvator noster in passion sua, de duorum gladiorum sufficientia typica, intelligi innuit; cui cum diceretur, Ecce Domine duo gladii hic, respondit, satis est; significans, hac sufficienti dualitate, spiritualem & carnalem glalium in Ecclesia esse gerendum, quibus omne nocivum fore tam putandum: videlieet, Sacerdotali, ad obedientiam Regis pro Deo: regali vero gladio ad explodendos Christi inimicos exterius, et ad obedientiam Sacerdotii, interius, omnem hominem docens fore constringendum: & ita de alia in aliam Charitatem tenderetur, dum nec regnum Sacerdotii, nec Sacerdotium regni honor privaretur. Hanc Dei ordinationem qualiter Hildebrandica insania confuderit, tu ipse nosti, si scire voluisti, nam nullum ejus judicio lice • esse Sacerdotem, nisi qui hoc a fastu suo emendicaverit. Me quoque, quem Deus in regnum, non autem illum vocavit in Sacerdotium, quia me de Deo, et non de illo regnare velle vidit, quia ipse me Regem non constituit, regno privare studuit, minitans, regnum animamque mihi se tollere, quorum neutrum concessit. Haec & his similia cum saepius in nostram (ut ipse nosti) contumeliam struxerit, non tamen adhuc sufficere credit, qui de die in diem, nova & exquisita confusionis genera nobis ingerit, ut in nostris nunciis noviter argumentum dedit. Nam Charta exponere non sufficit, qualiter eosdem Nuncios nostros tractaverit, quam indignis modis affecerit, quam crudeliter eos incarceravit, & carceratos nuditate, frigore, fam • , siti, ac plagis contriverit, sicque demum in exemplum per medium Civitatis circumductos, omnibus spectaculum praebere jusserit; ita ut eundem cum Decio Tyranno insanire, & Sanctos assare credas, & dicas. Unde ne pigeat charissime, communi nostrum, scilicet & mea & coepiscoporum tuorum petitioni satisfacere, ut in Pentecostem Wormacia • venias, & ibi plura, quorum pauca docet Chartula, cum caeteris audias Principibus, & quid agendum sit doceas, rogatus per dilectionem Coepiscoporum, monitus per Ecclesiae militatem, obligatus per vitae nostrae, & regni totius honorem.

The Emperor, Bishops and Abbots being assembled in this Synod at Worms, statim de Hildebrando deponendo consilia tractare caeperunt: His itaque consedentibus, Hugo Blancus Cardinalis Romanus supervenit, cum literis eorum quos in Urbe Roma Pontifex habebat adversarios. Illae in frequenti Senatu lectae sunt, in quibus, Hildebrandum perjurii, et ambitus accusant; eundem pleraque avare, superbe facere conqueruntur, hocque rejecto alium Pastorem postulant. • it Patrum consultum; hujuscemodi, Hildbrandus, qui se Gregorium nuncupat; Primus sine consensu nostro, adversus Imperatoris Romani, rerum Domini a Deo constituti, voluntatem, contra morem majorum, contra leges, contra auspicia, Pontificatum maximum, quem pridem ambivit, et judicio convictus perpetuo abjuravit, invasit, &c. (Huic Hildebeando, qui 〈◊〉 in Ecclesiastico rigor constantissimus fuit, ista causa (Clementis 2.) in qua sententia Principis & Episcoporum praevaluit, semper displicut. Exhinc Romanae Ecclesiae in electione Canonica Pontificum in tantum infirmata invenitur, quod iste, quatuorque sequentes, ab Imperatore ibi positi, in Catalogo (Pontificum) inveniantur. Qualibet autem industria & opera pra fati Hildebrandi sub Leone juniore Libertatem ex parte, sub Alexandro vero plene rehabuerit, sicut proborum virorum relatione cognovimus infra dicemus, Exhinc schisma gravissimum, eo quod Hildebrandus absque consensu Regis per electionem constitutus fuerat; writes Otto Frisinger sis.) The Letters from Rome add, Monachus desertor est, novis dogmatibus sacrosanctam Philosophiam adulterat, divinas literas falso interpretando suae causae servire cogit, concordiam Collegii scindit, sacra, prophana, divina, humana comnuscet; utrumque juxta polluit, Diabolis, hoc est acerbissimorum hostium spurcissimis crimnationibus, iniquorum maledictis aurem commodat & credit, Testis, Judex, Accusator, Inimicus idem est. Maritos ab uxoribus separate: Scorta pudicis conjugibus, stupra, incestus, adulteria casto praefert connubio; populares adversus sacerdotes, vulgum adversus Episcopos concitat. Neminem initiatum rite esse docet, nisi qui ab eo sacerdorum emendicarit, atque ab ejus aurisugis mercatus fuerit: vili plebecula gratificari studet, vulgi imperiti auram captat, simulata religione, decipit, defraudat, circumvenit: in senatulo muliercularum de Sacratissimis religions mysteriis pertractat; supremi numinis legem, qua se idem quoque ligavit, solvit; utrumque, & Imperium et Pontificatum, sicut Decit, et falsorum Deorum cultores factitare consueverunt, usurpat. Hasce ob causas, sanctissimus Imperator, Pontifices, Senatus, populusque Christianus, illum Hildebrandum abdicandum, sibi eundem non placere, neque oves lupo committendas, censent. Damnationi Pontificis, haud grava • am omnes qui tunc aderant Episcopy, subscripserunt, praeter Adelberonem Herb. polens •• & Hermannum Mediomatricum Episcopos; minus id convenire, & Canones violari asserentes, quibus Episcopus quivis sine Generali Concilio, sine Legitimis & probatis accusationibus & testibus, necdum probatis quae objicerentur criminibus condemnari, prohiberetur: multo magis Romanus Pontifex, adversus quem nec Episcopy nec Archiepiscopi quicquam haberet ponderis accusatio. Verum Trajectensis Praesul Wilhelmus monendo eos, ut vel damnationi Pontificis subscriberunt, vel Fidei Regis, quam Sancta attestatione promisissent, renunci ••• ent, utrosque tandem in reliquorum pertraxit sententiam. Omnium itaque nomine Literae ad Hildebrandum adornantur, quibus, commemoratis prius ejus criminibus, Pontificatu quam contra leges hactenus usurpasset, se abdicare jubetur. Verum ipsas subjecimus literas. Cum primum Ecclesiae gubernaculum invasisses, etsi been nobis cognitum esset quam illicitam & nefariam rem contra jus & fas familiari tibi arrogantia praesumpsisses: dissimulanda tamen dispensatoria quadam taciturnitate, tam vitiosa introitus tui exordia putavimus: sperantes videlicet, tam criminosa principia consequentis regiminis tui probitate & industria emendata, & aliquatenus obliterata. Verum nunc, ut lamentabilis universalis Ecclesiae status clamat, & deplorat, malis initiis tuis pejores actionum decretorumque tuorum progressus, infelici respondens tenore & pertinacia. Cum enim Dominus & Redemptor noster, pacis & charitatis bonum, quasi singularem fidelibus suis characterem impresserit (cujus rei testimonia plura existant quam ut Epistolari brevitate comprehendi valeant) Tu • e contrario, dum prophanis studes novitatibus, dum magis amplo, quam bono nomine delectaris; dum inaudita elatione, distenderis, veluti quidam signifer Schismatis omnia membra Ecclesiae, quae secundum Apostolum, quietam & tranquillam vitam ante haec tua tempora agebant, Superba crudelitate, crudelique Superbia lacerasti: flammasque discordiae, quas in Romana Ecclesia diris factionibus excitasti, per omnes Ecclesias Italiae, Germaniae, Galliae, Hispaniae furiali dementia sparsisti. Sublata enim quantum fuit, omni potestate ab Episcopis, quae eis divinitus per gratiam Sancti Spiritus, qui maxim in ordinationibus operatur, collata esse dinoscitur, omnique rerum Ecclesiasticarum administratione plebeio furori per te attributa, dum nemo jam alicubi Episcopus aut Presbyter est, nisi qui hac indignissisima assentatione a fastu tuo emendicavit, omnem Apostolicae institutiones vigorem, illamque pulcherrimam membrorum Christi distributionem, quam Doctor gentium toties commendat & inculcat, miserabili confusion miscuisti: sicque per haec tua gloriosa decreta (quod sine lachrymis d • ci non potest) Christi fere nomen men perut Quis autem illud pro indignitate rei stupeat, quod novam quandam indebitamque potentiam tibi usurpando arrogas, ut debita universae fraternitati jura destruas? Asseris enim, cujuscunque nostrûm Parochiani aliquid delictum ad te vel sola faina perveniat, ultra jam non habere quemquam nostrum aliquam potestatem vel ligandi vel solvendi, extra & praeter te solum, aut eum quem tu spiritualiter ad hoc delegeris. Quae sententia quod omnem insaniam exceda • , quis in sacris literis eruditus non videat? Quia ergo per hos, aliosque praesumptionum tuarum Spiritus, Ecclesiam Dei tam graviter periclitantem, immo fere pessundatum diutius tolerare omni malo deterius judicavimus: placuit, ut commni omnium nostrum consilio, tibi quod hactenus tacuimus, innocescat: quamobrem nec modo possis, nec unquam potueris Apostolicae sedi praeesse. Tu ipse bonae memory N. Imperatori teipsum corporali Sacramento obstrinxisti, quod nunquam ipso vivente Imparatore, aut Filio ejus Domino nostro Glorioso Rege, qui modo summae rerum praeest, Papatum aut ipse susciperes, aut alium (quantum in te est) suscipere patereris, absque assensu vel laudamento patris, dum viveret. Ad hoc Sacramentum sunt hodie 〈◊〉 plerique Episeopi, qui hoc tunc & oculis suis videre, & auribus audiere. Illud 〈◊〉 recordare, quomodo ipse in aliquos ex Cardinalibus, cum ambitio Papatus •• llaret, ad tollendam aemultationem, hac occasion et conditione ut ipsi hoc 〈…〉 sacramento te obligasti, quod nunquam Papatum habiturus esses. Vtraque haec Sacramentorum quam sancte, quam caute observaveris, tu videris. Praeterea, cum tempore Nicholai Papae Synodus celebraretur in qua • e • tum viginti Episcopy consederant, sub anathemate hoc statutum et decretum est, ut nullus Papa fieret, nisi per electionem Cardinalium, ex approbationem populi, et per consensum et authoritatem Regis: atque hujus Concilii seu Decreti tu ipse autor, persuasor, subscriptorque fuisti; atque hoc quasi foetore quodam gravissimi scandali, totam Ecclesiam repleiti, de convictu & cohabitatione alienae mulieris familiariori, quam necesse sit. In qua re verecundia nostra magis quam causa laborat, quamvis haec generalis querela ubique personuerit, omnia Judicia, omnia decreta per foeminas in seed Apostolica act • tati, denique per ease totius Orbis & Ecclesiae jura administrari. Nam de inju •• s & co •• umehis Episcoporum, quos filios meretricum, & id generis indignissime 〈◊〉 null • querimonia sufficit. Quia ergo & introitus tuus tantis perjuriis 〈…〉 et Ecclesia Dei tam gravi tempestate per abusidnem novitatum tuaru •• periclitatur, et vitam et conversationem tuam tam multiplici infa ••• a dehonestasti, obedientiam quam tibi nullam promisimus, nec de caetero nullam servaturos esse renunciamus: et quia nemo nostrum, ut publice declamas, tibi hactenus fuit Episcopus, ita nulli nostrum amodo eris Apostolicus.

H • sce subscripserunt Ecclesiarum Episcopy plurimi: Sigfridus Moguntinus, (qui juxta Sabellicum Concilii Praeses extitit) Udo Treverensis, Wilhelmus Trajectensis; Hermannus Meaiomatricum, Henricus Lucensis, Richardus Viridunensis, Babo Tullensis, Hermannus Spirensis, Burchardus Halberstadiensis, Wernerus Argentinensis, Burchardus Basiliensis, Ottho Constantiensis, Adelbertus Herbipoli, Rupertus, Bambergae, Ottho Ratisbonensis, Elingardus Fruxini, Ulricus Eichstadii, Fridericus Monasteriensis, Hezelo Hildesianus, Hildebertus Mindensis, Benno Osnaburgensis, Eppo Numburgensis, Immanus Padelbornensis, Thieto B • andenburgensis, Burchardus Losanus, Bruno Viennensis ad Rhodanum.

Ex eadem Synodo, & ipse Imperator ad Pontificem satis duras scribit Literas, & alia • ad Clerum, universum{que} populum Romanum; quibus Pontificem sua Sede excuti Sede mandat. His Epistle to Hildebrand runs in this style.

HENRICUS, non usurpative, sed pia ordination Dei, Rex, Hildebrando jam non Apostolico, sed falso Monacho. Hanc talem pro confusion tua salutationem promeruisti, qui nullum in Ecclesia ordinem praetermisisti, quem confusionis, non honoris, maledictionis, non benedictionis, participem non feceris. Ut enim de multis, pauca & egregia loquamur; Rectores Sanctae Ecclesiae, videlicet Archiepiscopos, Episcopos vel Presbyteros, non modo non tangere, sicut Christos Domini non timuisti; quin sicut Servos, nescientes quid faciat Dominus eorum, sub pedibus tuis calcasti, in quorum conculcatione tibi favorem ab ore Vulgi comparasti, quos omnes nihil scire, te autem solum omnia nosse judicasti: qua uti{que} scientia non ad aedificationem, sed ad destructionem uti studuisti, ut jure hoc beatum Gregorium, cujus nomen tibi vendicasti, de te credamus prophetasse, dicentem sic, Ex affluentia subjectorum plerunque animus Praelati extollitur; existimat se plus omnibus nosse, cum se videat plus omnibus posse. Et quidem nos omnia haec sustinuimus, dum Apostolicae sedis honorem conservare studuimus: sed tu humilitatem nostram timori fore intellexisti: ideoque et in ipsam regiam potestatem nobis a Deo concessani, exurgere non timuisti, quam a nobis auferre ausus es minari, quasi a te nos regnum acceperimus: quasi in tua, et non in manu Dei sit Regnum vel Imperium, quia Dominus noster Jesus Christus Nos ad regnum, te autem non vocavit ad Sacerdotium. Tu enim his gradibus ascendisti, scilicet astutia, (quod Monachica professio abominatur) pecuniam, pecunia favorem, favore ferrum, ferro sedem pacis adisti: et de seed pacis, pacem turbasti: dum subditos in Praelatos armasti; dum Episcopos nostros, a Deo vocatos, tu non vocatus spernendos docuisti: dum Laic • s Ministerium eorum super Sacerdotes usurpasti, ut ipsi deponant vel condemnent, aut ipsos de manu domini per impositionem manuum Episcoporum docendos acceperant. Me quoque (licet indignus inter Christianos sum ad regnum vocatus) te teste, quem Sanctorum Patrum traditio soli Deo judicandum docuit, pro aliquo crimine nisi a fide (quod absit) exorbitaverim, deponendum asseruit; Cum etiam Iulianum Apostatam prudentia sanctorum Episcoporum, non sibi, sed soli Deo deponendum commiserit. Ipse vero quid verus Papa beatus Petrus, clamat? Deum timete, Regem honorificate. Tu autem quia Deum non times, me constitutum ejus inhonoras. Unde Beatus Paulus, ubi Angelo de Coelo, alia si praedicaverit, non pepercit, te quoque in terris alia docentem non excepit: ait enim, Siquis vel Ego, vel Angelus de Coelo, praeter id quod evangelizavimus, vobis evangelizaverit, anathema sit. Tu igitur hoc Anathemate, et omnium Episcoporum nostrorum judicio damnatus, Descende; vendicatam tibi sedem Apostolicam relinque; alius in solium beati Petri ascendat, qui nulla violentia religionem palliet, sed • cati Petri sanam doctrinam doceat. Ego Henricus Dei gratia, cum omnibus nostris Episcopis tibi dicimus, Descende, Descende.

