Vindication of Ecclesiastical Volume 3 2
What Writs of Protection and restitution were granted by the King to other Parsons, Vicars, Abbots, Abbesses, Priors, Freers, Bishops, Ecclesiastical or Religious persons, and to what Sheriffs they were directed, those who please may peruse in Claus. 25 E. 1. m. 22, to 26. where they are recorded.
Sundry Clergymen, not being able or willing to purchase particular Protections from the King, upon the Archbishops and Bishops supplications, (after their submission and reconciliation to the King) had this general Protection issued to the Sheriffs of London, and other Sheriffs on their behalf.
REX Vicecomitibus London. salutem. Licet aliqui de Clero qui sunt infra Ballivam vestram Protectionem nostram forsan non habuerunt tempore retroacto, ad instantiam tamen et rogatum venerabilium patrum R. Archiepiscopi Cantuar. & aliorum Episcoporum & Praelatorum regni nostri, nobis pro eodem Clero supplicantium, volentes Clerum eundem ab omni molestia et inquietatione indebita protegi et defendi: Vobis mandamus, quod omnes et singulos de Clero praedicto, homines, terras, res, redditus, et omnes possessiones eorundem in Balliva vestra deinceps manuteneatis, protegatis et defendatis: non permittentes quantum in vobis est, quod praefato Clero aut eorum alicui in personis et rebus inferatur injuria, dampnum, molestia vel gravamen, non obstante quod aliqui de Clero praedicto Protectionem nostram non habuerunt, sicut praedictum est. Teste Rege apud Sanctum Paulum London. 26 die Julii.,
The Archbishop of Canterbury (who procured Pope Boniface his premised Bull, and was most peremptory, stout in the prosecution of it, for which all his Temporalties, Goods, Chattels were seised) being forced to hide his head, and reduced to great extremities, was likewise restored to the Kings favor and protection at last, through the earnest prayer and mediation of his Suffragan Bishops on his behalf, upon hopes of his future loyalty; whereupon the King out of his special grace issued these Writs to restore his Temporalties, with all his Oxen, Goods and Chattels formerly seised, in the state they now were.
REX Vic. Kanc. salutem. Licet tibi nuper praeceperimus, quod omnia laica feoda Archiepiscoporum, Episcoporum, et totius Cleri de Balliva tua, una cum bonis et catalis in eisdem inventis, • ine dilatione caperes in manum nostram, et ea salvo custodires donec aliud inde praecepissemus. Volentes tamen ad instantem requisitionem Praelatorum Cantuariensis Provinciae, venerabili patri R. Cantuar. Archiepiscopo, totius Angliae Primati, gratiam facere specialem. Tibi praecipimus, quod eidem Archiepiscopo omnia laica feoda sua, una cum bobus, carucis, et omnibus aliis bonis et catallis suis in eisdem existentibus, quae praetextu mandati nostri praedicti in manum nostram cepisti, in eo statu quo nunc sunt restitui facias indilate. Teste Rege apud Westm. 11 die Julii.
Consimiles literae diriguntur Vic. Surr. Sussex. Midd. & Essex.
From this premised Bull of Pope Boniface, prohibiting Clergymen to give or pay any Taxes to Kings for their Kingdoms necessary defense against public enemies, without his special license, under the penalties therein expressed, and the premised contests arising thereupon between K. Edward, his Prelates and Clergy, our Kings, Nobles, and all others may now observe. 1. That this Popes Constitution made in Cathedra, by the advice and assistance of his Brethren, was not only erronio •• and antimonarchical, but antichristian and diabolical, diametrically contrary to Christ's, St. Peters and St. Paul's express precepts and presidents, recorded in the Gospel for all Prelates, Christians conscientiously to obey, practice, imitate upon all emergent occasions, Mat. 17. 25, 26, 27. c. 22. 16, to 22. Mar. 12. 13, to 18. Luk. 20. 22, to 27. Rom. 13. 5, 6, 7. 1 Pet. 2. 11, 13, 15, 16. Tit. 3. 1. 2ly. That our Archbishops, Bishops, Clergies procuring of, and submission thereunto, was not only an high contempt against Christ's and his Apostles precepts, presidents, as Christians, but a most seditious, traiterous, rebellious practice, against their duties, Oaths, Allegiance as Subjects, of very dangerous president to all Lay-Subjects in like cases. 3ly. That King Edwards heroical opposition against this Papal Decree, and his strenuous severe proceedings against his Archbishops, Bishops, Clergy, in putting them out of his Protection, and seising all their Lands, Goods, Chattels for this offense, whereby he crushed this Cockatrice in the shell, was not only an act of great courage, justice, but also of policy and prudence, without which he could never have preserved his Royal dignity, Jurisdiction, Crown, against the Popes and Prelates Usurpations on them, nor his Person, Kingdoms, Dominions against his Foreign Enemies invasions. 4ly. That this his turning his Bishops, Clergy out of the Parliament-house, holding a Parliament, and making Laws with his Temporal Lord's and Commons without them, is not only justified to be lawful by our Law-books, but likewise by two of our learnedest late Bishops, Jewell of Salisbury, and Bilson of Winchester, in their authorized Books in defense of the Doctrine of the Church of England against Papists and Jesuits; where they assert, That the King and Temporal Lord's and Commons in Parliament, may lawfully make Laws, Statutes, even in matters of Religion, not only by the more part of voices, although the Archbishops and Bishops were never so earnestly bent against it; and that Statutes so passing in Parliament only by the voices of the Lord's Temporal, without the agreement and consent of the Lord's Spiritual, have nevertheless been always confirmed, ratified by the Royal assent of the Prince; but likewise when they were excluded the Parliament, as in the Statutes of King Edward the 1. In a Parliament held at St. Edmondsbury, (and after that at Sarum) the Archbishops and Bishops were quite shut forth, yet the Parliament held on, and good and wholesome Laws were there enacted, the departing, or absence, or malice of the Spiritual Lord's notwithstanding. May not the Kings Highness (adds Bilson) serve Christ in making Laws for Christ, without your (Popes and Bishops) liking? Claim you that interest or prerogative, that without you nothing shall be done, by the Laws of God, or by the Charters of the Realm? By the Laws of the Land you have no such privilege. Parliaments have been kept by the King and his Barons, the Clergy wholly excluded, and yet their Acts and Statutes good. And when the Bishops were present, their voices from the Conquest till this day were never Negative, but Acts passed without and against their votes and protestations; witness 20 H. 3. c. 9. 3 R. 2. c. 2. 7 R. 2. c. 11. 11 R. 2. c. 3. Rot. Parl. nu. 9, 10, 11. 21 R. 2. Rot. Parl. nu. 9, 10. 6 H. 6. Rot. Parl. nu. 27. and other Acts. 5ly. That there is no other means for Kings to support their Crowns against Popes, Prelates, Clergymens Usurpations, but by resolute, rigorous proceedings against them, till they reduce them to due subjection, obedience, and force them to renounce their Antimonarchical Decrees and Innovations against their Prerogatives, as King Edward here did, and then received them into his special protection.
And here it is very observable, That as our King Edward thus strenuously opposed Pope Boniface his Antimonarchical Constitution, against demanding or imposing Subsidies on the Clergy without his previous consent, in England, so King Philip the 4th. (though his mortal enemy) encouraged by his heroic previous example, did the like in France, publishing this special memorable Remonstrance against it; and thereupon extorted a Dispensation from this Pope, for the Prelates and Clergy of his Realm to assist him with Subsidies and their Arms in his Wars against King Edward and the Flemins, which I shall here insert out of the Charters of France, published by Pierre de Pithou, and others.
Responsiones nomine Philippi Regis ad Bullam Bonifacii P. P. 8. Datam Anagniae 11 die Octobris, Pontificatus sui anno secundo.
ANtequam essent Clerici, Rex Franciae habebat custodiam regni sui, & poterat statuta facere, quibus ab inimicorum insidiis & nocumentis sibi & regno praecaveret, & per quae inimicis subtraheret omnino subsidia, quibus ipsum & regnum possent gravius impugnare. Hac de causa Dominus Rex qui nunc est, equos, arma, pecunias et similia generali edicto prohibuit extrahi de regno suo, ne forsitan talia per malignorum fraudulentiam ad manus inimicorum in Domini Regis & regni praejudicium devenirent; nec hoc simpliciter prohibuit, sed adjecit, haec non debere fieri absque ejus licentia specially: super hoc habens rectam intentionem, quod quando sibi constaret pro certo, quod talia sic ab ipso prohibita essent bona Clericorum, & quod extrahi de regno, sibi & regno non obessent, nec inimicis prodessent, nulli sic petenti, & praemissa probanti, licentiam denegaret. Et videtur satis mirabile, quod carissimus • ilius Papae (our King Edward the 1. then in hostility with King Philip) non solum Clericorum bona, sed etiam personas detinet violenter, (for submitting to this Constitution of his) nec propter hoc Dominus Papa ipsum denuntiat sententiam Excommunicationis incurrisse. Sancta mater Ecclesia, sponsa Christi, non solum est ex Clericis, sed etiam ex Laicis; imo sacra testante Scriptura, sicut est unus Dominus, una fides, unum baptisma, sic à primo usque ad ultimum ex omnibus Christi fidelibus, una est Ecclesia ipsi Christo coelesti sponso, annulo fidei desponsata, quam ipse à servitute peccati, à jugo veteris legis, ac dominio hostis antiqui per mortem suam misericorditer liberavit, qua libertate gaudere voluit omnes illos, tam Laicos quam Clericos, quibus devit potestatem Alio • ▪ Dei fieri, iis videlicet qui credunt in nomen ejus, & susceperunt Christianae fidei sacramenta. Nunquid solum pro Clericis Christus mortuus est, et resurrerit? absit. Nunquid est personarum acceptio apud Dominum, ut solum Clerici in hoc mundo gratiam, et in futuro gloriam consequantur? absit. Sed per indifferentiam omni credenti operanti bonum, per fidem et dilectionem aeternae retributionis premium repromisit. Et quia Clerici in Ecclesia, ut patet per praedicta, sunt & merito & munero potiores, non debent, nec possunt, nisi forsitan per abusum, sivi appropriare, quasi alios excludendo, Ecclesiasticam libertatem, loquendo de libertate qua Christus nos sua gratia liberavit. Multae ve • o sunt libertates singulares, non universalis Ecclesia, sponsae Christi, s • d solum ejus ministrorum, quae cultui divino ad adificationem populi sunt, & esse debent spiritualius deputati. Quae quidem libertates per statuta Romanorum Pontificum, de benignitate vel saltem permissione Princi • um secularium, sunt concessae; quae quidem libertates sic concessae vel permissae ipsis Regibus suorum regnorum gubernationem ac defensionem auferre non possunt; nec ea quae dictae gubernationi et defensioni necessaria, seu expedientia, et deliberato bonorum ac prudentium consilio judicantur, dicente Domino Pontificibus Templi; Reddite ergo quae sunt Caesaris Caesari, & quae sunt Dei Deo. Et quia turpis est pars quae non suo congruit universo, & membrum inutile & paralyticum, quod corpori suo subsidium ferre recusat, quicunque sive Clerici, sive Laici, sive Nobiles, sive ignobiles, qui capiti suo vel corpori, hoc est Domino Regi et regno, imo etiam sibimet, auxilium ferre recusant, semetipsos partes incongruas et membra inutilia, et quasi paralytica esse demonstrant: Vnde si a talibus pro rata sua subventionum auxilia requiruntur, non exactiones, vel extortiones, vel gravamina dici debent; sed potius capiti, et corpori, et membris, debita subsidia; sed et pro defensoribus et pugilibus ipsorum, quibus non licet, vel qui non possunt pugnare per seipsos, stipendia praeparata: Nemo siquidem tenetur pro aliis propriis stipendiis militare. Et quod si inimicorum rabies invalesceret contra regnum, constat quod bona Clericorum penitus dissiparentur; quare, multo plus aliis, indigent ab hostili impugnatione defendi. Ideoque in naturalis juris injuriam esse videtur, prohibere cuicunque servo, vel libero, vel Clerico, vel Laico, nobili vel ignobili, clypeum defensionis objicere contra hostilem gladium, aut stipendia solvere defensori. Nonne merito Deus tales tradidit in reprobum sensum qui jus natural et antiquum nituntur subvertere, pro suae libito voluntatis? Et quis sapiens et intelligens haec, non incidit in vehementem stuporem, audiens Vicarium Jesus Christi prohibentem tributum dari Caesari, et sub anathemate fulminantem, ne Clerici contra injustae persecutionis incursus, Domino Regi et regno, imo sibimetipsis, pro rata sua manum porrigant adjutricem? Dare vero histrionibus, et amicis carnalibus, et neglectis pauperibus, expensas facere superfluas in robis, equitaturis, comitativis, commessationibus, et aliis pompis saecularibus, permittitur eisdem, imo conceditur, ad perniciosae imitationis exemplum. Hoc enim natura et ratio, jus divinum et humanum pariter detestantur, ad illicita froena latare, et licita, imo necessaria, cohibere. Quis enim sanae mentis judicaret licitum et hone stum sub anathemate cohibere, ne Clerici, ex devotione Principum incrassati, impinguati et dilatati, pro modulo suo eisdem Principibus assistant, contra ingruentes injustorum persecutionum adversitates, quocun{que} color excogitato, doni vel mutui, vel subventionis pro seipsis, pro Rege et regno pugnantibus, et resistentibus inimicis vi armorum, alimenta praebendo vel stipendia persolvendo? Non enim prudenter attendunt qui talia perhibent, vel renuunt, quod hoc nihil aliud es • quam inimicos juvare, et crimen laesae Majestatis incurrere, et quasi velle prodere ipsum Reipublicae defensorem; ad quod crimen puniendum intendimus plus solito, volente Deo oculos aperire. Deum siquidem fide & devotione colimus, & Ecclesiam Catholicam & Ministros ejus multipliciter veneramur in terris, sicut & omnes patres nostri; sed hominum minas, minus rationabiles et injustas, minime reformidamus; nam coram Deo, favente ejus clementia, semper justitia invenietur in nobis. Nonne Rex Angliae, quondam homo noster ligius, vocatus ad judicium coram nobis, cum omni solemnitate quâ decuit, ad imperium Domini sui venire centempsit? Quare necesse habuimus terras quas à nobis tenebat ad manum nostram trahere, judicio & justitia mediante; cujus occasion dictus Rex Angliae homagio & fidelitate quibus nobis tenebatur, ration terrarum quas à nobis tenebat in feudum, renunciavit express, & postea contra nos insurgens crudeliter, praedictas terras sibi est nisus adquirere, non tam vi armorum, quam dolo, via justitiae, & rationis, & confuetudinis approbata penitus praetermissa. Quis Rex, quisve Princeps terras feodales sic à vassallo suo dimissas, & tum multipliciter forisfactas, ad se non traheret, & non defenderet, tanquam suas? Nec super hoc debetur ab aliquo increpari, sed potius de contrario reprehendi. Et Regi Theutoniae quid potuit vel debuit plus offerri, quod esset rationis aut pacis, quàm quod quatuor viri eligerentur idonei, duo pro nobis, & duo pro ipso, qui de limitibus Regni & Imperii cognoscerent & tractarent, & quicquid super hoc ordinarent ambo Reges in perpetuum observarent. Et si praedicti quatuor discordarent, ipsi possent eligere quintum, qui eorum discordiam revocaret: Et si dictus Rex Theutoniae de Comitatu Burgundiae conqueratur, sua querimonia nulla ration fulcitur. Nam notorium est omnibus, quod post guerram apertam & diffidationem superbam, à dicto Rege nobis factam, dictum Comitatum nobis duximus acquirendum. Nam in diffidatione sua contra nos graviora facere minabatur, & jam forsitan fecisset, si adhuc sibi se optulisset facultas. Nonne sanctae matri Ecclesiae nos et antecessores nostri, multa grata servitia ab antique, et immensa beneficia contulimus, quibus Ministri▪ ejusdem multo pinguius et gloriosius, quam in aliis regnis temporalibus exaltantur? Super quo velit Deus, quod ingratitudinis vitium non incurrant; non enim debent debitas subventiones negare, sed ultro quicquid habent offerre; praesertim cum videant manifest, quod praedicti Reges unjust, et sine causa rationabili, nos impugnant. Quare modo non fuissemus ab Ecclesia amplioribus injuriis provocandi, sed potius ab ea, tanquam a pia matre, fovendi et placandi, et a malis imminentibus efficaciter consolandi.
Moreover the Archbishop of Reims with the Suffragans and Abbots of his Province (of a different temper from our English Prelates) made this supplication to Pope Boniface against this his new Constitution.
SAnctissimo Patri ac Domino suo, Domino Bonifacio, divina providentia Sacrosanctae Romanae ac Universalis Ecclesiae Summo Pontifici, devoti ejus filii, miseratione divina Petrus Remensis Archiepiscopus, & Episcopy Remensis Ecclesiae Suffragantes, & Abbates, cum humili sui recommendatione, devota pedum oscula beatorum. In hac terrestri patria Ecclesiam militantem constituens providentia Conditoris, eam ex alto providit sic commoda substitutione Vicarii gubernandam, qui, ne ipsam tempestuosae hujus saeculi fluctuationes confunderent, in turbatione sibi consilium impenderet, in tribulatione solatium, & in adversitate succursum, ut sic hujusmodi solatii praesidio fulta Vicarii, triumphanti Ecclesiae, quae est Christi, ad salutem humani generis, eo devotius, quo tranquillius, deserviret. Ad ipsius quippe Vicariatus apicem, diebus nostris, quod laeti referimus, divinae gratia provisionis assumpti, qualiter ad salubre regimen, statum prosperum, & exaltationem felicem ipsius Ecclesiae, desideriis summis aspirantes, paternam curam, studium efficax, & indefessae sollicitudinis operam duxeritis impendendam, universalis jam notio publicat, & ipsa rei experientia manifestat. Ex hujus siquidem desiderii fervente affectu, quem ad felicem statum universalis Ecclesiae paterno more solliciti geritis, Beatitudinem vestram noviter constitutionem edidisse cognoscimus, per cujus beneficium Ecclesiarum periculis remediare, salubriter obviare dispendiis, et Ecclesiasticae libertati voluit utiliter providere. Verum quia excellentissimus Princeps, Dominus noster Rex, ac Principes, Barones, et Domini Temporales, caeterique regnicolae Franciae, occasion ipsius Constitutionis, quam onerosam, gravem, et praejudicialem nimis asserunt juri suo, cum omnes, tum singulos incolas dicti regni, ad defensionem Regni et Patriae, omni privilegio, excusatione et exceptione cessantibus, vocare praetendunt, praesertim feodatarios et fideles Regis ejusdem, nosque et alios Praelatos de Regno, quorum quidam per homagium, et fere omnes juramento sumus fidelitatis adstricti eidem Domino nostro Regi, ad jus et honorem ipsius et Regni servandum, absque cujus necessario defensionis praesidio vivere tute non possumus, nec defendi a nostrorum, quorum non deest copia, persecutione continua aemulorum: dura turbatione comm • ti, per majores in unum consilio inito, quoad remedium utile benivolentia paterna provideat, irreparabilis causae praejudicium, quod non sine multa cordium amaritudine recitamus, extorquere disponunt; sicque Gallicana Ecclesia, quae retroactis temporibus in pacis pulchritudine, et libertatis plenitudine conquievit; diversis jam exponitur fluctuationibus tempestatum, fremunt scandala, excrescunt angustiae, et finalis ruinae pericula sunt in promptu. Ad Apostolicae sanctitatis providentiam circumspectam propterea duximus fiducialiter recurrendum, quanta • ossumus devota & unanimi instantia supplicantes, ut opportune et salubriter provisionis remedium in hac parte clementius adhibere dignetur, per quod sedat scandala, et cum praefato Domino Rege, suisque Principibus, et caeteris Temporalibus Dominis dicti Regni, eadem Gallicana servet Ecclesia pacis et caritatis solitae unionem, ac sub alarm suarum velamine, et protectionis oportunae suffragio suo, nostris temporibus, uni semper impendat creatori devote debitum famulatum. Et ecce venerabiles patres Episcopos ad Sanctitatis vestrae praesentiam propter hoc speciale destinamus, qui frequentia Scandala et imminentia, immo instantia in januis, hujusmodi discriminosa pericula, sensibus vestris perfectius explicabunt oraculo vivae vocis.
Pope Boniface, upon reception and consideration of the premised Declaration and Supplication, sent this ensuing explanatory Bull to King Philip, by which he declared, that his Bull extended not to voluntary grants of aids by the Clergy, &c. that the Kings of France (and by consequence the King of England, and all other Kings, Princes) might in cases of necessity of the State, constrain Ecclesiastical persons who were their Subjects, to contribute for the defense of their Realm without sending to the Pope for his precedent consent thereto.