Huic Decreto, non solum Germaniae, Galliaeque, sed Italiae quoque Episcopy Conventu Ticini acto (or, Papiae Imperatoris jussu habito, as Onuphrius and others relate) subscripsere, positisque sanctis Evangeliis, juraverunt, & juramento firmaverunt, nullo modo se deinceps (or nunquam) Gregorium pro Papa habituros, recepturos, vel obedientiam exhibituros.

Clerum similiter universumque populum tali compellat Epistolio Imperator (printed with his other Epistles in the forecited Authors.)

Henricus Dei gratiâ Rex, Universae Sanctae Romanae Ecclesiae Clero & populo, gratiam, salutem, & omne bonum: Haec fides & firma, & inconcussa creditor quae semper & eadem & praesenti, & absenti servatur, nec diuturna ejus cui debetur absentia, nec longi temporis taedio immutatur. Et de alia Epistola: Exurgite in eum fidelissimi; et primus in fide, sit prmus in ejus damnatione; non autem ut ejus sanguinem effundatis dicimus: quippe cum major sit sibi post damnationem poena, vita, quam mors. Sed ut eum, si nolit descendere; cogatis, et alium communi omnium Episcoporum vestrorum consilio a Nobis electum, in Apostolicam sedem recipiatis, qui quod iste in Ecclesia vulneravit, curare velit, et possit.

Marianus Scotus writes thus of this Councils proceedings. In Concilio 24. Episcoporum, Abbatum, multorumque Clericorum Wormatiae mense Martio facto, praesente Henrico Rege, decretum est, ut bannum Hildebrandi Papae nullus curaret, nec Papa esset. Martinus Polonus thus; Imperator vero tunc Wormatiae 24. Episcoporum & multorum Nobilium congregato; jubet omnia Decreta Gregorit Papae cessari; Abbas Vspergensis stories; Habitum est Concilium apud Wormacram, ubi praesente Rege Henrico universi pene Teutonici Episcopy, praeter Saxons (then in rebellion and confederacy with this Pope) Hildebrandum Papam labdicarunt, mittentes ei Epistolam; &c. concluding thus; Tu quoque nulli nostrum amodo eris Apostolicus. Bertoldus Constantiensis, thus relates the proceedings; His temporibus Henricus Rex per Simoniacam haeresin Ecclesiam faedare non cessavit, scilicet pro pretio Episcopatus, Abbatias, & alia hujusmodi investiendo, & inter alia crimina etiam excommunicatis communicando. Cum autem Rex jamdudum saepe a Papa praemonitus se corrigere nollet, & Papa in admonendo nihil proficeret; ad ultimum mandavit ei, quod in Romana Synodo proxima eum excommunicaturus esset nisi resipisceret. Quae Legatio in oclava Nativitatis Domini ad Regem pervenit. Unde Rex in Septuagesima apud Wormatiam colloquio facto, & aliam in Lombardia apud Placentiam, omnesque quos potuit, obedientiam praedictae Papae exhibendam abiurare fecit; & missa Legatione ad Romanam Synodum, quae in proxima Quadragesima celebrata est, ipsum Apostolicum ab Apostolica seed contumaciter jussit descendere. Sed missi ejus turpissime in Synodo tractati, vix a Romanis, adjuvante Papa, evaserunt. Ipsum autem Regem, Synodo iudicante, fidelitate hominum, regno, et communion privavit, et omnes ei ad Regnum juratos, juramento absolvit. Omnes Episcopos qui Regi sponte contra Papam fuerunt, officio & communion privavit; reliquis autem, qui inviti eidem corspirationi intererant, usque ad festivitatem Sancti Petri inducias dedit. Matthew Paris registers; Imperator collecto Wormatiae 24. Episcoporum & multorum Concilio Principum decerni jubet, omnia Decreta et facta Gregorii Papae (qui prius Hildebrandus dicebatur) debere irritari: ibique omne Concilium, praeter paucos, Hildebrandum abjuravit, &c.

The Pope in the mean time to engage the Romans to side with him against the Emperor, Romae concionem in Templum vocat, cum Sacerdotibus, equitatu, plebe, Senatu agit; Caput mundi (inquit) Romani rerum Domini, victor gentium populus, et Imperium et Pontificatum, in quos libuerit, transfer potest: (where then is the Popes Supremacy, and Cardinals right of electing Popes without the Romans precedent consent or privity?) Sicut ante ducentos & septuaginta quinque annos, a Gracis in Germanos transtulit: (therefore not Pope Leo the 3d. as Pontificians falsely boast.) Quemadmodum militem ignavum Imperator exauthorare potest, ita milti ducem in injustum deserere licet. Vestrum munus est Quirites, vestrum est beneficium, vestro sanguine atque sudore tantum partum Imperium, quod bonum, faustum foelixque sit. Mecum, filii charissimi decernetis, quinam Romae posthac regnarit, nec me superstite Rer liberos populo, quem non creavit, imponetur. Post haec Gregorius millia talentum, quindicies viritim distribuit. Ea a Normannis & Machtylda contributa fuêre. Opes quoque Ecclesiesticas, quibus hacterus paupers alebantur, militibus & rei bellicae peritis largitus est. Quod & Hildebrandini, Gerochus & Paulus non inficias eunt, & hic tanquam benefatum excusat, & id licere defendit. Romanus ergo hoc donativo oppigneratos, specio • o nomine libertatis inescatos, Gregorius facile ad se deficere persuasit. Dum autem talia fiunt, Rulandus Sacerdos Parmensis, Literas Imperatoris, Concilii{que} (Wormatiae) Decretum deferens: aedem sacram ingreditur, ad Gregorium in Romana Synodo consedentem pertulit, & absque omni salutationis honor, Tibi (ad Hildebrandum inquit) Caesar noster Christianissimus, Sanctissimi Italiae, Germaniae, Galliae Episcopy, sacer orbis Christianus praecipiunt, ut te munere, quod astu, pecunia, gratia occupasti, confestim abdices. Nec enim fas est invitis illis, te adversus authoritatem Imperatoris, contra Christianae Ecclesiae Decretum, ovili Dei ultra incubare. Deinde ad caeteros versus; Pientissimi (inquit) fratres, Pastorem jure vestro deligite: deinde sacratissimus Consul, Tribunus & Princeps vester, more majorum author fiet: Iste enim Hildebrandus, neque Pastor, neque Pater, neque Pontifex; Fur est, Lupus, latro atque Tyrannus. Vix haec fatus erat, Joannes Portuensis prosilit, facto impetu surgens, & immensa voice clamavit, capiatur, capiatur ingeminat. Fit tumultus: Urbis praefectus & caeteri Parmensem gladiis strictis circumsistunt, in Temploque confodere parant, Ille vix ope Gregorii (ut Paulus refert) evasit. Post haec Pontifex multis verbis, amarissime in Caesarem perorat; flagitia, quibus a Saxonibus inustus erat, aperte dicit, crimina memoriter recitat: Tum ab omnibus (uti mos gentis: est) acclamatum, Immanis Tyrannus a fastigio rerum deturbetur: truculentissimus rei publicae et Ecclesiae hostis, sacro ense cum sociis et consultoribus feriatur, atrocissimum facinus ferro recidatur. Alius qui Romano Imperio dignus sit, substituatur. Gallina tum Romae ovum serpent quasi art celatum, peperit. Gregorius posteaquam hujuscemodi dicta sunt, ovum Imperium, serpentem Regem, qui Romae domicilio Imperii conterendus sit, interpretor. Multa dein de innocentia & potestate sua praefatur. Deinde Hildebrandus, velut alter Machabaeus (ut, inquit Gerhobus Reicherspergensis) gladium arripiens; B. Petri Apostolorum Principis nomine invocato, Caesarem Anathemate, his conceptis verbis percellit. Henrico Regi, silio Henrici Imperatoris, qui contra tuam Ecclesiam inaudita superbia insurrexit, totius regni Teutonicorum, & Italiae Gubernacula contradico, et omnes Christianos a vincula Iuramenti quod sibi fecere vel facient, absolvo; et ut nullus ei sicut Regi serviat interdico. Atque ita absolvit omnes a juramento qui fidem Regi juraverant, ut contra eum impelleret absolutio quos fidei tenuit obligatio.

Johannes Aventinus in his Annals, presents us with this larger, and more particular relation of Hildebrands invectives and proceeding against the Emperor, after his sentence denounced against him in this Synod, what sad effects they produced, and what opinion most sober disengaged men had thereof. Postremo ubi hujuscemodi multa Gregorius dixit, concionem ut bono animo sit, & se Christo propitio, fortiter ad resistendum sacrilego, lascivo, temerario, injusto, imperito, superbo, avaro, crudeli, impuro inveni paret, cohortatur. Nordmannos, Machtyldam, Saxons armis invictos, divi Petri rebus studere, alios haud dubie fulmine sacro attonitos causam justiorem secuturos; beatos denique esse proponit, qui persecutionem patiantur. Post haec Concilio dimisso, sexcenta fulmina, totidem tonitrua, diram gradinem, bullas appellant, in Galliam, Germaniam, Italiam mittit. Docet, a se Regem qui Christianam Philosophiam contemnat, Templum subver • at Haereticorum author sit et consectaneus, execratuni, regnoque ab dicatum. Omnes qui in ejus verba Religion adacti jurarint, et Sacramento solutos esse, commemorat. Exinde se Majorum vestigia, Patrum scita, placita Magistorum Ecclesiae, legem divinam, summum coelestis Thesauri jus, se insequi. Christum Dominum Deum nostrum D. Petro, ejus{que} successoribus Romanis Episcopis censuram totius orbis humani detulisse, eosdenque caelitus constitutos Censores esse, qui judicarent de moribus, deCuria Coelesti, atque Spiritibus aeter nis, nedum mortalibus. In arcanis sacrae Historiae contineri, divina oracula esse; Tu es Petrus, & super hanc Petram aedisicabo Ecclesiam meam, & portae inferi non praevalbunt adversus eam; & Tibi dabo Claves Regni coelorum, Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum & in coelis. Nemo omnium (inquit Septimus) ne Reges quidem atque Imperatores hic excipiuntur. Recitat inde veterum gesta, ubi legamus Hyldericum a Romano Pontifice non ob flagitia, sed quod inutilis foret, regno amotum; Francos{que} jurejurando, quo illi astricti erant, a Primario Urbis Sacerdote absolutos; ab eodem Pipinum Regem substitutum esse. Imperatoribus Theodosio, Arcadio, Philippo, Anastasio, Ambrosium, Innocentium, Constantinum, Anastasium Episcopos sacris interdixisse. Addit, in gestis divi Peteri contineri, ejus cui Pontifex maximus infensus sit, sermonem, conspectum, tanquam dirae contagionis pestem, vitandum esse. Proinde concludit, qui quidem animam suam salvam esse velit, Regi devoto per sacrosanctam Religionem audiens dicto non sit; imo Vniversi Imperata mandata{que} detrectent rebellionem{que} faciant. Saxonas quoque, veteres amicos Gregorius muneribus explet. Neminem spernendum, neminem contemnendum esse decernit; quaecunque potest largiendo, pollicendo parare, nequaquam cunctatur. Scinditur in contraria populus Germanus studia. Principes apud Oppenhaim, oppidum superioris Germaniae, Rhenum continuum coeunt; pars, sicut Hugo Alsatius, ob egestatem atque inimicitiam (nemo enim est qui omnibus placeat, aut denique host careat) omnia misceri bello, ubi ditarentur, ac vindictam sumerent, omnia Marte, cui cuncta licent, ardere avebant. Rudolphus Burgundionum, ac Suevorum regulus, senectute venerabilis domi forisque praeclarus, caeteris Principibus bonis artibus praestans, Cui Soror Caesaris nuptum collocata erat, cum Berchtoldo a Zaringen genero suo, cum hostibus, quos tamen maxima clade pro Caesare fratre Uxoris suae pugnans affecerat, spe Regni inescatus, sentire caepit. Welpho quoque Dux Boiorum nova molitur. Sigefridus Mogontinus Archimystes, Hermannus Mediomatricum, Albertus Vangionum Episcopus, Willelmus Hersauentium Monachorum antistes in Boiaria, Altmannus genere Saxo Bathavensis Pontifex, cum Gebhardo Suevo Juvavensium Pastore, Adalberone Boio, clarissimis Natalibus orto Wurtzeburgensium primario Sacerdote, condiscipulis suis (quippe eodem tempore Lutetiae Parisiorum literis operam dederant) sub toga & censura Sanctissimorum Patrum, melius quam sub armis & strepitu forensi Caesarum, tranquillitati & Reipublicae Christiane consultum iri arbitrabantur. Atque hi omnes quos commemoravimus, ad Saxonas sine cunctatione, deserta Caesaris optimatiumque causa, deficiunt, ad praetextum mutatae voluntatis religionem obtendunt. Hainricum communi consilio abjurant, se perpetuo ejus fore hosts, quoad vita suppetat, jure jurando sanciunt. Postea arma capessunt, Caesari insidiantur, ejus rebus students oppugnant, omnia tumultu, cuncta terrore & luctu complentur. Caedes, incendia fiunt; insontes & qui neutri parti favebant, qui • idem Regi servabant, rebellare recusabant, pacem & otium bello praeferrebant, armis se commiscere abnuebant, Simonaici Nicolaitae Haeretici appellantur, proscribuntur, in sce • eratorum numero habentur, aris sacris, convivio, colloquio, suppliciis, conspectu a conjuratis arcentur. Sacerdotes, Monachi, Episcopy, fratres Germani, amici, cognati, affines, liberi, parents, miles, tribunus, herus, famulus, pueri, puellae, conjuges, populus, Principes inter se discordant, dissentiunt publice, privatim altercantur, rixantur, pugnant, belligerantur, invicem mutuis vulneribus, caede, parricidio, incendiis, rapina conflictantur: agri vastantur, fana spoliantur, aerarium diripitur, fiscus exinanitur, villae incenduntur, a design concremantur, urbes, castella vi expugnantur, leges silent, arma fervent, omne jus in viribus est. Quicquid victori collibuisset, victus patitur, virgins rapiuntur, liberi a complexu parentum avelluntur, matres familiae vi constuprantur: terra, flumina, humano cruore rubescunt. Animae cum corporibus intereunt, ad inferos raptantur, aeternis suppliciis mactantur. Wurizeburgenses, Vangiones, Mediomatrici, Bathavi, Salesburgenses Episcopos suos exigunt, quod contra instituta Majorum Civibus suis suadebant, solemn fidei polluere, cujus Germaniae populos patientissimos esse inter illustres gravesque rerum authors, licet hosts nostros convenit. Pastores igitur illi extorres, sine lare, sine ovibus errabundi, destituti ovili, ad Saxoniam se conferunt. Plerique tum privatim, publice indignum facinus clamitant, pro concione Gregorio maledicunt, Hildebrando male precantur, Antichristum esse praedicant; pietatis sub specie (inquibant) debacchatur, honestis nominibus bonum Publicum simulat, titulo Christi negotium Antichristi agitat. In Babylonia, in Templo Dei sedet, super omne id quod colitur, extollitur, quasi Deus sit, se errare non posse, gloriatur: In excolenda gloria sua pertinacis spei, atque concupiscentiae Imperatoris suo arbitrio constituendi, se devovet; homines non peccatis, sed lege Christi atque Sacramentis solvit, pacem, atque pietatem religions nostrae labefactat, bella, seditiones concitat, stupro, caedi, perjuriis, perfidiae, rapinis, incendio ambitionem suam occulendam, fabulas comminiscitur, annales corrumpit, res gestas invertit, sed etiam coelestia oracula adulterat; divinas Literas falso interpretando suae libidini servire cogit, sacram Historiam lacerat, inter mulierculas de sacris Philosophatur literis. Quicquid dixerit, Legem Dei putat; ad aviditatem suam incongrua conquirit testimonia, sententias depravat, ad voluntatem suam Scripturam trahit repugnantem. Nimium sibi de Pharisaeorum supercilio sumit, ut quosque damnare vel solvere arbitretur, cum apud Deum, non sententia Sacerdotis sed vita hominis quaeratur. Praeterea Hildebrandus ill divinae Majestati refragatur, Christianissimo Principi divinitus constituto, et a Deo inaugurato resistit: versutus, fallax, obscurus, callidus, imperium Orbis, titulo Christi, sub ovina pelle, ambit. Alios, pecudes ignavas, stultos, stipites, caudices, Asinos qui ejus Sycophantias vaframentaque non intelligant, putat. Huc omnes nervos intendit, ut Ducem gregis oppresso in ordinemque redacto, in oves desertus praesidio Imperatoris licentius impuniusque grassetur, Si Omnis potestas a Deo est, maxima quoque, nempe Cesarea ab eo sit necesse est, Christus cum eum populum rebus imponere conaretur, aufugit; & duos de naereditat • ambigentes, qui eum arbitrum ceperant, ad Caesarem cui Imperium Orbis terrarum commissum est; ablegavit. Pontificibus quoque Judaeorum praecepit, Reddite quae sunt Caesaris Caesari; Cui vectigal solvit, tributum pendit, censum dedit. Idem nos, D. Petrus docet, Deum timete, R • gem honor afficite. D. Pauli praeceptum est, Fidem Regi servate, quod si quispiam Caelitum alter docuerit, devotus esto. Flagitium hujuscemodi Hildebrandi inexpiabile, scelus hactenus inauditum, procul ab Orbe Germano abigendum, ense, (quem Imperator supremus ad vindictam malorum Caesari tradit) resecandum; lupus sub ovina pelle saeviens, ferro tollendus. Septimus ill non verbis et disputationibus; sed vinculis et careere fatigandus est. Nempe dictum est a Christo Deo Opt. Max. Petro ejus{que} successoribus, Romanis Episcopis. Vade retro Sathana, offendiculvm mihi es: & Qui gladium acceperit gladio pereat. This was the general verdict passed against him.