BOnifacius Episcopus Servus servorum Dei, charissimo in Christo filio, Philippo Regi Franciae Illustri, ad perpetuam rei memoriam. Etsi de statu regni cujuslibet, in quo Catholicae fidei cultus viget, paternae sollicitudinis studio cogitemus, ad statum tamen Christianissimi Regni Franciae, in quo semper anteactis temporibus erga Romanam Matrem Ecclesiam viguit devotionis integritas, reverentiae plenitudo resplenduit, fervuit obedientiae promptitudo, tanto solertius aciem considerationis extendimus, et circa illud cogitationis nostrae versatur instantia, quanto ipsum uberiori favore prosequimur et sincerius gerimus in visceribus charitatis. Dudum siquidem Pastoralis officii debitum exequentes in favorem Ecclesiae et Ecclesiasticae libertatis authoritate Apostolica duximus statuendum, ne Praelati et personae Ecclesiasticae, cujuscunque dignitatis, status, aut constitutionis existant sub adjutorii, mutui, vel doni nomine, Imperatoribus, Regibus, Principibus, aut Praesidentibus caeteris praesient, absque Apostolicae sedis authoritate Subsidia, quocunque nomine censeantur: neve Imperatores, Reges, seu Principes, aut aliter Praesidentes ea imponere, exigere, vel recipere ab eisdem Praelatis, et personis Ecclesiasticis audeant, certis poenis adjectis nichilominus in hac parte. Verum nonnulli nostrae intentionis ignari, suaeque prudentiae innitentes, hujusmodi Constitutionem nostram non rationabili, aut aequitati consonae, sed voluntariae interpretationi subjicere moliuntur: non attendants, quod ad eum qui condidit, interpretatio noscitur pertinere. Nos igitur huic morbo congruam intendentes adhibere medelam, & ut cujuslibet ambiguitatis scrupulus in hac parte tollatur, & veritatis puritas elucescat, authoritate praesentium declaramus, quod Constitutio ipsa, vel ejus prohibitio ad donaria vel mutua, seu quaevis alia voluntaria Praelatorum vel personarum Ecclesias • icarum ejusdem Regni, cujuscunque status, ordinis, vel conditionis existant, omni prorsus coactione aut exactione cessante, se aliquatenus non extendat, licet ad id forsitantua, vel successorum tuorum, qui pro tempore fuerint, aut tuorum vel eorundem Officialium, seu Ducum, Comitum, Baronum, Nobilium, vel aliorum Dominorum Temporalium de Regno praedicto requisitio curialis & amica praecedat. Quodque feudalia, censualia, sive jura qualibet in rerum Ecclesiasticarum datione retenta, vel alia servitia consueta tibi, tuisque successoribus, Ducibus, Comitibus, Baronibus, Nobilibus, et aliis temporalibus Dominis supradictis, tam de jure quam de consuetudine a personis Ecclesiasticis debita, praefata Constitutio non includat, vel aliquatenus comprehendat. Et quod Personae Ecclesiasticae pro Ecclesiarum suarum utilitatibus compositionis aut transactionis titulo, vel alio quovis modo, seu pro libertatibus acquirendis tecum, et cum tuis successoribus, Ducibus, Comitibus, Baronibus, Nobilibus, et aliis temporalibus Dominis praelibatis, prout conscientiis eorum videbitur, et ante constitutionem eandem poterant, libere valeant convenire, nec illas per ipsius Constitutionis vigorem in iis contingat aliquatenus impediri. Quod{que} Constitutio eadem Clericos clericaliter non viventes, sed se mercationibus & mercimoniis, praesertim inhonestis & vilibus, vel saevis immiscentes actibus n • n defendat. Adjicimus insuper hujusmodi declarationi nostrae, Quod si tibi et successoribus tuis pro universali vel particulari ejusdem Regni defensione, periculosa necessitas immineret, ad hujusmodi necessitatis casum se nequaquam extendat Constitutio memorata; quin potius tu et successores tui possitis a Praelatis et personis Ecclesiasticis dicti Regni petere ac recipere pro hujusmodi defensione subs • dium vel contributionem, illudque vel illam Praelati et personae praedicti tibi et successoribus tuis, inconsulto etiam Romano Pontifice, teneantur et valeant sub quotae nomine, aut alias etiam impertiri; non obstantibus Constitutione praedicta, seu quovis exemptionis, aut alio quolibet privilegio, sub quacunque verborum forma confecto a Sede Apostolica impetrato. Quodque necessitatis declaratio supradicta tuae et successorum tuorum conscientiis, dummodo successores ipsi vicesimum aetatis annum exegerint, relinquatur. Super quo tuam et successorum praedictorum conscientias onera i, ac tibi et eisdem successoribus innotescere volumus, quod quicquid recipi ultra ipsius defensionis casum contigerit, tu et iidem successores in vestrarum recipietis periculum animarum, super quo nisi tu et dicti successores vobis salubriter providere curetis; attendere poteritis, in quo periculo vos contigerit remanere. Si vero defensionis praedictae tempore hujusmodi aetatis annum praefati non exegerint Successores, declaratio necessitatis ejusdem Praelatorum, Clericorum et Laicorum, qui de ipsorum successorum stricto Concilio, seu majoris partis ipsorum fuerint, conscientiis relinquatur. Quorum similiter conscientias onerari volumus, eisque plenius aperiri, quod si quid ultra casum defensionis reciperetur ejusdem, in dispendium salutis Consiliariorum reciperetur ipsorum, illudque restituere teneantur. Quodque praeterea intentionis nostrae non extitit, nec existit per constitutionem praedictam seu declarationem praesentem, jura, libertates, franchisias seu consuetudines quae tibi et regno, Ducibus, Comitibus, Baronibus, Nobilibus et quibusvis aliis Temporalibus Dominis, editionis praefatae Constitutionis tempori, ac etiam ante illud competere noscebantur, tollere, diminuere, vel quovis modo mutare, aut eis in aliquo derogare, seu novas servitutes vel submissiones imponere. Sed jura, libertates, franchisias et consuetudines supradicta, tibi et aliis praelibatis illaesa et integra conservare. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam nostrae declarationis infringere, vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc attemperare praesumpserit, indignationem omnipotentis Dei, et beatorum Petri et Pauli Apostolorum ejus se noverit incursurum. Datum apud Urbem veterem 11 Kal. Aug. Pontificatus nostri anno tertio.
Moreover the Pope sent this Bull to the Archbishops of Rhoan, Auxerre, and the Abbot of Saint Denys in France, that they might constrain (and therefore our English Archbishops, Bishops, Abbots, by like reason) the Clergy and religious persons under their Jurisdictions, to yield aids and Subsidies to the Kings of France, to defend or rescue them or their sons from their enemies, especially if taken prisoners by them, notwithstanding his Constitution, without any license from him or his successors; which our K. Edward did without any such Bull, license or declaration.
Boniface Episcopus, servus servorum Dei, venerabilibus fratribus, Archiepiscopo Rothomagensi, & Episcopo Antissiodorensi, dilecto filio Abbati Monasterii sancti Dionysii Parisiensis Diocoesis, salutem & Apostolicam benedictionem. Ab olim ante nostra promotionis primordia generosam & inclitam Domum Fran • iae, filios devotionis, & fidei Christique athletas, & Christianitatis pugiles producentem, sincera & intima charitate dileximus, ac diligere non cessamus, ad sui honoris & exaltationis incrementa felicia ferventibus studiis intendentes. Sane volentes hactenus, prout debitum nostri requirit officii, Ecclesiarum et Ecclesiasticae libertatis statui providere, ut ad divini numinis gloriam quietis stabilis commodis perfcuantur, Constitutionem quandam edidimus; per quam praelatis & personis Ecclesiasticis, cujuscunque dignitatis, status, aut conditionis existant, sub adjutorii, mutui, vel doni nomine Imperatoribus, Regibus, Principibus aut Praesidentibus caeteris praestent, absque Apostolicae Sedis authoritate, subsidia, quocunque nomine censeantur; neve Imperatores, Reges, seu Principes, aut aliter Praesidentes ea imponere, exigere, ac recipere audeant, certis poenis appositis, inhibetur. Verum quia nonnulli sequentes animi sui motus, & volentes plus sapere quam sit opus, constitutionem praedictam multifarie multisque modis exponere ac interpretari conantur: Nos qui processus nostros per callem justitiae, tramitem aequitatis, & certitudinis semitam dirigi, captiosis verborum oraculis omnino postpositis, affectavimus, ut omne in hoc tollatur ambiguum, omneque dubium subducatur, ac nostrae intentionis propositum clarius elucescat, per nostras literas duximus declarandum, Quod si charissimus in Christo filius noster Philippus Franciae Rex illustris, vel ejus filius aut filii, Rege ipso vivente, seu dicti Regi successores, sive ipsorum filius aut filii, successoribus ipsis viventibus, ab eorum (quod absit) hostibus caperentur, Praelati et personae Ecclesiasticae supradicti pro dictorum Regis et filiorum ipsius, ac successorum, suorumque natorum redemptione seu recuperatione, non obstante constitutione praedicta, praestare subsidia teneantur. Quocirca discretioni vestrae per Apostolica scripta mandamus, quatinus vos, vel duo, aut unus vestrum per vos, vel alium, seu alios Praelatos, et personas Ecclesiasticas supradictas ad hujusmodi Subsidium eisdem Regi et ejus successoribus exhibendum authoritate nostra, spiritualiter et temporaliter, prout utilius expedire videritis, appellatione postposita, compellatis; invocato ad hoc, si opus fuerit, auxilio brachii saetularis, non obstantibus si eis aut quibusvis aliis exemptis, et non exemptis per specialia privilegia, seu literas sub quavis forma seu tenore verborum confecta, a Sede Apostolica sit indultum, quod ad hujusmodi subsidia praestanda minime teneantur, quodque ad id compelli, seu quod interdici, suspendi vel excommunicari non possint, per literas dictae Sedis non facientes plenam et expressam de indulto hujusmodi mentionem, et quaelibet alia praefatae Sedis indulgentia generali vel specially, cujuscunque tenoris vel expressionis existat, per quam praesentibus non expressam, vel totaliter non insertam, effectus earum impediri possit quomodolibet vel differri, et de qua in nostris literis plenam et expressam, ac de verbo ad verbum oporteat fieri mentionem. Datum apud Urbem veterem, 6 Idus Augusti; Pontificatus nostri anno tertio.
What further oppositions this French King, his Nobles and subjects made against this proud Popes Bull and usurpations, I shall relate in its due series of time.
Whiles our King Edward was busied in proceeding against his undutiful Prelates and Clergy, to reduce them to obedience, by putting them out of his Protection, seising their Temporalties, goods, chattels, and imprisoning the persons of those who published the Popes Bull, or excommunicated his Officers for executing his Writs issued against them, the Archbishop of Canterbury, with some other Prelates and Clergymen, by their clandestine instigations and disobedient refractory examples, stirred up sundry of the Nobility and Commons of the Realm against the King, by reason of divers extorsions, which the Clergies denial of a timely aid to supply his want of Monies to carry on his Wars, enforced him to exercise, against the Laws of the Realm, and the liberties and properties of his Subjects, thus related by our Historians; Hoc anno auxit Rex tributum de lauis, accipiens de quolibet Sacco quadraginta solidos, cum prius ultra marcam dimidiam non daretur. Illo quoque tempore voice praeconaria proclamatum fuit per Angliam, ut possessores lanarum exponerent ease venditioni infra mensem in civitatibus assignatis, alioqui, tanquam forisfactura cederent ipsi Regi. Quae quidem in die S. Georgii quasi modo praelocuto callide congregatae, pro forisfactura Regis in Flandriam sunt transvectae, (or as Henry de Knyghton expresseth it) Ministri Regis omnes saccos lanae quinarium numerum excedentes, datis talliis, ad opus Regis acceperunt. Et ab unoquoque sacco quinarium numerum non excedente, ab eis nomine malae toltis 40 s. extorserunt. Et multae oppressiones fiebant in hunc modum in populo. Rex quoque habuit de quolibet Comitatu duo millia quarteria frumenti, et totidem de avenis, et carnes salsas similiter, ad gravem oppressionem populi, videlicet, porcinas, bovinas, vaccinas, multonum salsas, nulla solutione cuiquam inde facta. His et aliis extorsionibus turbati Comites et Barones Angliae, Parliamentum suum per se • n Foresta de Wyre, quae est in Marchia, statuerunt. In crastino Translationis beati Thomae Martyris, citatis Comitibus & Baronibus regni Londini, mandante Rege suo Constabulario & suo Marescallo, Comitibus Northfolciae & Herefordiae, adunati populi coram ipsis apud S. Paulum, adbreviare quot equitaturas quisque posset invenire ipsi Regi processuro ad bellum. Responderunt, supplicando, quatenus imperaret alicui alteri de domo sua illud officium, eo quod non citati, imo rogati diverterant ad eundem. Et displicuit sermo iste in oculis Regis, assignatis interim duobus aliis militibus in hujusmodi officio exequendo. The Writs then issued for that purpose as well to Archbishops, Bishops, Abbots and other Ecclesiastical persons, as to Earls and Lay-men, who held Lands in Capite or Grand Serjeanty, or had 20 l. lands or rents by the year, are thus recorded.
REX Vic. Ebor. salutem. Quia pro salvatione & communi utilitate Regni nostri passagium nostrum ad partes transmarinas jam duximus statuendum, tibi praecipimus in fide quâ nobis teneris firmiter injungentes, quod summoneri facias Archiepiscopos, Episcopos, Abbates, Priores, et alias personas Ecclesiasticas, & etiam viduas & alias mulieres de Balliva tua, qui de nobis tenent in Capite, per servitium Militare, vel per Serjeantiam, vel de Wardis in manu nostra existentibus, quod habeant ad nos London. die Dominica prox. post Octab. sancti Johannes Baptista prox. futurum, totum servitium suum nobis debitum, equis & armis been munitum, & paratum ad transfretandum cum corpore nostro ad partes praedictas, ad Dei, nostri, et ipsorum honorem, pro salvatione et utilitate supradictis. Et ita te habeas in hoc mandato nostro celeriter exequendo, ne si contingat (quod absit) transfretationem nostram per defectum tuum impediri, ad te graviter capere debeamus. Teste Rege apud Lodres, 15 die Maii.
Consimiles literae diriguntur singulis Vicecomitibus Angliae. Item Reginaldo de Grey.
REX dilecto Consanguineo & fideli suo Edmundo Comiti Cornub. salutem. Cum pro dampnis & periculis, quae nobis & toti regno nostro, per insidias inimicorum nostrorum evenire possent cautiùs praecavendis, nuper praeceperimus singulis Vicecom. ejusdem regni, quod scire facerent omnibus illis de Ballivis suis infra libertates & extra, qui habent viginti libratas terrae et redditus per annum, & illis similiter qui plus habent, videlicet tam illis qui non tenent de nobis in Capite, quàm illis qui tenent, ut de Equis & armis sibi providerent, et se praepararent indilate; ita quod sic essent prompti & parati ad veniendum ad nos, et eundum cum propria persona nostra, pro salvatione ipsorum et totius regni nostri praedicti, quandocunque pro ipsis mandaremus: ac nos passagium nostrum ad partes transmarinas, pro salvatione hujusmodi, jam duxerimus statuend. Vos affectuose requirimus & rogamus, quatinus attendants, quod vos oportet & condecet, circa salvationem & communem utilitatem dicti Regni, manus apponere adjutrices; sitis ad nos London. die Dominica prox. post Octabis sancti Johannes Baptistae prox. futur. cum equis et armis, parati transfretare cum corpore nostro ad partes praedictas, ad Dei, nostri, et vestri honorem, pro salvatione & utilitate supradictis; ita quod vobis exinde ad perpetuas gratiarum actiones teneamur. Teste ut supra.
Consimiles literae diriguntur Rogero le Bygod Comiti Norff. & Marescallo Angliae, Humfrido de Bohun Com. Hereford. & Essex. &c.
Sub eadem forma scribitur venerabili Patri A. Dunelm. Episcopo, cum ista requisitione, quod sit London, &c. ut supra; cum bominibus, equis et armis munitis decentiori et potentiori modo quo poterit, paratus transfretare, &c. ut supra. Teste ut supra.
REX venerabili in Christo patri O. eadem gratia Lincoln. Episcopo, salutem. Quia passagium nostrum ad partes transmarinas, ad Dei, nostri & vestri honorem, pro salvatione & communi utilitate regni nostri, jam duximus statuendum; vobis mandamus, quod totum Servitium, quod nobis debetis, habeatis ad nos London. die Dominica proxima post Octabas sancti Johannes Baptista proximo futur. equis et armis been munitum, et paratum ad transfretandum cum corpore nostro ad partes praedictas, pro salvatione & utilitate supradictis: Et hoc, sicut nostri & vestri, & totius Regni nostri honorem et salvationem diligitis nullo modo omittatis. Teste ut supra.
Consimiles literae diriguntur Episcopis subscriptis, viz. G. Wygorn. W. Elien. W. Bathon. & Wellen. R. Norwyc. N. Sarum, G. Cicestr. R. London. R. Hereford. Th. Exon. L. Assaven. J. Winton. Episcopo, vel ejus vices gerenti, ipso agent in partibus transmarinis; W. Coventr. & Lychf. Episcopo, vel ejus vices gerenti, ipso agent in partibus transmarinis.
Moreover, the King to prevent all Letters, Messages from the Clergy or others to or from Rome, or his Enemies, and to stop all persons from avoiding his Service by running beyond the Seas, issued these Writs to his Officers in all the Cinque Ports, Port Towns or Creeks in England, Scotland and Wales, not to permit any persons to pass out of England without his special license, and to arrest all such who had any Letters till further order, and send all their Letters to him where ever he should then be in England.
REX Baronibus & Ballivis Portus sui Dovorr. salutem. Quia certis de causis, nolumus quod aliquis quicunque fuerit, Clericus vel Laicus, aliquo modo exeat regnum nostrum sine licentia nostra specially, Vobis praecipimus in fide qua nobis tenemini firmiter injungentes, quod per portum villae praedictae nemi • em sine hujusmodi nostra licentia mare transire aliqualiter permittatis. Et si aliquis forsitan, qui mare transire voluerit, ibidem cum literis repertus fuerit, tunc ipsum, cujuscunque conditionis existat, sine dilatione arresiari, literasque sic inventas ad nos ubicunque fuerimus in Angliae mitti celeriter faciatis, ipsum cum quo literae illae inventae fuerint, nichilominus salvo custodiendo, quousquam inspectionem literarum illarum habuerimus, et a nobis inde habueritis in mandatis. Ita • amen quod illi qui literas nostras de licentia transfretandi ad partes transmarinas deferent, juxtà tenorem literarum illarum absque impedimento valeant transfretare. Istud mandatum nostrum, sicut vos et vestra diligitis exequamini diligenter. Teste Rege apud Castleacre, 31 die Januar.
Eodem modo de verbo ad verbum scribitur Majori & Ballivis Portus de Sandwico, Baron. & Ballivis de Romenhale, Baron. & Ballivis de Heth▪ Baron. & Ballivis de Wynchelsee, Baron. & Ballivis de la Rye, Baron. & Ballivis de Hastings, Baron. & Ballivis de Faversham, Majori & Ballivis Sutht. Majori & Ballivis de Portesmue, Ballivis de Shorham, Ballivis de Donwico, Ballivis de Gippeswyco, Ballivis de Sheford, Ballivis de Peveneshe, Majori & Ballivis Bristol. Ballivis de Herewich, Ballivis de Oreford, Ballivis de Goseford, Ballivis de Maldon, Ballivis de la Pole, Ballivis de Insula Vecta, Ballivis de Hardelawe, Ballivis de Flynt, Ballivis de Holmcoltram, Ballivis de sancta Bega, Ballivis de Wyrkington, Ballivis de Ravenglas, Ballivis de Falemue, Ballivis Montis sancti Michaelis in periculo maris, Ballivis de Mousehole, Ballivis sancti Karantaci, Ballivis de Oldestowe, Ballivis de Cloneby, Ballivis de Shippedenemere, Ballivis de Welles & Holkeham, Ballivis de Brunham, Ballivis de Thornham, Ballivis de Lenn, Ballivis de sancto Botolpho, Ballivis de Salteneye, Ballivis de Salsleteby, Ballivis de Waynflet, Majori & Ballivis de Grimesby, Ballivis de Kingeston super Hull, Ballivis de Ravensere, Ballivis de Scardeburgh, Ballivis de Bamburgh, Ballivis de Tynemuth, Majori & Ballivis de Novo Castro super Tynam, Ballivis de Whyteby, Ballivis de Lancastr. Ballivis de Cokermue, Ballivis de Lyurepole, Ballivis de Fordesham, Ballivis Prioris sanctae Elenae de Insula Vectae, Ballivis de Neuport in Insula Vecta, Ballivis de Towemouth, Ballivis de Ilfardecumbe, Ballivis de Cumbemartyn, Ballivis de Dunsterre, Ballivis de Strugoyl, Ballivis de Uske, Ballivis de Go • r, Majori & Ballivis de Lym, Ballivis de Landstephan, Ballivis de Taltham, Ballivis de Haverford, Ballivis de Penbrok, Ballivis de Sencher, Ballivis de Cameys, Ballivis de Calgaran, Ballivis de Kermerdyn, Ballivis de Kardigan, Ballivis de Angleseye, Ballivis de Rochelam, Majori & Ballivis Cestr. Ballivis de Aberconweye, Ballivis de Lampader, Ballivis de Swoyneseye, Ballivis de Karnarvan, Ballivis de Kedewelly, Ballivis de Muleford, Ballivis de Oterimouth, Ballivis de Exemue, cum Portubus Luleham & Kyen, & Toppesham, Ballivis de Sidemouth, Ballivis de Teignemue, Ballivis de Dertemue, cum Portu Tottonye, Ballivis de Portemue, Ballivis de Yalumme sub Nyweton Ferers, Ballivis de Plymmue, cum Portu de Sutton, Ballivis Portus de Lo, Ballivis de Fawy.
Eodem modo scribitur Reginaldo de Grey Justic. in fide, &c. quod per aliquem Portum sive Locum in Balliva, ubi naves vel batelli poterunt applicare, neminem sine hujusmodi licentia transire permittat, &c. ut supra.
Eodem modo scribitur Johanni de Havering, Justic. Norwall.
Eodem modo scribitur Stephano de Penecestr. Custodi quinque Portuum.
Et scribitur Johanni de Warenna Comiti Surr. Custodi Regni & Terrae Scotiae, quod per aliquem Portum vel locum infra Regnum Scotiae praedictum, ubi Naves vel Batelli, &c. si aliquis, &c. in aliquo Portuum vel Locorum praedictorum cum literis, &c. cum ista Claus. Istud autem mandatum nostrum, sicut nos et honorem nostrum ac commodum regni nostri diligitis exequamini diligenter.
In festo S. Matthaei quibusdam convocatis Optimatibus regni absque Clero, Rex tenuit Parliamentum suum apud Salysbyriam, ubi rogavit quosdam Magnatum, ut in Vasconiam transfretarent: Et ceperunt singuli se excusare. Indignatusque Rex comminabatur quibusdam eorum, vel quod irent, vel quod terras eorum daret aliis ire volentibus. Et in hoc verbo scandalizati sunt multi, & scisma coepit oriri inter eos. Comes etiam Mareschallus & Comes Herfordiae excusaverunt se dicentes, Quod officia sua quae sibi jure Haereditario competebant libenter facerent eundo cum ipso Rege. Iteraque prece rogavit Rex Comitem Mareschallum ut iret, & ait; Libenter tecum vadam, O Rex praecedendo faciem tuam in acie prima, sicut mihi competit jure haereditario. Et Rex, etiam sine me ibis cum aliis. At ill, Non teneor, nec est meae voluntatis, O Rex, sine te iter arripere. Et iratus Rex prorupit in haec verba, ut dicitur: Per Deum, ô Comes, aut ibis aut pendebis. Et ill, Per idem juramentum, ô Rex, nec ibo nec pendebo. Et licentia non accepta recessit; dissolutumque est Concilium pro illo die. Confestim vero duo Comites isti Herfordiae & Mareschallus associatis sibi multis Magnatibus, & plus quam 30 Banerettis electis creverunt in populum multum, numeratique sunt in equis armatis mille quingenti viri expediti ad bellum. Et coepit eos timere Rex, dissimulavit tamen. Illi profecti in terras suas, noluerunt Ministros Regis permittere, nec lanas, nec coria, nec extraordinarium quicquam capere, aut aliquid exigere ab invitis, quinimo interdixerunt eis terras suas sub poena capitis et membrorum, et sic resistebant Regi et suis.
About the same time the King of France invading Flanders with a puissant army to conquer it, to divert the King of England from assisting the Earl of Flanders his confederate, stirred up the perfidious Scots, (immediately after their new premised Abjurations of all Confederacies with the French) to rebel and war against him, by the instigation of William Walleys his instrument. Eodem anno mense Maio, coeperunt • coti (instigante eos Willielmo Walleys, qui ut fertur latro publicus fuerat) rebellare. Justiciarius Scotiae, Wilhelmus de Ormesby, praeceptum Regis exequens, multos qui Regi Angliae homagium et fidelitatem facere recusabant, exilio condemnavit. Qui praefatum Willielmum Walleys sibi in Principem eligentes, associato sibi Willielmo Douglas qui in reddendo castrum Berwici se Regi dederat, in magnam turmam creverunt. Comite autem Surriae & Thesaurario in Anglia existentibus. Willielmum de Ormesby Justiciarium apud Scone opprimere cogitabant, sed ill licet praemunitus, suis omnibus paene relictis ad spolia hostium, eorum vix evasit insidias, Wilhelmus Waleyes cum suis palam debacchando in Anglicos, quoscun{que} inventre potuit trucidavit. De quibus viros religiosos Anglicos a domibus suis quibus professi erant violenter extrahentes, ex iis spectaculum facientes, et foeminas quas specialiter reservabant ad hoc, ligatis ad dorsum manibus vel pedibus, ne forsitan natando evaderent, ex ipsis pontibus, coegit saltare, vel praecipitari faciebat in fluvium, eorum submersionem in ludibrium convertendo, in interitu eorum et subversione laetantes. Haec ideo scribere curavi ferocitatem improbae gentis reserare, quae in iniquis taliter super omnes alias Nationes terrae, quasi naturaliter contra Anglicos posita est, writes Henry de Knyghton, who more largely relates their cruelties, perjuries, treacheries, rebellions, then any other of our Historians, to whom I refer you; only I shall insert one observable fresh president of Robert de Bruys a Scottish Earl his desperate perjury, treachery and cruelty out of him, soon after the breaking forth of this new Scottish rebellion and war against King Edward. Interim dum talia gerentur Carliolensis Episcopus, & caeteri viri qui cum eo erant in praesidio Civitatis ejusdem & Castri, timentes de infaelicitate & inconstantia Domini Roberti de Bruys junioris, Comitis de K • ryk, miserunt vocantes eum ut certo die veniret tractaturus cum eis de negotiis Regis, si tamen in fide Regis ipsius perseverando maneret. Qui mandatis resistor non audens, venit ad ipsum diem cum omni populo Galwalliae, et supra sacra mysteria juravit, et super gladium sancti Thomae juramentum praeslitit, quod Regi nostro et suis contra Scotos et omnes inimicos suos fideliter assisteret in confiliis et auxiliis, damnaque sua impediret in quanto se posset sua facultas extendere, factoque juramento reversus est in locum suum. Et congregato populo ut colorem fingeret processit in terras Willielmi Douglas, & partem earum combussit igni, & uxorem ejus & parvulos secum adduxit in vallem Anandiae. Cito tamen post dum à conspiratione Scotorum reverteretur ad propria, convocatis militibus patris sui de terra vallis Anandiae (nam pater ipsius in australibus partibus Angliae moram faciebat) hujus fraudis nescias, & dixit eis. Charissimi mei, scitis, & verum est, quod nuper apud Carliolum juramentum praestiti, de quo scitis et audistis, stultum quidem et vi extortum, nam timore ducens hoc feci corpore sed non mente, unde contristor et poeniteo valde, • pero tamen me beneficium absolutionis consecutum in brevi. Verum quia carnem suam nemo unquam odio habuit, nec ego habeo, oportet ut vadam ad populum meum et nationi meae adjungar, ex qua procreatus sum; rogo autem vos ut illud facientes placeat vobis venire mecum, eritisque mihi constliarii et amici charissimi. Cumque differrent responsionem in crastinum, eadem nocte latenter recesserunt, potius eligentes damna quaecunque magna ad tempus sustinere, quam fidelitatem Regi Edwardo factam cum nota infamiae infringere. Ipso vero aspirans ad regnum, sicut publice dicebatur, adjunctus est ad populum perversum, et cum Episcopo Glasguensi et Seneschallo Scotiae, qui totius mali fabricatores extiterant, confaederatus est. Extunc vero generatio illa perfida et infidelis Scoti, omnes Anglicos quos invenire poterant trucidabant, inter quos tres Anglici viri in villa S. Androeae, qui cum à facie Willielmi Waleys & suorum fugissent in lapidem illum, qui dicitur petra vel acus Sancti Andraeae, credentes se posse lapidis immunitate muniri, cum sancta mater Ecclesia privilegium perdidisset, a Scotis insecuti sunt, et in eodem lapide interfecti. * He instanceth in sundry other presidents of their treachery and cruelty; whereof this towards Hugo de Cressingham, Rector Ecclesiae de Ruddeby, & capitalis Justiciarius in Assisis Eborac. is memorable. Qui cum esset praebendarius in multis Ecclestis et multarum haberet curam animarum, nunquam tamen arma spiritualia indult, set galeam et loricam in quibus (in bello) corruit, et qui gladio linguae suae (as a Judge, not Evangelist) multos olim extriverat in judiciis multis, gladio tandem perversorum occisus est. Quem excoriantem, Scoti diviserunt inter ipsos pellem ipsius per modicas partes, non quidem ad reliquias, set in contumelias; erat enim pulcher & crassus nimis, vocaveruntque eum non Thesaurarium sed Traiturarium Regis, & verius quam credebant; multos enim seduxit in die hac, set & ipse seductus est, qui levis et lubricus, elatus superbia & avaritiae deditus. Rex commotione audita, militiam totam ultra Trentam fluvium assignavit Comiti de Warenna, praecipiens, ut Scotorum audaciam celerius opprimeret, et auctores mali debita justitia castigaret, scripsit etiam Johanni Comyn de Badenau, & Comiti de Bowan, ut memores fidelitatis suae reverterentur in Scotiam & populi sui suscitatum jam tumultum sedarent. Qui juxta mandatum acceptum in Scotiam revertentes, quae pacis erant segniter exequuntur. Comes de Warenna in Provincia Eboraci coadunans exercitum, nepotem suum Henricus de Percy cum militia Communitatis Carleoli praemisit in Scotiam: Qui usque ad villam de Are profectus, Galwidienses ad pacem Regis admittere disponebat. Audito autem quod Scotorum exercitus erat Irwine, illuc profectus, vidit ultra quendam lacum Scotorum exercitum consedentem, in quo Capitanei erant Episcopus Glascuensis (against his former redoubled Oaths under hand and seal to the King) Andraeas de Morina Senescallus Scotiae, & Wilhelmus Waleys; Miles autem quidam strenu • s nomine Richardus de Lunde, qui Regi Angliae nunquam homagium fecerat, relictis Scoti • , factus transfuga, se statim Anglicis sociavit. Reliqui pacem petentes, dediderunt se salvis eis vitae & membris, catallis & terris, ita ut omnia usque in hanc diem essent simpliciter condonata. Quam pacem promissis obsedibus, & scripto confecto, admisit Henricus, si tamen hoc Regi placeret. Qui super hoc consultus, ne accepto impediretur itinere in Flandriam, annuit postulatis. Adveniente Cemite Warennae cum Scoti tergiversando de die in diem transferrent obsides reddere, & Wilhelmus Waleys interim populum adunaret, arbitrantes se Anglici proditos, dum Scotos invadere disponunt, Episcopus Glasguensis, & Wilhelmus Douglas, ne proditionis notam incurrerent, se in sui excusationem protinus reddiderunt; de quibus Episcopus in castro de Rokesburgia, Wilhelmus vero in castro Berewici mancipantur.
The King being engaged and peremptorily resolved to go in person into Flanders to aid the Earl against the French, thought it expedient before his departure out of England to endeavor to reconcile all domestic differences then between him his Prelates, Clergy, Nobles and Commons; for which purpose Parliamentum factum est Londoniis in festo Sancti Petri ad vincula, ubi in primis Rex recepit Archiepiscopum in gratiam suam (the prime author of the Clergies, Nobles, Commons oppositions and insurrections against him) omnibus qui ejus erant restitutis eidem usque ad ultimam quadrantem (by the premised Writ) Deinde praecepit Magnatibus qui tunc aderant, ut fidelitatem filio suo facerent, ipsumque regni haeredem et suum futurum recognoscerent Dominum. Rex vero de exactionibus in regno factis, per necessitates guerrarum diversarum se erga populum excusavit. Comes vero Mareschallus & Herefordensis se subtrahentes, cum veniretur ut sua officia transeundo in Flandriam exercerent, se super hoc per Nuncios excusabant. Eodem tempore admisso Archiep. Cantuariensi in gratiam Regis atque reddita sibi Baronia sua, Rex omni rancore deposito ipsum cum suis in specialitatem recepit pristinam & majorem adjunxit. Et confidens a bonitate ejus & constantia, curam & custodiam Edwardi filii sui & totius terrae Angliae, (as Knyghton stories) adjuncto sibi D. Regin. de Gray commifit. Pridie Idus Julii ante magnam aulam Regiam Westmon. elevatus Rex super gradum ligneum cum filio suo & Archiepiscopo, necnon Comite Warwic. ut • opulum decedens deliniret, coram eo astante populo, erump • ntibus lachrymis veniam de commissis humiliter postulavit: Dicens, Se minus been et tranquille quam Regem de • eret ipsos rexisse, portiunculas facultatum su • r • m quas sibi dederant, seu quas ministri ejus ipso inscio extorserant, ade • acc • p • asse, ut injuriosas hostium conatus, sitientium sanguinem Anglicanum, sumpta R • i • nblicae particula, massa qui • tius possidenda, potentius expugnaret: Et addens, Ecce expositurus mei • sum discrimini propter vos, peto, si rediero, suscipiatis me velut in praesentia habetis, et ablata omnia reddam vobis. Quod si non rediero, in Regem vestrum meum filium coronetis. Haec autem, Archi • raesule resoluto in lachrymas, pollicente se fideliter observare, totus pop • lus fidelitatem extensis manibus stipulantur. Henry de Knyghton adds, Rogavitque populum accepta licentia, ut omnia condonarentur ei, et orarent pro eo: et orabant quidam publice, alii vero sic, alii vero occulte, pauci vero been. Absentibus interim sponte praefatis Comitibus usquequo eorum petitio pro allevatione patriae audiretur. Dixerunt quidam, non fuit proficuum Regi in Flandriam transfretare, neque ipsos sibi illic servitia, ab antecessoribus suis insueta praebere; praesertim ipsis Scotis jamdudum more Wallensium adhuc se praesente, recidivatis ad pugnam. Postularunt etiam, allegata primitus communitatis exinanitione, ne de caetero per Angliam tallagia usurparet. Rursum, ut libertates contentas in Magna Charta ac de Foresta, in usu extunc efficatius haberentur, et voluntarias super his inductas exactiones, de caetero quasi in irritum revocaret: super quibus non protinus exauditi cum indignatione recesserunt dicti Comices et Barones. Quo viso, Rex instinctu charitatis confovendae, suasuque victoriae acquirendae, articulos in praedictis Chartis contentos innovari insuper et observari mandavit, e • igendo pro hac concessione ab incolis octavum denarium sibi dari. Qui mox concessus est ei a plebe, in sua tunc Camera circumstante. Petiit etiam à Clero subsidium, qui respondit, Se velle Summo Pontifici literas supplicatorias dirigere pro conferendi licentia obtinenda. Igitur datis induciis inter Regem & Comites, ut uniformes fierent, & non praesentantibus se praefatis Comitibus conspectui Regio, cernens ipse mora sua amicis suis in transmarinis partibus, ejus adventum expectantibus periculum imminere non modicum, Comitibus praefatis se subtrahentibus, cum votis Regis non parerent ab eorum officiis absoluti sunt, dedirque Rex eorum officia aliis quibusdam qui ministrarent ei. Thoma de Berkeley Constabulario, & Galfrido de Monibolza Mareschallo factis, versus mare Rex in Flandriam profecturus iter suum dirigit, atque juxta Wynchelseiam ubi portum eligerat, consedit, milites virosque bellatores de diversis partibus ad se confluentes, per dies aliquot expectando: The premised Earls being highly offended that they were thus displaced; the King to increase his forces and friends, de discretorum consilio Radulphum de Moynhermer militem, quem filia suae Johanna Comitissa Gloverniae, clàm maritum accepit in gravem patris offensam, de castro Bristolliae fecit educi, & • xori suae reddi, restituens eis omnes terras ad Comitatum Gloverniae spectantes, servitium quinquaginta Militum in Flandria imponens eisdem. Liberavit etiam de carcere Comites de Ascales & de Menteth, & Johannem de Comyn, cum quibusdam aliis Militibus de Scotia qui in Castro de Dunbar, captifuerunt, ut secum in Flandria militarent; who serving him a perfidious Scottish trick, Cum enim Rex Angliae ad propria reversurus veniss • t ad villam quae Ardeburgia dicitur, Scoti fere omnes quos secum in Flandriam duxerat in expeditionem, ab ipso Rege discedentes, Parisius abierunt, revolting from him to the • rench. Before his departure into Flanders, Rege moram adhuc faciente apud Wynchelseyam, venerunt ei Nuncii ex parte Comitum sui regni petitions hujusmodi in scriptis proponentes, (printed both in French and Latin in Henry de Knyghton, and in Latin only in Thomas Walsingham) & rogaverunt cum ut subscriptos Articulos pro se, et pro populo emendare juberet; adjiciens, quod si Chartam Libert atum consirmare vellet & articulos corrigere, parati erant omnes eum sequi et in vitam et in mortem.
Haec sunt nocumenta quae Archiepiscopi, Episcopy, Abbates et Priores, Comites et Barones, et tota terrae Communitas monstrant Domino nostro Regi, & humiliter rogant cum, ut ea ad honorem suum et salvationem populi sui velit corrigere et emendare. Inprimis, videtur toti Communitati terrae, quod praemonitio facta eis per breve Domini Regis non erat sufficiens, quia non exprimebatur certus locus, quo debebant ixe, quia secundum locum oportebat sacere providentiam, et pecuniam habere. Et sive deberent servitium facere, sive non; quia dictum est communiter, quod Dominus noster vult transfretare in Flandriam, videtur toti communitati, quod ibi non debent aliquod servitium facere, quia nec ipsi, nec praedecessores sui seu progenitores unquam fecerunt servitium in terra illa. Et quam vis ita esset, quod deberent ibi servitium facere, ut alibi, tamen non habent facultatem faciendi, quia nimis afflicti sunt per diversa Tallagia, auxilia, prisas, v • delicet, de frumentis, avenis, bra • io, lanis, coriis, bobus, vaccis, carnibus, salsis, sine solutione alicujus denarii, de quibus se debueraut sustentasse. Propter hoc dicunt, quod auxilium non possunt facere propter paupertatem in qua sunt, propter Tallagia et prisas antedictas, quia vix habent unde se su • tentent; et multi sunt qui nullam sustentationem habent, nec terras suas colere possunt. Propter hoc tota terrae communitas sentit se valde gravatam, quia non tractantur secundum leges et consuetudines terrae, secundum quas tractari antecessores sui solebant habere, sed voluntary excluduntur. Sentiunt etiam se multi gravatos super hoc, quod solebant tractari secundum articulos contentos in Magna Charta, cujus articuli omnes sunt omissi, in majus damnum populo universo. Propter quod rogant Dominum Regem, quod velit ista corrigere ad honorem suum et populi sui salvationem. Propter haec communitas terrae sentit se nimis gravatam de assisa Forestae, quae non est custodita sicut consuevit, nec Charta. Forestae observata, sed fiunt attachiamenta pro libitu extra assisam, aliter quam fieri consuevit. Praeterea tota communitas sentit se gravatam de vectigali lanarum, quod nimis est onerosum; videlicet de quolibet sacco quadraginta solidos, et de lana fracta de quolibet sacco septem marcas: lana enim Angliae ascendit fere ad valorem medietatis totius terrae. Quia vero communitas optat honorem et salutem Domino nostro Regi sicut tenetur velle, non videtur eis quod sit ad bonum Regis quod transeat in Flandriam, nisi plus esset assecuratus de Flandrensibus pro se et pro gente sua, et simul cum hoc propter terram Scotiae, quae rebellare incepit ipso existente in terra, et aestimanti quod pejus facient cum certificati fuerint, quod Rex mare transierit. Nec solum pro terra Scotiae, sed etiam pro terris aliis quae non sunt adhuc modo debito stabilitae.
Has petitions cum Rex apud Odemar juxta Wynchelsyam recepissit, respondit, se talibus sine suo consilio non posse respondere, cujus pars aliqua jam transit in Flandriam, pars vero aliqua Londoniis esset relicta. Rogavit autem per eosdem nuncios praefat • s Comites, quod si secum transire nollent, saltem ipsi vel regno suo in sua absentia non nocerent; sperabat enim (Deo favente) r everti, & regnumsuum modo debito stabilire. Et remissi sunt nuncii levi data licentia. Hereupon the King to pacify and give some present satisfaction to his discontented Nobles and their adherents, ordered his Council before his passage into Flanders, to issue forth Commissions into all Counties, to inquire of their grievances, and whatever things had been forc • bly taken from the Laity or Clergy by his Officers throughout the Realm after the War commenced between him and the French, either to guard the seas or for any other purpose, and to hear and determine the matters of fact, redress their grievances, give reparation to the persons injured, and punish the parties offending, as this ensuing Record I met with in the White Tower, attests.