Posteaquam autem Pontifex Romanus haec accepit, ut hanc invidiam leniret, adversarios placaret, suos confirmaret, Episcopis, Ducibus praefectis universis Teutonibus Christianam Religionem defendentibus, ita modestius rescripsit. Et si ea quae scimus, been, recte, sapienterque in celebri Romano coetu summa prudentia, summo consilio gesta sunt: tamen accepi nos contra pietatem Christianam egisse videri plerisque, qui egregium sane facinus, velut ab odio & livore, ab Superbia atque aviditate profectum, carpunt, abominantur. Quamobrem rationem actorum reddere, rem ordine explicare placuit. Teste conscientia nostra, nihil invidiae, nihil simultati, nihil ambitioni datum est. Quicquid hactenus actum est, amore divinae justitiae feci. Dum adhuc privati essemus, vocabamur amici parentum regis, quem crebro ac frequenter, & amice Literis familiaribus commonuimus, ut resipisceret, eundem per Natales clarissimos, per avitam paternam{que} gloriam & virtutem, per salutem, vitam, ac majestatem imperii saepius obtestati sumus, ut rumorem de ejus sceleribus (quae Deus ptohibeat ut edere in vulgus velim) dissipatum, falsum esse factis coargueret. Idem 〈◊〉 Pontificatum Max. adepti, jam communis ejus animi parens factitavimus; Ipse itidem subinde nobis rescripsit, aetatem, fortunam, potentiam paucorum, qui summam Imperii obtinerent, excusavit. Idcirco purpuratos quosdam; quorum consilio Sacerdotia, Pontificatus, contubern ••• Monachorum vaenibant, ac lupi templis non pastores praeficiebantur, repetundarum postulavimus, condemnavimus. Postremo illos in malo obstinatissimos execrati sumus. Henrico uti illos aula, praetorio, curia, sermon exigeret, praecipimus. Verum enimvero tantum abfuit ut nobis recte consultanti obtemperaverit, uti omnes Italiae, plerique Galliae atque Germaniae Episcopy, ejus suasu atque instinctu, jugum D. Petri a Christo cervicibus ovium impositum excusserint, Censuram Romanorum Pontificum rejecerint, & ut paucis summam scelerum, illius explanem, Primo eos quos captae pecuniae accersivimus, in numero sceleratorum impiorum{que} computavimus, devitare noluit, Deinde, non solum nullam prae se fert spem resipiscendi, sed subnotari etiam a quopiam suos mores gravi & iniquo patitur animo. Postremo, templum divinum dissensione labefactare, discordiae mala serere studet. Neque precibus, neque minis ad bonam frugem commovetur. Hasce ob causas eundem a Societate sacrosanctae concionis amovimus, ex albo Christianorum erasimus, ut qui sponte recte facere negligit, hac contumelia coactus officium suum, & quod se dignum est, faciat. Si quidem ipse servari (quod Deus avertat) non vult, & omnino ad perniciem suam per praeceps tendit, nos qui Pastores ejus, & rationem Deo de ejus anima reddituri sumus, desidiae atque socordiae convinci, ac perinde perire nolumus. Quid si utique quispiam, non tam Judicio, quam morbo animi nos uti, nostramque sententiam injustam esse existimaret, si talis est, ut doceri queat, sacras literas, decreta Magistrorum, Ecclesiae consulta, veterum annales nobiscum evolvat, comperiet pro certo, nos plus aequo justoque humaniores, ne dicam segniores fuisse. Quanquam neminem omnium esse credam qui mecum animo dissentiat, tametsi quae sentiat palam eloqui forsitan non audeat. Enimvero si ill a nobis unjust hoc fulmine afflatus foret, tamen eum supplicem venire oporteret, veniam atque piaculum, quo solveretur petere. Proinde, pientissimi filii, qui magis Deum quam homines timetis, qui justitiam regi, veritatem irae praefertis, bono estote animo, labor, patientia, factis fortibus vires exercete, bonis praeceptis obtemperate, fortiter adversus insanos facite. Magnae curae magna merces est. Immortalis Imperatoris partes defenditis, qui si caepto quoad vita fuppetat perseveraveritis, immortalitate, praemio virtutis vestrae vos condonabit. Equidem perpepetuo Deum Opt. Max. deprecor, ut vobis virtutem praestet, regem ad sanitatem redire cogat: tunc plane intelliget, me & vos longe eum magis amasse, majoremque gratiam ab eo inibimus, quam illi qui animo indulgentes, assentando, palpando, adulando perversam gratiam gratificantur. Si ill resipuerit, Omnium quae adversus me gesserit, oblivionem decernam, & consilio vestro cum eo in gratiam redibo, in Templumque divinum reducam.

Sub idem tempus idem Gregorius Saxonas socios{que} certiores facit Romanis Concilium Augustam indictum displicere; tantam rem Romae, (ubi penetrale Religions nostrae, sedes & domicilium Imperii sit) transigendam esse; se tamen, licet invitis Romanis, Mantuam, quae Machtyldae pareat, profecturum, ubi been inter bonos agier liceat. Mittuntur igitur a conjuratis ad Hildebrandum, Maugoldus Veringensis dynasta, frater Hermanni historici, Aribertus mysta, cum aliis compluribus, qui Pontificem Max. in Germaniam deducant.

The Pope after this sentence, raised up such factions and Rebellions against the Emperor, both in Germany, Saxony, Sweden, Hungary, Italy, and elsewhere, that the German Prelates and Princes of the Popes faction, by his instigation, threatened to choose another Emperor, unless he were absolved from his Excommunication by the Pope within one year: whereupon the Emperor, to satisfy them herein, sent an Embassy to the Pope, humbly petitioning him, to absolve him from his Anathema: and the German Princes, conventu habito decernunt, ut si Gregorius in Alemanniam pergat, Henricus supplex veniam errati petat: Quod se facturum Rex ipse interposito juramento pollicitus est. The insolent Pope receiving the Emperors Embassy by the Arclib. of Triers, and others, returned this insolent answer at first (as Lamb. Schafnabergensis and others record) Si veraciter, inquit, facti poenitet, Coronam et caetera regni insignia, in argumentum verae et ex animo factae poenitudinis, nostrae potestati dedat, et se post tam contumax admissum, Regio nomine et honor deinceps indignum profiteatur. Durum nimis hoc visum est Legatis: Cumque vehementer insisterent, ut sententiam temperaret, nec calamum conquassatum judicii austeritate penitus contereret; Vix & aegre tandem exoratus annuit; ut cominus veniret, & si veram pro admissis poeniten •• am gereret, culpam quam sedi Apostolicae contumeliam irrogando contraxerat, sedis Apostolicae decretis nunc obediendo expiaret. Hereupon the Emperor, by the Popes command, passing into Italy with an Army, came to Canusium with all expedition, where the Pope then was with the Countess Machtylda, & cum Castellum triplici muro septum esset, intra secundum murorum ambitum receptus, foris derelicto omni comitatu suo, deposito cultu & ornamento regio, nihil praeferens regium, nihil ostentans pompaticum, nudis pedibus (ut oppidanos ad misericordiam commoveret) jejunus a mane usque ad vesperam spectabat Romani Pontificis sententiam praestolando, suppliciterque intromitti petebat. Hoc secundo, hoc tertio die fecit: Denegatum ingressum aequo animo tulit, aut tulisse dissimulavit, quamvis aspera esset hyems, & gelu cuncta rigescerent. In suburbio quidem oppido triduo immuratus, continuo veniam petens, perversoris judicis injuriam et violentiam patienter, et publice, et cum lachrymabili afflictione, nudis pedibus, et cum laneis vestibus, hyeme praeter sol • tum aspera, apud Canusium, spectaculum Angelorum factus et hominum, et Hildebrandi ludibrium triduo permansit: During which time (as Johannes Aventinus relates) nunciari Pontifici jubet, Caesarem adesse, ut pacem cum eo faciat bonorum virorum arbitratu, & salvo rerum statu; scilicet, ne sanguis Christianus effundatur, neve stupra, incendia, parricidia, praedae (quae licentia etiam belli justi impune committuntur) in populo Dei fiant, edantur: Vnum postulare, ne contra fas jusque maledictis acerbissimorum hostium magis, quam innocenti sibi credatur. Optimum quemque vituperationibus vulgi imperiti, nedum inimicorum expositum esse, praecipue eum, qui in rerum fastigio, quasi illustri loco & theatro collocatus, omnibus pateat. Ita humana sunt, nemo est qui universis complaceat. Gregorium quoque vulgo male audire atque castigari, quod familiarius frequentiusque secreto atque in occulto, quam tantum Pontificem deceat, cum Maechtylda colloquatur. Saxonum Legati, qui praesentes erant, intercedunt, ne pax fiat, summopere laborant. Quamobrem toto triduo Caesar, in conspectum Pontificis non est admissus. At Hugo Monachorum Cluniacensium Antistes, caeteriquae boni minis, precibus hortari, suadere, orare, terrere, quovis modo instare, vociferari, pervicaciam hanc Tyrannidem appellare, non desistere, donec pepulere, ut Gregorius tandem rogatu Machtyldis, Ad • lai Sabaudiensis Comitis, & Clumacensis Abbatis, quarto die introductus, absolvitur, & Ecclesiae reconciliatur, upon unreasonable conditions Quarto demum die in conspectum ejus admissus, post multas hinc inde dictas sententias, his postremo conditionibus excommunicatione absolutus est, ut die & loco quemcunque Papa designasset, evocatis ad Generale Concilium Teutonicis Principibus praesto esset, & accusationibus quae intenderentur, responderet: ipso Papa, si ita expedire videretur, cognitore causarum assidente, & ad ejus sententiam, vel retineret regnum, si objecta purgasset, vel aequo animo amitteret, si probatis criminibus regio deinceps honor indignus, juxta Ecclesiasticas leges decerneretur, nullam sive retento, sive amisso regno, hujus injuriae vindictam a quopiam hominum in perpetuum exacturus. Usque ad eam autem diem, qua causa ejus legitime discussa terminaretur, nulla Regno cultus ornamenta, nulla regiae dignitatis insignia sibi adhiberet, nihil circa rerum publicarum administrationem, juxta consuetudinem suo jure ageret, nihil quod ratum fore oporteat decerneret. Postremo, praeter regalium servitiorum exactionem, quibus necessario ipse & sui sustentandi essent, nihil regium, nihil publicum usurparet; omnes etiam qui ei sub jure jurando fidem dirissent ab hujus sacramenti viuculo, et conservandae erga cum fidei debito, apud Deum, et apud homines interim liberi expeditique manerent. Rupertum Babenbergensem Episcopum, & Udalricum de Cosheim, & caeteros, quorum consiliis se, remque publicam prodidisset, a sua in perpetuum familiaritate amoveret. Quod si purgatis quae objicerentur, potens confortatusque in regno perstitisset, subditus Romano Pontifici semper, dictoque obtemperans foret, et ad corrigenda quaecunque in regno ejus contra Ecclesiasticas leges prava consuetudine inolevissent, consentiens ei, et pro virili proportione cooperator existeret. Ad ultimum, si quid horum praevaricaretur, irritam fore hanc quae nunc tantopere expetita sit, anathematis absolutionem. Quinimo jam pro convicto, confessoque habendum esse, nec ultra pro asserenda innocentia sua, audientiam impetraturum, Principesque regni omni deinceps quaestione, cuncta juris jurandi religione liberatos, regem alium, in quem communis electio consensisset, creaturos esse. Gratanter Rex accepit conditions, & servaturum se omnia quam sanctissime poterat assertionibus promittebat. Nec tamen promittenti temere fides habita est: sed Abbas Cluniacensis, quoniam Jurare Monasticae religions obtentu detrectabat, fidem suam coram oculis omnia cernentis Dei interposuit. Episcopus quoque Citicensis, & Episcopus Vercellensis, & Azzo Marchio & alii conventionis ejus Principes, allatis Sanctorum reliquiis, sub Jure jurando confirmaverunt, facturum esse quae pollicebantur; nec aliqua rerum asperitate, vel casuum vary succedentium mutabilitate ab sententia deducendum. Upon consideration of these premises, Matthias Illyricus, Johannes Wigandus, and Andreas Corvinus, make these observations, Vides, Christiane Lector, exemplum dominationis Pontificiae, non Petrinae absolutionis. Nemo enim Apostolorum tanto fastu usus est. Nihil hic audis de fide in Christum. Tantum vero Hildebrandus sceptra Imperii jubet deponi, sibi tradi, se coli: ut omnia nimirum pro suis cupiditatibus, tam in regno Politico, quam Ecclesiastico decernat & agat. Hoccine est Christi vocem sequi; Reges Gentium dominantur, vos autem non sic. Projectum ante se in terram Imperatorem Romanum non prius absolvit, nisi Imperii fascibus fibi traditis, & facta promismissione juramentis omnium gravissimis, sese nihil in Imperio acturum penitus, nisi iste crudelis lupus, habito in Germania Conventu, ipsi coronam, potestatemque gubernandi omnem restituisset. Quod unquam spectaculum in mundo, tristius, horribilius, indignius, auditum est, quam hoc? O Sol, potuistine tantum facinus, istius arctoly •• Romani tam crudeliter in potestatem politicam saevientis aspicere? O terra, 〈◊〉 portentum in arce Canusia potuisti sustentare? Sed Deus mundo iratus, tam 〈◊〉 Pontificis facinus permisit compleri; alioquin terra ipsa biatu facto alastorem, ipsum dicimus Hildebrandum, vivum cum arce absorpsisset: Quis igitur dubitabit, Pontifices Romanos ipsissimos esse Antichristos; quia Politicam potestatem non solum omni dedecore conspuunt, sed etiam coronam Imperii, atque omne civile jus ad se quam violentissime rapiunt, &c. Juramentum Pontifici praestitum his verbis apud Platinam extat. Rex Henricus, impesita pace ex sententia Domini nostri Gregorii Septimi, affirmo me pacta & foedera conservaturum, curaturum{que} ut quoquo voluerit idem Pontifex, sine ullo discrimine, sui ipsius & Comitatus prosicisci possit; maxim autem per loca nostro Imperio subjecta, neque per me staturum, quo minus libere Pontificio munere ubique locorum uti possit. & haec observaturum me jurejurando addito. Actum Canossi Quinto Kalend. Februarii, indictione Decima quinta.