COme le Roi avant son passage verse Flandre eust volunte e desir de fair redre • cer e amender les grievances faites a son poeple, en noun de lui, e sur ceo envoiast ses lettres par tutez les Contes Dengleterre. pur ceste chose mettre en effect: ordine est par lui e par son Conseil, qe en chescun Conte soient assignez quatre; cest asavoir deus Chevalers, des queux le un serra mis par lui, e lautre serra pris du Conte, un Clerk, e un home de Religion, qe seient bons et leaux, e bien avises, pur enquirre de tous maneres de grievances; come des chooses prises hors de sci • t Eglise, des prises de Leynes, Peaus, Quirs, Bles, Bestes, Charz, Peissons, e de totes autres maneres des chooses par mi le Royalme, des Clers et des Lays, puis la Guerre comotie entre le Roi de France e lui, fust ce pur garde de la Mer ou en autre manere. E enquirront meismes cea •• par qui, e as queuz, e de quoi, e de combien, e de value, e coment, e en quen maniere ices prises e grievances furent faites au pueple. E ceus assigns cient plein pouer, de enquerre oir et terminer, ausi bien par office, come a suite de party. E quant la verite de ces chooses serra ate inte, le quel que ceo seit par garant ou sans garrant, ce qe serra pris sans garrant seit retorne a ceaux, qe le damage ont receu, si le tortz fesantz eient de quoi, e outre ceo puni pur le trespass. E si il neient de quoi, ceaus as queus les garantz e les commissions sont venus, come Viscontes, Clerks assignez, Bailliffs, et autres tiels maneres de Ministres respoignent pur lour sourmis qe averont fait tells prises. E qe de ce qe serra tro • e pris par garant, le Roi serra certifiez, e enfra taunt qe il se tendront a pairz par reason.
Dorso ejusdem. Fiant Commissiones ad exeqnendum istud negotium infrascriptis personis; Domino Johanni de Insula. Domino Adam de Crokesday, Episcopo Norwich. Herefordensi Episcopo; Cestriae Episcopo, in Comitatibus Lincoln. Roteland. Northt. Norff. Suff. Glouc. Wygorn. Hereford. Salop. Stafford. Adjungatur sibi Dominus Robertus de Knitele, Johannes de Sneterton.
Domino Willelmo de Den, Domino Willielmo de Sancto Quintino, Electo Ebor. Episcopo Coventr. Episcopo London. Eliensi Episcopo, Episcopo Hereford. in Comitatibus Essex. Hertford. Cantebrig. Huntingdon. Ebor. Lancastr. Nottingham. Middlesex: adjungatur dicto Domino W. Dom. Rogerus Bri • n, Petrus Bocard, Dom. J. de Bankewell, loco Militis.
Domino Johanni Bankewell in loco Militis, Dom. Johanni de Burn; Episcopo Lincoln. Episcopo Coventr. Episcopo Winton. Episcopo Sarum; in Com. Kanc. Sussex. Surr. Southton. & Wiltes, Bokyngham, Bedford. Oxford. Leycestr. Warwic. adjungatur dicto J de Bankewell, Dom. Sauvage, Dom. Johanni de Wylby, Cicestr. Episcopo, Episc. Winton. Exon. Sarum. Domino Johanni Randulph, Episcopo Sarum, Episcopo Bathon. Episcopo Exon. in Com. Berks. Somerset. Dorset. Devon. Cornub. adjungatur Dom. Richardus de Coleshull, Dom. J. Randulf.
Praedicti Milites assignentur ad praemissa facienda, una cum Clericis & Religiosis quos Episcopy singular. Dioc. duxerint deputandos: Et super hoc ex parte Regis scribitur eisdem Episcopis.
In pursuance whereof these Commissions were issued under the Great Seal, in French and Latin, in this form.
REX dilectis & fidelibus suis, Willielmo Inge & Johanni de Cokefeld, salutem. Cum nuper ante transfretationem in Flandriam, habnerimus voluntatem et desiderium, gravamina populo Regni nostri, nomine nostro facta, facere emendare, & super hoc miserimus litteras nostras patentes per comitatus singulos dicti Regni; nos hujusmodi negocium effectui debito mancipari volentes, assignavimus vos in Comitatibus Lincoln. Roteland. Norht. Norff. & Suff. una cum Clericis et Religiosis, quos locorum Diocoesani ad hoc duxerint deputandos, ad inquirendum per sacramentum proborum & leg. hominum de Comitatibus praedictis, per quos rei veritas melius sciri poterit, super hujusmodi gravaminibus, veluti de rebus captis in Ecclesiis, necnon de lanis, pellibus, coriis, bladis, animalibus, carnibus, pi cibus, et omnibus aliis rebus in Ecclesiis et extra similiter captis et asportatis per Com. praedictos, tam de Clericis quam de Laicis, sive pro c • s • odia maris, vel alio modo quocunque, post guerram inter nos et Regem Franc. inchoatam, et ad ea omnia et singula audienda et terminanda, tam ex officio vobis per praesentes commisso, quam ad sectam cujuslibet conqueri se volentes, et ad saciendum ulterius in praemissis, juxta formam Ordinacionis per nos et consilium nostrum inde factae, quam sigillo nostro vobis mittimus consignatam, et prout de jure et secundum legem et consuetudinem Regni nostri fuerit faciendum. Et ideo vobis mandamus, quod ad certos dies et loca quos ad hoc provideritis in forma praedicta, &c. Salvis nobis amerciamentis & aliis ad nos inde spectantibus. Mandavimus enim Vic. nostris Com. praedictorum, quod ad certos dies & loca quos eis scire facietis, venire faciant coram vobis, tot & tales probos & leg. homines de ballivis suis per quos rei veritas in praemissis melius sciri poterit & inquiri, et similiter locorum Diocoesanis, quod hujusmodi Clericos et Religiosos cum vos vel alter vestrum eis scire feceritis vel fecerit, una vobiscum deputent ad praemissa. In cujus, &c. Teste Rege apud Westm. 4 die Aprilis.
Eodem modo assignantur subscripti in singulis Comitatibus subscriptis, videlicet, Wilhelmus de Den & Rogeru • Bryan, in Comitatibus Essex. Hertf. Can • ebr. Huntind. Midd. Johannes Randulf & Richardus de Coleshull, in Comitatibus Berk. Somers. Dors. Devon. Cornub. Wilhelmus de sancto Quintino & Petrus Betard, in Comitibus Ebor. Lanc. Notingh. Derb. Johannes le Sauvage & Johannes de Banquell, in Comitatibus Kanc. Sussex. Surr. Sutht. Wyltes. Adam de Crokedayk & Robertus de Kny • tele, in Comitatibus Glouc. Wygorn. Heref. Salop. Staff. Johannes de Burn & Johannes de Wyleby, in Comitatibus Bokingh. Bedf. Oxford. Leyc. Warr.
REX dilecto & fideli suo Richardo de Walsingham, salutem. Sciatis quod cum nuper ante transfretationem nostram in Flandriam, &c. ut supra. In cujus, &c. T. R. apud Kypere, 17 die Junii.
Per Breve de Privato sigillo.
Soon after, 12 Cal. Septembr. Rex Angliae naves ingressus (paratis 500 navibus) indissoluto classe sulcato mare, sexto die sequenti applicuit in Flandria. Itaque Rege Angliae in Flandria commorante, locum ejus in Anglia tenuit filius suus Edwardus; cui quia minoris aetatis erat, pater rectores consiliariosque deputaverat Richardum Episcopum Londinensem, & Willielmum Comitem Warwicensem, necnon & Milites Reginaldum de Gray, Johannem Giffardi, Alanum Plokenet, viros emeritae militiae providos & discretos. Per idem tempus, (the same day the King set sail towards Flanders) Comites Herefordiae & Mareschalli, cum suis complicibus, acced utes ad Scaccarium Domini Regis apud Westmonasterium, Thesaurario & Baronibus de Scaccario inhibuerunt, ne levari facerent octavum denarium a populo qui Regi concessus fuerat apud Sanctum Edmundum, dicentes, de conscientia suorum non emanasse, sine quorum assensu Tallagium non debet exigi vel imponi. Induxerunt etiam Cives Londoniarum, ut pro recuperandis suis libertatibus secum starent. Comitibus itaque & Baronibus pariter conglobatis & confoederatis. necnon majoritate populi eis inclinante, factus est timor super habitatores patriae, & immi • ente periculo; (by reason of the revived Scots Rebellion, who entered and wasted England with fire and sword, against their premised Oaths, Charters, Truces so frequently and lately made to the King; whose successes in that Rebellion by reason of our domestic discords, are at large related by Henry de Knyghton.) Cum à gente Scotorum perfida talia agerentur, Consiliarii Regis nostri Edwardi, qui cum Edwardo filio Regis erant, magnum videntes periculum non tantum Regi in remotis agenti, sed etiam toti terrae Anglicanae imminere, institerunt apud filium Regis qui Londoniae morabatur infra muros Civitatis, ut Comites praedictos Mareschallum & Herefordensem, qui a patre suo in parte deciderant, rogaret et interpellaret ad pacis unitatem et amorem Missis igitur literis suis, rogavit eos, ut ad Parliamentum suum (eo quod sui patris tenebat locum in Anglia) venirent Londonias 10 die Octobris celebrandum. Qui novi praeceptoris & futuri Principis rogatum amplectentes, venerunt ad eundem diem, non tamen nudi, immo cum quingentis equis armatis & multitudine magna peditum electorum; quia communem profectum et utilitatem amplectebautur, communes diligebant eos fortiter. Portas tamen Civitatis noluerunt ingredi, nisi primo concederetur eis, quod in omnibus portis Civitatis ponerentur plures custodes • orum, ne forte absque armis ingressi, veluti oves ovili clauderentur; quo concesso, ingressi sunt. The Prince likewise by advice of his Council, issued Writs of Summons in the Kings Name to all the Sheriffs of England, to elect two Knights in every County to come to this Parliament, to receive a New Confirmation of the Great Charter of their Liberties, and Charter of the Forest; and that the levying of the Eighth part of their Goods formerly granted, should not turn to their prejudice or disinherison. Which Writs being very memorable, (the Originals whereof, together with their endorsed Retorns I lately discovered in the White Tower Chapel) I shall here insert as a rarity, and an addition to the Second Part of my Brief Register and Survey of Parliamentary Writs, p. 35, 36. being pertinent to my present purpose.
EDwardus Dei gratia Rex Angliae, Dominus Hiberniae, & Dux Aquitaniae; Vic. Bed. & Buks. salutem. Quia in relevationem omnium Incolarum et populi regni nostri pro octava omnium bonorum singulorum laicorum per totum idem regnum, pro urgentissima nunc dicti regni contra Gallicos necessitate levanda, concessimus pro nobis et haeredibus nostris confirmare et firmiter teneri facere, Magnam Chartam de Libertatibus Angliae et Chariam de Libertatibus Forestae, et concedere omnibus et singulis ejusdem regni literas nostras patente • , quod dictae octavae levatio non cedet eisdem in praejudicium, servitutem, exb • re • a▪ tionem, usum vel consuetudinem in suturum. Tibi praecipimu • firmiter injungentes, quod sine dilatione aliqua quatuor de probioribus & legalioribus Militibus Comitatuum tuorum, videlicet de quolibet Comitatu duos eligi, & eos plenam potestatem pro ipsis & tota Communicate dictorum Comitatuum habentes, ad Edwardum filium nostrum charissimum tenentem in Angl. locum nostrum venire facias: Itae quod fint London. ad eundem filium nostrum modis omnibus in Octabis Sancti Michaelis prox. futur. ad ultimum, Chartas super confirmatione nostra Chartarum praedictarum, et literas nostras super dicta concessione pro ipsa Communitate in forma praedicta recepturi, & facturi ulterius quod per dictum filium & consilium nostrum ibidem fuerit ordinatum. Et hoc nullo modo omittatis. Et habeas ibi hoc breve. Teste Edwardo filio nostr • apud Sanctum Paulum London. 15 die Sept. Anno regni nostri 25.
Dorso. Johannes de Pabenham & Edmundus Gacelyn Milites, electi sunt per Communitatem Com. Bed. ad faciendum & recipiendum id quod breve istud exigit. Johannes de Pabenham Miles, manucap. per Edm. de Wedone Militem, Robertum de Crenequer Militem, Johannem de Pabenham juniorem, Walterum de la Haye. Edmundus Gacelyn Miles, manucap. per Robertum de Crenequer Militem, Edm. de Wedon Militem, Richardum le Harecourt de Suthmelne, Willielmum le Bretun.
Almaricus de Nodariis & Robertus Barry Milites, electi sunt per Communitatem Com. Buk. in forma praedicta. Almaricus de Nodariis Miles, manucap. per Willielmum Bonetu • de Lathebury, Robertum de Stokes de eadem, Johannem de Lovente de Neuport, Rogerum fil. Johannes de Shyryngton. Robertus Barry Miles, manucap. per Hugonem Samson, Robertum le Brett, Rogerum fil. Johannes, Richardum le Clerk de Neuport.
Consimile breve dirigitur Vic. Cantebr. & Huntindon. Dorso. C • mitatus Cantebr. electi sunt Robertus de Hoo, manucap. per Henr. le Messer, W •• ter. le Hunte. Philippus fil. Herviz, manucap. per Walterum Rok, Willielmum H •• ue.
Comitatus Huntind. electi sunt Wilhelmus de Pappeworthe, manucap. per Willielmum Lovet de Graseham, Willielmum Antony de eadem. Wilhelmus Engayne de Wersle, manucap. per Simon. le Provost de Wersle, Johannem Waryn de eadem.
Consimile breve dirigitur Vic. Cornubiae. Dorso. Reginaldus de Beyville unus Militum electorum pro toto Com. invenit manucaptores essendi ad diem in brevi, videlicet Robertum Gyffard Militem, & Rogerum de Treglothenon. Johannes de Lambron alius Miles, invenit manucaptores, videlicet Paganum de Tregaran, & Richardum de eadem, ad veniendum ad diem in br • vi.
Consimile breve dirigitur Vic. Cumbr. Dorso. Wilhelmus de Beyvill, manucap. est per Alexandrum Praepositum de Thoresby, & Richardum fil. Henr. Robertus de Wytering, manucap. est per Nicholaum de Wytering, & Adam Pastore de eadem. Isti pr •• dicti Milites assignati fuerunt ante adventum istius brevis ad custodiam Marchiae Scotiae, una cum aliis Com. ubi magna est necessitas commorari.
Consimile breve dirigitur Vic. Devon. Dorso. Nomina Militum secundum ten • rem hujus brevis electorum, Henr. de Ralegh, Hugo le Prouz. (without Manucaptors.)
Consimile breve dirigitur Vic. Ebor. Dorso brevis. Nomina Militum electorum per Communitatem Comitatus Ebor. qui plenam potestatem habent pro Communitate praedicta ad faciendum ea quae breve istud exigit, videlicet, Dominus Robertus de Percy, Dominus Robertus de Balliolo: Qui quidem manucapiuntur per Robertum de Thorneton, Willielmum Stedeman, Willielmum fil. Willielmi de Sutton, & Richardum fil. Willielmi de eadem.
Consimile breve Vic. Essex. & Hertford. Dorso brevis. Nomina Militum electorum in Comitatibus Essex. & Hertford. secundum tenorem istius brevis, patent inferius; Essex. Johannes Pillol, manucap. per Henr. le Mareschal, Johannem de Langeford. Henr. Grapinell, manucap. per Alexandrum de Creppynge, Willielmum de Naptone.
Hertford. Rogerus Bryan, manucap. per Michaelem de Ware, Johannem de Rykelinge. Johannes de Nevyle, manucap. per Petrum de Poleye, Radulphum de Honesdone.
Consimile breve dirigitur Vic. Glouc. Dorso brevis. Nomina Militum de Com. Glouc. electorum de essendo ad diem & locum in brevi contento, prout in brevi praecipitur; Johannes de Seynt Lo Miles, Richardus de Croupes Miles. Manucaptores praedicti Johannes de habendo corpus ejus, pront in brevi praecipitur, Wilhelmus le Waleys de Clifton, Adam le Passer de eadem, Wilhelmus Messer de eadem, Henr. Honypin de eadem. Manucaptores praedicti Richardi de Croupes de habendo corpus ejus, pront in brevi praecipitur, Thomas le Ridere de Wytinton, Henr. le Ridere de eadem, Hugo le Western de eadem, Wilhelmus le Western de eadem.
Consimile breve dirigitur Vic. Hereford. Dorso brevis. Milites electi Rogerus de Bradeley, Thomas de Chabenore. Manucaptores Rogeri de Bradeley; Rogerus le Schipward, Wilhelmus Abbor. Manucaptores Thomae de Chabenore; Gilbertus Boter, Nicholaus de Dunnewode.
Consimile breve dirigitur Vic. Kanc. Dorso brevis. Isti sunt Milites electi; scilicet, Lucas de la Gare, Richardus de Scoland.
Consimile breve dirigitur Vic. Lanc. Dorso brevis. Eligi feci per assensum totius Com. Henr. de Kigheleye, & Henr. le Bot • ler, qui plenam potestatem habent pront in brevi continetur. Pleg. praedicti Henr. de Kigheleye ven. Rogerus de Boulton, & Adam de Stodlehurst. Pleg. Henr. le Botiler ven. Wilhelmus fil. Simonis de Caterhale, Wilhelmus Gormond de eadem.
Consimile breve dirigitur Vic. Lincoln. Dorso brevis. Accepto brevi isto sine dilatione eligi feci Simonem fil. Radulphi de Ormesby, & Richardum de Huwell, duos de probioribus & legalioribus Militibus de Com. Lincoln. ex assensu praedicti Com. plenam potestatem pro ipsis & tota Communitate ejusdem Com. habentes, quos per manucaptionem subscriptam ad Edwardum filium Domini Regis karissimum, ad diem & locum in brevi isto contentis, venire facio ad recipiendum & fa • iendum quod hoc idem breve plenius requirit. Manucap. praedicti Simonis fil. Radulphi; Walterus de Wynceby, Johannes frater ejus de Wynceby, Radulphus Bleck de Ketelesby, Gilbertus atte Grene de eadem. Manucap. praedicti Richardi de Huwell; Johannes de Hertheby de Evedon, Wilhelmus de la Mule de Lafford, Wilhelmus le Ken de Claypol, Wilhelmus le Monner de eadem.
Consimile breve dirigitur Vic. Midd. Dorso. Nomina duorum Militum electorum per Communitatem Com. Midd. ad essendum coram vobis ad diem in brevi, prout praecipitur in eodem brevi. Manucaptores Richardi de Wyndesore Militis; Rogerus le Jour, Elias le Bayllyf. Manucaptores Richardi le Rous Militis; Thomas atte Fryth, Johannes atte Hegge.
Consimile breve dirigitur Vic. Norff. & Suff. Dorso. Nomina Militum de Com. Norff. Fulco Banyard, cujus manucap. Wilhelmus de Totington, Adam Nonote. Wilhelmus Roscelyn, cujus manucap. Johannes de Jernemuth, Wilhelmus de Thurton.
Nomina Militum de Com. Suff. Nicholaus de Weyland, cujus manucap. Wilhelmus Frank de Westerfeld, Osbertus Frank de eadem. Johannes de Bistele, cujus manucap. Alex. fil. Gilberti de Frestenden, Adam de Fynel de Stovene.
Consimile breve dirigitur Vic Norht. Dorso. Nomina duorum Militum electorum, Thomas Wale de Eydon, Wilhelmus Butevyleyn de Cotisbrok. Manucap. Thomae Wale; Thomas fil. Margeriae de Eydon, Henr. Aleyn de eadem. Manucap. Willielmi Butevyleyn; Robertus Butevyleyn, Robertus de Watford de Oreton.
Consimile breve dirigitur Vic. Northumbr. Dorso. Feci eligere pro tota Communitate Com. Northumbr. Dominos Rogerum Manduyt, & Nicholaum de Punchardonne: unde manucaptores Rogeri Manduyt; Richardus Praepositus de Essete, Wilhelmus de Hoton de eadem, Adam Swaller, Rogerus Molendinarius de eadem. Manucaptores Nicholai de Punchardonne; Wilhelmus Brune de Felton, Nicholaus Manfetur de eadem, Wilhelmus Spare, Adam de Donygton. Istud breve michi venit die Sabbati in Vigil. Sancti Michaelis post nonam. (They then usually endorsing the time they received such Writs, to evidence that they delayed not their speedy execution.)
Consimile breve dirigitur Vic. Nott. & Derb. In Dorso. Wilhelmus de Staunton, & Wilhelmus de Colewyk, Milites de Comitatu Nottingh. electi, plenam potestatem pro se & Communitate Comitatus Nottingh. habentes, manucapti sunt essendi coram vobis ad diem in hoc brevi contentum, secundum tenorem brevis praedicti. Et praedictus Wilhelmus de Staunton manucapitur per Willielmum Praepositum de Grove, & Robertum Clericum de eadem. Et praedictus Wilhelmus de Colewyk manucapitur per Philippum fratrem ejus de Colewyk, & Johannem le Provost de eadem.
Robertus Dethek, & Thomas Foleiaumbe, Milites de Comitatu Derb. electi▪ in forma praedicta manucapti sunt. Et praedictus Robertus manucapitur per Johannem en le Hurne de Luitchirche, & Rogerum Brest de eadem. Et praedictus Thomas manucapitur per Godefridum de Bradeburne, & Simonem Colle de eadem.