Pope Gregory himself in his Letters to the Nobles of Germany, gives them this Narrative of the Emperors and his own deportment in this Tragical transaction. Ad oppidum Canusii in quo morati fuimus, cum paucis (Henricus) advenit; ibique per triduum ante portum Castri, deposito omni regali cultu, miserabiliter, utpote discalceatus, & laneis indutus persistens; non prius quam multo fletu Apostolicae miserationis auxilium & consolationem implorare destitit; quam omnes qui ibi aderant, & ad quos rumor ill pervenit, ad tantam pietatem, & compassionis misericordiam movit, ut pro eo multis precibus & lachrymis intercedentes, omnes quidem insolitam nostrae mentis duritiam mirarentur; nonnulli vero in nobis, non Apostolicae severitatis gravitatem, sed quasi tyrannicae feritatis crudelitatem esse clamarent. Denique instantia compunctionis ejus, et tanta omnium, qui ibi aderant, supplicatione devicti, tandem relaxato Anathematis vinculo, in communionis gratiam, & sinum Sanctae Matris Ecclesiae recepimus. In what manner, and with what Papal faith and sincerity he received him to the holy Communion and bosom of the Church, himself relates: Solam ei communionem reddidi, non tamen in regno, a quo eum in Romana Synodo deposueram, instauravi; nec fidelitatem omnium qui sibi juraverant, vel erant juraturi, a quo omnes absolv • in eadem Synodo, ut sibi servaretur, pra • cepi: Whence the Author Apologetici, De Unitate Ecclesiae, and others observe • , Ad comprobandum Ecclesiasticae reconciliations testimonium, sacram communionem corporis & sanguinis Dom. de manu Pontificis accepit, mensam cum eo adiit, ac deinde dimissus est in pace ( falsa): qualem scilicet pacem Judas fimulavit, non qualem Christus reliquit. Aderat enim legatio hostium suorum, quaerentium omnibus modis interrumpere initum hoc reconciliations pactum, quibus Papa rescripsit talibus verbis, Ne solliciti (inquiens) sitis, quoniam culpabiliorem eum reddo vobis. Certe culpabiliorem facere aliquem, praecipue autem Regem, quem praecepit Petrus Apostolus honorificare, Hoc non est Oves Christi pascere: Ecce autem propria sunt Regia quaedam ornamenta, Corona et purpura atque alia Regni insignia (which Johannes Aventinus largely insists on) a quibus Regem abstinere ad arbitrii sui tempus decernit Papa; hujus scilicet intentionis gratia; ut sic, aut contemptibilior esset ipsius Regis in regno persona, donec rehaberetur regnum, quod jam parabatur in electione alterius, dum fuerat ipse legitimus Rex in Italia: aut si non permissus a se regalia resumeret ornamenta, certiorem perinde haberet circa eum caussam excommunicationis: quod videtur non esse officium pietatis, nec signum concordiae et unitatis. How ill the Italians resented, and what censure they passed on the Pope and Emperor for these Antichristian unparalleled Proceedings, Lambertus Schafnabergensis thus relates at large. Italiae Proceres ear cognita admodum Regi indignabantur. Exclamabant, se Hildebrandi excommunicationem nihili aestimare, quam ipsum omnes Italiae Episcopy justis ex causis jampridem excommunicassent, qui Sedem Apostolicam per Simoniacam ha • resm occupasset, adulteriis, aliisque capitalibus criminibus polluisset, Regem secus ac deceat, crimen{que} gloriae suae intulisse nunquam abolendum, quod homini haeretico et probris omnibus infamato, majestatem regiam summiserit: et quem justitiae patronum, legum{que} Eccles, vindicem sibi parassent, is foedissima subjectione sua, fidem plane Catholicam, authoritatem Ecclesiae, dignitatem Republicae prodiderit. Se in ultionem ejus omnes quas potuerint Papae injurias irrogasse; & nunc, quod dictu quoque turpe sit, se in mediis perturbationum fluctibus relictis, ipsum sibi consuluisse; et cum host publico privata necessitudine in gratiam redisse. Haec potissimum Principes Italiae jactando, et passim per populum serendo, ingens Regi odium brevi conflaverant. Adulta postremo seditione, una omnium voluntas, una sententia erat, ut abdicato patre, qui ultro regni fascibus indignum se effecisset; filium ejus, licet impubem adhuc, et regni negotiis immaturum, Regem sibi facerent: et cum eo Romam profecti Papam alium eligerent; per quem & ipse protinus Imp. consecraretur, et omnia Papae hujus Apostatici gesta cassarentur. Perlato ad Regem tam molestae conspirationis motu, misit propere quicquid apud se Principum erat, ut quacunque ration, quaqua possent industria efferatae multitudinis animos mitigarent: ne moleste acciperent, aut in contumelium suam factam reputaren • , quod extrema necessitate compulsus communis commodi ration fecisset: nec Teutonicis Principibus, qui sibi per calumniam regnum eripere dedita opera machinantur, nec Romano Pontifici, qui ad evertendum statum sanctae Ecclesiae spirituali gladio circumquaque fulguraret; aliter satisfieri potuisse, quam ut ante statutum diem excommunicatione absolveretur. Nunc se omnibus angustiis quibus vias ejus conclusissent inimici, liberatum, omnem deinceps curam industriamque ad vindicandas suas et illorum injurias translaturum.

Hermoldus records; that Henry after this sentence, accepit in mandatis, from this Pope, ut anno integro Roma non discederet, equum non ascenderet, sed in vest humili circumiret limina Ecclesiarum, or 〈…〉 bus & jejuniis, reddens dignum poenitentiae fructum; Quod Rex humiliter adimplere sategit. Videntes ergo Cardinales, & in quid de Curia sunt, quia prae timore sedis Apostolicae contremiscunt potestates, et curvantur ii, qui portant orbem; suggerunt Apostolico, ut transferat regnum ad alium virum: dicentes; indignum esse, ut talis regnet, qui de publicis convictus est facinoribus. Percunctanti ergo Apostolico, Quisnam in Alemannia dignus esset tanto culmine? Designatus est Dux Suevorum Rudolphus, quod scilicet fuerit vir bonus, amator pacis, & circa cultum Sacerdotii & Ecclesiarum optima affectus. Cui Dominus Papa auream transmisit coronam, hoc versu intitulatam:

Praecepitque Moguntino & Coloniensi (some read Treviresi) caeterisque Episcopis & Principibus ut adjuvarent partes Rudolphi, et statuerent eum in Regem: Quotquot ergo receperunt Verbum Domini Papae, eligerunt Rudolphum in Regem, additique sunt parti ejus Saxons & Suevi. Caeteri Principum, Civitatesque quae sunt circa Rhenum, non receperunt eum, omnesque Francorum populi, eo quod jurassent Henrico, et juramenta temerare noluissent: (notwithstandding the Popes absolution from their Oaths; which they reputed void.)

The time and manner of Rudolphus his election, and coronation is thus related by Abbas Uspergensis, Anno 1077. Rudolphus, mediantibus Sigefrido Mogunt. Metropolitano, & Adelberone Wirceburgensi Episcopo, Bertholdo quoque Duce Carinthiae aliisque nonnullus Principibus, in praesentia quorundam Romanae sedis Legatorum, non voluntary annuentium, apud Forcheim in Regem elevatur. A quibus etiam deductus Moguntiam, 12. Kalend. Aprilis, a Segifrido Episcopo in Regem ungitur. Ubi eodem die pessimo auspicio, seditione facta, multa turba vulgi caesa est ab ejus militibus, unde vulgus accensum in ipsos exarsit, magnisque ictibus multos obtruncans; caeteros ad curiam palam fugavit, ipsasque regias aedes incendere voluit; nisi quod Episcopus Sigefridus pro veloci decessione Rudolphi obsidem se interposuit. Ita Rudolphus, & cuncti ei qui cum eo venerant, ejecti sunt, ipse quoque Sigefridus Episcopus magnis blasphemiis eliminatus, Moguntiam non intravit amplius. Whiles these things were thus acted in Germany by the Popes treachery, Henricus consistebat apud Romam Papae mandatis obsecundans, ignarusque malorum quae adversus ipsum agebantur; as Hermoldus informs us: Surrexit ergo quidam Strateburgensis Episcopus, amicissimus Regi Henrico, & velociter veniens Romam, diu quaesitum regem, invenit inter memorias martyrum diversantem: De cujus adventu Rex laetus effectus, caepit percunctari de statu regni, aut si omnia in pace consisterent? Cui ill intimavit, Novum Principem electum, factuque opus esse, ut quantocyus Teutonicam terram reviseret, ad confortandos amicorum animos, & conatus hostium repr • mendos. Cumque Rex praetenderet, nequaquam sibi sine licentia sedis Apostolicae obeundum: The respondit; Noveris certe, omne hoc conspirationis malum de parte Roman • perfidiae manasse. Imo si captionem evadere voles, de urbe tibi clanculo exeundum est. Egressus ergo noctu Rex exiit Italiam, formausque pro tempore rebus in Longobardis, venit in Teutonicam terram. Laetatique sunt de insperato adventu Principis omnes Civitates Rheni, & universi qui favebant parti ejus. Congregavitque exercitum grandem, ut expugnaret Rudolphum. After which Anno 1078. Henry routed Rudolphus in a pitched battle between them juxta Stronui: wherein Bernardus Magdeburgensis Archimysta, author belli civilis, a popularibus inter fugiendum occisus, vel suspensus est. Sigefridus Moguntinus Archislamen ex fuga extractus, cum jam in crucem ageretur, clementia Caesaris supervemente, nece liberatus est. Wernherus Merburgensis Episcopus Caesaris ibidem pietate patibulum evasit; ambobus copia abeundi facta ipsi se rursus ad Rudolphum contulere. (O the ingratitude of these obstinate Prelates and Archtraytors;) Albertus Vangio • um Pontifex Caesarem ne aspicere quidem voluit, proinde arcta custodia asservari jussus; inde pecunia corruptis custodibus elapsus est, ad Rudolphumqu • rediit. The Pope after this victory, upon Rudolphus complaint, excommunicated the Emperor the second time, for taking upon him the Kingly Robes and dignity without his command, and opposing Rudolphus, whom he had constituted King in his stead, in this ensuing form. Beate Petre, Apostolorum Princeps, inclina quaeso aures tuas, & me servum tuum exaudi, quem & ab infantia educa • ti, & usque ad hunc diem ab iniquorum manibus vendicasti, qui me pro mea in te fide oderunt & persecuti sunt; tu mihi testis es optimus, & pia Jesu Christi mater, & frater tuus Paulus, tecum Martyrii particeps, me. non sponte, sed invitum Pontificatus gubernacula suscepisse. Non quod rapinam arbitratus sim, sedem tuam legitime conscendere, sed malebam vitam meam in peregrinatione degree, quam locum tuum pro fama & Gloria tantum occupare • • ateor ego ac merito quidem, mihi tua (not Dei, or Christi) gratia, non meritis meis, populi Christiani curam demandatum esse, concessamque ligandi atque solvendi potestatem. Hac igitur fiducia fretus, pro dignitate & tutela Ecclesiae suae Sanctae, Omnipotentis Dei nomine Partis, Filii & Spiritus Sancti, & Henricum Regem, Henr •• quondam Imperatoris filium, qui audacter nimium & temerarie in Ecclesiam tuam manus injecit, Imperatoria Administratione regiaque dejicio, et Christanos omnes Imperio subjectos, juramento illo absolvo, quo Fidem veris Regibus praestare consueverunt. Dignum est enim, ut is dignitate careat, qui Majestatem Ecclesiae imminuete conatur. Praeterea vero, quia monita mea, immo tua, ad sui ipsius populorumque salutem pertinentia contempsit, & se ab Ecclesia Dei, quam seditionibus pessundare cupit, separavit, eum Anathematis vinculo colligo; certo te sciens esse Petrum; in cujus Petra, ut in vero fundamento, Rex noster Christus aedificavit Ecclesiam suam: Fuere tum multipost e • ecrationem, qui pacis mentionem facerent; Quibus ita Gregorius respondit; Se pacis conditions non abnuere, modo Henricus ipse primo cum Deo pacem ineat; Non ignoratis, inquit, quamdiu & quantis malis Romanam affecerit Ecclesiam; quotiesque a me sit admonitus, ut meliorem vitam moresque probatiores indueret. Hoc tribuimus benevolentiae & Charitati qua Henrico patri conjuncti olim fuimus, sed nil profecimus; adeo mores a patre aversos imbibit. Instabant tamen ex his qui aderant nonnulli, Regem non ita cito anathemati Sandum esse. Quibus ita Pontifex respondit; Quando inquit Christus Ecclesiam suam beato Petro commisit, & dixit, Pasce oves meas, excepitne Reges? (as if excommunicating and deposing Emperors, were the feeding intended in this text, against Christ's, Peters, St. Paul's doctrines, examples.) Nam cum eidem ligandi & solvendi potestatem daret, nullum excepit, vel neminem ejus potentiae subtraxit. (An undoubted truth, if meant as Christ intended it, only by preaching of the Gospel, and of sins committed against the Law of God, and Gospel of Jesus Christ; but a mere impertinent forgery if intended of disobeying Papal or Episcopal Canons not warranted by God's word, or of Excommunications, depositions of Christian Emperors or Princes from their Crowns, never intended in this text. Hanc ob rem qui dicit se vinculo Ecclesiae ligari non posse, restat etiam ut fateatur, se absolvi ab ejus potestate nullo modo posse; & qui hoc impudenter negat, a Christo & Ecclesia ejus se omnino se jungit. At Henricus cognita Gregorii censura, multas literas ad Gentes et Nationes conscripsit, quibus se contra jus fasque damnatum a Pontifice ostendebat. Gregorius autem id a se jure factum, non verbis tantum & literis, verum etiam ration, & testibus comprobat, reipsa ante oculos omnium proposita. (So Platina, Surius and others aver.)