Consimile breve dirigitur Vic. Oxford. & Berks. In Dorso. Henr. de Bruyli, & Johannes de Prewes Milites, electi sunt in pleno Com: Oxford. de veniendo ad diem & locum in brevi contentos pro Com. praedicto. Et praedictus Henr. manucaptus est per Rogerum Brounesone, Robertum Nicole, Robertum de Strowelle, & Robertum atte Chercheheye; exitus terrarum suarum 10 l. Et praedictus Dominus Johannes manucaptus est per Richardum Heylfryg, Richardum Cok, Robertum Galiaue, Galfridum ad Fontem; exitus terrarum suarum 10 l.
Bartholomaeus de Earl, & Richardus de Wyndesore Milites, electi sunt pro tota Com. Berk. Et praedictus Bartholomaeus manucaptus est per Rogerum Elys, Rogerum Robyn, Adam Donnyngs, Stephanum Fabrum; exitus terrarum suarum 100 s. Et Richardus de Wyndesore districtus est per • atalla ad valenc. 10 l. de veniendo ad diem & locum in brevi contentos.
Consimile breve dirigitur Vic. Roteland. Dorso. Wilhelmus Murdak, & Adam de Jernemuta, electi sunt per assensum totius Comitatus, essendo coram Domino Edwardo filio Domini Regis apud London. ad diem in hoc brevi nominatum, recepturi & ulterius facturi ea quae continentur in brevi, & super hoc invenerunt plegios. Plegii Willielmi Murdak; Gervasius fil. Davy, Thomas de Bloston. Plegii Adae de Jernemuta; Thomas Starlig, Simon de Northburg.
Consimile breve dirigitur Vic. Somers. & Dors. Dorso. In plenis Com. Somers. & Dors. per totam Communitatem eorundem Com. eligere feci quatuor de probioribus & legalioribus Militibus, videlicet, de utroque Com. auos, qui plenam potestatem habent pro se & tota Communitate dictorum Com. Qui quidem Milites manucapti sunt veniendi ad diem in brevi isto contentum; videlicet, de Com. Somers. Johannes de Sancto Laudo, manucaptus est per Oliverum Harepin, & Richardum Gildas. Thomas de Welleslegh, manucaptus est per Walterum de Welleslegh, & Gilbertum le Clerk.
De Com. Dors. Philippus Maubanks, manucaptus est per Johannem le Large de Perret, & Johannem Clopet de eadem. Henr. Tovere, manucaptus est per Rogerum Boye de Pudele, & Henr. Saverey de eadem.
Consimile breve dirigitur Vic. Sussex. & Surr. Dorso. Venire feci coram me Milites & liberos tenentes de Com. Sussex. apud Louis, qui in absentia Archiepiscopi Cantuar. et aliorum tam Episcoporum, Comitum, Baronum, Militum, quam aliorum existentium in obsequio Domini Regis in partibus transmarinis et alibi, electionem de Militibus facere noluerunt, &c. (An observable Retorn.)
Venire etiam feci coram me apud Suwerk Milites & libere tenentes de Com. Surr. qui el • gerunt Willielmum Ambesas, qui manucaptus est per Willielmum le Carter, & Willielmum le Pestur de Kersaulton, veniendi, &c. Et elegerunt Johannem de Aubernun alium Militem, qui stat in obsequis Domini Regis in Com. Sutht. per praeceptum Domini Regis, &c. Et ipsi alium loco sui eligere noluerunt, &c.
Consimile breve dirigitur Vic. Sutht. Dorso. Milites electi Hugo de Escoce, Johannes de Turvill. Manucap. Hugonis; Richardus de Bukesgate, Robertus de Helyoun. Manucap. Johannes; Wilhelmus Faber de Botteleye, Rogerus le Rede.
Consimile breve dirigitur Vic. Warr. & Leyc. Dorso. Nomina duorum Militum de Com. Warr. electorum, secundum tenorem istius brevis, videlicet, Ricardus de Whitakre manucapt. per Walterum fil. Nicholai de Whitakere, & Robertum fil. Jordani de eadem. Robertus de Verdon Miles manucap. per Thomam de Clifton in Dreycote, & Johannem de Draycote Clericum.
Nomina duorum Militum de Com. Leyc. eodem modo electorum, videlicet, Thomas de Meynel Miles, manucap. per Robertum Balle & Robertum Fraunceys de Hemynton, Wilhelmus Burdet de Louseby Miles, manucap. per Willielmum Hosewyf de Louseby & Rogerum le Chamberlyng. de eadem.
Consimile breve dirigitur Vic. Wygorn. Dorso. Eligere feci duos Milites de Ballivamea, videlicet, W. de Seneschal, & Willielmum le Fokerliam, qui plenam potestatem habent secundam formam hujus brevis.
By which returns it is evident; 1. That most of the Knights elected found 2, or 4. Manucaptors a piece to appear and attend at the day and place appointed for the Parliament, whose names were particularly endorsed on the Writs. 2ly. That one of them was distrained by his goods to appear. 3ly. That the Knights elected who were employed to defend the Realm against the Enemeis before their elections, and could not desert that service, found no Manucaptors to appear and attend in Parliament. 4ly. That those of Sussex refused to elect any Knights for the reasons mentioned in the return; and that those of Surrey who elected a Knight employed in the defense of the Sea coasts against the French▪ would not alter their election, nor elect another in his place, though he could not then attend in Parliament.
The Earls, Nobles, and Knights thus elected meeting at London in this Parl. tandem post consilia multa & tractatus varios, mediante venerabili patre Cantuariensi Archiepiscopo, Magistro scilicet Roberto de Winchelse (the chief author of that discord and sedition) cujus memoria in benedict • m sit, (adds Knyghton) non fuit alia forma ad quam consentire voluerunt, quam quod ipse Dominus Rex Magnam Cartam cum quibusdam adjectis articulis, et Charta de Foresta concederet et confirmaret: et quod auxiluim nullum seu dexationem a Clero vel a populo peteret vel exigeret in posterum absque Magnatum voluntate et assensu, Et quod omnem rancorem remit • e • eis et omnibus sibi associatis. Ordinatumque hujusmodi scriptum in haec verba conceptum.
Primo, Quod Dominus Rex Chartam Magnam cum caeteris articulis adjectis, et Chartam de Foresta annuat et confirmat, et quod nullum auxilium vel vexationem exigat a Clero vel populo, absque eorum consilio et assensu, et quod omnem offensam Comitibus et eorum confaederatis dimittat. Articuli adjecti ad Magnam Chartam sunt isti.
Nullum Tallagium vel Auxilium per Nos vel haeredes nostros, de caetero in regno nostro imponatur seu levetur sine voluntate et assensu communi Archiepiscoporum, Episcoporum, Abbatum, et aliorum Praelatorum, Comitum, Baronum, Militum, Burgensium, et aliorum liberorum hominum in regno nostro.
Nullus Minister noster, vel haeredum nostrorum in regno nostro capiat blada, lanas, coria, aut aliqua alia bona cujuscunque, sine voluntate et assensu illius cujus fuerint.
Nihil capiatur de caetero nomine Vectigalis de Sacc • lanae.
Volumus etiam et concedimus pro Nobis et haeredibus nostris, quod omnes Clerici et Laici de regno nostro habeant omnes leges, libertates, et liberae consuetudines suas, ita libere et integre, sicut ease consueverunt aliquo tempore melius plenius{que} habere. Et si contra illas vel quemcumque articulum in praesenti Charta contentum statuta fuerint aedita per nos vel antecessores nostros, vel consuetudines introductae; volumus et concedimus, quod hujusmodi statuta vacua sint et nulla imperpetuum.
Remisimus etiam Humfredo de Bohun, Comiti Herefordiae & Essexiae, Constabulario Angliae, Rogero Bigot Comiti Northfolchiae, Mareschallo Angliae, & aliis Comitibus, Baronibus, Militibus, Armigeris, Johanni de Ferrariis, & omnibus aliis de eorum societate, confederatione & concordia existentibus, necnon omnibus viginti libratas terrarum tenentibus in regno nostro, sive de nobis, sive de alio quocumque in capiti, qui ad transfretandum nobiscum in Flandriam certo die notato vocati fuerunt, & non venerunt, rancorem nostrum et malam voluntatem quam ex causis praedictis erga eos habuimus, et transgressiones si quas nobis vel nostris fecerint usque ad praesentis Chartae confectionem. Et ad majorem securitatem hujus rei, volumus et concedimus pro nobis et haeredibus nostris, quod omnes Archiepiscopi et Episcopy Angliae in perpetuum in suis Cathedralibus Ecclesiis, habita praesenti Charta et lecta, excommunicent publice et in singulis Parochialibus Ecclesiis suarum Diocesium excommunicari faciant, seu excommunicatos denunciare bis in anno, qui contra tenorem praesentis Chartae vim et effectum in quocunque articulo scienter fecerunt, aut fieri procuraverunt quovismodo. In cujus rei testimonium praesenti Cartae Sigillum nostrum est appensum, una cum sigillis Archiepiscoporum, Episcoporum, Comitum, Baronum et aliorum, qui sponte juraverunt, quod tenorem praefentis Chartae, quatenus in eis est, in omnibus et singulis Articulis observabunt, et ad ejus observationem consilium suum et auxilium fidele praestabunt imperpetuum.
Ipse etiam Edwardus Regis filius per literas suas patentes, remisit pradictis Comitibus & universis suis sequacibus omnem malam voluntatem. Et promisit in eisdem literis quod patrem suum induceret modis omnibus ad illud idem faciendum. Omnes etiam Consiliarii Regis qui ibidem aderant per scriptum suum super hoc specialiter confectum, illud idem promiserunt. Et laetati sunt universi in die hac veritatis & pacis. Frant enim ibi ex parte Regis Archiepiscopus Cantuariensis, & Henricus electus Eboracensis, Episcopy eciam Londoniensis, Eliensis, Bathoniensis, Coventrensis. Comites etiam Cornubiae, Warennae, Warwici & Oxoniae. Barones eciam Johannes Gifford, Henricus de Percy, Reginaldus de Grey, cum multis aliis Clericis & Laicis. Hii omnes et singuli tactis sacrosanctis Dei Evangeliis juraverunt ad majorem rei securitatem; quod praedictos Comites cum sequacibus omnibus contra Dominum Regem servare deberent illaesos & indempnes. Convenit eciam, ut in crastino Sancti Nicholai Episcopy certum super hoc ac • iperent responsum ab ipso Rege, sub hac conditione adjecta; ut si Rex praedicta scripta consignata remitteret & ratificaret om • ia, extunc ad mandatum Regis, vel ad Regem in Flandriam, vel contra hosts suos in Scotiam iidem Comites proficiscerentur ad votum. Missis igitur nunciis ad ipsum Dominum Regem scripserunt ei Secretarii sui, ut si honorem suum, statum et regnum salvaes et retinere proponeret, praedicta omnia remirteret consignata. Qui ( cedendum malitiae temporis sentiens) quidem in art • p • si • us, cum jam haesitasset per triduum, novissime tamen ut corda suorum retineret, vo • is eorum annuit in praemissis, et omnia concessit et per ordinem confirmavit: Which had he done cheerfully at first before his passage to Flanders, in all probability he had either prevented or speedily suppressed the Scots rebellion, and come off with far greater honor to himself, and more affection of his Prelates, Nobles, People, then now; Pro hac autem Confirmatione Cartarum praedictarum, cum suis adjunctis praedictis, dederunt Magnates terrae cum commum populo novum denarium; Archiepiscopus Cantuariensis cum suo Clero decimum denarium; Eboracensis electus cum suo Clero, qui propinquiores periculo extiterunt, quintum denarium in subsidium guerrae Regis in regno Scotiae (without the Popes precedent license, which they formerly insisted on) Lanas eciam religiosorum, & aliorum de populo prius acceperat Rex, cum protestatione tamen, quod all • carentur in eodem quinto, nono & decimo.
This confirmation of the Great Charter printed in our Statutes at large, and Sir Edward Cooks 2. Institutes, I shall here present you without of the Statute Roll in the Tower, different in some things from our printed Statutes.
EDwardus Dei gratia Rex Angliae, &c. Inspeximus Magnam Chartam Domini Henrici patris nostri, de Libertatibus Anglia in haec verba, Henricus, &c. Nos autem donationes et concessiones praedictas ratas habentes et gratas, ease pro nobis et haeredibus nostris concedimus et confirmamus, easque tenore praesentium innovamus; Volentes & concedentes pro nobis & haeredibus nostris, quod Charta praedicta in omnibus et singulis suis Articulis imperpetuum • irmiter et inviolabiliter observetur, etiamsi aliqui articuli in eadem carta contenti hucusque forsitan non fuerunt observati. In cujus rei testimonium, has literas nostras fieri fecimus patentes. Teste Edwardo filio nostro apud Westm. 12 die Octobris, Anno regni nostri vicesimo quarto.
EDward par le grace de Dieu Roy Dengleterre, Seigneur Dirland, & Ducs Aquitaine, a toutz ceus, qui cestes presents lettres verront ou orront, saluz. Sachiez nous all honeur de Dieu & de Seinte Eglise, et au profit de tut nostre Roi • ume, aver grant pur nous e pur nos heirs, qe le Grand Chartre des Franchises, et la Chartre de Forest, les queles furent faites per comun assent de tut le Roiaume en tens le Roy Henry nostre pere, seient tonuz en touts lour points, sanz nul blemisement. E voloms qe mesmes celes Chartres de suth nostre Seal seient envoiez a nos Justices, ausibien de la Forest come as autres, e a touts les Viscoutes des Contes, et a toutz nos autres ministres, & a toutz nos Citees par my la terre, ensemblement ove nos briefs, en les queux serra contenu, qil facent les av •• tdites Chartres puplier, e qil facent dire au poeple, qe nous les auoms grauntees de tenu les en touts leur pointz; E a nos Justices, Viscontes, Maires, e autres Ministres, qi la ley de la terre, de south nous & per nous ount a guier, mesmes les Chartres en toutz leu • pointz en plez devant eus, e en Jugements les facent alower: cestassavoir la grand Chartre des Fraunchises come ley comun, e la Chartre des Forest solom lassise de la Forest, all amendment de nostre poeple. Et volons, qe si nulls judgments soient done desormes encountte les points des Chartres tenent plees devant eux, (eye • t defaitez, et par nient tenus. Et voloms qe mesmes cestes Chartres desous nostre seal soient envoies as Esglises Cathedrals par my nostre Roialme, et la demoergent, et soient deux foits per an lieus devant le poeple. Et que Archevesques et Evesques doignent sentences du grant excommengement contre touts iceux, que countre les avantdits Chartres vendrount en fait, ou en eyde, ou en counseil, ou en nul point enfraindrant, ou countre vendront. Et si mesmes les Prelates, Evesques ou nul de eux soient negligentes en la denunciation suisdit fair, per les Archevesqes de Canterbirie et Deverwike, que pur temps se • ront, sicome covient, soient repris et destreintx a mesme cel denunciation fair en la form avantdit. Et pur ceo qe ascnns gents de nostre Realm soii doubtent, que les eides & les mises, queux il nous ount fait avant ces heures pur nous guerres et auter bosoignes de lour grant & lour bon volunte, en quel manere qe faits soient, puissent turner en servage a eux et a lour heirs, pour ceo qe ils serront autre foits troves • n rolle, et auxint prises, que ount este faits parmy le Roialme per nos ministres en nostre noum; Nous avons grantes pur nous & pur nous heirs, qe mes tielx eides, mises, ne prises, ne treroms a custom pur nul chose qe soit fait, ou qe per rolle, ou in autre manner poet estre trove.
(Immediately after which, m. 38. follows this enrollment of the Kings Charter, or Statute, usually styled in our Statute Books, Statutum de Tallagio non concedendo, wherein all the Articles specified in the printed Statute are comprised and ratified by the King according to the Lord's and Commons Petition, there being no enrollment of them or that Statute in 34 E. 1. but only in this year of 25 E. 1. in any Roll, Record or History I have yet met with.)
Et auxint avoms grant pur nous et pur nous heirs, as Archevesques, Evesques, Abbes, Priors, et as autres gents de seinte Esglse, as Countes, Barons, et a tout la Comminaltie de la terre, qe mes per nul besoigne tiels manners des aides, mises, ne prises de nostre Roialme, ne prendroms forsque per commun assent de tout le Roialme, et a common profit de meisme le Roiaume, saves les ancient aides, et prises dues et accustumes. Et pur ceo que touts le pluis de la Comminaltie du Roialme se sontent durement grevez de la maletolte des leins, cestassavoir de chescun sack de leyn quarrant soulz, et nous ont pries, que nous les vousissions relesser: Nous a lour prier les auons pleinment relesse. Et avons grant qe tele ne autre mes ne prendrons sans lour commun assent, et lour bon volunte; Sauve a nous et a nous heirs la Cusiume des leynes, Pealx, et Quires avant grauntes per la Cominalte de Royaume avantdit. En tesmoignance des queux chooses nous avoms fait fair • cestes nos lettres overts. Tesmoigne Edward nostre fitz a Londres le x. jour Doctobre, l'an de nostre regne 25.
E fet a remembrer qe meisme cesti chartre suth meismes les paroles de mot en met fu •• sele en Flaundres desuth le grant seal le Roy, cestassaver a Gaunt le quint jour de Novembre, l'an del regne l'avantdit nostre Seigneur le Roy vintisme quint, e envee en Engleterre.
After which follows this Charter of Pardon, distinct from the former, (though conjoined with them in the premised Petition of the Lord's and Commons, and in the printed Statutes De Tallagio non concedendo) somewhat different from that which is printed in Sir Edward Cook, and our Statute Books.
Edward par la grace, &c. Sachies qe come de par nos amez & feaux Humfrey de Bohun Conte de Hereford & de Essex, & Conestable Dengleterre, & Roger Bygod Conte de Norff. & Mareschall. Deugleterre, nous seit fet entendaunt, qil se douterent qe nous eussiens conceu verse eux rancor & indignation pur aucunes desobesances qil avoient fetes, ne ad geres, a ceo qe hom disoit • en ce qil ne vindrent pas a nous a nostre commandment, & a ce qe hom disoit qil avoient aucuns de nos Comandementz desturbez & targez, et aucunes aliances & assemblees desgentz darmes faitez countre nostre volunte & deffense; Nous regardantz qe des chooses avantditz null massait nest per eus sui uncore, coment qe paroles e • nt este dite, a la request et priere especiale de Edward nostre chier fuiz & nostre Lieutenant en Engleterre, et des honourables peres Willame Evesqe de Eli, Willame Evesqe de Ba & de Welles, Richard Evesqe de Londre, Wauter Evesqe de Coventr. & de Lichef. & Henry Elit de Everwykc, et des nos ames & feaux Edmond Conte de Cornwaill, Johan de Garenn • Conte de Surreye & de Sussex, Willame de Beauchamp Conte de Warrewyke, & des autres de nostre Conseil demorantz en Engleterre, pres de lavantdit nostre fuiz, releissoms & pardonoms pleinement as ditz Contez, & a Johan de Ferrers, & a toutz leur menengs, & toutz leur aliez, tote manere de Rancour & de Indignation, qui nous avoms conceu verse eus, si nule ensoit per les enchesons avant dites, ou nule de eles. Issint qe nul des di • s Contes, ne Johan de Ferrers, ne null de leur meuenges, ne de leur aliez avant ditz, ne soient chalengez, encheisonez, ne grevez par nous ne par nos heirs en null temps, pur nule des chooses avantdites. E ausi perdonoms & releissoms a toutz autres de nostre Roiaume, qui furent somons ou priez de passer oves{que} nous, & ne passerent, totes maneres de rancor & de indignation, si nule eussiens conceu verse eus per cele encheson. En tesmoignance des queux chooses nous avoms fait fair cestes nos lettres overtes. Donees a Gaunt le quint jour de Novembr. L'an de nostre Regne vintisme quint.
These Charters being thus granted and confirmed by the King, were accordingly sent to the Sheriffs of every County to proclaim, with Writs commanding that all persons should firmly and inviolably observe them, in this form.
REX Vicecomiti Buckhamiae salutem. Quia in relevationem omnium Incolarum & populi regni nostri pro Nona nobis à Laicis de Regno nostro in subsidium defensionis ejusdem regni concessa, concessimus et consirmavimus pro Nobis et haeredibus nostris, Magnam Chartam de libertatibus Angliae, et similiter Cartam de Libertatibus Forestae, easque innovavimus; Volentes et concedentes, quod Cartae illae in omnibus et singulis articulis suis firmiter et inviolabiliter observentur: Tibi praecipimus, quod Cartas praedictas per totam Ballivam tuam, in locis ubi expedire videris, sine dilacione publicari, et ease in omnibus et singulis suis articulis, quantum in te est observari facias firmiter, et teneri. T. &c.
Soon after the Archbishops and Bishops meeting together, in pursuance of this Act, composed and published this public Excommunication against the infringers of the Great Charter, and Charter of the Forest; to which at its next publication that year, (exceeding their Commission) they superadded some new clauses, against the Distreiners of any goods within the Granges or possessions of Clergymen, without the owners free consent; as this ancient Manuscript in Sir Robert Cottons Library of the Archbishops Letters to the Bishop of London and his other Suffragans, and theirs to their inferior Officers attest.
RICHARDUS permissione divina London. Episcopus, dilectis in Christo filiis Decano & Capitulo Ecclesiae nostrae sancti Pauli London. salutem, gratiam & benedictionem. Literas reverendi Patris Domini R. Dei gratia Cantuar. Archiepiscopi, totius Angliae Primatis recepimus, formam quae sequitur continentes: Robertus permissione divina Cantuariensis Archiepiscopus, totius Angliae Primas, venerabili fratri Domino R. Dei gratia Episcopo London. salutem & fraternam in Domino caritatem. Frequenter exigit repentina necessitas, & congrua futurorum cantela, ut & praeordinata pro periculis evitandis remedia, sed forsan negligenter omissa vivacius iterentur, & nova superaddatur in hujusmodi executione medela, in hiis praecipue quae sauctorum patrum jamdudum sanxit authoritas, et quae non possunt a nobis Episcopis, qui eorum statuta servare tenemur, absque periculo nostrae professionis omitti. Nuper siquidem in quadam Convocatione Praelatorum & Cleri London. celebrata post festum sancti Hilary anno domini 1296. per nos et Coepiscopos nostros communi extitit ordination condictum, et eis per nos in virtute obedientiae ad quorundam eorum excitationem injunctum, ut in Cathedralibus Ecclesiis et caeteris locis insignibus per Episcopos ipsos; in aliis vero Ecclesiis singularum Diocesarum per altos viros idoneos ad Diocesanorum mandatum denuntiarentur publice et in genere, maioris Excommunicationis sententia innodari, omnes qui Ecclesiastica bona sine grata permissione Dominorum eorundem vel Ballivorum suorum diriperent, vel a domibus aut aliis locis Ecclesiarum per violentiam annoverent. Sed ut ex post facto didicimus, & graviter exinde dolemus, executiones hujusmodi non absque multorum periculo, et eorum praecipue qui ad id ex obedientiae debito tenebantur, ab aliquibus Coepiscopis nostris in toto, ab aliis autem in parte hactenus sunt omissa; (Because these Constitutions, Excommunications were then made, enjoined only by the Popes & his own usurped Archiepiscopal authority without the King & Parliament,) per quod quamplures malevoli quando{que} sumpserunt, et imposterum forsitan sument majorem audaciam taliter delinquendi. In ultima etiam innovatione Magnarum Chartarum de libertatibus et forestae antiquitus concessarum per Principem nuper facta, Dominus Rex haec innobans ordinavit, et statuit; quod eaedent Chartae ad Cathedrales Ecclesias, pertotum regnum Angliae mitterenter et remanerent ibidem, quodque legerentur coram populo bis in anno; et quod Archiepiscopi et Episcopy regni Angliae ferrent majoris Excommunicationis sententias in omnes illos qui contra dictas Chartas venirent facto, auxilio, vel consilio, aut in quocunque p • ncto infringerent Chartas ipsas; quodque eidem Episcopy easdem sententias publicarent vel facerent publica • i in suis Cathedralibus Ecclesiis bis in anno; et quod Episcopy super facienda publicatione hujusmodi negligentes, per Cantuariensem et Eboracensem Archiepiscopos, qui pro tempore fuerint, repraehenderentur; et ad denunciationes hujusmodi faciendas per eosdem Archiepiscopos arcterentur. Nos etiam et nostri Coepiscopi tunc praesentes, ac nobis assistentes in Pontificalibus apud Westmonasterium; etiam de assensu Consilii Domini Regis tunc in partibus transmarinis agentis, dictam excommunicationis sententiam solempniter tulimus et publicavimus in vulgari. Ut igitur tam salubriter ordinata, & pro tàm grandi communi utilitate provisa, per dissimulationem non transeant sine fructu; jam in ultima congregatione Praelatorum et Cleri post festum Nativitatis S. Johannes Baptistae apud Novum Templum London. per nos nostrosque Coepiscopos et Praelatos, ac Clerum nostrae Cantuar. Provinciae, provisum extitit et condictum, ut dictae Excommunicationum sententiae contra violatores Chartarum bis in anno, ut supra, videlicet in Festis Omnium Sanctorum, & Dominicae in Ramis Palmarum, in Cathedralibus Ecclesiis per Episcopos, si fieri possit; alioquin eorum authoritate per alios solempniter publicentur: ( by virtue of that Statute and the Kings command alone, not of their own Episcopal or Synodal authority.)
Quia insuper Dominus Rex in innovatione praedicta Praelatis & toti Communitati Regni promiserat, quod pro nullo negotio quicquam nomine ipsius Domini Regis de bonis alicujus caperetur, sine totius Regni Communi assensu. Et si contingat (quod absit) aliquos malefactores de Domibus, Grangiis, ant aliis locis Ecclesiasticis bona Ecclesiasticarum personarum auferre, abducere, vel aliqualiter asportare sine grata permissione Dominorum bonorum hujusmodi, vel ballivorum suorum (quod ut praemittitur de voluntate Domini Regis nullo modo procedere praesumatur) difficile erit & saepe damnosum personis sic spoliatis, aut laesis ad suos Episcopos semper habere recursum, tam nobis nostrisque Coepiscopis et Praelatis et Clerc praedictis videdatur expediens, et per eos in eadem Congregatione consensum extitit et condictum; ut singulis inferioribus Praelatis, Rectoribus, etiam Vicariis Parochialium Ecclesiarum detur per suos Diocesanos expressa potestas denunciandi publice et solemniter malefactores hujusmodi, qui per facti evidentiam notorie et manifest maleficium hujusmodi perpetrare praesument, una cum eorum complicibus dicta Excommunicationis sententia innodatos. Quocirca fraternitati vestrae in virtute obedientiae firmiter injungendo mandamus, quatinus dictam s • ntentiam contra occupatores bonorum Ecclesiasticorum, prout in prima dictarum Congregationum, ut supra ordinatum extiterat in singulis Ecclesiis vestrae Diocesis, juxta ordinationem eandem.
Memoratam vero sententiam contra infringentes articulos dictarum Chartarum, per nos et nostros Coepiscopos, ut supra, consensu Regio interveniente prolatam, secundum formam in praefata ultima congregatione provisam, dictis di • bus & locis, scilicet, bis in anno, festivitatibus suprascriptis, faciatur in forma, quae superius tangitur publicari, et in Anglico seriatim in omnibus, ac patenter exponi; pulsatis Campanis, et Candelis accensis, ut propter solempnitatem hujusmodi (quam laici magis quam effectum hujusmodi sententiarum attendunt) amplius timeatur. Detur etiam per vos, sicut in dicta ordination ultima concorditer extitit ordinatum inferioribus Praelatis et Rectoribus, ac Vicariis, ac etiam Capellanis parochialibus plena et expressa potestas denunciandi publice et nominatim cum dicta solemnitate malefactores praedictos; scilicet occupatores et invasores bonorum Ecclesiasticorum, si qui in hujusmodi Praelatorum locis aut Rectorum Vicariorum parochiis in futurum bona hujusmodi invaserint, occupaverint, aut amoverint, seu sic invadi occupari, aut amoveri fecerint, in notoria evidentia ipsius maleficii, majoris Excommunicationis sententia innodatos. (Wherein they exceeded the authority, command given them by the King, and this Act.) Proviso tamem quod non nisi in facto notorio & evidenti, ac etiam sub testimonio sufficienti, per eosdem Rectores, Vicarios, & Praesbyteros tal • ter procedatur; ut insuper, cumulatis ad supradictam cantelis, amplius arceatur ac reprimatur perversorum iniquitas, in hujusmodi malefactorum nominatim, ut praetangitur, denunciatorum praesentia, cessetu • ubilibet a celebratione Missarum: Et sic excommunicati per singulos dies Dominicos et Festivos denuntientus solempniter; subtracta etiam eis, per inhibitionem super hoc faciendam, Communione fidelium, quousque sic ablata restituant, et exinde idonea satisfaction praemissa, ab eadem sententia congrue fuerint absoluti. Et cum de hujusmodi maleficio perpetrato vobis per aliquem subditorum vestrorum denunciatum extiterit, vel ad vos exinde publica fama pervenerit, plenam cum celeritate justitiam fieri faciatis, malefactores hujusmodi ac etiam fautores et complices eorundem, necnon scienter communicautes eisdem, postquam id competenter inhibitum fuerit, per coherciones Canonicas diligenter et acriter puniendo.
Similem etiam Excommunicationis sententiam in omnes illos, qui manus in Clericos temere violentas injecerint, (though not mentioned nor intended in the Act or Charter) faciatis in solempnitate eadem publicari. Si vero in tantum aliquorum se extendit iniquitas, prout forsan evenire posse timetur, quod Praelati, seu Ecclesiarum Rectores aut Vicarii, sive Praesbyteri vel alii Ecclesiastici viri quicunque occasion praemissorum vel alicujus eorum per laicalem potentiam capiantur, seu detineantur in Carcere aut in custodia quoquo modo; Vobis injungimus in virtute obedientiae, prout etiam in dicta ultima congregatione per Praelatos et Clerum ordinatum extiterat, ut loca, in quibus sic capti detinebuntur, et quatuor Ecclesias proximo vicinas, quatinus sub districtu vestro extiterint, interdicto Ecclesiastico protinus supponatis; et sic interdicta remaneant, quamdiu taliter eapti dotinentus ibidem. Et nihilominus captores ac detentores hujusmodi, et authoritatem super hoc praebentes eisdem, singulis diebus Dominicis et Festivis post scelus hujusmodi perpetratum, in omnibus Ecclesiis vestrae Diocoesis inter Missarum solemnia coram Clero et populo, pulsatis Campanis, et Candelis accensis, ut magis timeatur solempnitas, denuncientur solempniter, majoris Excommunicationis sententia innodati. Et ut hoc ad notitiam singulorum perveniat, in Anglico exponatur, donec sic Excommunicati congrua satisfaction praemissa, in forma Ecclesiae, ab eadem sententia per competentem Iudicem fuerint absoluti.
Quia insuper Processiones solemnes, & orationum suffragia, quae pro statu Terrae sanctae, et pace et etiam tranquillitate et prosperitate Ecclesiae, Regis et regni dudum salubriter ordinavimus ac mandavimus (by virtue of the Kings premised Mandate) per Diocoeses singulas faciendas, negligenter in maltis, et non absque multorum periculo hactenus, ut audivimus, sunt omissa, de quibus (si fierent) fructus maximos merito speraretur. Ac etiam Dominus Rex nuper in ultima congregacione praedicta per nuncios suos rogaverit, ut pro eo et suis in expeditione praesenti, quam contra hosts ipsius et regni nuper assumpsit, orationes et suffragia hujusmodi fieri, necnon Scotos et eorum complices, qui Ecclesias regni Angliae et loca Ecclesiastica violenter invadere, comburere, ac bonis Eccelsiasticis ausu sacrilego spoliare, pacemque Regni et Ecclesiae patenter infringere ac perturbare praesumpserant et praesumunt, ut dicitur, Excommunicatos publice per nostram denunciari provinciam faceremus; Vobis, ut supra, mandamus & injungimus, quatinus dictas processiones et orationum suffragia tam pro statu Terrae sanctae, et pace Regni et Ecclesiae Anglicanae, quam etiam pro Domino Rege et sibi adhaerentibus in sua expeditione praesenti specialiter; necnon denuntiationes Excommunicationum praedictas per totam vestram Diocoesin singulis diebus et locis, quibus id expedire videritis solempniter per vos, quatinus ad vos attinet, et ulterius per alios fieri faciatis: haec omnia tam vigilanter et solicit prosequentes, ut ex hoc status Ecclesiae reformetur in melius, et vestrorum augeatur cumulus meritorum; Vos etiam temporibus opportunis per totam vestram Diocoesin faciatis inquiri, an praemissa per vestros subditos, quatenus ad vos pertinet, fuerint, ut superius tangitur, observata? Et nos super hiis tam de facto vestro, quam subditorum vestrorum, certificetis ydonee, saltem semel in anno, per vestras literas patentes, harum seriem continentes. Datum apud Octeford 6 Idus Julii, Anno Dom. 1298. Consecrationis nostrae quarto.
Sententias igitur contra invasores et occupatores bonorum Ecclesiasticorum, necnon contra infringentes articulos dictarum Chartarum, tam in genere, quam in specie, secundum formam quae supra traditur, diebus ad hoc statutis, cum solempnifate praemissa, in Praebendis et Ecclesiis vestrae jurisdictioni subjectis, ac etiam contra injicientes manus violentas in Clericum, lingua omnibus intelligibili faciatis, tam per vos, quam per vestros subditos publicari. Haec autem & alia, quae in hoc exprimuntur mandato, vobis & caeteris plenam & liberam potestatem committimus exequendi. In nostra vero Ecclesia S. Pauli, nos ipsi, comite sanitate, ac impedimento cessante, exequemur praemissa, diebus, ut supra fit mentio praestitutis. Processiones insuper, & orationum suffragia, ut in praesenti continetur mandato, in Ecclesia nostra praedicta cum devotione, more solito, fieri faciatis. Sententiam etiam Excommunicationis, quam Scoti et eorum complices, ob causas in hoc mandato expressas, quas in promulgatione hujusmodi sententiae volumus patefieri, incurrisse noscuntur, quam toties fieri poterit, in locis in quibus expedire videritis, faciatis solemniter publicari. Nos postea super praemissis omnibus opportuno tempore certificantes, per literas vestras patentes harum seriem continentes. Datum apud Orseth 8 Calend. Augusti, Anno Dom. supradicto.
Tunc Rex Edwardus (immediately after his ratification of the Great Charter and premised Acts at Gaunt) per literas suas speciales rogavit eosdem Comites & caeteros Magnates qui remanserint in Anglia, ut sicut suum & totius Angliae honorem diligerent; cum festinatione parati procederent in Scotiam cum Comite de Warenna quem suo loco praefecerat, ut Scotorum audaciam castigarent & reprimerent, praefixitque eis terminum, scilicet in Octavo sancti Hilary apud Eborum, ut interim pararentur, & convenirent ibidem extunc in suos hosts processuri. Misit etiam Rex literas suas ad Magnates Scotiae, ut si in fide et fidelitate sua manerent, sicut in recessu suo se remanere promiserunt, ad Parliamentum suum apud Eboracum quod per Comites suos in Crastino sancti Hilarii celebrandum statuerat, absque omni cavillatione venirent, alioquin extunc velut hosts publici teneantur. Ad quem quidem diem convener • nt nostri Comites; illi scilicet, Comes de Warenna, qui locum Regis tentus, personam illius praesentabat in hoc, Comes Gloucestriae cum Comitissa uxore sua filia Regis, Comes Herefordensis, Comes de Arundel & Guydo filius Comitis de Warwyk, Johannes de Segrave, & Magnates plures. Communicatoque consilio voluerunt, ut constaret communi populo de confirmatione Magnae Chartae et Chartae de Foresta. Comites Herefordiae & Mareschalli, quia confirmatio Cartarum fuit facta in terra aliena, petiverunt ad majorem securitatem ease iterum confirmari: sposponderunt autem pro Rege Episcopus Dunelmensis ac Comites, Johannes Surryae, Wilhelmus Warwici, Radulphus Gloverniae, quod obtenta victoria, Rex ease post suum reditum confirmaret. Unde lecta Magna Charta cum suis articulis insertis, quos enum ravimus supra, de praecepto eorum, Karliolensis Episcopus pontificialibus indutus, Excommunicationis sententiam in omnes ejus violatores fulminavit. Cumque non venirent Scoti neque mitterent, statuerunt, ut in Octabis sequentibus apud Novum Castrum super Tynam, omnis muniretur populus expeditus ad pugnam; & sic continuo procederetur in hosts; Whom they soon after encountering at Fowkirk, slew above sixty thousand of these perjured treacherous and rebellious Scots in that Battle, reduced their Kingdom once more to the Kings obedience, who soon after reconfirmed the great Charter and Charter of the Forest, with new additions; of which more in its Chronological order.
From these last recited Histories, Records and Parliamentary proceedings, concerning the violations and confirmations of the great Charter and Articles thereto annexed, we may observe. First, that the Archbishops, Bishops and Clergy who originally occasioned, excited, fomented all the premised insurrections and seditions against the King, were the greatest losers, sufferers of all others by them; whence Thomas Walsingham thus concludes his History of this year, Transit annus iste Clero Angliae importabilis, quia de protectione Regia est exclusus, et per Regem nichilominus depraedatus. 2ly. That Parliaments and Convocations refusals or delays to grant our Kings competent necessary speedy ayds of monies and provisions to defend their rights, Crowns, Kingdoms against invading enemies, do usually enforce them to exercise forcible illegal courses, rapines, purveyances, seisures of their monies, goods, chattels, to the great oppression, discontent and grievance of their subjects. 3ly. That our Kings violations of the great Charters, laws, liberties and properties of their subjects, and abuses of their prerogative or regal power, to supply their necessities in cases of extremity, do commonly occasion great insurrections, seditions against them, alienate their Nobles, Clergies, Commons hearts and affections from them, deprive them of their military assistance, arms, when they most need them, to their great detriment, danger, disappointment, and give great advantage and encouragement to their foreign enemies. 4ly. That insurrections and commotions on such occasions frequently end in the Kings dishonor, loss, being seldom cordially and finally allayed, but by the Kings public acknowledgements, recantations of such exorbitances, and passing new Charters, Oaths, Acts, Excommunications & other securities to their subjects, for their greater security against subsequent grievances, exorbitances, oppressions of like nature; as all our successive Grand Charters, with their several confirmations, additional Articles, reiterated sentences of Excommunication against the infringers of them, and new Oaths for their defense, accompanied with Acts of general Pardon, indemnity and oblivion to their greatest opponents, in this Kings, his predecessors and successors reigns abundantly evidence. Which should caution Kings, their Counselors and State-Officers carefully to avoid all such impolitick oppresting ex • ravagancies, and to remember that sacred Maxim of the wisest of K •• gs, It is an abomination for Kings to commit wickedness, for the throne is established by r • ghtcousness. 5ly. That Kings may justly displace their greatest Ecclesiastical, Military and Ci •• l Officers, Prelates, Peers, when they contemptuously oppose, or neglect their dut • es to them, and put them out of their Royal protection. 6ly. That our Archbishops and Bishops have no legal authority to denounce any public Excommunication against the Kings subjects for any misdemeanors or offenses, but when and in such cases only as they are specially required, authorised by the King, Lord's, and Acts of Parliament to do it; whose prescribed bounds they have been always prone to exceed, to enlarge their own jurisdiction. 7ly. That the premised Charter of Pardon to Humfrey de Bohun and others, and the Statute de Tall • gio non concedendo, were made, granted in the 25 year of King Edward the 1. not in the 34 of his reign, as all our printed Statute-books, and Sir Edward Cook very grossly mistake: which the premised Historians, the Statute-Roll in the Tower, the dates of passing them in England, of confirming them at Gaunt and York, the Subsidy granted by the Nobles, Commons, and Clergy for their confirmation, the Excommunications denounced against the infringers of them, (all in the 25 year of Edw. 1.) with the deaths of Humfrey de Bohun Earl of Hereford and Essex, Gulielmus de Bello campo Earl of Warwick, and Guilielmus de Luda Bishop of Eli, Anno 1298. 26 E. 1. (as Matthew Westminster and others story) mentioned in this Charter, Statute, as parties named, concerned in, or Witnesses to them, infallibly evidence beyond contradiction. Which I desire our Students of the Law, and publishers of Statute-books, when reprinted, to take notice of, to rectify their former mistakes.
During the Wars abroad, and seditions at home, the Popes forementioned Legates, though at first denied, yet at last obtained Procurations and Commissions from the Kings of England, France, and their Confederates, to treat and conclude a Truce between them, with a submission to Pope Boniface as a private person and arbitrator only, voluntarily chosen by them, not as Pope by his Papal authority, to hear their differences, and settle a Truce and firm Peace between them; thus related by our Historians. Fuit Rex Edwardus apud Gandavum, ad quem venerunt infesto Sanctorum Innocentium Magister Ordinis Praedicatorum, & Magister generalis Fratrum Minorum sub eadem forma, qua aute Regem Franciae, ex parte Domini Papae rogaverunt, supplicantes, quatenus Nuncios solemnes ad Curiam Romanam, concessa eis plena potestate tractandi, ordinandi et perficiendi omnia quae pacis reformationem tangerent destinarent; et ipse Apostolicus non tanquam Index, (which neither party would admit him then to be) sed ut bonus pacis mediator in nuilius praejudicium satageret ad pacem et tranquilitatem regnorum, Regum am • eitiam in statum pristinum reformare. Et quia hoc absque tree • gis fi • ri non posse judicavit Dominus Papa▪ ideo per hos Nuncios biennales inducias, quas per Cardinales imploraverat, indixit de novo sub poena Excommunicationis et Interdicti terrarum suarum. Whereupon, Rex Angliae perpend • us so in Flandria periculose commorantem, illucque per informationem 〈◊〉 Fl • ndriae min •• prudenter attractum, regnumqu • propriu • intestina seditione turbatum, fiduciamque suam a Rege Romanorum, per Papam sibi minu • benevolum regnum Teutoniae surbantem, frustratam, [ Papa enim Boniface scripsit Principibus Alemanniae, ut Regem Romanorum Adulphum, cujus occursum in Flandria Rex Anglorum s • erav • rat, ut simul cum Comite Flandriae oppressores invasoresque sues Gallicos propulsaret, commoto bello inquietarent, et ab invasione Gallicorum modis omnibus impedirent, such was his Papal treachery] consensit in Treugas indictas. Conventique inter cos, ut captivi, interim taxata eorum redemptione liberarentur hinc inde, ea conditione, ut si pax non fieret, redirent ad suas custodias, vel redemptionem solverent jam taxatam. Transmittunt igitur Reges utrique solemnes Nuncios cum plena potestate ad Curiam Romanam, ut per mediationem Apostolici, non sanquam judicis sed amicabilis compositoris discussis negotiis, pax inter Reges et concordia reformetur. (In which reference the Pope was styled only Benet Cajetan as a private person, not Pope Boniface, to the end he might not exercise any Papal authority over these Kings persons or Realms in this affair.) Acceptis tandem induciis & concessis inter Reges utriusque terrae & sibi confoederatos ab Epiphania Domini per biennium.