Eadem tempestate Gibertus Ravennas Archiepiscopus, qui Caesaris erat partium, a Romano Hildebrando dignitate exuitur, cunctusque Clerus ab ipsius obedientia exemptus est, Decebat enim, ut Platina ait, Praesulem Romanum non modo imperium, sed etiam Ecclesiam sursum ac deorsum agitare, et turbare. Hae sunt virtutes tanti Apostolici.

The Italian, German, and French Bishops perceiving this Popes implacable, incorrigible malice, rebellion and treason against the Emperor, Quamobrem Italiae, Germaniae, Galliae, Pontifices Quinquegenalibus Moguntiaci, sept. Calend: Iulii, apud Brixinam Boiariae urbem (Imperatoris jussu present in it) coveniunt, Hildebrandum contra pietatem Christianam, factis facere, agere decernunt, eundem ambitus, haereseos, impietatis, sacrilegii condemnant, hujuscemodique Decretum factum est. Quoniam Hildebrandus, falsus Monachus, Magus, Divinaculus, somniorum Prodigiorumque est conjector, male de religione Christiana sentit; primus Pontificatum Maximum contra morem Majorum invitis omnibus bonis, emit, ac contra voluntatem nostram Orbis terrarum Domini, vi retinere conatur, Berengarii antiquissimi erronis Synmystes et discipulus, conjuratus est hostium Reipublicae, atque sacrosancti Imperii, Caesaris Christianissimi, qui saepius pacem ei, ejus sociis ultro obtulit, saluti corporis et animae insidiatur: vitam Imperiumque perdere conatur, jus divinum, humanumque pervertit, falsa pro veris docet, sacrilegia, mendacia, homicidia, incendia, veluti benefacta indulget, collaudat, ad haec perpetranda Classicum cannot. Tyrannum perfidum suo more tutatur, discordias inter fratres, amicos, cognatos serit, lites nutrit, inter conjuges divortia facit: suavis homo sacerdotes, qui uxores habeant legitimas, sacrificos esse pernegat, interi • tamen Scortatores, adulteros, incestuosos aris admovet. Quicquid usquam pacis Christianae fuerat, labefactavit. Nos ergo author Deo Opt. Max. eundem Pontificatu Maximo amovendum decernimus. Quod si ubi haec audierit, ultro se abdicare, parere huic decreto recusarit, perpetuo repulsum passurum, aditu arcendum censemus.

Abbas Uspergensis somewhat varieth the expressions of this Councils Decree; Quia, inquiunt, (Gregorium) illum constat non a Deo electum, sed a seipso in fraud ac pecunia impudentissime objectum, qui ecclesiasticum subvertit ordinem, qui Christiani Imperii perturbavit regnum, qui Regi catholico ac pacifico, corporis et animae intentat mortem, qui perjurum defendit Regem, qui inter concordes seminavit discordiam, inter pacificos lites, inter fratres scandala, in conjuges divortia, et quicquid quiet inter pie viventes stare videbatur, concussit: Nos author Deo, congregati in unum, Legatis ac literis freti tredecem et novem Episcoporum, die sancto praeteritae Pentecostes Moguntinae congregatorum, contra eundem Hildebrandum procacissimum, sacrilegia ac incendia praedicantem, perjuria et homicidia defendentem, Catholicam et Apostolicam fidem, de corpore et sanguinis Domini in quaestionem ponentem, Berengarii antiquum discipulum, divinationum ac somniorum cultorem, manifestum Necromanticum, Phitonico spiritu laborantem, et idcirco a vera fide exorbitantem, judicamus canonice deponendum et expellendum, et nisi ab ipsa seed his auditis descenderit, in perpetuum condemnandum. Facta sunt autem haec vii. Kal. Julii feria 5 Indict. 3. These Bishops in this Council deemed the Emperor and themselves above the Pope, and enabled judicially to depose him for these crimes.

Benno Cardinalis, living under this Pope, and present at these transactions, informs us of the names of many great Cardinals and others of note, who condemned his proceedings against the Emperor as Tyrannical, Unchristian, Heretical; and thereupon, qui Hiltebrandum reliquerunt, cujus intolerabiles et gravissimos errores publice detestati, nunquam ad eum reversi sunt: Diversae etiam scholae Romanae Ecclesiae ab ejus communion recesserunt. Leo tunc temporis Archipresbyter Cardinalium, & Benno, & Ugobaldus, & Johannes Cardinalis, & Petrus Cancellarius & Cardinalis, ordinati ante tempora Hiltebrandi: Natro, Innocentius, Leo, hi tres ab eo consecrati, deseruerunt eum errores ejus execrati: similiter Theodinus Archidiaconus, quem ipse constituit Archidiaconum, & alii Cardinales Diaconi: Johannes, modo Archidiaconus, & Crescentius, Johannes primicerius scholae cantorum, cum omnibus suis: Petrus oblationarius cum omnibus suis, excepto uno Poppo; Prior scholae regionariae cum omnibus suis Subdiaconis: Archiacolythus, & Subpulmentarius cum suis: Centius, Judicum primicerius cum aliis Judicibus, & cuncti Milites signa banna gestantes, Prior scriniariorum, cum plerisque suis: Ipsi etiam Episcopy cum jam vellent eum deserere, (as well as all those forementioned) Hiltebrandus convocatis ad se Laicis, eis consilium suum aperuit, & quod Episcopos a Colloquio Cardinalium vellet separare, indicavit. Post haec ipsos Episcopos convocavit, & turbis Laicorum stipatus, Sacramentum ab ipsis Episcopis cum terrore et minis exegit et extorsit, in manu sua jurare coegit, ne unquam ab eo dissentirent, nunquam Regis causam defenderent, nunquam superordinato sibi Papae faverent, vel obedirent. Quo facto eos per Principem Salernitanum in Campaniam misit: & sic eos a consortio Cardinalium & a Romana Urbe separavit. Nec solum Episcopos, sed etiam Urbis Presbyteros & inferioris ordinis Clericos, insuper & Laicos juramentis alligavit, ne ulla ration, ullo tempore, condescenderent in causa Regis. These Cardinals and others forecited, who condemned, renounced communion with this Pope, charged him with these practices: Quod ejectis à consilio & à custodia ejus Cardinalibus, vita ejus & fides & Doctrina sine testibus fuit; cum sacri Canones praecipia • t, ut in omni loco tres Cardinales Presbyteri, & duo Diaconi Papam non deserant, propter testimonium Ecclesiasticum, & propter stylum veritatis.

Scripturas sacras violenter intorsit in adjutorium falsitatis: quod genus Idololatriae quantum sit, late patet in Scripturae sacrae campis spaciosis. Praeter voluntatem et consilium Cardinalium, extra ordinem judicandi sacris Canonibus determinatum, Imperatorem in nulla Synodo Canonice accusatum, praecipitanter excommunicavit; in qua excommunicatione nullus Cardinalium subscripsit. He further observes this signal divine Judgment: Ut primum ad excommunicandum Caesarem de seed surrexit, sedes ipsa noviter lignis fortissimis composita, subito, Dei nutu, terribiliter scissa est in plures partes: Ut manifest daretur intelligi, quanta sessor illa tam periculosa excommunicatione et praesumptione, quamque terribilia schismata seminaret contra Ecclesiam Christi, contra sedem Beati Petri, quam crudeliter dissiparet Cathedram Christi, conculcando leges Ecclesiae, imperando cum potentia et austeritate.

In descriptione ejusdem excommunicationis, ea interseruit in quibus manifest a side Catholica erravit, cum unjust excommunicatum Imperatorem, & Episcopos communicantes es, excepti ab excommunicatione tertio gradu communicantes eis, & unitatem Ecclesiae scindens, quantum in ipso fuit, duas Ecclesias fecit.

Idem praesumptor, jejunium indixit Gara • nalibus, ut Deus ostenderet, quis rectius sentiret de co-pore Domini, Romana ne Ecclesia, an Berengarius? per hoc manifest probatus infidelis, cum in Niceno Concilio scriptam sit, quia dubius in side, infi • elis est. Et de corpore Domini signum quae sivit, quod petente biato Gregorio ad firmaend m • mulieris fidem contigit, quando p • nis Christi formam accepit digiti. Et 〈◊〉 duos Cardinales O • honem & Cunonem, ad Sanctam Anastatiam, ut cum Suppone, ejusdem Ecclesiae Archipresbytero, triduanum • eju • ium peragerent, & illis tribus diebus, singuli per dies singulos Psalterium & missas decantarent, ut supradictum sigrum eis Chri •• us ostenderet, quod minime contigit. They charged him likewise with this most Atheistical and Treasonable conspiracy, to murder the Emperor in the midst of his devotions in St. Mary's Church: Imperator solitus erat frequenter ire ad orationem, ad Ecclesiam Sanctae Mariae, quae est in Monte Aventino. Hiltebrandus autem cum per exploratores su • s omnia c • us opera solicit inqui • eret, locum in quo frequentius Imperator, vel staus, vel prostratus orabat, notari fecit; et quendam promissa pecunia ad hoc induxit, ut supra trabes Ecclesiae occulte lapides magnos collocaret, et ita aptaret, ut de alto super caput orantis Imperatoris demitteret, et ipsum conterreret. Quod minister tanti sceleris cum festinares impl • re, & lapidem magni ponderis super trabes aptare vellet, lapis ponder suo eum traxit, & fracta sub trabibus tabula, & lapis & ill miser homo, Dei judicio in pavimentum Ecclesiae cecidit, & eodem lapide contritus penitus est: (a just divine retaliation.) Hujus rei gestrae ordinem postquam Romani cognoveruxt, pedem illius miseri f • ne ligaverunt, & triduo per plateas Urbis ad exemplum trahi fecerunt. Imperator autem solita clementia jussie cum sepeliri.

Johannes Portuensis Episcopus, qui intimus fuerat, & a secretis Hiltebrandi, ascendit in ambonem brati Petri, & inter multa, audiente Clero & populo, ait: Tale quid fecit Hiltebrandus et nos, unde deberemus vivi incendi: significans de Sacramento corporis Domini, quod Hiltebrandus responsa divina quaereus contra Imperatorem, (when he received no answer from this dumb Hostia, and breaden God) fertur injecisse igni, contradicentibus Cardinalibus, qui assistebant ei. (O horrid Impiery!)

In Pascha Domini feria secunda cum ad Ecclesiam Sancti Pet • i ad missam Clerus & populus convenisset, post Evangelium in ambonem ascendit, sicut erat indutus Pontificalibus indumentis. Et in praesentia Episcoporum & Cardinalium in frequentia Cleri, & Se • atus populi Romani, publice clamavit inter multa suae divinationis verba, Regem Henricum usque ad proximum Sancti Petri festum sine dubio moriturum; aut a Regno penitus dejiciendum, in tantum, ut ulterius non posset congregare quam ser milites. Prae licavit etiam Episcopis & Cardinalibus, & omnibus qui aderant de Ambone clamans, nullo modo habete me pro Papa ulterius, sed ab Altari me avellite, si usque ad praedictum festum, Prophetia haec effectum non habuerit. (To make good these his prophecies by his designed Treasons, of whose success he was thus confident,) Eisdem diebus paravit Imperatorem perdere per occultos proditores; Deus autem eum custodivit. Et eodem tempore fuerunt nonnulli qui existimaveru • t, ipsum Hiltebrandum conscium extitisse, et ordinatorem proditionis: quia eisdem diebus, paulo ante proditionem, de morte Regis falso prophetate praesumpsit. Quod verbum vehementer percussit corda multorum. Et palam factum est, Hiltebrandum voice propria in Conventu Ecclesiae esse damnatum, qui (ut dictum est) judicaverat, se nullo modo esse Papam, neque pro Papa ulterius habendum, sed proditorem et mendacem esse credendum; nisi usque ad proximum festum Sancti Petri, Imperator moreretur, aut omni honor spoliaretur, adeo ut ultra sex milites congregare non posset: et divino nutu actum est, ut a seipso quoque damnaretur haereticus. Sic enim ait Apostolicus; Dominus ipse inquit, Propheta qui arrogantia depravatus, voluerit loqui in nomine meo quae ego non praecepi, ut diceret, aut ex nomine aliorum Deorum, interficietur Quod si tibi tacita cogitatione responderis: Quomodo possum intelligere verbum, quod Dominus non ost eloquutus? Hoc habetis signum, quod in nomine 〈◊〉 •• opheta praedixerit, & non evenerit, hoc Dominus non est locutus, sed per tumorem animi sui Propheta confinxit, & idcirco non timebis eum.

Tempore autem transacto, quod Hiltebrandus in divinatione sua praefixit, Rege vero neque mortuo, neque militibus suis imminuto, timens se suis verbis deprehensum, & ore proprio condemnatum, ad calli • a argumenta se convertit, persuadens vulgo indocto, non de corpore, sed de anima Regis se prophe • ass • , quasi anima Regis milites omnes praeter sex 〈…〉 esset. Et his verbis vulgus indoctum delusit. Contra hujusmodi Prophetas beatus Gregorius super 〈…〉 : Inter Prophetas ver • s & 〈◊〉 ista 〈◊〉 distantia, quia Propheta ver •• quid aliquando per suum spiritum dicunt, citius corrigunt: Prophetae autem falsi, & falsa denunciant, & alieni a ••• cto spiritu in sua fall •• tate perdurant. (Moreover to evidence his Papal Justice) T • es homines (suspected to favor the Emperors party) non convictos, non confessos • osque secularibus judicibus Hiltebrandus morti judicavit, & eos in patibulis juxta Ecclesiam Sancti Petri, in loco qui dicitur Palatiolum, interfici suspensos coegit, sine dilatione sine discussione contra leges, quae praecipiunt etiam manifestos reos infra spacium & 〈◊〉 • riginta dierum non interfici. Quae etiam apud Paganos vigent & servantur, sicut docet authoritas B. Ambrosu, & Pass •• Sanctorum Marcelliani & Marci.

Cintium 〈◊〉 praefecti Stepham, prius fidelem suum, in carcerem misit, & in vase undique aculets vestito, mille & mille mortibus cruciavit. Qui postquam evasit, (out of loyalty to the Emperor) ipsum Hiltebrandum coepit. De cujus captione antequam evaderet, omnibus, qui captionis illius cooperatores fuerant, hoc debitum publice remisit, quod postea infideliter vindicavit, Cintium cui omnia remiserat, persequi coepit, & novem de hominibus Cintii in patibulis suspendio interfecit, ante portas Sancti Petri, &c.

Multa quidem aliafecit Hiltebrandus, in quem clamat sanguis Ecclesiae gladio linguae ejus miserabili proditione effusus, propter quae, a communion ejus justissime Ecclesia recessit, sicut fecerunt majores nostri temporibus Apostatarum Liberii & Anastasii.

Hiltebrandus autem non solum Ecclesiae perturbavit pacem, sed etiam Ecclesiasticam scidit unitaetem, & unicae fidei vestem inconsutilem: dum Caesarem et Episcopos communicantes Caesari, absque judiciario ordine excommunicabat, et tertio gradu communicantes eis, ab excommunicatione nova pietate excipiebat; quos hujusmodi artibus, & Regi subducere, & sibi allicere festinabat.

Dicant nunc Hiltebrandi discipuli, quibus commentis, quibus coloribus, deaurare possint, quod ipse Hiltebrandus in Synodo generali haeretica praedicavit, praedicando excommunicatis communicare consensit; praedicata scripsit, praedicatione & scriptis alteram Catholicam, alteram excommunicatorum Ecclesiam faciens, unitatem scidit, et scripta per orbem terrarum disseminavit: praedicando, scribendo, scripta disseminando, seipsum haereticum manifestavit, et ore proprio, et confession haereseos non extorta, divino urgente judicio condemnavit, dum vulgus erroneum Sanctum existimaret, & Apostolis exaequaret spiritum tanti erroris, cum etiam prudentiores ejus laqueis caperentur, & inducerentur in tentationem, si fieri posset, etiam electi.

Mentimur, nisi tresdecim Cardinales sapientiores et religiosiores, ipse Archidiaconus, et ipse Primicerius, et multi alii Lateranensium Clericorum, quorum judicio ex privilegio sanctae sedis totus subjacet mundus, Apostasiam ejus intolerabilem perpendentes, ab ejus communion recesserunt.

Dicant oramus, Hiltebrandi discipuli, qua praesumptione Magister eorum unitatem Ecclesiae in duas vel plures partes divisit? Si enim Caesarem unjust et absque judiciario ordine damnavit, seipsum potius ab Ecclesia separavit. Si vero juste excommunicationis gladium in Caesarem, vel Episcopos communicantes Caesari exeruit, quare communicantes ipsis Episcopis tertio gradu per Scripturam excipiendo absolvit.

Gloriosus autem Hiltebrandus, & pedissequus ejus Turbanus, nova potestate solventes decreta Chalcedonensis Concilii, non solum verbis, sed & scriptis publicis consenserunt extra Ecclesiam communicare, & baptizare: quam coesi essent, quam haeretici scriptis propriis deprehensi. Prob nefas! ii praesumpserunt de Ecclesia judicare, qui nusquam reperiuntur non errasse; quibus etiam ipsa veritas reputatux in mendacium, quam solo fallendi studio verbis et scriptis suis, ne venena erroris eorum perciperentur, quasi mel veneficorum more admiscuerunt. Mendacium enim est, ut beatus Augustinus ait, omnis enunciatio prolata intention fallendi. Sileant Hypocritae, sicut ait beatus Petrus piratis similes, beati Petri nomen igne malitiae sub nomine Catholico, sub obtentu justitiae artificiose supposito, destruentes, et fere demergentes. Obstupescant Pseudo-prophetae ad vocem Petri, in facie humani, in cauda scorpiones, lupi sub ovina pelle latentes, corpora trucidantes in oris gladio, et animas pariter devorantes, QUORUM RELIGIO NIHIL ALIUD REDOLET QUAM PRODITIONEM ET AVARITIAM, penetrantes domos viduarum captivas duxerunt mulierculas oneratas peccatis, sub occasion impacati temporis attendants spiritibus erroris & Doctrinis Daemonum, quas accepit Hiltebrandus Magister eorum, à Magistris suis, à Theophylacto, qui cognominatus est Benedictus Papa IX. à Laurentio Malasitano Archiepiscopo, à Johanne Archipresbytero S. Johannes, de porta Latina, qui postea cognominatus est Sextus Gregorius Papa. (Whose Magical Arts, Practices, Necromancies, familiarity with, and Sacrifices to the Devil himself, he there at large relates) Adding, Hiltebrandus a suis Militibus sine assensu Cleri & populi est intronizatus; qualiter vixerit, qualiter a se Cardinales, qui testes vitae & do •• rinae ejus esse debuerunt, removerit, quam miserabiliter vexaverit, quantis haeresibus mundum corruperit, quanta perjuria quam immensas perditiones consecraverat, vix a multis describi potest: clamat tamen altius sanguis Christianorum • o auctore et incentore miserabiliter effusus. So Benno Cardinalis. Upon all which accounts he and others then renounced all Communion with him.

An. 1079. Henry & Rudolphus fought another battle at Fladeheim, where Rudolphus with his Saxons and other forces were put to flight: notwithstanding the Popes benediction, and Henries with all his adherents excommunications; Sed nulli mirum sit Virum in rebus bellicis exercitatum & strenum tunc fugisse; quia saepe justior & victrix causa, fortes in metum mittit et in fugam. Henricus postea Saxoniam cum exercitu saepius ingressus, aut victor, aut aequa manu recessit. Caesar fusis hostibus, (Anno 1080.) Osnoburgensem, Virdunensemque Episcopos Romam cum mandatis proficisci jubet, postulatque a Pontif. Maximo Ut siquidem secum sincere in gratiam redierit, tyrannum immanissimum, perfidum, parricidam (qui affinitatis vinculo fidei{que} religione violata, bellum plusquam civile exercitaret, pacem interturbarit) pro Republica, devoveat. Rudolphus quoque Romani Episcopy opem, cujus auspicio regnare jussus sit, supplex implorat, petitque, ut Pontifex Maximus communis generis humani parens, faedissimum sacrilegum, incestuosum, sacerdotum contemptorem, cujus Deus venter, atque ea quae sub ventre sunt, sacro ense jugulet. Gregorius hujus postulatis annuit, Hainricum quod contra atque pollicitus fuerat, insignia Imperii usurparit, rursus execratur: Proceres, populum, sacratos, prophanos Sacramento solvit, eos qui Caesari fidem frangant, Principi suo rebellent, Rudolpho adhaereant, ab inferis emancipat, coeloque locat; hisce incendia, caedes et hujusmodi scelera, quae bello designari solent, indulget: aliis omnibus, qui Caesari fidem servant, ab eo deficere, armis se miscere recusant, diras inferiasque dicit. Regem malum ob crimiua a se devotum, proinde jam non Regem, neque illi parendum esse docebat, quin obsequium praestare Deo, pietasque esse occidere eos qui Hainrico fidem servarent, asseverabar. Sacerdotibus quoque connubiis interdicit, vetat populum sacrificiis eorum interesse, aut illos pro Sacerdotibus ducere. Gratissima haec fuere Scortatoribus, quibus pro una uxore sexcentas mulierculas inire licet. Sed istaec omnia, plerisque Episcopis, aliis eruditis, simplicibus apertis atque bonis, praeter conjuratos, qui suae causae serviebant, novum dogma, pestifera haeresis, quae unquam Christianum conturbasset regnum, visa est. Anno 1080. inter Henricum Regem & Rudolphum rursus geritur bellum juxta fluvium Ellestram, in quo idem Rudolphus cecidit, & Henricus tam notanda quam felici victoria vicit; magnumque mundo documentum datum est, ut nemo contra Dominum suum consurgat. Nam abscissa Rudolphi dextra, digmisimam perjurn vindictam demonstrav • , qui fidem Domino suo Regi juratam violare non • muit; & tanquam alia vulnera non sufficerent, ad mortem acces • it etiam hujus membri poena, ut per poenam agnosceretur & culpa: which Rudolphus himself thus publicly acknowledged with much horror and regret immediately before his death, 〈◊〉 these memorable words, as Hermoldus, Conradus à Leichtenaw, and • hers record. 〈◊〉 Rudolphus vulneratus in manu dextra, fugit Marcipol • m. ••• tique jam proximus in extremis positus, & abscissam dextram intuitus, ad Episcopos, qui forre aderant, et familiares graviter suspirans, dixit; Ecce haec est manus, qua Domino meo Henrico fidem juramento ••• mavi, ut 〈…〉 nec insidiaretur gloriae ejus; sed jussio Aposiolica, Pontifici ••• ; petitio me ad id dedurit, ut juramenti transgressor, honorum 〈…〉 usurparem. Quis igitur sinis nos excep • rit videt • s, quia in manu unde juramenta violavi, mortal hoc vulnus recepi. Ecce ego jam ejus regnum, et vitam derelinquo praesentem. 〈…〉 nos ad hoc instigaverunt, qui me so •• um ejus ascendere 〈…〉 nos duxerint, ne forte deducti sinnus in praecipitum aeternae damnationis. Et hoc dicens cum gravi mole 〈…〉 extren • um. Sed gens dura, nec damno monita est, nec signo, 〈…〉 , quod manu non poterat, Hermannum novum sibi Regem 〈◊〉 , qui & ipse novo modo pe •• t; foemina, sexu non animo, molarem in 〈◊〉 demisit. Et sicille manu foeminea, ut mors ejus turpior esset, occubuit. Such fa • all ends had these Hildebrandian usurping Kings, notwithstanding this Popes benedictions, and all their perfidious Bishops, Prelates Masses, Counsels, assistances: with whom the Anommous Historiogrpher of Henry the 4th. his life thus expostulated, Quid vobis profuit Henricum fictis criminibus accusasse, cum accusationem vestram facili responso, ut ventus pulverem dissipaverit? Imo, quae dementia vos contra Regem vestrum, & Orbis Rectorem armavit? Nihil conjurata vestra malignitas proficit, nihil peragit. Quem Dei manus in Regno firmavit, vestra dejicere non poterit. Vbi fides quam illi jurastis? Quare beneficiorum quae reg • a liberalitate contulit in vos obliti estis? Utimini vel adhuc sacro consilio, non furore; poeniteat vos incaepti, ne fortior vobis superveniens, vincat vos, & ea vindicta feriat, quae futuris seculis demonstret, quod regia manus valeat. Saltem vos, O Episcopy, videte ne pereatis de via justa; videte ne transgressores fidei promissae fiatis; alioqui quid consequatur, vos ipsi nostis.

The recited Speech, and manner of Rudolphus his death, much disparaging Pope Hilbrands Antichristian cause, proceedings, and blasting his & his Prelates reputations; they thereupon forged many fabulous Legends of God's signal judgments upon some Bishops opposing Hildebrand, and adhering to the Emperor, to seduce the people, and vanquish those by Lyes and Counterfeit false miracles, whom they could not overcome by arguments or arms. Cum nec armis, nec jure suam pro libitu stabilire possent authoritatem summam Romani Pontificis, ad mendacia, quo exactius suum referrent patrem Diabolum, confugerunt. Cum itaque inter Hildebrandum, qui Gregorius Septimus dicebatur, & Henricum acerrimum esset de primaria potestate certamen, utraque pars miraculis se tutata est. Episcopum quendam (Willielmum Trajectens. Episcopum, as Bertoldus Constantiersis informs us) pro concione Hildebrandum multis exagitantem dicteriis, fulmine tactum esse, mentiti sunt Pontificii, eumque dum jam ageret animum, dixisse, Ignea heu miser catena constrictus trahor ad inferos; Ite, nunciate Caesari ut resipiscat, & flagitium in Deum, & D. Petrum ejus Vicarium commissum, officiis compenset, nisi me praeeuntem ad aeterna supplicia subsequi malit. (Bertoldus only writes, Subitanea morte absque Ecclesiastica communion post Pascha multatur, omitting the rest of this Legend,) Eodem quoque die quo haec facta, Paulus recitat, & illi asserebant, Spirensis Episcopus Hildebrando iniquior nempe Pascalibus quinto Kal. Martii Devotus, animam efflavit. Aventinus Lib. 5. Annalium adds. Gregorio Salernum profugo intrante, civis quidam dixerat; Author dissensionis, qui totum orbem terrarum armis & bellis involvit, • u us urbis quoque quietem conturbaturus advenit. Mox ill, his dictis obmutescit, deductus ad Gregorium, errorem confitetur, (How could he do it if struck dumb?) ab eodem sanitate restuitur: Et Herluca sacrata foemina illa tempestate vivens, & nocturnis suprerum, inferum congressibus, secretisque colloquiis interesse consueta, narrare solita fuit, Execratos (ab Hildebrando) flamma omnium ardentissima excruciari. To these Bertoldus Constantiensis subjoins; Anno 1077. Imbrico Augustensis Episcopus, qui in praeterito Paschae Rudolpho Regi fidelitatem juravit, nil de perjurio curans, Henrico advenienti adhaesit, & apud illum quodam die Missam faciens, hanc sibi conditionem miser imposuit, ut sacrae oblationis perceptio in judicio ei proveniet, si Dominus ejus Heinricus, Regnum sibi unjust usurparet; Post hanc temerariam praesumptionem, parvo quod supervixit us{que} ad mortem, nunquam se sanum de lecto admovit. Nam circa Cal. Julii absque Ecclesiastica communion defunctus est. Wercellensis Episcopus depositi Regis Cancellarius cum omnibus suis sequacibus, Colloquium Generale circa Cal. Maii in Roncalibus condixit, ut si aliquo modo posset, Gregorium Papam deponeret; sed ipse ad eundem terminum absque Ecclesiastica communion vitam simul & Episcopatum heu miserabiliter deposuit, quo ill Papam nefaria praesumptione statuit deponere. Item Sigehardus Aquileiensis in auxilium Heinrico contra bannum Apostolici, armata manu veniens, in amentiam vertitur, apud Ratisbonam; & ex ipso itinere repentina morte intercipitur; sicque domum, non sine aliquibus suorum funeribus, in corpore & anima mortuus, reportatur. Non multo post ejus interitum, Praefectus Romanae urbis, indefessus miles S. Petri contra schismaticos, a fautore Henrici occiditur: ad cujus corpus in parvo tempore plus quam viginti miracula contigerunt, ut fidelium virorum relatione dedicimus, of the Hildebrandian faction. And to make these Legends complete, Cardinal Baronius himself out of the Fables of Anselmus Lucensis hath the impudence to aver, Vestimenta scilicet Gregorii post ipsius mortem miracula edidisse, sicut Pauli semicincta ejusque sudaria, ad pellendos languores, Daemonesque fugandos, usui esse fidelibus Acta testari; eandem Gregorii indumentis a Deo inditam virtutem. At in hac luce, in hoc sole, ubi pudor? Et quandoquidem eum hac in parte, cum divo Paulo (Baronius) confer non erubescit, quin Paulum audit? adventus, inquit, hominis peccati & filii perditionis, id est, Antichristi, ab ipso praenuntiati, erit ex efficacia Satanae, cum omni potentia, et signis at{que} prodigiis mendacibus. Quae Pauli verba annon jam implenda veniebant? is the Noble Morneys interrogation to Baronius: To which I shall subjoin this memorable observation of Joannes Aventinus on the forecited Figments, and the Hildebrandian Antimonarchical positions which they forged, to palliate their infamy. Falsi tum Prophetae, falsi Apostoli, falsi Sacerdotes, emersere, qui dissimulata religione populum deceperunt, magna signa atque prodigia ediderant, atque in templo Dei sedere atque extolli super omne id quod colitur, coeperunt. Dumque suam potentiam dominationemque stabilire conantur, charitatem, simplicitatem Christianam extinxerunt. Sigebertus horum temporum Scriptor (vir alioquin etiam, ut quisquam illa tempestate esse poterat, omnis divini humanique juris consultiffimus) Perniciosissima (inquit) seditio, et ut pace bonorum dixerim, haeresis omnium pestilentissima, populum Christianum percellit. Sacrificuli illius, qui se dixit, pueros effoeminatos, falsos prophetas, tyrannos (qualis Imperator noster, Princeps optimus, non est) populo ob scelera imponere, his a Deo datis, non solum non parendum esse, verum etiam fraud, vi, quovis modo tollendos, populum Christianum docere advent: perjuria, homicidia, civilia bella, caedes, perfidiam pietatem vocant; hujusmodi Deo placere praedicant; Sacramento rogatos, religione jusjurandi Caesari astrictos, exauthorant: fidem frangentes, foedera dissolventes, pactumque praevaricantes, juramentum violantes, perfidos atque perjuros non esse, sibi credi postulant. Quin eos qui fideles sunt, qui rebellionem, incendia facere, stupra, incestus committere, praedas agitare, proximos opprimere, occidere, compilare, sanguinem Christianum effundere summopere cavent, in numero sceleratorum atque impiorum computant; ceu vero non extat perpetuum immortalis praetoris edictum: Qui pactum solvit, non effugiet, & [i] periuri Regnum Dei non possidebunt: Plerique omnes boni, aperti, justi, ingenui, simplices tum imperium Antichristi caepisse, quod ea quae Christus Servator noster tot annos ante nobis cantavit, evenis • e eo tempore cernebant. Orbis terrarum tum a cardine bellorum procellis jactatus est, &c. Crebra prodigia, &c. Faces ardentes, jacula ignita, igneae acies, nova Astra visa sunt, &c. Diluvie, sterilitate, avenae caritate, fame, pestilentia saepius laboratur; ignotis morbis, igne, flamma, ardore invisibili homines, nota adustionis extincti, sanguinis rivos extitisse, dicunt, &c. As for Hildebrand himself, thus branded then by all good, just, ingenuous, openhearted, honest men, for the beginner, erecter of Antichrists Empire, during his life; a Priest of Saxony in that age by special revelation gave the world this account what became of him, and the two usurping Kings set up by him against the Emperor Henry, after their deaths: Sacerdos expiranti similis triduo in Saxonia decubuit; is uti ad se rediit, apud inferos Hildebrandum, Rudolphum, Hermannum tyrannos, aeternis mactari suppliciis, revelavit; (which Rudolphus dreaded at his death) where I shall leave them at present.