The Procurations, Commissions, submissions of the Kings of England, France, and their Adherents, together with the Truce, Pope Boniface his arbitrements and awards then made between them, (not extant in any Histories) I shall here present you with, out of Records I lately found in the White Tower Chapel, and other Rolls.
On the first of January, An. 24. E. 1. the King issued these two Commissions to the Popes Legates, and his own Commissioners, authorizing them to treat and make a Truce between him and the King of France and their subjects.
UNiversis Christi fidelibus ad quos praesentes literae pervenerint; Edwardus, &c. salutem. Noverit universitas vestra, quod nos damus et concedimus per praesentes venerabilibus in Christo patribus Dominis B. Albanensi, & S. Penestr • n. Episcopis, Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalibus, plenam potestatem dandi nomine nostro Regi Franciae et volatoribus suis super guerris, dissentionibus et discordiis quibuscunque inter eundem Regem et nos ubicum que locorum exortis et motis, Treugas secundum formam in quam consentient Nuncii nostri, vel major pars illorum, quos ad praesentiam praedictorum Cardinalium apud Cameracum duximus transmitt • ndos. In cujus, &c. Teste Rege apud Sanctum Albanum primo die Januarii.
UNiversis Christi fidelibus ad quos praesentes literae pervenerint; Edward •• Dei gratia Rex Angliae, Dominus Hiberniae, & Dux Aquitaniae, salutem. Noverit universitas vestra, quod ob reverenciam sedis Apostolicae, et ad instantiam, requisitionem venerabilium in Christo patrum B. Albanensis, & S. Penestrini Episcoporum, Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalium, mittimus apud Cameracum ad praesentiam Cardinalium eorundem, venerabiles in Christo patres J. Winton. & W. Elien. Episcopos, & nobiles viros W. de Valencia Comitem Penbrok. avunculum nostrum, J. Ducem Brabanciae & Lotheringiae, A. Comitem Sabaudiae, H. Comitem Barry, Florencium Comitem Holland. & Scland. Ottonem de Grandisono, Hugonem le Despenser, Amanenum del Bret, Thomam de Berkelee, & Hugonem de Veer Milites, fideles nostros, necnon & discretos viros Magistros H. Decanum Eborum, R. Archidiaconum Cestriae, Iterium Archidiaconum Bathoniae, Walterum de Langeton & W. de Gren • feld Canonicos Eboracenses, & J. de Silveston Canonicum London. & Johannem de Sancto Claro. Dantes eis & majori parti illorum qui praesentes fuerint, plenam potestatem & speciale mandatum ad tractandum nomine nostro de treugis inter Regem Franciae & nos, super guerris, dissensionibus & discordiis quibuscumque inter eundem Regem & nos ubicumque locorum exortis & motis, & etiam ad easdem treugas ineundas & firmandas; ac ad omnia alia & singula facienda, quae ad praemissorum expeditionem fuerint oportuna. Ratum habituri & firmum quicquid per praedictos Nuncios nostros, seu majorem partem illorum qui praesentes fuerint, sicut praemittitur, tractatum, ordinatum, initum, firmatum & factum fuerit in praemissis. In cujus rei testimonium has literas nostras fieri fecimus patentes. Dat. apud Sanctum Albanum primo die Januarii, Anno regni nostri vicesimo quarto.
At which time he likewise issued Writs to Bishops and Abbots, to make devout Prayers to God for his blessing on this Treaty.
In another parchment Roll I found in the White Tower, these following Letters, Procurations and Submissions to the Pope are recorded all together.
SAnctissimo in Christo patri Domino B. divina providentia Sanctae Romanae ac Universalis Ecclesiae Summo Pontifici; Edwardus eadem gratia Rex Angliae, &c. devota pedum oscula beatorum. Consideratione sollicita nunc & aliàs attendants, quod nil melius dissidentium filiorum corda sedabit, quàm paterni providentia studii vigilans assidue circa illos, juxta preces et exhortationes vestras nobis nuper directas, super discordiis atque guerris inter Regem Franciae et nos dudum exortis, magnificae vestrae circumspectionis industria mediante, sedandis, venerabiles in Christo patres W. Archiepiscopum Dublin. A. Episcopum Dunolm. & nobiles viros A. Comitem Sabaudiae consanguineum nostrum, Ottonem de Grandisono, & Hugonem de Vcer Milites, exhibitores praesentium, pacis et concordiae zelatores super praedicto negotio Procuratores ad vestram praesentiam duximus destinandos. Quibus una cum venerabili patre J. Wintoniensi Episcopo, pleuam super praemissis commisimus potestatem. Sanctitati vestrae devotis precibus supplicantes, quatinus eosdem Nuncios nostros benign de clementia solita admittentes, eo sollicitudine promptiori circa commissa sibi negotia, coram vestra beatitudine prosequenda, oportunum et salubre remadium dignemini adhibere, quo maturiorem expeditionem exigunt & requirunt. Conservet vos Altissimus ad regimen Ecclesiae suae per tempora prospera & longaeva. Datum apud Gandavum 18 die Februarii, Anno Domini 1297. Triplicatur.
VEnerabili in Christo patri G. Dei gratia Episcopo Sabien. amico suo charissimo, Edwardus eadem gratia, &c. salutem & sincerae dilectionis affectum. Insidet cordi nostro, sicut hactenus insidebat, quod negotium discordiarum atque guerrarum quae sunt inter Regem Franciae et nos, coram Sanctissimo patre Domino B. nunc Summo Pontifice tractetur, et (si fieri poterit) reformetur. Cum itaque idem Dominus Summus Pontifex per literas suas rogaret, ut solemnes Nuncios, pacis amatores, voluntatis nostrae conscios ac diligentius informatos, plenam à nobis habentes mandatum super discordiis & guerris praedictis ipso mediante sedandis, ad ipsius praesentiam mittere curaremus. Nos ipsius desiderium super hiis adimplere volentes, venerabiles in Christo patres W. Archiepiscopum Dublin. A. Episcopum Dunolm. & nobiles viros Amadeum Comitem Sabaudiae consanguineum nostrum, Ottonem de Grandisono, & Hugonem de Veer Milites, exhibitores praesentium super praedicto negotio plene instructos, ad sedem Apostolicam duximus destinandos. Quibus una cum venerabili patre J. Winton. Episcopo, pleuam super praemissis commisimus potestatem. Paternitatem vestram instantius deprecantes, quatinus proedictos Nuncios gratiosis habentes affectibus commendatos, velitis eisdem vel illis, qui praesentes fuerint, in hiis quae nobis ex parte nostra oraculo vivae vocis exponent, fidem credulam adhibere. Sic eos, si placet, in commissis sibi negotiis efficaciter dirigentes, quod eisdem eo prosperioris & celerioris expeditionis effectus adveniat, quo circa promotionem eorum diligentiam apposueritis potiorem. Dat. apud Gandavum 18 die Febr.
- Item eodem modo Domino M. Portu • n. & Sanctae Ruffinae Episcopo.
- Item J. Episcopo Tusculan.
- Item venerabili in Christo patri Domino J. Titulo Sanctorum Marcellini & Petri Presbytero Cardinali, amico suo charissimo.
- Item Domino P. Titulo S. Crucis in Jerosol. Presbytero Cardinali.
- Item Domino S. Titulo Sanctae Balbinae Presbytero Cardinali.
- Item Domino Thomae Titulo Sanctae Ceciliae Presbytero Cardinali.
- Item Domino R. Titulo Sanctae Potentianae Presbytero Cardinali.
- Item Domino N. Titulo S. Laurentii in Damoso Presbytero Cardinali.
- Item Domino F. Titulo Sancti Marci Presbytero Cardinali.
- Item Domino J. Titulo Sancti Clementis Presbytero Cardinali.
- Item Domino M. Sanctae Mariae in Porticu Diacono Cardinali.
- Item Domino N. Sancti Adriani Diacono Cardinali.
- Item Domino L. Sancti Angeli Diacono Cardinali.
- Item Domino G. Sancti Nicholai in Carcere Tulliano Diacono Cardinali.
- Item Domino B. Sanctorum Cos •• a & Damiani Diacono Cardinali.
- Item Domino P. Sanctae Mariae novae Diacono Cardinali.
- Item Domino J. Sancti Georgii ad velum aureum Diacono Cardinali.
- Item Domino F. Sanctae Mariae in Cosmodyn. Diacono Cardinali. Per 18 paria literarum. Dat. ut supra. Et omnes Clausae.
SAnctissimo in Christo patri Domino B. divina providentia Sanctae Romanae ac Universalis Ecclesiae Summo Pontifici, Edwardus eadem gratia Rex Angliae, &c. devota pedum oscula beatorum, More devotissimi • lii in votis hactenus gessimus, et adhuc gerimus circa beneplacita sedis Apostolicae prosequenda paratos nos promptitndine animi et effectu operis exhibere. Sperantes itaque per ve •• ae Sanctitatis industriam super discordiis inter Regem Franciae & nos dudum exortis salubriter provideri, venerabiles in Christo patres Willielmum Archiepiscopum Dublinensem, Antonium Dunelmensem Episcopum, & nobiles viros Amadeum Comitem Sabaudiae consanguineum nostrum, Ottonem de Grandisono, & Hugonem de Veer Milites, p ••• s & status nostri pacifici zelatores, voluntatis nostrae conscios ac diligentius informatos, ad vestram praesentiam duximus destinandos. Quibus una cum venerabili patre Johanne Wintoniensi Episcopo, aut quinto ipsorum sex uno absent, vel quatuor eorundem duobus absentibus, (quorum quatuor duo sint Laici) plenam damus tenore praesentium potestatem & speciale mandatum super omnibus discordiis, guerris, litibus, controversies, causis, quaestionibus, damnis & injuriis, petitionibus & actionibus realibus, personalibus & mixtis, quae fuerunt, & sunt, vel esse possen • inter dictum Regem Franciae & nos occasion quacunque, tractandi, paciscendi, componendi, transigendi, concordandi & conveniendi in personam vestram compromittendi pro nobis & haeredibus nostris; Nos & haeredes nostros v ••• rae a • bitrationi, ordinationi, dicto seu laudo submittendi, sub formis seu modis, de q •• bus & quotienscunque viderint expedire; necnon omnia & singula quae per ipsos sex, quinque vel quatuor ipsorum, prout suprascriptum est, no •• ro & haeredum nostrorum nomine, super praemissis & singulis praemissorum pacta, composita, transacta, concordata fuerint seu conventa, compromissum, submissionem vestram arbitrationem, ordinationem, dictum seu laudum praedicta firmandi, roborandi, omologandi & vallandi, per juramentum super hiis & aliis hujusmodi negotium tangentibus, quandocunque & quotienscunque viderint expedire, in animam nostram praestandi, ac omnia & singula faciendi, quae sunt pacis & concordiae, & ad plenam pacem & concordiam valeant pertinere, & quae nos faceremus vel facere possemus si praesentes essemus, etiamsi mandatum exigant speciale. Volentes omnia & singula necessa • ia vel utilia ad faciendum & complendum praemissa & quodlibet praemissorum pro specialiter expressis & enumeratis haberi. Promittentes nibilominus nos ratum habituros & firmum quicquid per praedictos sex, quinque vel quatuor eorundem, in forma expressa superius, tractatum, pactum, compositum, transactum, concordatum, conventum, firmatum, roboratum, omologatum, vallatum, & factum fuerit in praemissis: Super quibus per nostras literas approbandis, tenendis, servandis et complendis, nos et haeredes nostros, et bona nostra omnia obligamus. Et haec sanctae Paternitati vestrae significamus, & omnibus quorum interest, vel interesse potest, aut poterit in futurum, per nostras patentes literas sigilli nostri munimine consignatas. Dat. apud Gandavum 18 die Febr. Anno Domini 1297. Quadruplicatur.
SAnctissimo in Christo patri Domino B. &c. Edwardus, &c. devota pedum oscula beatorum. Licet venerabilibus in Christo patribus Willielmo Archiepiscopo Dublin. Antonio Dunolm. Johanni Winton. Episcopis, & nobilibus viris Amadeo Comiti Sabandiae consanguineo nostro, Ottoni de Grandisono, & Hugoni de Veer Militibus, omnibus simul, & quinque ipsorum, uno absent, vel quatuor eorundem, duobus absentibus, (quorum quatuor duo sint Laici) plenam dederimus potestatem & speciale mandatum super omnibus discordiis, guerris, litibus, controversies, causis, quaestionibus, damnis & injuriis quae fuerunt, & sunt, vel esse posseat inter Regem Franciae & nos, occasion quacunque, tractandi, pacificandi, conveniendi, in personam vestram pro nobis & haeredibus nostris compromittendi, nos & haeredes nostros vestrae ordinationi, arbitrationi, dicto seu laudo submittendi, necnon omnia & fingula quae per ipsos sex, aut quinque ipsorum uno absent, vel quatuor eorundem duobus absentibus, (sicut praedicitur) nostro & haeredum nostrorum nominc, super praemissis & singulis praemissorum, pacta, composira, transacta, conventa per vos ordinata, arbitrata, dicta fuerint seu laudata, firmandi, roborandi, omologandi, & vallandi per juramentum super hiis & aliis hujusmodi negotium tangentibus, in animam nostram praestandi, prout in aliis literis nostris inde confectis plenius continetur. Ne tamen propter dictorum Comitis & Ottonis absentiam praemissa impediri contingat, seu etiam retardari, eisdem Comiti & Ottoni & utrique ipsorum plenam damus tenore praesentium potestatem, alium seu alios loco sui substituendi, quando & quotienscunque ipsos vel eorum alterum abesse contigerit; & substitutum vel substitutos eosdem revocandi, prout viderint expedire. Volentes quod substitutus vel substituti ab eis vel eorum altero possit seu possint omnia & singula facere in praemissis, quae ipsi Comes & Otto facerent seu facere possent, si personaliter interessent. In cujus, &c. Dat. ut supra, 20 die Febr. Anno Domini 1297. Duplicatur.
SAnctissimo, &c. Edwardus, &c. Devota pedum oscula beatorum. Confidentia specialis quam de vestrae circumspectionis industriae & bonitate personae habuimus hactenus & habemus, propensius nos inducit, ut nos et haeredes nostros, nostrum et ipsorum haeredum honorem vestrae Sanctitatis providentiae committamus. Eapropter (sanctissime Pater) vestrae ordinationi, arbitrationi, dicto seu laudo super omnibus discordiis, guerris, litibus, controversies, causis, quaestionibus, damnis & injuriis, petitionibus, & actionibus, realibus, personalibus & mixtis, quae fuerunt & sunt, vel esse possent inter Regem Franciae & nos occasion quacunque, pure & absolute, de alto & basso, nos pro nobis & haeredibus nostris submittimus per praesentes: promittentes pro nobis et eisdem haeredibus nos inviolabiliter servaturos quicquid per Sanctitatem vestram super praemissis omnibus et singulis, et aliis hujusmodi negotium tangentibus, ordinatum, arbitratum, dictum fuerit seu laudatum. Ita tamen quod honor noster, fides, et Iuramenta, quibus nostris sumus Confoederatis astricti, per vestrae beatitudinis excellentem providentiam super hiis conservetur. Committimus insuper nobilibus viris, Amaedeo Comiti Sabaudiae Consanguineo nostro, & Ottoni de Grandisono, Nunciis nostris, potestatem & speciale mandatum roborandi & vallandi per juramentum in animam nostram praestandum, submissionem, ordinationem, arbitrationem, dictum seu laudum praedicta, & faciendi omnia & singula quae ipsis Comiti & Ottoni super praemissis necessaria vel utilia videbuntur. In manibus igitur Dei, de quo semper confidimus, & in vestris, qui locum ejus tenetis in terris, Causam nostram ponimus antedictam. In cujus, &c. Datum ut supra 18 die Febr. &c.
SAnctissimo, &c. Edwardus, &c. Licet vestrae Ordinationi, arbitrationi, dicto seu laudo, super omnibus discordiis, guerris, litibus, controversies, causis, quaestionibus, damnis & injuriis, petitionibus, & actionibus, realibus, personalibus & mixtis, quae fuerunt & sunt, vel esse possint inter Regem Franciae & nos, occasion quacunque, pure & absolute, de alto & basso, nos pro nobis & haeredibus nostris submiserimus, committendo nobilibus viris Amadeo Comiti Sabaudia confanguineo, & Ottoni de Grandisono Nunciis nostris, potestatem & speciale mandatum roborandi & vallandi per juramentum in animam nostram praestandum, submissionem, ordinationem, arbitrationem, dictum seu laudum praedicta, & faciendi alia quae sibi utilia videbuntur, prout in aliis literis nostris inde confectis plenius continetur. Ne tamen propter dictorum Comitis & Ottonis absentiam praemissa impediri contigerit seu etiam retardari, eisdem Comiti & Ottoni & utrique ipsorum plenam damus tenore praesentium potestatem, alium seu alios loco sui substituendi, quando vel quotiens ipsos vel eorum alterum abesse contigerit, & substitutum vel substitutos revocandi prout viderint expedire. Volentes quod substitutus vel substituti ab eis vel altero eorum possit seu possint omnia & singula facere in praemissis, quae ipsi Comes & Otto facerent seu facere possent, si personaliter interessent. Dat. apud Gandavum 20 die Febr. Anno Domini 1297.
He likewise writ this Letter to the King of Almaign his confederate, to give him notice of the Treaty about a Truce appointed before the Legates at Cambray, defiring him to send his Commissioners thither with full power to treat and conclude an honorable and beneficial Truce and Peace for both of them.
AU Roy Dalemayn, Edward, &c. saluz. Sachez Sire, qe a la request des Evesques Dalban. & de Penestr. Cardinaux & Messages du See l'Apostoille envenoms a Cambrey nostre Uncle de Valance, Prelatz & autres grantz gentz de nostre Royaume. Issint quil yserront, se Dieu plest, a troys semaynes apres cest noel pur troiter devant les ditz Cardinaux de pees & de true par entre vous & nous dune part, & le Roy de France dautre, a quen fretiz le dit Roy est assentuz endroit soi, a ce qe les ditz Cardinaux nous ont mande par leur lettres, & par leur messages; & sicome il le vous ont fait a savoir aussint, a ce qe nous entendoms. Et pur ce qe nous nenfesoms riens saunz vous, Vous prioms qe vous (enveons) voz Messages oue plein poer issint qil ysoient au jour avantdit, pur treiter ensemblement oue les noz des busoignes susdites selonc ce qe entre eux verront, qe soit du profit & all honor de vous & de nous ausint. E vous feisoms a savoir qe meisme ceste chose vous auoms senefiez par unes autres lettres, les queles nous baillames as messages des dits Cardinaux quant il estoient a nous par porter a lour Seignourages; Issint quil les vous forssant venir au plus tost quil peussent.
In Rotulo Alemanniae in the Tower, I find another Commission and Procuration of King Edward, issued to the Bishop of Coventry and Litchfield and others to treat and conclude a Truce or Peace.
UNiversis Christi fidelibus ad quos presents Literae pervenerint. Edwardus Dei gratiâ, &c. salutem. Noverit universitas vestra quod nos ob reverentiam Sedis Apostolicae, et ad instantem requisitionem Venerabilium patrum Dominorum P. Albanen. & S. Penestren. Dei gratiâ Episcoporum Sanctae Rom • nae Ecclesiae Cardinalium nostrorum specialium amicorum, damus et concedimus per praesentes dilectis & fidelibus nostris Venerabili Patri Waltero Coventr. & Lychef. Episcpo Thesaur. nostro, Amadao Comiti Sabaud. Consanguineo nostro charissimo, Ottoni de Grandissono Militi, & Johanni de Berwico Canonico Eborum, seu tribus aut duobus ipsorum, si unus vel duo ex ipsis fuerint absentes, plenam & liberam potestatem ac speciale mandatum, tractandi nomine nostro de sufferentia, de treugis, et de pace inter Regem Romanorum & nos & Valitores nostros ex parte una, & Regem Francorum & Valitores suos ex altera, super guerris▪ dissensionibus et discordiis quibuscunque inter dictum Regem Romanorum et nos et valitores nostros, et ipsum Regem Franc. et valitores suos exortis, & etiam easdem sufferentiam, treugas & pacem ordinandi, ineundi & firmandi, & omnia alia & singula faciendi, quae ad praemissorum expeditionem fuerint opportuna. Ratum habituri & firmum quicquid per praedictos Episcopum, Comitem, Militem & Canonicum, vel tres aut duos eorum, sicut praedictum est, tractatum, ordinatum, initum, firmatum & factum fuerit in praemissis. Et ad haec omnia fideliter observanda, obligamus nos & omnia bona nostra praesentia & futura. In cujus, &c. Dat. apud Walsingham, 6. die Febr. Anno regni Regis 25.—Et erunt inde tres literae. Consimilem potestatem habent iidem nuncii in qua Rex Franciae cum valitoribus praecedit, &c.