What unchristian effects, bloody civil wars, insurrections were occasioned throughout Christendom by this Emperors dethroning, and setting up Rudolphus in his stead, are thus recorded by one living in, or near that age; Hac division facta, surrexit Rex adversus Regem, gens adversus gentem, Episcopus contra Episcopum, populus contra populum. Exinde vero quantae caedes factae sint hominum, quantae destructiones Ecclesiarum, quanta etiam rerum confusio exinde facta sit in omni Ecclesia, indigere videtur Tragoedia magis, quam historia. Magno se judice quis tuetur, dum uterque Rex juste arma se induisse arbitratur. Henricus scilicet, quod natus & nutritus in regno successit progenitoribus suis in regnum ex Dei ordination, ac proinde accepisse, juxta doctrinam Apostoli vindicem gladium in impios atque justos vel Ecclesiae vel Reipublicae. Rudolphus autem, quod obediens, esse deberet Pontifici sedis Apostolicae, qui per Episcopos partis suae praedicasset, eum non teneri obnoxium perjurii vel perfidiae, si contra eum arma tulisset, qui, utpote excommunicatus, Rex jam esse non posset: quum hoc sit, inquiunt, fidei ac fidelium in Ecclesia, occidere, scilicet, et persequi eos quicunque communicantes vel faventes excommunicato Regi Henrico, noluerint declinare post partium suarum studia. Nova et inaudita est praedicatio hujusmodi, quoniam Ecclesia non habet sibi concessum gladium, nisi spiritus, quod est verbum Dei. Which warrants no such Hildebrandian Heresy as they preached.

The lawfulness and unlawfulness of the Popes excommunicating and deposing the Emperor, was as hotly disputed in Rome by the Cardinals, and in Synods, Pulpits, Schools by Bishops and Scholars, as it was by the Princes and Soldiers in the field. For the German Prelates and Princes of the Popes faction assembling at Oppenheim, after long consultation, ad Saxons, deserta Caesaris Optimatumque causa, deficiunt, & ad praetextum mutatae voluntatis religionem obtendunt; quod nimirum bis ad Romanam Curiam pro dicenda causa sua vocatus, non comparuisset. Eoque juste anathematis vinculo percussum Heinricum communi consilio jurant, seque perpetuo ejus fore hosts, quoad vita suppetat jurejurando sanciunt. Post arma capessunt, Caesari insidiantur, ejus rebus students oppugnant. Another assembly of these Hildebrandian Princes and Prelates adhering to the Pope and Rudolphus, meeting at Triburiae (Friburg in Germany) where the Popes Legates were present, justified Henries Excommunication, refused all subjection to him as their Lawfull Sovereign, or any communion with him, being absolved by the Pope from their allegiance to him, & he then ab Ecclesiae corpore propter flagitiae sua Apostolici Anathematis mucrone praecisus, unde ei communicare sine communionis Ecclesiasticae damno & fidei jactura non possumus. Whereupon they obstinately rejected all his propositions and Ambassadors, refusing any Treaty with him. In two other Assemblies and Synods at Mainz and at Berchach, Anno 1085. Siguinus Agripinensis, & Wezelo Moguntinus Archymistes, publicly asserted, Imperatorem iniquo tum Romani Pontificis, tum aliorum judicio, regno & communion privatum; Gebhardus Salisburgensis, affirming the contrary. The like disputes were raised in subsequent Synods, of which in due place.

Aventinus relates, that Gerochus (quo nemo acrius scriptis libris Hildebrandum tutatus est) tandem suae partis pertinaciam, ne dicam Tyrannidem, hisce verbis, concta veritate notat; Romani (inquit) sibi divinum usurpant honorem, rationem actorum reddere nolunt, nec sibi dici aequo animo ferunt, Cur ita agis? Illud Sacyricum inculcant, Sic volo, sic jubeo, stat pro ration Voluntas. He then subjoins, that as the Popes till then were confirmed by the Emperors: so Hactenus, sanctissimi Patres, (quemadmodum Christus Dominus & Deus noster, Comites, & Legati ejus fecerunt, & alios docuerunt) Caesar's in terris a Deo secundos, ante omnes mortals primos, a supremo numine datos, divinitus constitutos, ab immortali Deo electos, & (ut illi vocant) Coronatos, venerabantur; Dominos{que} suos vocare solebant. Eisdem tributum, censum non denegabant; pro eorum salute quotidie comprecabantur. Imperata detrectantes, tanquam coelesti provinciae resistentes, videri contra pietatem Christianam fecisse decernebant. Grande nomen esse Imperatoris, a Deoque tradi praedicabant; Reipub. turbellis, nedum armis, ut Milites Christi se non immiscebant, paupertate & modestia cum caeteris Christian • s decertabant; quo quisque submissius se gereret, hoc majorem esse sentiebant. Ensem ancipitem, gladium duplicem, Christianae Civitati datum, ad servandum vivificandumque, non occidendum esse putabant; eundemque spiritualem appellabant, qui est Sermo Dei, vita & lux hominum, & mortuos ad vitam revocat; ex hominibus Deos, ex mortalibus a ternos facit: tantum abfuit ut 〈◊〉 vel regum quempiam, vel impium, vel Arrianum regno pellere, eidem sacrificiis interdicere, populum Sacramento solvere tentarent, atque regna evertere, sanguine humano se polluere, pro principatu cum Christianis decertare, sibi permittant. Hildebrand being the first who asserted the contrary.

J. Trithemius writes thus of this Emperor Henries deposition by this Pope; Ipse primus est inter omnes Imperatores per Papam depositus, Scholastici certant, & adhuc sub judice lis est; Vtrum Papa Imperatorem possit deponere? Quam quaestionem, cum ad nos non pertineat, indiscussam relinquamus. Otto Frisingensis Episcopus, writing of the change and diminution of the Roman Empire, by this Emperors excommunication & deposition by Hildebrand, hath this memorable observation. Lego & relego Romanorum Regum & Pontificum gesta, & nusquam invenio aliquem eorum ante hunc Henricum a Romano Pontif. excommunicatum, vel regno privatum, &c. Sic & regnorum mutationes & ad ultimū imminutiones, quis fructus sequatur, quia non sine gravi scandalo dicere possumus, Deo apud quem nihil inutiliter effuere potest, relinquamus. Non desunt tamen qui dicant, Deum ad hoc Regnum imminui voluisse, ut Ecclesiam exaltaret: Regni quippe viribus ac beneficentia Regum, exaltatam, et ditatam, nemo ambigit Ecclesiam; constatque non prius eam in tantum regnum humiliare potuisse, quam ipso ob amorem sacerdotii eviscerato, ac viribus erhausto, non ejus tantum, id est spirituali, sed suo proprio materiali scilicet gladio percussum, destruetur: quod judicare, vel discutere, supra nostras vires est. Videntur tamen culpandi Sacerdotes per omnia, qui Regnum suo gladio, quem ipsi ex Regum habent gratia, ferire conantur, nisi forte David imitari cogitent, qui Philistheum primo virtute Dei stravit, postmodum proprio gladio jugulavit. Verum quia regno decrescente, Ecclesia (ut dixi) bravium aeternae patriae, ac post vitae praesentis laborem, requiem adeptura, in praesenti quoque in magnum montem crescens, in magna authoritate stare coepit, ea quae sequuntur, praesertim cum ad nostra tempora recentemque memoriam ventum sit, tam defectu rerum temporalium, quam profectu spiritualium, mundi contemptum prodentia, in hoc opere dicenda restant. Nemo autem propter haec verba nos Christianum Imperium ab Ecclesia seperare putet, cum duae personae in Ecclesia Dei, Sacerdotalis & Regales esse noscuntur: memineritque nos supra dixisse a tempore Theodosii senioris, usque ad tempus nostrum, non jam de duabus civitatibus, imo de una pene, id est Ecclesia, sed permixta, historiam texuisse. Quod temperamentum propter Haereticos vel excommunicatos ex regibus, posuimus. Alios enim Christiana fide, etsi opera quae credant non sequuntur, in Ecclesia secundum praesentem statum computandos esse, nemo qui sagenam Domini malos & bonos continere scit, dubitat. Non enim discerni possunt in praesenti, Ecclesia tantum quae manifesta sunt judicante. Deo solo qui novit, qui sint ejus, cujus ventilabrum in manu ejus, merita singulorum pensante. Porro Ecclesiam ecclesiasticas personas, id est Sacerdotes Christi, eorumque sectatores, tam ex usu locutionis, quam consideratione potioris partis diximus; non ignorantes, quod & ipsi si reprobam vitam duxerint, ad Civitatem Dei in aeternum non pertinebunt. In the cloze of his Sixt Book upon this unpresidented excommunication and deposition of this Emperor by Hildebrand, and its sad effects, he thus descants; Hic quod supra distuli, solvendum puto, quod Romanum Imperium, ferro in Daniele comparatum, pedes ex parte ferreos, ex parte fictiles habuit, donec a lapide praeciso de monte sine manibus, excisum subrueretur, Quid enim aliud (sine melioris sententiae praejudicio) lapidem sine manibus excisum, quam ecclesiam capitis sui corpus, sine carnali commixtione ex Spiritu sancto conceptum, & Virgin natum, ipsam quoque sine humana operatione, & ex Spiritu & aqua regeneratam dixerim, &c. Hoc nimirum regnum circa finem suum, quem pedes significant, ferreum propter Martem, fictile propter conditionem, in ea parte quae infirmior fuit, percussit: dum Regem Orbis, non tanquam Orbis dominum vereri, sed tanquam de 〈◊〉 per humanam conditionem factum 〈◊〉 , gladio anathematis ferire decuit. Ipsa vero quae antea parva fuit & humilis, in quantum Montem excreverit (under Hildebrand) ab omnibus jam videri potest. Quanta autem mala, quae bella, bellorumque discrimina inde subsecuta sunt, quoties misera Roma obsessa, capta, vastata, Quod Papa super Papam, sicut Rex super Regem positus fuerit, taedet memorare. Denique tot mala, tot schismata, tot tam animarum quam corporum pericula, hujus tempestatis turbo involvit, ut solus ex persecutionis immanitate, ac temporis diuturnitate, ad humanae miseriae infelicitatem sufficer 〈◊〉 comprobandam. Unde a quodam Ecclesiastico scriptore densissimis Egypti tenebris comparatur. Praedictus enim Pontifex Gregorius a Rege urbe pellitur, Gibertus{que} R • vennatensis Episcopus in locum ejus subrruditur. Porro Gregorius Salerni moriens, appropinquante vocationis suae tempore, dixisse fertur: Dilexi justitiam & odi iniquitatem, prop •• rea ma • ior in exilio. Quia ergo in Principe suo regnum ab Ecclesia pr • cisum graviter percussum fuit. ecclesia quo{que} tanto pastore, qui inter omnes sacerdotes & Romanos Pontifices praecipui Zeli, ac authoritatis erat, orbata, dolorem non modicum habuit. Tanta mutatione, tanquam a perfection ad defectum vergente tempore, sexto Operi finem imponamus ut ad septenarium, requiem{que} animarum, quae mis •• riam praesentis vitae subsequitur, Deo ductore properemus. J. Aventinus renders us this account of Henries proceedings after Rudolphus his death.