I also discovered among the refuse Records in the White Tower Chapel, these Instruments of the Kings and his Confederates submissions to the award of Pope Boniface, as a private person and arbitrator only, not as a Pope or Judge, then written and attested by public Notaries.
An Instrument whereby Edward the First, and Philip King of France stood bound to the Pope for ending all Controversies, in one hundred Thousand Markes.
IN Nomine Dei Amen. Constituta coram Sanctissimo Patre ac Domino, Domino Bonifacio divina providentia Papa octavo. Tales nuncii Procuratores Magnifici Principis E. Regis Angliae illustris, & habentes potestatem super infrascripta compromittendi pro eodem Domino & Rege sub modis & formis, de quibus expedire viderint, prout in patentibus procuratoriis literis ipsius Domini Regis cera & sigillo munitis infrascripti tenoris plenius continetur, compromiserunt nomine Procuratorio praefati Domini Regis, alte & basse, absolute & libere, in quantum poterant ex virtute ac forma mandati seu procuratorii praedicti, quod habebant ab eodem Domino Rege in sanctissimum Patrem & Dominum, Dominum Bonifacium divina providentia Papam octavum, ut in Dominum Benedictum Gaytanum privatam personam, tanquam in Arbitrem, Arbitratorem, Laudatorem, Diffinitorem, arbitralem sententiatorem, et amicabilem compositorem, Praeceptorem, Ordinatorem, dispositorem et pronunciatorem super reformanda pacifica concordia inter ipsum Dominum Regem ex parte una, et excellentem Principem Dominum Philippum Regem Franc. illustrem ex altera, super hiis quae ad pacem pertinent, et super omnibus et singulis Discordiis, Guerris, Litibus, Controversiis, Causis, Quaestionibus, Dampnis et Injuriis, Pensionibus, Actionibus realibus, personalibus atque mixtis, quae fuerunt, et sunt, vel esse possunt inter ipsos Dominos Reges occasion quacunque, Vt ipse Dominus Papa tanquam Dominus Benedictus Gaytanus privata persona, alte et basse, absolute et libere, cum cognition vel • ine cognition causae sive causarum, ac de plano ac summary sine strepitu et figura judicii, possit infra insians festum beati Michaelis inter dictos Dominos Reges, semel et pluries quociens ipse placuerit, et videbitur expedire, super omnibus praemissis et singulis Arbitrari, laudare, diffinire, Arbitraliter sententiare, praecipere, ordinare, disponere, ac pronunciare, addere, minuere, corrigere, interpretari, et declarare in scriptis vel sine scriptis, diebus feriatis et non feriatis, partibus praesentibus vel absentibus, vocatis vel non vocatis, et una parte praesente et altera absent; Iuris ordine in tota vel in parte aliqua servato vel non servato. Ita tamen quod de dicto Rege Angliae et Domino A. Rege Romanorum illustri, Flandria, Barri, & Hollandiae Comitibus, Duce Brabantiae, & Nobilibus de Comitatu Burgundiae, dicto Regi Angliae Confederatis, Comite Sabaudiae, & aliis vassallis & subditis ipsius Regis Angliae; sine quibus dictus Rex Angliae & ipsi nuntii, prout iidem nuntii asserebant, pacem facere non intendunt, Pax cum praedicto Domino Rege Franciae infra dictum terminum reformetur. Promittentes iidem Procuratores & Nuntii nomine quo supra, pro dicto Domino Rege Angl. Michaeli Notario infrascripto nomine illius vel illorum, cujus vel quorum interest vel intererit, solemniter stipulante sub poena Centum millia marcarum argenti, et obligatione omnium et singulorum bonorum ipsius Regis Angliae, rata et firma semper habere et tenere, attendere, adimplere, et inviolabiliter observare, ac in nullo per se vel alium, seu alios contra facere vel venire; Et quod ipse Dominus Rex Angliae rata & firma semper habebit atque tenebit, attendet & adimplebit, & inviolabiliter observabit, omnia et singula quae ipse Dominus Papa, tanquam pri • ata persona per suum arbitrium, laudum, arbitratum, mandatum arbitrale, sententiam arbitralem, ordinationem, diffinitionem, dispositionem, compositionem, et pronun • iationem arbitranda, laudanda, sententianda, modo quo supra diffinienda, mandanda, ordinanda, componenda et disponenda, ac etiam addenda, munienda, corrigenda, interpreta • da et declaranda, quaecunque infra terminum supradictum duxerit in praemissis & quolibet praemissorum; & in nullo contra ea vel eorum aliquod per se vel alium seu alios faciet, sive veniet ullo unquam tempore quovis ingenio sive causa, & poena soluta vel non soluta, arbitrium, landam, arbitratum, mandatum hujusmodi, sententia, ordinatio diffinitio, dispositio, compositio, pronuntiatio, additio & diminutio, correctio, interpretatio, & declaratio ferenda & facienda per ipsum Dominum Papam modo quo supra, & omnia & singula supradicta rata semper maneant atque firma. Dum tamen de praedictis Confaederatis, vassallis & subditis Regis Angliae pax fiat ut dictum est infra terminum supradictum. Hoc acto express, quod potestas ex hujusmodi compromisso nec in vita ipsius nec in morte in personam aliam transferatur; Tenor autem praedictarum literarum; &c. You have seen before.
Le transcript du compromis fait ens le Pape Boniface par le Procureur le Counte de Montbeliard, & Sire Johan de Chaloun▪ & des x. autres Nobles de Burgoigne alliez laiel nostre Seigneur le Roy. sur guerres & dissensions meves entre le dit Roy Dengleterre & eaux d'une part, & le Roy de France & ses alliez d'autre.
EN noun de nostre Seigneur Amen, l'an de nostre Seigneur Mil deux Centz quatre vins & disvyt, Endicion unsime le quart an du Pontificat sire Boniface Pape vytime, le trefisme jour du moys de Juyn establis devant le tresaint Pere et Seigneur Sire Boniface par la purveaunce de Dieu Pape vytime avantdit, lui noble homme Sire Gautier Mont faucon Chivalier Message & Procureur des nobles homme Sire Gautier Mont faucon Chivalier, message & procureur des nobles hommes Seigneurs Renaud de Montbeliard de Metroun, Johan de Vyenne, Seigneur de Myrabell en la Montayne, Estemore de Metroun Seigneur de Ville Neeve, Johan de •• troun Seigneur de Flagz, Pierre de Joynguill Seigneur de Mornay, Gauter de Comerci Seigneur de Chastel villeyn, Hymbert Seigneur de Clerevaux, Gerard Seigneur Dorgul Odes Seigneur de Montferraut, Williame Seigneur de Cortondray Chivaliers, Estevenes Seigneur de Metron, & Johan Seigneur de Juyl Damoiseles de la Deocise du Bosanson, taunt en proper noun pur soy come en noun de procureur desavantd • tz noblez hommes des queux il estoit procureur, sicome il est dit et sicome il apparust pluis plenerement par sa procuracie. La tenor de la quel e est desuz escripte souzmis et suppose soy et les autres avantdiz dez queux il estoit Procureur haut et bas, purement et symblement tancome il appurtenrit ou pooit appurtenir en quicunque manere, a lui ou as autres avantdiz, a la volunte, a lordeinement, arbitrement, disposicion, diffinicion, atbitrage, et lees de devantdite Seigneur Appostoill come de prive person et Seigneur Benedyt Gaytan, sur totes guerres et chescunes de les dissencions, descortz et contentz, qe furent, qe sount, ou qui purront estre entre les hautz Princes Seigneurs Phelip par la grace Dieu tresnoble Roy de France d'une part, et le tresnoble Seigneur Edward Roy Dengleterre, et le meisme • Gautier, et les autres avantdiz des queux il esteit procureur d'autre part, et sur la pees et la concord reformer d'une part & d'autre, et sur les chooses qe a peer appurt • nent, qui lui meisme sire Appostoill come prive person et sire Beneyt Gaytan haut et bas, symplement et purement, ou conisance ou sanz conisance, de cause eu des causes, et de plein et brefment, et sanz noise et fourmr de Iuggement, puisse entre les ditez parties une foiz, ou plusours foiz, et taunt de foiz come y lui plerra ou lui sem • lera qui bon soit, sur totes avantdites chooses et chescunes de eles ordeiner, arbitrer, disposer, diffinir, arbitrement, sentencer, commander et loyer, et pronuncier, aviser, amenuser, amender, interpreter et declarer en escript, et sanz escript en jours pledables ou noun pledables presenz les parties ou absenz, appellez ou non appellez, et l'une party present et l'autre absent, gardee, lordre de droit ou noun gardee. Et promist lui dit sire Gautier par soy en lieu et en noun de ceux qui sount desuz nomez, sur pain et obligementz de touz les biens de lui, et de ceux des queux il est procureur, avoir ferms, et estables tous jours tenir, et a perfaire accomplir et garder sanz enfreinte et noun fere ne venir encontre en ascune chose par soy ne par autre ou autres, et qui les avantdiz des quex il estoi procureur aront tous jours ferm et estable, et tendront, perfront, acompliront, et garderont sanz enfreinte, totes les chooses et chascune de eles les queles lui meisme sirer Appostoill par soun mandement, arbitrement, loos, arbitrage, sentence, ordination, diffnicion, disposicion, composicion et pronunciation, arbitrer, et loera sentencera, diffinera, mandera, ordeinera, composera et disposera, et aviscera, amenusera, amendra, interpretra, et declarra totes les foiz qil voudra, et avantdites chooses, ou ascune de elles par soy ne par autre ou autres nefra ne vendra nul temps par nul engin ne pur nulle cause, et qui pace la peygne ou noun pass l'arbitrement, loement, larbitrage, mandement, meisme lasentence, ordeinement, diffinition, disposicion, composicion, et pronunciacion, aviscement, amenusement, amendment, interpretation, et declaracion a dire et a fair par le meisme Appostoille en la manere qui desus est dist, et totes les chooses et chascune de elles de susdites et desus escriptes soient tous jours ferms et estables. E a volu promise expressement assentuz lui avantdit procureur taunt en lieu & en noun de lui come des tous les autres avantdiz, qui taunt lougement dure la submission avantdite come longement durra le temps et le term des trewes prises entre les Seigneurs Roys avantdiz de leur volunte. Le quel temps sicome il dist est de un an aconter de la feste de la Typhayne proscheinement avenir, jusqes a loutre feste de la Typhayne proscheinement suant; Et qui endementiers lui meisme Appostoill si lui plest et luy semble qui bon soit, puisse de lors la meisme submission et le temps et le term de dire larbitrement, ou larbitrage & mandement de totes les autres chooses, et des dites treues ensemble et nonn autrement une foiz et plusours foiz a la volunte aloigner; Et fu expressement fait qe le poer de meisme le submission ne en la vie ne en la mort de lie • ne soit translate en autre persoine. Sauve tote foiz, et reservee per le dit Sire Gautier en totes les avantdites chooses, et chascune de elles le droit, et le honeur del Empire de Romans. Le tenor de la avantdite procuracie est ycele.
Procuratorium factum per confederatos Regis Angliae de Burgundia, ad compromittendum in Papam Bonifacium.
NOus Renaud Counte de Monbeliard, Johan de Chalon Seigneur Darly, Johan de Monbeliard Seignour de Monfaucon, Symond de Monbeliard Signeur de Montron, Johan de Vyenne Seigneur de Mirebel eu la Montayne, Estevene de Motronn Seigneur de Ville nove, Johan de Motondray Seigneur de Flagy, Pierre de Jomguill Signeur de Marnay, Wanter de Comerci Siegneur de Chastel-vilain, Hunbert Seigneur de Clerevaux, Gerard Seigneur Dargnell, Ode Seigneur de Montferand, William Seigneur de Corcondray, Chivaliers; Estevene Seigneur de Montany et Johan Seigneur de Juyl, Esquiers de levesqe de Bosanson, faisoms savoir a tous qui cest public Instrument verront, qui nous fesoms, establioms et ordeinoms jointement et severalment nostre ame noble homme Seigneur Gauter de Montfaucon Chivalier de le avantdit Evesche de Besanson, portour de ceste present lettres, verray et loyal procureur, ambassor, menour des bosoignes et message especial en totes noz bosoignes et causes menees, et amover taunt pur nous come encoutre nous countre quicunqes persoines, et de lesglise, Chapitles, Colleges, Universitez et Communitez, et especialment encoutre le tresnoble et treshaut Prince, Phelipp Roy de France et ses procureurs, Ambassours, menours des bosoignes et messages especials devant le Seint Pere en Dieu nostre seigneur Sire Boniface de la sainte Esglise de Rome, et de la universele Esglise souverein Evesqe, et devant les Cardinaux du se dapostoile, delegatz et souz-delegatz de lesglise de Rome, et devant tous autres Juges de leglise, et seculers ordinaires arbitres, arbitrors amiables, Composours, et devant trestouz autres de quicunqe noun qils soient nomez: et dorions jointement et severaument plein et general, et franc poer, et especial mandement de empetrer et contredire, de demander par nous, et de nous deffendre, de excepter et proposer, de declarrer et de plee comencer, et de jurer en noz alme, de calumpnie et de verite dire, et de fair tout autre manere de serement qui puist estre reqnis en toutes causes, et de poser et de respondre as posicions, et de mener et mettre avant tesmoings et Instrumentz, et de dire contre les testimoings, et de reprover, casser anyntir les Instrumentz de la party contraire, et de oyer sentences interloquitoires et diffinitives, et de appeler delors et de chascun gref, et de pursuire les appeaux et de eaux renoveler, et de empetrer sy mester est le benefice de nostre absolucion, et de compromettre et le compromis afforcer par serement ou par peine, de fair Composicion, transhaction, appesement de pees et de concord, et de traiter de meisme la pees et concord, ovesqe les Procureurs, Messages Ambassatours de devantdit Roy de France, devoint le dit Seigneur soverein Evesqe, et devant chascun autre desuz nome, et le meisme pees et concord fair et reformer, et terminer en due fin, et de fair contract, lettres ou Instruments sur chascune form, et de fair en nostre noun promise et stipulacion, et de nous souz mettre et oblig • r, et chasoun de nous sur cestes chooses sur chascune jurisdiction espirituante et temporalte, et de fair en nostre noun pur nous totes maneres de supplicacions a la sainctete de meisme lapostoille, et de elles pursure, et de debatre et contrester si ascunes soient faites noun duement contre nous ou ascun de nous, et de elles reprover, et de substituer et establir un ou deux procureurs en lieu de soy, qui eight ou eient semblable poer auxibien come si yci enfust faite especiale mention, et de eaux repeler totes foiz qil lui plerra, et lui semblera qui bon soit durant tore voiele present procuracion en sa fource et severalment de fair totes les chooses, et chascune de elles les queles serront affaire entour les avantdites chooses et chascune de elles. Et ont promise chascun de eux pur le tout par solempne stipulacion, qui en fu faite a moy notayre desouz escript come personie publiqe, et en lieu, et en noun, et a loeps des trestouz ceux des queux il appertient ou purra appertient ou purra apertinir avour perdurablement ferm et estable, tout quant qe par le dit nostre procureur son substitut ou substituz serra fait, dit ou purchase es avantdites chooses, et en chascune de elles: Et paier la chose juggee ove ses coven • bless clauses: et pur ceustotes les avantdites chooses, et chascune de elles demerent fermes et estables, nous avoms pry et fait escrire cest present public instrument par la main Bartholomei de Gy, Clerk de Besanson, publiqe Notaire par lautorite de lapostoil et seigne de son signal acustume. Et ce sachent per la tenor de cest present Instrument toux ceux as queux il apertient ou purra apertener, Ce fu fait en champs ou furmage de Morre sus Besanson le 20 jour du moys Daveril lan del Incarnation de nostre Signeur mil CC. quatre vintz, et dyshuit, lan quart du Pontificat du dit nostre seigneur Boniface Pape vytime, Endicio • unsime, presens sages hommes, Sire Johan de Vercelles Professor en le escripte, Pierre de Turnoais Clerc de Besanson, Hugh de Blaqeraux Clerc, Sire Johan de Ville, Chivaliers de la Deocise de Besanzon, Hugh de Blaqeraux Clerc, Sire Johan de Ville, Chivaliers de la Deocise de Besanzon, tesmoignes a ce appellez: Et jeo Bartolomy de Gy Clerc de Besanzon, public Notaire par authority de lapostoille appele et pry per les avantditz Chivalires et Esquiers fn present a lordinacion establissement et promise avantdites, et fitz la stipulacion sicome il est desus dit, et ay de ma main escript cest publiqe Instrument, et public et signee de mon sign escoustume. Cest compromis ou submission fu fait a Rome a Saint Pere en paleys du Pape en sa chambre et en sa presence. Presens les reverons peres, seigneurs par la grace Dieu G. de Sabin. et M. de Portz, et de seint Ruffine Evesqes Cardinaux, et Lercevesqe Idrotyn, Franceys Evesqe de Spolet, et Guill. Evesqe Glandetense, testmoings a ce appellez et priez: E jeo Nycolas Nonel de Vik, publiqe Notoyre par lauctorite de lappostoile fu present, en les avandites chooses, et totes ces chooses sicome il est desuz dist par le mandement du devantdist Seigneur Apostoille, et priez par le devantdit Seigneur Gautier escriptes et publiecs, et signs de mon sign escustume.
Soon after these Procurations and Submissions Per mediationem Willielmi de Hothum Archiepiscopi Dublinensis ex parte Anglorum, & Ducis Britanniae ex parte Gallicorum, inter Reges acceptae sunt induciae, & ultra datos terminos saepius renovata. Tandem acceptis induciis, & concessis inter Reges utriusque terrae & sibi confoederatos, ab Epiphania Domini per biennium.
The Truce then concluded and sealed by King Edwards Commissioners, and after by himself, is thus recorded in a bundle of Writs of Privy-seal and Letters, I found in the White Tower.
A Touz ceux qui cestes presents lettres verront, nous Guilliame Erc • v • sqe de Dyvelyn, Antoyn Evesqe de Dureme, Amez Conte Savoie, Aymer de Valence, & Otoez de Grauntzon, saluz▪ Nous feisoms savoir a touz, qe come nous eussiens plein poer & especial mandement de tresnoble Prince, nostre treschier Seigneur Edward par la grace de Dieu Roy Dengleterre, Seignour Dirland & Ducs Daquitain, qe nous peussiens essoigner la suffrance ou labstinence prize et eve entre li, ses aidantz, et alliez dune part, et le Roy de France, ses aidantz et ses allies dautre, sur la guerre meve entre eux; sicome il est contenu es lettres pendantz du dit nostre Seignour le Roy; des queles la form sensuit. Edwardus Dei gratia Rex Angliae, &c. universis praesentes literas inspecturis, Salutem. Notum facimus, quod de experta fidelitate & circumspecta industria dilectorum & sidelium nostrorum, W. Dublinensis Archiepiscopi, A. Dunolmensis Episcopy, Amadei Comitis Sebaudiae, Audomari de Valentia, & Ottonis de Grandisono, certis indiciis confidentes, prorogandi sufferentiam seu abstinentiam inter nos ex parte una, et Regem Franciae ex altera, ac nostros et ipsius fautores, confederatos, valitores initas, super guerra inita hinc et inde, usque ad quod tempus voluerint, prout sibi videbitur expedire; ipsis, vel quatuor, aut tribus ex eis si omnes non concurrerint in hac parte, plenam tenore praesentium committimus potestatem: Volentes ratum & firmum habere, quicquid per ipsos aut quatuor, vel tres ex ipsis (ut praemittitur) actum seu factum pro nobis & nomine nostro fuerit in praemissis. Dat. apud Gandavum 23 die Nov • mbris, Anno Domini 1297. Nous plusoure treiteiz • uz par plusours foiz ovesqe les gentz du dit Roy de France, Cestassavoir, Guilliame Evesque de Amyens, Pieres Evesque Dautourr, Johan Conte de Bretaigne, Guydo Chastillon Conte de Seint Pool Botill • r de France, e Rauf de Clermont Sire de Nele et Conestable de France, Chivaliers e • voiez especiaument a ce de par le devantdit Roy de France, en noun de devantdit nostre Seignour le Roy, et par la vertu du dit poer et mandement avoms accord et accordoms de commun assentement de nous et de devantditz gentz le Roy de France, qe les suffrance ou labstince de Guerre qui estoient prisez entre eux. Cestavoir de la Duchee Daquitaine jusques a la Tiphani, et quant a la Conte de