His ita gestis, Hainricus perempto Rudolpho, pacataque Germania, secundo Italiam, ut aut in gratiam cum Gregorio redeat, aut eum si pacem accipere detrecter, abdicet, petit. Quicquid resistit, capit, perdomitat. Gregorius, Urbes, Castella, arces communit, ad rebellandum Caesari hortatur. Verum is vi cuncta penetrat, hostium munimenta expugnat, Romamque Victricibus signis pervenit. Quinquagenalibus Castra ante Moenia urbes facit, fossa, vallo, carrucis munit, stativaque ibi biennio habuit, urbem obsedit, neminem exire, intrare permisit circumcirca. Universa incendus, caede complete. Hildebrandus fretus opibus Machtyldae, & Ruperti Vischardi Nordmanni, portas urbis clausit, fortiter urbem tutatus est, saepius eruptionem fecit. Hainricus in contraria parte crebro urbem oppugnat, Romanos erumpentes in urbem repellit. Extra moenia quicquid fuit, in ditionem redigit. Tandem post annos duos quarto Nonas Junii anno ab Orbe Vindicata Millesimo Octogesimo tertio, urbs capta est: Romani cum supplices adsunt, auro aegre pacem impetrant, perfidiam omnem in Hildebrandum transferunt, obsides viginti dant nobilissimos cujusque liberos, quos Hainricus postulavit. Romani deinde suasu Gregorii, Hainricum adeunt, orant ut diem Colloquio constituat, ubi ipse & Pontifex Senatoresque conveniant, de rebusque Reipublicae summis consilium habeant, bonorum{que} virorum arbitratu pax communiter confirmetur. Non abnuit postulata Caesar, diem huic negotio destinat, &c. In the mean time the Emperor returning from Rome by reason of the plague and new rebellions raised by Hildebrand in Germany Cal. Nov. ut conductum erat, Romam revertitur, maximo{que} honor excipitur. Nuncii ultro citroque commeant; Gregorium & Caesarem in gratiam redigere conantur. Gregorius & Caesar absque ulla pactione, se atque Imperium fide illius permitteret postulabat. Caesari non fuit consilium vitam, dignitatem, salutem suam atque amicorum, arbitrio inimicorum in potestate acerbissimorum hostium credere, se ense suo jugulare, manubrium • e manu dimittere: Gregorius tamen simulata pace, fugae ornatu dissimulato, Salernum ad Nordmannos aufugit, & qui omnes in periculum impulerat, omnes in periculo deserit. Caesar coacto Procerum, Episcoporum 〈◊〉 , advocata concione populi, more majorum, comitia Pontifica • ia havet; Hildebrandus necessita • e in rationem versa, tanquam lupus, fur ac latro, veluti perfidus transfuga, ovium desertor, gregis proditor, christianae charitatis osor, vir sanguinum, omnium communiter consensu abdicatur. Ex Patribus Guibertum Ravennae Archimystam, concordiae ac pacis studiosum, vir bonus atque eruditus, ordinari fecit in Papam, & Clemens 3. appeliatur, a quo etiam benedictione percepta; a populo Romano salutatus est Imperator & Augustus.

I shall render you a more particular account of Hildebrands, the Emperors, and this New Pope Clements proceedings against each other, out of Bertoldus Constantiensis, one of Hildebrands faction, living & writing in that age Anno 1080. Gregorius Papa Synodum Romae, mense Martio collegit, ad quam de Tentonicis partibus praedictae sedis Apostolicae Legati, redierunt, & ommimodam Rudolfi obedientiam, & Heinrici inobedientiam, Domino Apostolico renunc • averunt; unde ipse in fine Synodi Heinricum deposuit, ipsumque cum omnibus suis fautoribus anathemizavit, et Rudlophum Apostolica authoritate in Regia dignitate confirmavit. Unde, aemulus ejus congregata multitudine omnium Schismaticorum sive excommunicatorum apud Brixinam legitimum Papam abjuravit, & Guibertum Ravennatem quondam Episcopum, sed jam triennio a Papa Gregorio, irrecuperabiliter depositum, & anathemizatum, sibi non in Papam, sed in Haeresiarcham, elegit. Deinde apud Moguntiam conventu facto, eandem ipsam electionem, a quibuscunque potuit confirmari fecit: (by his Imperial Sovereign Ecclesiastical Authority;) He subjoins, His temporibus Heinricus totam Italiam adeo conturbavit, ut nullus secure ad limina Apostolorum posset ire, qui non prius adjuraret, quod ad Papam Gregorium diversurus non esset.

Anno 1081. Heinricus post obitum Regis Rudolphi Veronam in Pascha venit, & • nde ad invadendam Romam, cum suo non Apostolico, sed Apostate Guiberto, ut puta Domini Apostolici non semel perjuro & anathemizato; profectus, sed macte reversus est. In the mean time (as he relates) the Archbishops, Bishops and German Princes of Hildebrands faction, made and crowned Hermannus for their King, by the Popes instigation. Soon after;

Henricus Anno 1082. In Italiam assumpto Apostate suo Guiberto, iterum Romam invisurus proficiscitur, adunata multitudine Schismaticorum, ibique ea estate moratus, pene incassum laboravit; nisi quod Milites suos quibusdam castellis, ut facerent guerram Romanis, imposuit, qui eum nec hac vice Romam intrare permiserunt. Ignem quoque in domum Sancti Petri per quendam traditorem immittere voluit, sed Dei misericordia protegente, non potuit. Cogitavit enim ut de improviso, portus irrumperet, si Romani derelictis propugnaculis, ad incendium restingendum concurrerent, unde ignem domibus quibusdam Sancto Petro contiguis immitti fecerunt. Sed Dominus Apostolicus huic versutiae obviavit. Nam primum viso incendio, omnes milites Romanos ad propugnacula defendenda transmisit, ipseque solus fiducia Sancti Petri fretus, facto signo Crucis contra incendium, ignem progredi ulterius non permisit. Igitur Heinricus capto Venerabili Episcopo de Sutria, alliisque nonnullis, suoque Apostate Guiberto in Tiburtina urbe ad infestandos Romanos derelicto, ipse Longobardiam revertitur. Hermannus autem Rex multum de adversitate sedis Apostolice dolens, eamque de manu Heinrici liberare volens, expeditionem in Italiam paravit unde & de Saxonia in Sueviam venit; but was diverred.

An. 1083. Iteram Heinricus cum multitudine Schismaticorum sive Excommunicatorum ante Pentecosten Roman impugnaturus aggreditur: sicque Guibertum Ravennatem, perjurum, depositum, & anathemizatum, apud S. Petrum inthronizavit. non per Ostiensem, & Albanensem & Portuensem Episcopos, qui hoc privilegium habent, ut & Papam consecrent: sed per Mutinensem & Ariminensem Episcopos: utpote jam multis annis depositos & anathemizatos. Statim ergo juxta sanctum Petrum quendam monticulum, nomine Palatiolum in Castellum, eique milites multos, ut impugnarent Romanos, imposuit, qui eum Transtiberinis urbis regiones, nullo pacto intrare permittebant. Multi tamen jam ex Romanis consenserant, partim pretio inducti, partim multis promissionibus seducti, omnes autem aequaliter jam triennii impugnatione nimium fatigati. Quid plura? omnes pene Romani, praeter Principem Salernitanum, hoc laudaverunt, ut Papa Gregorius Synodum in medio Novembris colligeret Romae, cujus Synodi statuta de causa Regni, nec Heinrico, nec Romanis, imo nulli penitus liceret praevaricari. Heinricus quoque ituris ad illam Synodum, & redituris, securitatem jurejurando fecit. Unde et Papa omnes religiosos Episcopos & Abbates ad Synodum literis suis vocavit. Heinricus (after some stay at Ravenna) ad praedictam Synodum profectus est, quo & Legati Teutonicorum principum ire debuerant, sed ab Heinrico in via apud forum Cassii capti, & sedati sunt, circa festum sancti Martini, licet omnibus Synodum illam petentibus securitatem juramento promiserit. Unde & Romani multa contra Heinricum murmurare coeperunt. Erant autem religiosissimi Monachi & Clerici, quos in captivitate fecit cruciari, (for stirring up rebellions against him in Saxony and elsewhere) cum quibus & Ottonem venerandum Ostiensem Episcopum captivatum, videlicet, ad ipsum ab Apostolica seed transmissum. Multi tamen ex Francigenis ad illam Synodum, tam Episcopy vel Abbates pervenerunt. Meliores autem Episcopy & Domino Apostolico magis necessarii, id est, Hugo Lugdunensis, Anselmus Lucensis, Reginaldus Cumanus, specialiter a Heinrico ad Synodum pervenire, prohibiti sunt: Dominus tamen Papa Synodum tribus diebus solenniter celebravit, & ne Heinricum iterum specialiter anathemizaret, vix a Synodo exoratus, omnes tamen excommunicavit, quicunque aliquem ad sanctum Petrum, et Papam venientem impedirent, quoquo modo. Sed jam advenit terminus, ad quem Romani, nesciente Papa, hoc Heinrico se effecturos juraverant, aut Gregorius Papa eum incoronaret, aut alius quem ipsi illo expulso eligerent. Quod juramentum licet in praeterita estate factum fuerit, omnes tamen intimos Papae usque ad terminum pene • atuit. Adveniente ergo termino, Romani Papae de juramento manifestaverunt, dicentes, se hoc jurasse, non ut Papa solenniter regali unctione incoronaret, sed tantum simpliciter, ut ei coronam daret. Annuit ergo Papa eorum votis, ut eos a juramento absolveret, viz. Heinrico; si vellet cum justitia: sin autem, cum maledictione (note it) Coronam daret: Unde Romani mandaverunt, ut veniret ad accipiendam Coronam cum justitia, si vellet: Sin autem, de Castello Sancti Angeli per virgam sibi demissam a Papa reciperet. Sed Heinrico utrumque recusante, alium Legatum illi direxere, qui eos bello defenderet si necesse esset. Se been attendisse quid juraverint, nec se amplius eo juramento detineri obnoxios. Igitur Domino Papae multo firmius, quam pridem, consilio adhaesere. Sed jam septennio totum Romanum Imperium civili bello, nimio schismatis dissidto, laboravit: aliis quidem Domino Apostolico, aliis autem Heinrico faventibus, & ob hoc utrinque totum Regnum praeda, ferro et igne miserabiliter devastantibus, paucissimi Catholici Episcopy ex parte Apostolici remanserunt, qui et a propriis sedibus expulsi, suis gregibus providere non permittebantur. Quapropter, omnes pene religiosi, sive Clerici, sive Laici, in aliqua Monasteriorum latibula hujusmodi mala declinaverunt: ne videlicet devastationem sanctae Ecclesiae cernerent, cui in nullo adminiculari possent. Satius enim illis videbatur, ut saltem seipsos, delitescendo salvarent, quam pro aliis incassum laborando cum eisdem perirent.

Anno 1084. Reginaldus Cumanus Episcopus, Gregorii Papae adjutor studiosissimus migravit ad Dominum, & Sigefridus Moguntiensis Archiepiscopus, Gregorio Papae per multas tribulationes adjutor indefessus, requievit in pace. Heinricus Aquileiensis Patriarcha, non semel Domino Apostolico perjurus & excommunicatus, in corpore & anima moritur. In die Resurrectionis Dominicae Heinricus a heresiarcha suo Ravennate, coronam, non gloriae, sed confusionis accepit; Nam hujusmodi coronator, juxta attestationem sanctorum Patrum, non benedictionem quam perdidit, sed damnationem, quam habuit, suo coronato imposuit. Erat enim ipse Ravennas Archiepiscopus & omnimodam obedientiam Romano Pontifici juravit, quam & nonnullo tempore fideliter exequutus est; sed non multo post spreto juramento, singulari contumacia contra Apostolicam sedem erigitur. Unde ab Apostolica seed & ab Episcopis totius Ecclesiae in Romana Synodo post Canonicas inducias irrecuperabiliter deponitur, & anathemizatur; nec hoc semel, nec in una Synodo, sed in omnibus Synodis quotquot jam sexennio Romae celebratae sunt. Hic ergo in perjurio ita inveteratus, & pro eadem saepius irrevocabiliter depositus & anathemizatus (solittle did he esteem this Antichristian Popes frequent Anathemaes, or his Synods) sedem Romani Pontif: cui obedientiam juravit, pro manus Anathematizatorum, utpote sui stimlium, praeterito anno invasit, legitimo pastore adhuc eidem seed praesidente: nempe Mutinensis & Aretinus Exepiscopi cum reliquis excommunicatis eum ordinaverunt. Qui etiamsi Catholici essent & Apostolica sedes Pastorem non haberet, nullum tamen eidem sedi Pontificem ordinare possent. Hujus etiam ordinationis privilegium solis Cardinalibus Episcopis, Ostensi, Albanensi, & Portuensi, a sanctis Patribus est concessum, nec aliquibus aliis conceditur, ipsis hoc adimplere valentibus. Sed hi libentius omnia extrema paterentur, quam tam sacrilegae ordinationi, tanquam superbissimae praesumptioni miscerentur, quem et ipsi cum Domino Apostolico Synodali judicio canonice damnarunt. Ergo Mutinensis & Aretinus cum reliquis haereticis, Ravennatem illum, non in Romanum Patriarcham, quod nullo modo potuerunt, sed in damnatissimum haeresiarchum promoverunt, ut quanto altius inter ipsos emineret, tanto majoris damnationis privilegium possideret (writes this Hildebrandian fury) Quapropter & Heinricus ab eodem incoronatus, damnationem ejus haereditasse non dubitatur. Similiter & omnes quicunque aliquid, quod a Domino Papa suscipiendum esset, a praedicto haeresiarcha quasi susceptum, usurpaverunt. Abbas Uspergensis records, Imperator ipsis (Romanis) petentibus, ut quia Hildebrandus ab ipsis abdicatus, aufugerat, Wigpertum Ravennensem Episcopum, eis Apostolicum praeficeret. xi. Kal. Aprilis feria 6. ante diem Palmarum multis stipatus cum magna gloria intravit, ducens secum praedictum Episcopum. Qui sequente Dominica per multos Episcopos Apostolico nomine dicatus, nomenque Clementis accipiens, reverenter est intronizatus. A quo Rex cum Regina Bertha in sancta Dominica Paschae imperiali dignitate sublimatus est. Bertholdus thus proceeds, Morabatur autem Heinricus in Lateranensi Palatio cum Ravennate suo, nec a fidelibus Papae per Civitatem ad sanctum Petrum transire permittebatur, sed in ipsa Paschali hebdomada fideles aggreditur, in qua congressione 40. pene inter mortuos & vulneratos perdidit; nam reliqui fugerunt: ex parte autem domini Papae nec unus cecidit. A Papal pious celebration of Easter by these Martial Popes, even in Rome itself. Pope Gregory being overpowered at Rome by the Emperors forces, thereupon hired and sent for Robert Wiscard to assist him. Hereupon Robertus Wiscardus Dux Normannorum in servitium Sancti Petri post Calendas Maii Romam armata manu invasit; fugato Heinrico, totam urbem Gregorio Papae rebellem, penitus exspoliavit, & majorem ejus partem igni consumpsit, eo quod Romani quendam ejus Militem vulneraverant. Deinde acceptis obsidibus a Romanis, & in Castello Sancti Angeli, quod domum Theodorici dicunt, reservatis, ipse ad recuperandam terram sancti Petri reversurus, in brevi plurima Castella, & Civitates Domino Papae recuperavit. Heinricus autem Roberto resistor non valens, ad partes Teutonicorum satis festinanter revertitur. Interim Henricus, congregata multitudine schismaticorum, Wecilonem Clericum, Halverstatensis Episcopy fugitivum, Moguntinensi Episcopatu remuneravit, eo quod illi in omni pertinacia contra Dominum & sanctum Petrum indefessus cooperator adfuit. Qui ipse jamdudum anathemizatus, & ab anathemizatis electus, nihilominus etiam ab anathemizatis juxta Pelagium Papam non consecratus est: nam juxta beatissimos Patres, Innocentium, Leonem atque Gregorium, nihil nisi damnationem & maledictionem a damnatis accipere potuit; Dominus autem Papa collecta Synodo, iterum sententiam anathematis in Guibertum haeresiarchum, et Heinricum, et omnes eorum fautores promulgavit; quod et in festo sancti Johannes Baptistae praeterito jamdudum Romae fecit, cum Heinricus adhuc ibi moraretur. Hanc sententiam Legati sedis Apostolicae, videlicet, Petrus Albanensis Episcopus in Francia, Otto Ostensis